øþsht;btk fjtÃËKo hbfztkle «tael vhkvht

ct¤ftult yk;hbtk ytlk’ltu yrcjøþjtj Wztz;tk hkdYv bZTgtk hbfztkle Jt; fhwk Awk ðgthu "kæþft ;tÕþftlt fluh vk:fbtk ytJujt ytfhw dtble "h;ele æˤbtk hbeCbelu vtkmX J»to ÃËJuo rJ;tJujt ct¤vKlt bæþh r’Jmtu MB\r;vx vh SJk; cle òg Au. vtka-mt; J»tole Wkbhlt Wkchu yjvÍjv fh;tk ybu mhFu mhFt Cuhwck"tu Wlt¤tle mtksu dtblt ;¤tJftkXu sR ft¤e aefKe btxeltu d’htu (dthtu) jtJe yubtk:e yblu ytJzu yuJtk dtg, c¤’, ÏËkrxgt, dtztk, mtkrZgt lu Z´djt-rZkdrjGþk suJtk hbfztk cltJe, ;zftbtk cu r’¥ MËfJe yult Jzu hbelu btus fh;t. yu ft¤u ytslt suJt atEleÍ fu òvtleÍ hbfztk ybtht lmecbtk ¾âtk n;tk ? ’uJeÃËsftu ylu bthJtze ÕþJtrhgtle ctEytu btuh, vtuvx, DkxeDtuzt lu zdzrdgt dtzeytu MËzjtbtk jR ybthe Nuheytubtk JuaJt ytJ;e lu bæþh njf’th fkXu mt’ vtz;e & ‘yu... Dkxe, Dtuzt lu zdzrdgt dtze Õgtu... yu ctcjtle ct.¥ vK yu JF;u ytJtk mt’t hbfztk Fhe’Jtleyu ºtuJz ¾âtk n;e ? bthe ct yubltk mtMþ:e Atltkbtltk dtztlt vizt suJtu htuxjtu ytvelu c’jtbtk ytJtk hbfztk jR ytv;e.

ytsu «tael Cth;eg mkMf]r;lt yÇgtme ;hefu nzÃvl mkMf]r; vh lsh fh;tk s vfJujtk btxeltk hbfztkle ytFe M\rÐ ytkF ytd¤ Fze :E òg Au. hbfztklt yluf hm«’ y:tuo CdJ’T dtubkzjbtk:e b¤e ytJu Au. (1) hbfzwk yuxju ytlk’e, hkdejtu, nmBþFtu ÏþNrbòS btKm (2) bl Feju fu ytlk’ vtbu ;uJe aes fu r«g btKm, r«g aes fu Ôg¾;. (3) ’uFtJbtk ;fjt’e lSJe aes, sule FhuFh rfkb; ftkE ln´, vK òuElu ÏþN :Jtle JMðþ. vK yn´ sule Jt; fhJe Au yu hbfzwk yuxju ltlt Atufhtklu hbJtle JMðþ. rFjtilt, FujJ½þk, btxe, fta, jtfzwk ÕËdzwk fu ftd¤btk:e cltJuj ÃË;¤e, nt:e, Dtuztu, Qkx, btuh, vtuvxlt fjtÃËKo ytfthtu. yt hbfztkle fnuJ;tu g yuxje hm«’ Au. (1) htsfbfzwk & y:to;T htòlu dbu ;u «fthu htS htFlth, (2) hbfzwkk cle hnuÔþk & hbfztkle btVf ftuElu JN hne sub hbtzu ;ub hbÔþk. ceòlu JN J;eo hnuÔþk. yu latJu yub ltaÔþk.

rJµle «ðguf mkMf]r; vtmu vtu;ltk ytdJtk hbfztk ntug Au, subtk ;u mbglt rhJtòuLþk «r;rckc vtzu Au. ct¤flu hbJt btxu mti «:b hbfztk btxeltk nNu yuÔþk bltg Au, fthK fu R.m. ÃËJuo 3 nòh:e J"thu «tael dKt;e RrsÃ;le yuf fchbtk:e btxeltu cltJujtu fq;htu b¤e ytÔgtu Au. ’wrlgtLþk mti:e sqLþk hbfzwk f’ta ’ztlu dKtJe Nftg. 5000 J»to sqlt RrsÃ;lt htòlt rvhtbezbtk:e yule mti:e r«g JMðþ ;hefu htFujtu atbztltu ’ztu b¤e ytÔgtu Au. vnujtk RrsÃ;, d{em ylu htubbtk ct¤ftule fchbtk hbfztk BËfJtltu rhJts n;tu. Z´dje yu sd;Chlt ;btb ’uNtultk ct¤ftuLþk btleðþk hbfzwk hÌtwk Au. ati’be m’ebtk Gþhturvgl ’uNtubtk Z´dje ~þCuåAtLþk «;ef ylu VuNl vK dKt;e.

ytvKu nzÃvt, btunukòu’ztu, "tu¤tJeht, jtu:j, hkdÃþh, htuÍze Jduhu sdtyu rJM;huje rmkæþ FeKle mkMf]r; rJNu òKeyu Aeyu, vK ytvKtbtk:e fuxjtlu Fch Au fu btuknu-òu-’ztult mtztºtK ath nòh J»to ÃþhtKt ldhbtk Zdjtck" Mþk’h hbfztk ct¤ftu btxu rJNu»tYvu cltJJtbtk ytJ;tk. Cth;btk ’rNo;Yvle mkMf]r; btunuk-òu-’ztle Au. ;ult WðFllbtk:e btxelt rJrJ" Dtx ylu bltunh ae;hJt¤tk JtmKtule mt:u btxeltk vfJujtk fjtðbf hbfztk vK b¤e ytÔgtk Au. yu ft¤le JtmKtu ylu hbfztk cltJJtle vhkvht ytsug fåA mtiht»x[le d{tBg Nijebtk ;igth :gujtk hbfztkytubtk òuE Nftg Au. btunuk-òu-’ztubtk:e b¤e ytJuje c¤’dtze, Jtk’htu, mtkZztu, ÃË;¤e, ºtK ftKtkJt¤e memtuxe, Cturhk’tu (JdtzJtLþk hbfztLþk Jt¼) suJt DtxJ¤tuxJt¤tk hbfztk dR ftj Mþ"e fwkCthKtu ylu JuzJt ’uJeÃËsftule Mºteytu cltJelu DhtuDh Vhelu Jua;e. ytJtk hbfztk ylts ytvelu bt vtu;tlt ct¤wztk btxu Fhe’;e. mtiht»x[btk htg ylu hkf cuW btxultk hbfztkbtk ÍtÍtu Vuh sKt;tu l:e. mtilt jtzfJtgt btxelt Dtuzju hb;t ylu ct¤vKltu ytlk’ btK;t.

Cth;btk btxeltk vfJujtk hbfztkl he;-halt jtufSJlbtk m’eytu ÃþhtKe Au. btxeltk Xtbztk (JtmKtu) cltJlth fwkCth (fwkCfth), «òvr;lu ytvKtu mti «:b rNÕve dKJtu òuRyu yub ©e Ftuze’tm vhbth ltuk"u Au. fwkCthu btlJe btxu vtKe htFJtlt, htk"Jtlt ylu DhJvhtNltk Xtb-JtmKlt Dtx cltÔgtk, Wvhtk; btlJct¤lu heÍJJt ;:t vtu;tle nigtMËÍlu y’fuhwk Yv ytvJt btxelt nt:e-Dtuzt ÃË;¤e yu v~þvkFeytultk DtxJ¤tuxJt¤t hbfztk cltJe. yult bt:u hkdhtudtl fhe ftjtDujtk ct¤ftulu heÍÔgtk.

ytvKu ðgtk nzÃvt-btunuk-òu-’ztu Wvhtk; vxKt, bÚþht, ftiNtBce, htsDtx Rðgtr’ M:¤tuyu :gujt WðFllbtk:e «tfbtigo ylu øþÃ;ft¤ltk btxeltk vfJujtk hbfztk b¤e ytÔgtk Au. btigo Gþdbtk btxeltk cltJujtk hbfztk btuxu Ctdu mt’tk ylu nt:u cltJujtk s ;igth :;tk. yt Gþdbtk btlJeg ytf]r;ytu Jæþ «btKbtk mstoE Au, yuLþk fthK yu JF;u jtuftult Dhtubtk ’uJeYvu bt];eftle ÃËò :;e yu ntuE Nfu. ~\kdft¤btk gûtKeytule vK ÃËò :;e. yu ft¤u y"ÏËje ylu yjkfth Fra; Mºte BËr;oytu «btKbtk ÏËc cle Au. fwNtK ft¤ ’hBgtl mstogujtk vfJuje btxeltk hbfztkytubtk «btKbtk D½þk JirJæg ylu vh’uNe ymh vK òuE Nftg Au.

øþÃ; mbgbtk fwkCthtu atfzt vh ylu fthedhtu cectk Jzu ylu nt::e hbfztk cltJ;tk. ytJtk hbfztk l´Ctztbtk vfJe yult vh Fzeltu "tu¤tu hkd aztJelu vAe rJrJ" hkdtuLþk ra;htbK fhe yulu ytf»tof cltJ;tk. ~þ’Tf, ftrj’tm ylu ctKle f]r;ytubtk hbfztklt WÕjuFtu b¤u Au. ~þÆflt ltxf B\åAfrxfbTbtk btxele dtzele Jt; òKe;e Au.

ytXbe lJbe m’e vAe vfJuje btxeltk hbfztklt lBËlt b¤;tk l:e. vK yu «fthlt jÎþ ytfthtu bægft¤btk ae;htguje yvC{kN Nijele silvtu:eytubtk ylu hkdel MJCtJlt btudj ’hcthtultk raºttubtk òuJt b¤u Au. bhtXtGþdbtk rc{rxN ybj ’hBgtl Cth;eg hbfztkytubtk DKe lJel;t «JuNuje òuE Nftg Au.

jtufhbfztk mt:u mtiht»x[ fåAlt mkMfth ylu mkMf]r; òuztgujt hÌtt Au. yBþf ftubtubtk Ãþºt sLb :tg ðgthu ytlk’lt yt Yzt yJmh fwkCthK yt ct¤thtò btxu vfJuje btxeltu "tu¤tu, fÚ:tE fu duhw hkdle hkdujtu nt:e yu Dtuztu Cux BËfe ytJu Au. yule vtA¤le ~þC CtJlt yuJe Au fu yt ’efhtu btuxtu :R lu nt:e-Dtuzt vh htsîthu Bntju. yt nt:e-Dtuztlt c’jtbtk fwkCthKlu mJtYrv,tu ©eV¤ ylu mJt vtje DWk fu atuFtLþk ‘yrFgt½þk¥ ytvelu htS fhtg Au. fåAbtk ;tu rnk’w fu Bþmjbtl cklu òr;le fwkCthKtultu yt nf dKtg Au. yt rhJts ytsug g:tJ; s¤Jtgtu Au.

nzÃvl ft¤:e vuZe vhkvhtyu btxef¤tle yt rJrNÐ vhkvht lu ò¤Je htFlth fwkCthKtu r’Jt¤elt vhclt r’Jmtu ytJ;tk ytJtk hbfztk cltJu Au ylu fwjzt, fturzgtle mt:umt: DhtuDh Vhelu mB\Âæ" ylu ~þfllt «;efYvu Dtuztu, nt:e, Dkxe Jduhu BËfe òg Au. JuzJe ’uJeÃËsf Mºteytu mt;b ytXblt yJmhu Dkxe Dtuztu, DtuzJuj Jduhu hbfztk cltJelu Nuheyu Nuheyu fu bu¤tbtk sRlu Juau Au. vK nJu ò;ò;lt ’uNerJ’Ne hbfztk ytJ;tk yt mtåþfje fjtbtk ÍtÍtu fm hnuJt vtBgtu l:e.

mtiht»x[btk ytsug d{tbjtuftu vtu;tlt Duh RÐ ’uJ fu ÃËsrlg fq¤’uJeLþk M:tvl fhu Au ðgthu ’uJ’uJeytule ftae btxele BËr;oytu cltJelu fwkCthKtu BËfe òg Au. yu BËr;oytu ~þæ" jtufNijelt k BË;o-yBË;o MJYvle ntug Au, vK yubltk su Jtnl«;eftu ntug Au yu ’uJ’uJeytu mtbu BËftg Au, yu vfJuje btxeltk ntug Au. ;ubtk htk’jltu Dtuztu, çËxbtltu mtkrZgtu Rðgtr’ BËftg Au. ytJt vfJuje btxelt ’uJtult Jtnl «;eftu ’uJ’uJeytult bZ fu ’uht vtmu ylu JlJtmeytult ’uJtult M:tlf yt¤ mkÏgtck" "htJujtk vzâtk ntug Au. ytJtk hbfztk ’uJtule ct"t fu btl;t «mkdu aztJJtbtk ytJu Au.

sqlt ft¤u øþsht;lt Rzh, bnwJt, mkFuzt suJt ldhtubtk Jm;t Fht’e mkDtzeytytuyu jtfztlt hkdel hbfztkltu W¼tud FejÔgtu n;tu. 250 J»tuo ÃËJuo bthJtzbtk:e Rzhbtk ytJe M:tge :gujt fwkCthtuyu btxeftb vzðþk BËfelu Rzhbtk ytJe, Fht’e ftb MJeftGþO. ytJtk 40:e 50 Fht’e fwxwkctu sqltft¤u yt hbfztk W¼tud Wvh s lC;tk. htòbnthtòytultk fwkJhtu ylu ©u»Xytu:e jRlu mtbtLg dhec Dhlt GþJtltulu ytf»to;tk hbfztkle Fhe’e fhJt Juvtheytu Rzh ytJ;t. ytsu yt fwxwkctu yLg "k"tbtk jtde dgtk Au.

yuf mbgu «tael ‘bæþbtJ;¥ yuxju fu ytslt bnwJt ldhbtk mkDtrzgt c{ñûtrºtg fthedhtuyu btuh, vtuvx, Z´dje, me;tV¤, òbV¤, fuhe, btumkce, lthkde, fu¤t suJtk jtfztlt hkdcuhkde hbfztkltu W¼tud FejÔgtu n;tu. ydtW fkmtht fthedhtu ylu Zcthtytu ve•t¤ dt¤elu yubtk:e dtg, nt:e, nhK, ;f, Dtuzt, h:, Jujztk ylu ’uJ’uJeytule BËr;oytu cltJ;t. yb’tJt’btk ytJelu Jmujt htsM:tle fXÃË;¤eJt¤t Ctx vrhJthtu jtfztlu fvztbtk:e nt:e, Dtuzt, f:ÃË;¤e, htòhtKe, vtuvx, afje, btAje, ÎËDht Jduhu yluf ò;ltk hbfztk ylu BËr;oytu ;igth fhelu Juau Au.

ytsu lJ©ebk; bt ctvtu ct¤ftu mtbu hbfztkltu Zdjt fhe ’u Au. ò; ’uFhuF:e ’qh hnultht Jtjeytu btlu Au fu ytlt:e ct¤ftu Jæþ Mbtxo clNu. nfef;u ct¤ftu ytJt Mþvh htpg:e ÏËc n;tN :R òg Au. ct¤ftu «tf]r;f hbfztklu Jæþ «ub fhu Au. Atufhele MB\r;btk yultu btxeltu fu fvztkltu Z´djtu Z´dje ftgb hnu Au. ct¤ftult atrhºg Dz;hbtk hbfztk bn•Jle ÇËrbft CsJu Au. yultu bt ctv f’e rJath fh;tk s l:e. hbfztkle rfkb; fh;tk ct¤flu ytlk’ ytvJtle yule N¾;, ct¤fltu yKdbtu fu jtdKelu Ctøgu s jûtbtk juJtg Au. fxjhe ylu hbfztkJt¤tlu ðgtk sR ct¤flu yuft’ hbfzwk vfztJe ’uJt:e Jt; ÃËhe :E s;e l:e. ytvKu hbfztklu bn•J Jdhle JMðþ mbSyu Aeyu. hbfztk btxultu ytvKtu «ub vthKtbtk vtuZe hÌttu ntug ;uÔþk sKtg Au.

rJµlt ’uNtubtk hbfztkle jtgc{uhe ylu mkd{nM:tltu QCtk fhJtbtk ytÔgtk Au. jkzlbtk cujlt: BGþrÍgb Au. sbolebtk LGËhubcdoLþk luNlj BGþrÍgb Au. LGËgtufobtk mexe BGþrÍgb Au. rJµLþk mti:e rJNt¤ yuÔþk LGËgtufo Mxuxlt NuhtuMxh NnuhLþk btdtohux Ôþzche Mx[tukd BGþrÍgb ytJuÕþk Au. ;ubtk 27000 Z´djeytu htFJtbtk ytJe Au. ytvKu ðgtk fjf•ttlt lnuhw BGþrÍgbbtk Z´djeytu îtht htbtgK bntCth;ltk ÷~gtu Fztk fhJtbtk ytÔgt Au. htsftuxbtk nbKt ytÔþk yuf mkd{nM;tl NY :Gþk Au. Cth;ltk «ðguf «tk;btk ymkÏg hbfztk clu Au. ;ult «’Noltu Xuh Xuh gtuòg ;tu fthedhtulu ytr:of jtC ylu ct¤ftulu Mþk’h hbfztk b¤u ;:t hbfztkle vhkvht SJe òg.