luxJfo

mksg’•t vturjm ylu ftg’tle hb;ltu Ctud cLgtu Au?

Cth;ltu Vtus’the ftg’tu, ‘¢ebelj «tumesh yu¾x¥ 150 J»to vnujtkltu Au ylu ykd{uòuyu ytvKlu øþjtbebtk htFJt, 1857le ¢tkr;lu ægtlbtk htFelu, vturjmlu ybtv m•ttytu ytv;tu, Cth;ltu ’huf ltdrhf øþludth s Au yu he;u òu;tu, ftg’tu Au.

ytÍt’e bégtlu 60 J»to :Nu vK yu ftg’tu... øþjtbeltu yu ftg’tu Vtzelu Vukfe ’uJtu òuEyu yult c’ju MJ;kºt Cth;le yðgth Mþ"ele c"e mhfthtuyu yu ftg’tu yublu yub hnuJt ’e"tu Au fthK fu yt mhfthtule m•tt vturjm s Au.... vturjmlt yt"thu s c"e mhfthtu m•tt CtudJu Au

yuxju Vtus’the ftg’tle ylu vturjmle hb; s rcatht mksg’•tlt rfMmtbtk òuJt b¤u Au. ’t.;. BþkcElt 247 ltdrhftulu Ctud cltJlth ctuBc rJMVtuxtuLþk ftJ;hwk fhlth ’tW’, xtEdh bubK, òJu’ aeflt, ylem Ec{tneb, btunBb’ ztumt Jduhu 35 suxjt BþÏg ftJ;htcts øþludthtu BþkcEle vturjmlu afhtJelu ltme dgt yu rl»V¤;tlu ZtkfJt BþkcEle vturjmu ytzu"z "hvfztu fhJt btkze ylu ‘ybu fkEf ftb fheyu Aeyu¥ yuÔþk ’uFtzJtltu «gí fgtuo. yu btxu vturjmu su "hvfztu fhe yubtk lJtKegt vK fqxtgt nNu ylu vAe mò :E yubtk vK lJtKegt ln´ ntug yuÔþk l:e. (ytvKt vturjm;kºtle ylu ytvKt Vtus’the ftg’tle yt c"e Ïþceytu Au!) BþkcE vturjmu ytJt su vfzujt yubtk mbeh rnkdtuht, nleV fztJtjt ylu yçþ mtjub n;t. yublt fnuJt:e (vturjm fnu Au... ylu vturjm fnu yu mtåþk s ntug yuÔþk btlJtle ytvKlu g xuJ vze dE Au. ßgthu FhuFh ;tu, vturjm fnu yu mtåþk ntuðþk vK l:e. vturjm vºtfthtulu ctujtJelu btrn;e ytv;e ntug Au. yu btrn;e mtae Au fu Ftuxe yu ftuK òuJt dGþk Au? vturjmlu ftuElu øþludth XhtJJtu ntug ;tu, yult Dhbtk NMºttu y:Jt lNejt ÷Ôgtu BËfelu øþludth l:e XhtJ;e? DKe rVÕbtubtk vK ytJe Jt;to ytJe dE.) vturjmu yuxju fu me.ce.ytE.yu (me.ce.ytE vK ntug Au ;tu vturjm s...) mksglu yu btuhu~gmbtk ~þx´d vh n;tu ðgtk mbLm btufjelu Cth; ytJe sJt sKtÔGþk. ceS ctsw, vturjmu mkswlt rv;t Mþlej ’•tlu vK fÌtwk fu... yu mkswlu ctujtJe ju. vujt ºtK dXegtytu (øþkzt, btrVgt)lt fnuJt:e vturjmu mkswlt Dhbtk ;vtm fhe vK ftuE ÃþhtJt l bégt. A;tk yuf btuxe btAje vfze vtze Au yu c;tJJt (’tW’ ylu 34 sK BþÏg ftJ;htFtuhtu Cju Ctde dgt ntug) mksglu ctujtÔgtu ylu ÃþhtJt lntu;t bégt yuxju Mþlej ’•tlu vturjmu yuÔþk mbòÔGþk fu.... mksg ’•tlu yu mbòJelu fçþj fhtJu fu... yule vtmu NMºttu n;t vK yultu ltN fgtuo Au... ;tu yulu ;uytu Atuze BËfNu. yu vAe ybM;tu fum cltJelu fumtu ck" fhe ’uNu.

yu JF;u Mþlej’•t, ’huf rv;t dChtg yub dChtE dgujt... yubKu ftuEle mjtn vK l je"e ylu òu ytblu ytb ’efhtu Aqxe s;tu ntug ;tu... ceS Jfejcfejle bt:tfwx vK l fhe ylu vturjmu fÌtwk yub mksg’•t vtmu fçþj fhtÔGþk.

cm, v;e dGþk. vturjmlu òuEðþk nðþk yu b¤e dGþk. BþkcE vturjmu ;h; s mksglu mfkòbtk je"tu. yule Wvh xtzt jtøþ fgtuo ylu yulu me"tu sujbtk ltkFe ’e"tu. vturjmu vtu;tle cnt’whe ’uFtzJt yFcthtu Jduhubtk ÏËc «ath fgtuo. rNJmultlt ct¤ Xtfhulu vK Mþlej ’•t Wvh Juh Jt¤JtLþk nðþk yuxju yubKu vK atJe btgto fhe. mksg ’•tu øþltu fçþj fgtuo Au... yu Jt;lt yt"thu vturjmu «fhKlu ÏËc adtÔGþk. mksglu mtu¤ brnlt Mþ"e sujbtk htÏgtu vK vturjmlu fNt ÃþhtJt l bégt A;tk mksglu xtztlt fthKu vturjmu Atuzâtu ln´. yk;u Mþlej Jx BËfelu ct¤Xtfhulu mjtb fhJt dgtu. yu JF;u BþkcElt ftukd{umlt ftuEvK lu;tyu Mþlej’•tlu mt: ln´ ytvujtu. BþkcElt ftukd{umlt ðgthlt lu;tytuyu Mþlej ’•tle E»gto n;e fthK fu Mþlej ’•tu åËkxKebtk htb suXbjtKe suJt lu;tlu nhtJujt. ßgthu ct¤ XtfhuLþk BþkcE vturjm Wvh ðgthu (yðgthu vK) JaoMJ nðþk. (BþkcE vturjm Wvh ðgthu ylu yðgthu vK ’tW’ Ec{tnebLþk vK yuxÕþk s JaoMJ Au.) ct¤ Xtfhuyu Mþlej ’•tlu yu Nh;u b’’ fhJtle ;igthe c;tJe fu... åËkxKebtk yu rNJmultlt Wbu’Jth mtbu QCt l hnu.

fuL÷btk lhrmknhtJ suJt... ‘btM;h bthug ln´ ylu CKtJu g ln´¥ ...suJt Jzt«"tl n;t BþkcEbtk vK vnujtk ftukd{umle mhfth n;e vK vAe Ctsv rNJmultle Gþr; mhfth :guje yuxju ðgthu ct¤ XtfhuLþk s mkÃËKo htßg «J;oðþk nðþk.

yt vrhÂM:r;btk Mþlej ’•tlu ct¤ Xtfhu vtmu lbðþk òuFÔþk vzuÕþk. yu vAe BþkcEle ftuxuo mksg ’•tlu òbel Wvh Aqxtu fgtuo. (BþkcElt yFcthtu, vºtfthtu, lu;tytu ylu sl;t yt c"e Jt; òKu Au vK ftuE jFðþk-ctujðþk l:e. mksg ’•tle "hvfz vtA¤le yt nfef; Au.)

ytsu vK nS ~þk Au? rNJmultlt yuf lu;t bæþfh mhvtu;u’th ltblt Au. yu mksg ’•tle sub fh;tk vK Jæþ dkCeh øþltu dKtg yuJt NMºttu htFJtlt øþltbtk 1998lt òLGþythele 11beyu vfztgujt. yu mhvtu;u’th vtmu Mbe: yuLz JeÕml c{tLzle 32 ctuhle yuf rhJtuÕJh, 20 ctuhle ytMx[t c{tLzle rvM;tuj, ylu yuf 99 yubyuble rvM;tuj b¤e ytJujt. vtu;u MJhûtK btxu yu htFuje yuJe ’jej mhvtu;u’thu fhuje. òufu yubtkle yuf s jtgmLmJt¤e n;e. ylu cu jtEmLm Jdhle n;e. yu JF;u BþkcEbtk xtzt jtøþ n;tu A;tk vturjmu mhvtu;u’thlu xtzt leau vfzât ln´ ylu fum fh;t cu r’Jm jdtzât.

ßgthu mksg’•tlu ðgtk:e NMºt Dhbtk htFJtltu ftuE ÃþhtJtu bégtu lntu;tu vhkðþ yçþmtjub, mbeh ylu nbe’ yuJt ºtK dXegtlt fnuJtlt yt"thu BþkcE vturjmu mksglu xtzt jdtzâtu ylu ÃþhtJt l b¤;tk ftuxo ylu sl;t vturjmu mksg ’•t suJtlu Ftuxe he;u vfzJt c’j btAjt æþyu yuxju vturjmu Mþlej’•t suJt ‘suLxjbul¥ ylu me"t btKmlu duhbtduo VtumjtJelu mksg ’•t vtmu øþltu fçþj fhtÔgtu. V¾; yuxjt yt"thu s (fNt ÃþhtJt rJlt) BþkcE vturjmu mksg ’•tlu xtzt jdtzelu 18 brnlt sujbtk htÏgtu ylu yðgthu nJu 6 J»tole mò fhtJe... ylu vujt Jæþ dkCeh øþltu fhlth mhvtu;u’th Aqx:e nhuVhu Au! (mksgle Jfej Vhntl Ntnu yt cLlu BþÆt fu (1) vturjmlu ÃþhtJt l bégt yuxju øþltu fçþj fhtÔgtu ylu (2) mhvtu;u’thu Jæþ dkCeh øþltu fgtuo ntuJt A;tk Bþ¾;vKu nhuVhu Au. yt cu BþÆtbtk:e vnujtu BþÆtu ;tu... ‘vturjm cnth dbu ;u fçþj fhtJu ;tu vK ftuxobtk yu l atju¥ ’jej btxu bsçË; dKtg A;tk mksglt Jfej Vhntl Ntn yulu yzât s ln´. Vhntl Ntn Jfej ;hefu atju s ln´... yuKu 70lu mò fhtJe... yuJt Jfej fE he;u atju? yt fumlu Mþr«bbtk jE sJtle Jt; Vhntl Ntn fhu Au yu g Ftuxwk Au fthKfu mksg ’•tlu xtzt jtøþ :;tu ntug ;tu xtztlt ftg’t «btKyu Mþr«bbtk sÔþk vzu vhkðþ mksglu ‘ytBmo yu¾x¥ jtøþ vzâtu Au yuxju BþkcE ntEftuxobtk s fumlu jE sJtu òuEyu ylu vAe sYh vzu ;tu Mþr«bbtk jE sJtg.)

Mþr«b ftuxuo 1 ytudMxu sKtÔGþk nðþk fu, ‘‘BþkcElt ;tuVtltu ykdult fumbtk Lgtg mkÃËKo rl»V¤ dgtu Au fu ln´ yule ;vtm fhJtbtk ytJNu¥¥ yuxju nJu, yt mhvtu;u’thltu fum Vhe WF¤Jtle N¾â;t Au.

yu Wvhtk;, yt ;tuVtltule bntht»x[ mhfthu ;vtm fhtJuje yu ©ef]»Kt fbeNlltu rhvtuxo 1998btk ytJe dgujtu sulu mhfthu ’ctJe htÏgtu Au yu vK WFu¤tNu. yu rhvtuxobtk fuxjtg htsfthKeytu ylu 31 vturjmtu mtbu ytkd¤e a´"Jtbtk ytJe Au.

mksg ’•t vturjm ylu ftg’tle hb;ltu Ctud cLgtu Au. yultu ºteòu ’tFjtu ;tslt cu mtûteltu Au.

subKu rJMVtuxf ctuBctu dtuXÔgt n;t ylu sult fthKu fuxjtg rl’tuo»t BþkcEdht bhe dgt yuJt cu øþkztytu BþkcE vturjm mbût ;tslt mtûte :E dgt yuxju vturjmu yublu Atuze B˾ât ylu vujt cu øþkztyu ftJ;htle WvòJe ftZuje Jt;tu vturjmlu sKtJe yuxju vturjmu yult yt"thu fuxjef "hvfz fhe ylu vujt cLlulu Atuze ’e"t. yubtltu yuf øþkztu yðgthu BþkcElt vrùblt yuf vhtbtk fctcle ’wftl ajtJu Au ylu ceòu bæg BþkcEbtk jtuFkzlt Ckdthltu "k"tu fhu Au. cLlulu vturjmLþk hûtK vK yvtg Au! (ytJe Au ytvKe vturjm! ylu ytJt Au ftg’t!)

yt c"t BþÆt Jfeju ’jejbtk hsq fhJt òuEyu. nJu mksg’•t Cth;btk nòhtu øþludth ztu¾xhLþk mxeoVefux jElu sujle cnth Vhu Au yuÔþk fkE fhu ;tu ghJzt sujbtk:e cnth lef¤e Nfu ;ub Au.

Lgtgle ’uJe ytk"¤e l:e vK ftg’tytu ylu ftg’tltu ybj subKu subKu fhJtltu Au yubKu yulu ytk"¤e fhe Au y:Jt ytk"¤e htFe Au. yuxju Lgtg ¾âtk:e b¤u?

ylu vujt Bˤ ftJ;htFtuhtu, ‘‘meheyj çjtMx¥¥ fhJtlt Bˤ Cuòctòu ’tW’ mrn; 34 sK Au yulu vK BþkcEle vturjm vfz;e l:e ylu mksg’•t suJtlu mò fhtJelu At;e VwjtJu Au!

(yÃËKo... ßgtur;»teytu ~þk fnu Au yult rJ»tu ftju)

Top