rzMfJhe

btuctEj VtulLþk ’wrlgt vh ßgthu yt¢bK :R hÌtwk Au ðgthu rJathtu
btuctEj Vtulltu Wvgtud òuFbe fuxjtu?

btuctEj Vtul "thftule mkÏgt fq’fu lu ÇËmfu J";e òg Au. mt:u mt:u DKt jtuftu btuctRj Vtullt Wvgtud mtbu jtjc•te "he hÌtt Au. vrhKtbu btuctEj Vtulltu Wvgtud fhJtu fu ln´ ;uJtu «§ DKt jtuftu mtbu ͤqkcu Au. yt rJJt’le NYyt; 1993:e :R. 1993lt juhe rfkd Ntp:e ;ule NYyt; :R. juheltu bnubtl zurJz hultzo ltbltu rJæþh n;tu. ;uKu fuxjef btuctRj Vtul fkvleytu vh ’tJtu btkzâtu n;tu fthK fu ;ule víe fu su btuctEj Vtul yuxju muj Vtulltu Wvgtud fh;e n;e ;u r’btdbtk dtkX yuxju fu ‘c{uRl xâqbh¥lt je"u B\ðGþ vtbe n;e. yjc•t Ji¿ttrlf ÃËhtJtlt yCtJu ;u ’tJtu ftZe ltFJtbtk ytÔgtu n;tu. vhkðþ ;u vAe ytJt DKt ’tJt bkztgt n;t. ;u vAe ;tu 1998 Mþ"ebtk ;tu btuctEj Vtul "thftule mkÏgt ytCu ytkcJt btkze n;e. EkøjuLzle luNlj hurzguNl «tuxufNl ctuzo Wvh yt Vtul ylu ;ult xtJh:e mkCrJ; ntle ykdu ÃËAvhAlt ÃËh Wbxât n;t. yVJtytuLþk còh vK ÏËc dhb :Gþk nðþk.

btuctEj Vtul muJt btR¢tu JuÔÍ (Mþûb ;hkdtu)ltu Wvgtud fhu Au. yt btR¢tuJuJ r’btdlu Nufe fu ;¤e ltFJtle, ;ult xtJh lSf hnu;t ct¤ftulu fuLmh jtøþ vzJtle yVJtytuyu c¤;tbtk De ntubJtLþk ftb fhuÕþk. nJu ytbtk:e yuft’ yVJt vK mtae mtce; :tg ;tu ;ult drCo;t:o FhuFh Cgslf ytJNu. yðgthu ’wrlgtbtk btuctEj "thftule mkÏgt cu ycsltu ytkfztu vth fhe dR Au. vhkðþ ;ule mjtb;eltk «§u Lgtg;kºtbtk nsw b;b;tk;htu Au. òLGþythe 2006btk rc{xullt mkNtu"ftuyu ;ublt ELxh Vtul yÇgtmltu Ctd «rmæ" fgtuo. ;uh ’uNtulu mtkf¤;tu yt ytk;hht»x[eg «tusu¾x Au. ;uytu 1998:e btuctRj Vtul Wvgtud fhlthtytubtk c{uRl xâqbh :Jtlt JjK ykdu yÇgtm fhe hÌtt n;t. ;ubKu MËal fGþO fu rlgrb; btuctEj Vtul Wvgtud fhlthtlu c{uRl xâqbh :JtLþk òuFb ytuAtu Wvgtud fhltht fh;tk J"thu l:e.

’hBgtlbtk sbolele WÕb GþrlJrmoxelt øþL:h MvuRx ylu ;ult mnftgofhtuyu ‘heVju¾m¥lt xwkft ltbJt¤t ydtWlt ytk;hht»x[eg yÇgtmlt vrhKtbtu Vhe bu¤Ôgt. ;u yub MËaJ;t n;t fu btuctEj VtulLþk rJrfhK ytvKt Nhehlt ftu»tlt fuL÷btk hnuj ytvKt Jthmtd; jûtKtult m{tu; yuJt ‘zeyulyu¥ y½þlu ntrl vntukatze Nfu. yt ‘zeyulyu¥btk s sleltu (SLm) ntug Au. ;ulu ntrl :tg yuxju fu slel rJf]; :tg ;tu ;u fuLmhbtk vrhKbe Nfu. ;u jtkctdt¤u fuLmh ÃËKoYvu «dx :R SJjuK leJze Nfu.

;u:e «§ yu Au fu btuctEj Vtul vtA¤ Fhe Jt; ~þk Au? ;u fuxjt mjtb; Au? Wvh sKtÔgt «btKu ‘heVju¾m¥ yÇgtm Vhe fh;tk hurzgtu- £efJLme (yth yuV) rJrfhK Nhehlt SJk; ftu»ttu vh fkRf ymh ;tu fhu Au ;uJe ’jejlu c¤ b¤u Au. «:b ‘heVju¾m¥ yÇgtm fhlth xeblt M˺t"th £tLÍ yuzÕftuVhlt b;u ;uytu rl&Nkf btlu Au Ejufx[tu buøluxef ûtuºt zeyulyultu J¤tkf ju;e lemhKelt ytfthlt cklu ctswlt hßswflu ;tuze ltFu Au ylu ‘sultuxtu¾mf¥ (slelrJ»t) ymh fhu Au. Ejufx[tubuøluxef ;hkdtultu yuf «fth btR¢tuJuJ (Mþûb ;hkdtu) Au. btE¢tuJuJLþk ûtuºtbtk yuxju fu btR¢tuJuJle ymh :tg ;uJt rJM;thbtk mSJ ftu»t ntug ;tu ;ult fuL÷btk hnuj yr; jtkct J¤tkf ju;e lemhKelt ytfthlt ylu ctswlt hßswf ðþxe òg Au. yt Wvhtk; slelbtk s yuJe rJf]r; :tg Au fu ;ule rJ»t suJe sultuxturfMf ymh :tg Au. sultuxturfMf ymh:e btKmlu Dul aZu Au, a¬h ytJu Au, btÚþk ’w&Fu Au, btu¤ aZu Au. ytbtk mðg;t fuxje Au ;u MvÐ l:e :Gþk. vhkðþ yuf Jt; ;tu MvÐ Au fu btuctEj Vtullt Wvgtud mtbu mtJau; hnuÔþk òuRyu. ;u btxu Wvhtu¾; ÃËh;tk ÃËhtJt ÃËht vtzu Au. ;u:e rc{xulbtk lJ J»to:e leault ct¤ftulu btuctRj Vtul ln´ ytvJt mjtn ytvJtbtk ytJu Au.

yjc•t yLgtulu nsw btuctEj Vtul:e Wvhtu¾; JKoJuj ntrl btxu Ftºte :R l:e. y:Jt ytuAe Ftºte :R Au. ‘heVTju¾m¥ yÇgtm Vhe:e fhlth sbolelt øþL:h MvuRx ylu ;ule xeblt jtuftuyu su vrhKtbtu ;thÔgt Au ;u aftmKebtk Fht W;hu ;tu vK yuÔþk ftuR atu¬mtR:e fne Nftg ln´ fu rJrfhKlt je"u ‘zeyulyu¥btk ðþx vzNu. yu:e vK ytd¤ fuxjtf ;s¿ttu yub fnu Au fu zeyulyubtk ðþx :tg ylu slel MËaltbtk vrhJ;ol :tg ;tu ;u:e ntle :tg ;uÔþk l:e. yºtu ytvKu òKeyu Aeyu Nhehlt ’huf ftu»t «tuxel cltJJtle Mþûb ylu sxej Vufxhe Au. ;u yluf «fthlt «tuxel cltJe Nfu. ;u fuJt «fthlt «tuxel cltJNu ;u ;ult Jthmtd; jûtK Yvu ftu»tfuL÷btk ‘zeyulyu¥ ltblt lemhKe ytfthle jtkce y½þmtkf¤btk slel Yvu Awvtgujt ntug Au. slelMËalt «btKu ftu»tbtk «tuxel clu Au. ytvKtk NhehLþk ck"thK ylu rJftm yt «tuxel vh yt"trh; Au. yt ‘zeyulyu¥btk rJrfhK:e ðþx vzu fu slelMËaltbtk vrhJ;ol :tg ;tu «tuxelltu «fth mkCJ;& c’jtg vhkðþ ;ult:e ythtuøgle mbMgt QCe :tg ;u sYhe l:e. ;ult:e ntrl yuxju fu Eò :tg ;tu vK ythtuøgle mbMgt QCe :tg ;uÔþk l:e fthK fu ’huf ‘zeyulyu¥le ðþx, slel MËaltbtk vrhJ;ol fu ;ult:e :;e ntle ythtuøg yuxju fu ;k’whM;ele mbMgt QCe fh;e l:e.

btuctEj Vtullt Wvgtud:e ntrl :tg Au fu ln´ ;u «§u ytvKt mnwbtk btuxtu øþkaJtztu Au ;u ytùgole Jt; l:e. òu btuctEj Vtul ytvKlu ntrl fh;tk ntug ;tu ;u fuJe he;u ntrl fhu Au ;u ctc; Ji¿ttrlftu mnb; :;tk l:e fu yufb; :;t l:e. yjc•t DKtk ;s¿ttu btlu Au fu hurzgtu £efJLme (ythyuV) rJrfhK îtht yfMbt; dhb :Jtlu ’tur»t; dKe Nftg vhkðþ yLgtult b;u btuctEj VtulLþk rJrfhK yuxÕþk N¾;Nt¤e l:e fu su ltuk"vtºt dhbe WðvLl fhu. ntrl :JtLþk ceswk fthK ntuR Nfu yu:e ;ubKu yºtu yu gt’ hnuÔþk sYhe Au fu btR¢tuJuJ ceswk f~þk l:e vK Eju¾x[tu buøluxef (rJ¼w; åþkcfeg) hurzgtu £efJLme JuJ Au. ;ulu xqkfbtk ‘ythyuV¥ fnu Au. yLg ftuR ‘JuJ¥ yuxju fu ;hkdle sub ;u vK ’tujl fh;tk «mhu Au. btR¢tuJuJ ßgthu «mhu Au ðgthu yuf mufLzbtk ;ult ºtem fhtuz ºtem ycs ’tujltu :tg Au. ;ult DKtk Wvgtudtu Au. xeJe «mthK, mk’uNtÔgJnth, hzth, Wvd{n mk’uNtÔgJnth, muÕGþjh Vtul mk’uNtÔgJnth Jduhubtk ;u Wvgtudbtk juJtg Au. yt Wvhtk; ‘btR¢tuJuJ ytuJl¥btk ;ule dhbe:e hmtuR vftJJtbtk ;u Wvgtudbtk juJtg Au. vhkðþ ;ult îtht ntrl :Nu fu ln´ ;u ctc; Nhehlt ftuR Ctd vh vz;tk btR¢tuJuJle ;eJ{;t, £efJLme ylu fuxjtu mbg ;u m;; vzu Au ;ult vh yt"th htFu Au. yjc•t btuctEj Vtulle Wsto ;tu DKe ytuAe ntug Au. vhkðþ ;ult ’tujltu ylu ytvKtk Nhehbtklt y½þytult ’tujltule fw’h;e ytÔ\r•t (£efJLme) mhFe ntug ;tu cLlu Jåau yLþlt’ :tg ylu Nhehlt y½þytu ÏËc btuxt ’tujltu fhJt jtdu ylu ;u:e dhbe WðvLl :tg ;uÔþk N¾â Au. ;ule ytzymh mkCrJ; Au.

yt ykdultu «gtud EkøjuLzlt Ji¿ttrlf zurJz ze vtubuhtju ‘M˺tf]rb¥ (lubtxtuz) vh fgtuo. ;u «gtudbtk ythyuV rJrfhKle ymh:e ;tvbtlbtk lSÔþk rJajl :ðþk btÕËb vzâwk. ;ult:e r’btdle vuNebtk W»K ztD hat;tu ntug ;u N¾â nðþk. vhkðþ J"thu yÇgtm btxu EkøjuLzlt ‘btuctEj xujeftuBGþrlfuNLm yuLz nuÕ: hemao (yubxeyuayth)¥ ftgo¢b yLJgu ‘btR¢tuztume bexh¥ ltblt mt"lltu Wvgtud fhe yÇgtm fhJtLþk ytgtusl fhJtbtk ytÔGþk Au. ytvKtk bM;e»fbtk vuNelt Ftm rJM;thtulu fuxje ytuAe btºttbtk rJrfhK ymh fhu ;u Ntu"tNtu. fthKfu hurzgtu £efJLme (ythyuV) rJrfhK r’btdle vuNebtk W»K ztD hau Au ;uJtu «gtud nsw Mþ"e ftuRyu «gtußgtu l:e.

ceòu yuf «§ yu hnu Au fu btuctEj Vtullt rJrfhKlt rlBl btºttlt ztpÍ zeyulyulu ntrl Ãntukatz;t ntug ;tu vK ;ult:e FhuFh btlJelt atrhºglu ftuR ntrl :tg Au Fhe?

rc{xeN ELxhVtullt mkNtu"ftuyu yuf nòh yuJt jtuftule YcY Bþjtft; je"e sublu mtbtLg he;u :;tu r’btd dtkXltu htud (c{uRl xâqbh) ‘Âøjytubt¥ :gtu n;tu. yt Wvhtk; 1700 suxjt ;k’whM; jtuftule vK Bþjtft; je"e n;e. Jadt¤tbtk ;tu btuctEj Vtullt Wvgtud:e ÂøjytubtLþk òuFb J"ðþk ntug ;uÔþk btÕþb vzâwk l:e. ;uLþk ykr;b Ã\Ú:¬hK ctfe Au. yt c{uRl xâqbh vhltu mti:e btuxtu yÇgtm Au. ßgthu ;uLþk Ã\Ú:¬hK ÃþY :Nu ðgthu xwkft ;:t bægb dt¤tbtk btuctEj Vtul Jtvhlthle mjtb;eltu fuxjtu F;htu Au ;u òKe NftNu. vhkðþ yuÔþk jtdu Au fu yt vÚ:¬hK ÃËYk :;t ;thK b¤Nu ðgthu J"thu øþkaJtztu QCtu :Nu fthK fu ceò ’uNtult ytytJt yÇgtmtu yjd yjd ;thKtu mt:u mtbu ytJNu. yuf sbol ELxhVtul mkNtu"ftuyu yuÔþk ;thK ftZTGþk Au fu mbd{ he;u btuctEj Vtul Jtvhlthtlu c{uRl xâqbh ÂøjytubtLþk J"thtLþk ftuR òuFb l:e vK jtkctdt¤u Jtvhlthlu J"thtLþk òuFb ntuR Nfu.

yt he;u jtkctdt¤u òuFLþk ;thK ftZÔþk Bþ~fuj Au. fthK fu btuctRj Vtul yuf ’tgft:e s Wvgtudbtk ytJJt jtøgt Au. ßgthu ;ule ntrlfthf ymh :R ntug ;tu vK fuxjtf fuLmh rJfm;t DKt J»ttuo jtdu Au. ytsu btuctRj Vtul:e fuLmh jtøþ vzâwk ntug ;tu ;u 20:e 30 J»to ct’ ’uFt ’u Au. ;u:e yuxjt J»ttuo vAe s btuctRj Vtul Jtvhlthtlu ;ule jtkctdt¤u ymh :R Au fu ln´ ;u Fch vzu.

btuctEj Vtul Jtvhltht mjtb;e ykdu òKJt btxu yuf s ytNt Au. rJµ ythtuøg mkM:t (zcÕGþyuaytu)yu ytk;hht»x[eg M;hu rJNt¤ vtgu d; J»tuo NY fhuj yÇgtm Au. yt yÇgtmbtk ytuAt «btKbtk, bægb «btKbtk, ÏËc s «btKbtk btuctRjltu Wvgtud fh;tk 200000 jtuftule ytuAtbtk ytuAt yuf ’tgft jde ;vtm htFJtbtk ytJNu. yt yÇgtmbtk btuctEj Wvgtud fhlth ;ule ymh:e rcbth vzu ;u vnujtk:e ;ule Ct¤ htFJtbtk ytJlth Au. vhkðþ yt yÇgtmlt ;thKtu ytJ;tk J»ttuo jtdNu.

yn´ «§ yu vK :tg fu btuctEj Vtulle Jt; Atuztu vhkðþ ;ult xtJhbtk:e ytJ;tk btR¢tuJuJle ;ule lSfbtk hnu;t jtuftu vh ymh :JtLþk ~þk? xtJhle zeÍtRl ;ult:e 50 bexh ’qhlt rJM;thlu muJt ÃËhe vtzJtle ntug Au. òu ;bu xtJhle DKe lSf hnu;t ntug ;tu ;ultu N¾;Nt¤e rfhKÃËks ;btht bÂM;»fle r’Ntbtk s nNu. 50:e 200 bexh Vqx Mþ"e ;ultu rfhKÃËks ;btht vh mkvt; :Nu. 200 bexh:e ’qh ;ule ;eJ{;t DKe s Dxe sNu. btuctEj Vtul yuxje s Qstoltu Wvgtud fhu Au suxje ;ulu cuÍ MxuNl mt:u òuzJt sYhe ntug. ;bu xtJh:e sub J"thu ’qh nNtu ;ub Vtulu J"thu mF; ftb fhÔþk vzNu ylu ;u:e ;blu Vtul ylu xtJh cLlult J"thu fwj rJrfhKlt «CtJle ymhbtk ytJÔþk vzu. Nnuhbtk ;tu ;bu xtJh:e cnw ’qh ln´ nNtu. vhkðþ ;bu cnth:e Vtulltu Wvgtud fhNtu ;tu ;bu J"thu rJrfhKlt «CtJ leau ytJNtu.

btuctEj Vtulle cuxhe vK dhbe ytvu Au. vhkðþ ;u dhbe atbzele mvtxe ÃËh;e s bgtor’; hnuNu. vhkðþ btR¢tuJuJ ;tu ;btht r’btdbtk Qkzu Mþ"e ÎËme Nfu Au ylu r’btdle vuNebtk Ntu»ttR sR Nfu Au. r’btdlt ltlfzt rJM;thbtk dhbe fuÂL÷; :R Nfu Au. ;u ytkF îtht vK Ntu»ttg Au. yuf yÇgtmbtk ;tu MËaJJtbtk ytJuj Au fu btuctRj Vtullt Wvgtud:e btur;gtu ytJJtLþk NY :R òg Au.

EkøjuLzbtk ath J»to:e ltlt btuctRj xtJh lSf hnu;t ct¤ftubtk fuLmhlt «btKltu yÇgtm :gtu Au. ;ult ;thKtu atukftJltht ntuR Nfu. btctvtu Nt¤tytu vtmu, lnuh ctk"ftbtu suJt fu Ntuv´d muLxh Jduhu vtmu xJh QCt :R hÌtt Au ;ult:e rak;e; Au.

btuctEj Vtul ylu ;ult xtJh:e ntrl :Jtlt ÃËh;t ÃËhtJt l:e. ;ule mtbu btuctEj Vtullt Vtg’t yuxjt c"t Au fu ;ule mkÏgt ylu Wvgtudtu fq’fu ylu ÇËmfu J"e hÌtt Au. btuctEj Vtul "thftuyu ;ultu yr;huf xt¤Jtu òuRyu.

Top