ÔgJntÁ dtk"e & rnkmt ‘yrnkmf¥ ntuR Nfu ylu ‘yrnkmt¥ rnkmf vK ntuR Nfu !

yrnkmt ¾âthuf rnkmf ntuE Nfu Au ylu rnkmt ¾âthuf yrnkmf ntuR Nfu Au. yrnkmf rnkmtlu yrnkmt fnuJe fu rnkmt ? rnkmf yrnkmtlu rnkmt fnuJe fu yrnkmt ? dtk"eSlt yrnkmt rJ»tgf mkfrj; juFtultu ÃþM;f (1934) ‘yrnkmt¥ mt:u çþrØfw~;e fh;t yt mJtjtu WvÂM:; :;t hnu Au. ÃþM;flt yûthtubtk dtk"eS ¾âthuf mJtjtultu sJtc ytv;t hnu Au ylu ¾âthuf yu s mJtj WCtu fh;t òg Au& yrnkmf rnkmtlu yrnkmt fnuJe fu rnkmt ? ylu rnkmf yrnkmtlu rnkmt fnuJe fu yrnkmt ?

1926btk yb’tJt’le bejbtk nzftGþk fq;Ák yLg fq;htytulu fhzâwk vAe ykctjtj NuXu bej fkvtWkzbtk mtneX fq;htlu dtu¤eyu:e bthe lkFtJztÔgt. ykctjtj NuXu fÌtwk ‘‘BGþrlrmvtrjxe, bntsl Aqxfthtu l fhe N¾ât ðgthu yt ftb fhÔþk vzâwk.¥¥ dtk"eSyu fÌtwk ‘yt rmJtg ceswk ~þk :E Nfu ?¥. bntsltuyu dtk"eSle yt rJNu mVtR btkde vAe dtk"eS jFu Au & ‘fq;htkle Ô\rØ yltJ~gf Au. òu ytvKt Nnuhtubtk hFz;tk fq;htklu htFJtle ytvKu nX jRyu ;tu ytvKu ;uytulu Fme fhJt vzNu y:Jt bthe ltkFJt vzNu. Ftm fq;htle vtkshtvtu¤ htFJe yu ºteòu Wvtg Au. vK ;u ;tu l:e s yub fnuJtg. c"e hFz;e dtg Cukmtulu vK ytvKu ÃËht l:e vz;t ðgtk fq;htklu mtÁ vtkshtvtu¤ fhJtltu rJath blu ;tu Cgkfh jtdu Au... ßgthu ßgthu fq;htkltu Wv÷J :tg ðgthu ;u bLþ»glu nt:u bhJtltk s. ø\nM:"bobtk yulu nwk yrlJtgo mbswk Awk. yuJtu ftg’tu vK :R Nfu fu su SJ’gt vt¤Jt btkd;t ntug ;u yBþf yJr"btk hFz;t fq;ht vtu;tlt fcòbtk jE ju ylu ;ulu vt¤u. Bþ’•t Jeðgu suxjt vK fq;ht hFz;t b¤u ;ulu bthe ltkFJtbtk ytJu. Cukm skdje «tKe Au ;ub A;tk btKm ;ulu vt¤u Au yubtk ftuR ’gt l:e vK btKmltu vtu;tltu ’q" b¤Jtltu MJt:o Au. yu s "bo fq;htlu vK jtøþ vtztu... hFz;tk fq;htk mbtsle mÇg;tle fu ’gtle rlNtle l:e, vK mbtslt y¿ttlle ylu yt¤mle rlNtle Au...hFz;tk fq;htklu FtJtLþk ’uJtbtk vtv Au, vtv btlÔþk òuEyu. hFz;tk fq;htklu FtJtLþk ytvlth ’kz fçËj fhu ;tu vK fq;htkltu Wv÷J bxu...mtchb;e yt©bbtk ’m J»tobtk ºtKuf «mkdtuyu nzftgt fq;htltu J" fhJtbtk ytÔgtu Au...nzftgt fq;htltu ltN fhJtu yu ytuAtbtk ytuAe rnkmt Au...vK fq;htk nzftgtk :Jtle htn l s òuJtg yuxÕþk bthu MvÐ fhÔþk òuEyu. hFzðþk fq;Ák btºt ntrlfthf Au.¥

ylu dtk"eSlt yt btLg;t vtA¤le :eghe mbòJ;t jFu Au & ‘yrnkmtle bntl N¾; ylu bLþ»gLþk vtbhv½þk nwk ûtKu ûtKu J"thu MvÐ he;u òu;tu ytÔþk Awk....rmØtk; yuxju ;u rJ»tgu mkÃËKo;t (vK) ;ultu ybj fhlth ytvKu yÃËKo bLþ»g (Aeyu)... yt sd;btk su suÔþk ’uFtg Au ;uÔþk ;u ntuðþk l:e lu su suÔþk Au ;uÔþk ;u ’uFtðþk l:e. SJ’gt yu ytðbtltu yuf bntl øþK Au. :tuze fezeytu :tuztk btAjtk fu :tuztk fq;ht catJJtbtk ;ule mbtÂÃ; :;e l:e. ;ubtk vtv vK ntug. bthu ðgtk fezeltu Wv÷J :tg ylu ftuR ’tle ðgtks ferzgtÁk ÃËhJt lef¤u ;tu yu vtv fhNu. fezelu ;tu Eµh fK ytvNu. vK ferzgtÁk ÃËhlth bthtu ylu btht fwxwkcltu ltN fhu yuÔþk mkCJu....ytvKlu ;tu SJ’gt vK l:e ytJz;e. SJ juJtu yu nkbuNt rnkmt l:e& y:Jt fntu fu fuxjef Jth l juJtbtk J"thu rnkmt Au...¥

1928btk mðgtd{nt©b dtumuJtmkDbtk yuf rhct;t JtAhztlu vzÏþkg VuhJ;t ’w&F :ðþk nðþk. JtAhztu ’gleg vrhÂM:r;btk ylu ;u SJNu ln´ yub ztp¾xhu MvÐ fne ’eæþk nðþk. dtk"eSyu JtAhztu rhctg yult fh;t ;ulu bthe ltkFJtu yuJtu rlKog je"tu ylu yt©bbtk mt:eytu mt:u bmj; fhe. DKtyu xuftu ytÃgtu vK yuf CtEyu rJhtu" fhelu JtAhzt vh Wz;e btFeytu WztzJtle muJt fhJe NY fhe. yt CtEle ’jej n;e fu sultbtk SJ ytvJtle N¾; l:e yu SJ jE l Nfu. dtk"eSlu yt ’jej yt «mkdu yM:tlu jtde. dtk"eS jFu Au fu ‘ytJe ’jej ðgthu s mtae Xhu fu ßgthu ftuR MJt:oCtJlt:e ceòltu «tK nhðþk ntug...AuJxu ’el CtJu vK ÷Z;tÃËJof vtmu WCe hnelu ’tf;hle bthV;u Íuhle rvafthe ’uJztJe JtAztlt «tK nhK fgto. «tK s;tk cu rbrlx:e ytuAtu JF; dgtu nNu.¥

JtAhztlt yt bmeorfj´dlt mb:olbtk dtk"eS jFu Au & ‘"bo jtufb;ltu rJath l fhu. ßgtk nwk "bo òuWk ðgtk ceò y"bo swyu ;tu vK bthu ;tu blu MËÍujtu "bo s ytahJtu òuEyu. buk btlujtu "bo vK y"bo ntuR Nfu vK yKòK ÇËj fgto rJlt y"bole Fch vz;e l:e. jtufb;lu JN :Elu fu ceò Cg:e nwk sulu "bo btLþk ;u l ytaÁk ;tu "bto"boltu rlKog nwk ftuR ’ntztu fhJt l vtBþk ylu AuJxu ;tu nwk "bonel :R òWk...Ji¼ fzÔþk yti»t" ytvelu ’w&F ’u Au vK rnkmt l:e fh;tu. l ’u ;tu yrnkmt"bo åËfu Au. NMºtJi¼ ’w&F ’uJtlt Cg:e mzujtu nt: ftve l ltkFu ;tu rnkmt fhu Au...ytvKe vtkshtvtu¤tu ylu dtuNt¤tytu rnkmtlt M:tl :R vzât Au. Jtat ntug ;tu v~þytu ytvKlu yJ~g fnu fu yblu ytb rhctJtu Atu ;ult fh;t yblu bthe ltkFtu ;tu ;bthtu vtz btleyu. ;uble ytkFtubtk ytJe btdKe buk ;tu yluf Jth Jtkae Au... ceòlu ’w&F ’uJtlu y:uo ’w&F ’uÔþk yu rnkmt Au. ftuRlt MþF btxu ;ulu ’w&F ’uJtltu «mkd ytJu ;tu ÂM:h ylu rlMJt:oÔ\r•t:e ;ub fhÔþk yu yrnkmt ntuR Nfu Au.¥

yuf CtE JtAhztlt cltJ vAe dtk"eSlu btKmlt bmeorfj´d rJNu ÃËAu Au ylu dtk"eS fnu Au& ‘1. htud ymtæg ntug, 2. c"tyu htudele SJJtle ytNt Atuze ’e"e ntug. 3. ’’eole muJt yN¾â ntug ylu 4. ’’eole EåAt òKJe yN¾â ntug. yu athug vrhÂM:r; yufmt:u l ntug ;tu «tKnhK l fhe Nftg.¥

ftuE yuf dtju jtVtu bthu ;tu ceòu dtj "hJtu òuEyu yuJe dtk"eSle btLg;t aJtElu åþÚ:tu :E dE Au vhkðþ dtk"eSlt jFujt yt «mkdtu «r;raºt hsq fhu Au& ‘1921btk cur;gt rsÕjtlt zhvtuf dtbrzgtytu dtblu ÕËkxtðþk òuE cihtkAtufhtklu rlht"th BËfelu ltme Aqxujt ðgthu buk dtb jtuftult ctgjtvKt btxu ylu yuJu «mkdu dbu ;uÔþk nr:gth nt:btk jElu vK mtbt l :Jt btxu ;ublu mF; Xvftu ytvujtu. yLg M:¤u yLg rfMmtbtk yuf bkr’hbtk ;tuVtle xtu¤wk BËr;o CtkdJt, ÕËkxVtx fhJt ytÔGþk ðgthu vtAju cthKu:e ÃËòhe ltme Aqxujtu ;ulu btxu bthu ònuh he;u jßò «dx fhJe vzuje ylu fnuÔþk vzuÕþk fu òu mtbt :gt rJlt vtu;tlu M:tlu hne bhe AqxJtle yultbtk N¾; l n;e ;tu mtbu :Elu vK bkr’h ylu BËr;ole hûtt fhJtle Vhs ;tu n;e s.¥

ylu yt;kfJt’-yt;kfJt’eytult ntjlt J»ttuobtk ytlu dtk"eSle Jiatrhf yufu47 fne Nftg& ‘yuf btKm dtkzvKbtk fu ÍLËlbtk ltde ;jJthu su ’eXtbtk ytJu ;ulu ftv;tu atÕgtu òg Au. ;ulu SJ;tu vfzJtle ftuEle N¾; l:e. ;ulu su btKm bthe Nfu Au ;u vhtuvfthebtk FvNu. yrnkmtle ÷rÐyu ;ulu bthJtltu "bo c"tlu «tÃ; :tg Au. JMðþÂM:r; yu Au fu yrnkmtltu l bthÔþk yuxjtu s btºt y:o l:e....vtu;tle hûtt ;¤u hnujt ct¤fle Wvh aze ytJujt ÏËlelu su l:e bth;tu ;u Ãþ½g l:e fh;tu, vtv fhu Au. ;u yrnkmt"bo l:e vt¤;tu vK yrnkmtlu ltbu rnkmt fhu Au.¥

mtchb;e yt©bbtk Jtk’htlt xtu¤tltu ºttm :;t ;ublt vh ;eh AtuzJtbtk ytJ;t n;t, dtk"eS Jtk’htlu bthe ltkFJt MþØtltu rJfÕv ònuhbtk «dx fhe å˾ât n;t. ‘skdje «tKeltu Wv÷J :tg ðgthu ;ultu ltN yrlJtgo Au. vtKebtk hnujtk skðþytultu ltN vK yrlJtgo Au. yrlJtgo rnkmt yu rnkmt bxe yrnkmt l:e cl;e. rnkmt rnkmtlt MJYvu s ytu¤FtJe òuEyu. JtDJYltu ltN fgto rJlt ftuR ajtJu ;tu ;u W•tb Au yu rJ»tu blu Nkft l:e. vK yub ftuK fhu ?¥ dtk"eSlt rJathtu n;tk.

dtk"eSyu SJlbtk cu GþØ ylu yuf c¤Jtbtk Ctd je"ujtu yu rJNu ;uytu fnu Au fu ‘nwk NMºtc¤ vh hatguje mhfthlt nftu-mdJztu bthe RåAt:e CtudÔþk Awk ðgtk Mþ"e ;ulu ;ult GþØbtk b’’ fhJtk ck"tgujtu Awk. rmJtg fu yu mhfth mt:u ymnfth fh;tu ntuWk ylu ;u:e cle Nfu ;uxjtu ;ult ytvujt nftultu Wvgtud Atuz;tu ntuWk.¥ ylu Cth;le MJ;kºt;t vAe ftuR nwbjtu fhu ;tu ~þk nr:gthtule ytCzAuz btlJe ? ;uJt «§lt sJtcbtk dtk"e fnu Au fu ‘MJhtßgbtk MþØt suytu nr:gth ctk";t nNu ;ublu ;ub fhJt ylu ’uNlu Ft;h jzJt fnu;tk nwk yaftJJtltu l:e.¥

dtk"eSlu bntðbt cltJelu ;ublu rnbtjg vh cumtze ’uJtgt Au ylu mtbtLg btKmtu btxu ’wdob-yMþjC fhe ’uJtgt Au. Ïþ’ dtk"eS ytb btl;t n;t. ‘yrnkmt¥lt jFtKtu yu Jt;ltu ÃþhtJtu Au fu dtk"eS nfef;btk rmØtk;sz ln´ vK ytvKu btleyu Aeyu ;ult fh;t J"thu ÔgJntY-«u¾xefj btKm n;t. ‘yrnkmt¥ ltbLþk «Mðþ; ÃþM;f ytsu y«tÃg Au.