yb’tJt’ Nuh còhbtk ’jtjeLþk ftb fh;t
yuf nòh mc c{tufhtulu mrJom xu¾mle lturxm

(«r;rlr" ;hV:e) yb’tJt’,

Nuhcòhbtk ’jtjeLþk ftb fhlthtytu yb’tJt’ Nnuhlt 1000:e Jæþ mcc{tufhtulu mrJom xu¾m rzvtxobuLxu lturxm ytve Au. yt lturxmbtk ;ublu AuÕjt ºtK J»to ’hrbgtl fhujt ftbftslu jd;t rhxlo VtEj fhJt ylu ;ublu :guje c{tufhusle ytJf «btKu mrJom xu¾m åËfJe ’uJt sKtJJtbtk ytÔGþk Au. AuÕjt yuf brnlt:e mcc{tufhtulu yt «fthle lturxmtu b¤Jt btkze Au. ;ule mt:u s BþÏg c{tufhtulu vK lturxm ytvelu ;uble mt:u ftb fh;tk ;btb mcc{tufhtulu mrJom xu¾m åËfJJtle MËalt ytve ’uJtltu yt’uN ytv;e lturxm Vxfthe ntuJt:e Nuhcòh mt:u mkf¤tgujt ’jtjtubtk VVztx VujtE dgtu Au.

ºtK J»toltu mrJom xu¾m sbt fhtJJtle MËalt & ’tuZ jtFle c{tufhusle Jtr»tof ytJf "htJlthu cu J»tolt Yt. 73,500 ChJtle sJtc’the ytJe

mrJom xu¾mlt rl»Kt;tuLþk fnuÔþk Au fu 2005-06 ylu 2006-07lt ltKtkfeg J»tobtk Yt. 4 jtF Mþ"elu c{tufhusle ytJf "htJlthtytulu mrJom xu¾mbtk:e btVe ytvJtbtk ytJe n;e. 2007-08lt ltKtkfeg J»tobtk 8 jtF:e Jæþle c{tufhusle ytJf "htJlthtytulu mrJom xu¾m ChJtbtk:e btVe ytvJtbtk ytJe Au. vhLðþ nJu mrJom xu¾m rzvtxobuLxu yuJe ’jej fhu Au fu mrJom xu¾mlt rlgb «btKu buEl c{tufhlt x[uzlub nuX¤ ftb fhe hnujt mcc{tufhtu 4 jtF fu Yt. 8 jtFle bgto’t nuX¤ btVe bu¤JJtlu vtºt cl;t l:e.

lJtEle Jt; ;tu yu Au fu 4 jtFle Bþ¾; bgto’t ykdultu vrhvºt 1-3-06lt ytÔgtu ðgthu ylu 8 jtFle Bþ¾; bgto’tltu vrhvºt 1-3-07le ytÔgtu ðgthct’ yt bgto’tle yk’hlt mcc{tufhtulu ;ublt hrsMx[uNl h’ fhtJe ’uJtle MËalt vK mrJom xu¾m rzvtxobuLxu s ytve n;e. vhLðþ sql 2007btk yuftyuf ;ublu jtøGþk fu subKu ;ublt hrsMx[uNl h’ fhtÔgt Au ;u ;btb mcc{tufhtule ytJf mrJom xu¾mlu vtºt clu Au. vrhKtbu ;btblu 2005-06lt ylu 2006-07lt A btrmf rhxlo «btKu ath rhxlo jux Ve mt:u VtEj fhJt ylu ;uble ytJf «btKu :;tu mrJom xu¾m sbt fhtJe ’uJtle MËalt ytv;e lturxmtu vtXJe ’e"e Au. yt ºtK J»tolt rhxlobtk brnlt «btKu c{tufhusle :guje ytJf ylu ;ult vh :;tu mrJom xu¾m ChJt sKtJtGþk Au. ;ule mt:u s rhxlo jux ChJt btxu sbt fhJe vz;e Ve ylu mrJom xu¾mle hfb vh yk’tsu 13 xft mt’w Ôgts åþfJJt sKtJtGþk Au. rhxlo jux VtEj fhJt btxule Ve Yt. 2000le Au. vrhKtbu btºt Yt. 50,000:e Yt. 1.5 jtFle Jtr»tof c{tufhusle ytJf "htJlth c{tufhlu bt:u cu J»tolt yk’tsu Yt. 29,675:e btkzelu Yt. 63,500 ChJtle sJtc’the ytJe vze Au. yuf jtFle Jtr»tof ytJf "htJlthlu cu J»tolt Yrvgt 51,350 mrJom xu¾m vuxu åËfJJt vzNu.

;ule mtbu mcc{tufhtuLþk fnuÔþk Au fu mcc{tufhtu mrJombuEl c{tufhtulu ytvu Au. buEl c{tufhtu s rcj RMGË fhelu ¾jtgLx vtmu:e mrJom xu¾m ylu ;uLþk c{tufhus jE ju Au. ;ult vh ChJtltu :;tu mrJom xu¾m vK ;u sbt fhtJe s ’u Au.

;ule vtmu c{tufhusle ctfe hnu;e hfbbtk:e ;uytu yblu atu¬m xft «btKule hfb c{tufhus vuxu ytvu Au. ytb ybu ftuEvK ¾jtgLx vtmu:e me"e c{tufhus ju;t s l:e. yblu su c{tufhus b¤u Au ;ult vhltu mrJom xu¾m BþÏg c{tufh fu buEl c{tufh åËfJe s ’u Au. vrhKtbu ybthu c{tufhus vh mrJom xu¾m ytvJtltu mJtj s vu’t :;tu l:e. ceswk, yt òudJtE mcc{tufhtule sVt J"thlth mtrc; :Nu. ;ult:e mrJom xu¾m rzvtxobuLxlu J"thtle ftuE s ytJf :Jtle mkCtJlt l:e.

lturxmlu fthKu mc c{tufhtulu bt:u ytJlthe sJtc’theytu

(«r;rlr" ;hV:e) yb’tJt’,çþ"Jth

mrJom xu¾m rzvtxobuLxle lturxmlu fthK ’jtjtulu bt:u btuxe ytr:of sJtc’theytu ;:t mrJom xu¾m ChJtle sVt Wvhtk; ºtK J»toltu huftuzo hsq fhJtle btuxe sJtc’the ytJe vze Au. ;ubtk ath rhxlo jux VtEj fhJt btxu rhxlo ’eX Yt. 2000lt ’kzle hfbltu ylu mrJom xu¾m yu¾xle fjb 76le òudJtE nuX¤ ChJt vzltht 100 xft ’kzle hfbltu mbtJuN fhtgtu Au. 10.2 xft mrJom xu¾m «btKu yt dK;he fhtE Au. vhLðþ 2007-08lt J»tobtk 12.24 xftlt ’h «btKu mrJom xu¾m ChJtltu :;tu ntuJt:e yt sJtc’the J"e sJtle mkCtJlt Au. yt lturxm nuX¤ c{tufhusle sw’e sw’e ytJf "htJlthtytule sJtc’the leau «btKu ytJe Nfu Au. Wvhtk; Jfejle Veltu Fao CtudJJtu vzNu.

c{tufhle Jtr»tof	ChJtvtºt	13 xftlt ’hu	jux hexlo	mkCrJ; ’kz	fwj sJtc’the
c{tufhusle ytJf	mrJomxu¾m	åþfJJtLþk Ôgts	Ve	(100 xft)	(yuf J»tole)
Yt. 50,000	4625	1025	4000	4625	14,275
Yt. 1,00,000	9250	2050	4000	9250	24,550
Yt. 1,50,000	14000	3000	4000	14000	35,000