rzMfJhe

ytctunJt c’jtJle Cth; vh ymhtu
rnbtjg ved¤e hÌttu Au

yt m’elt yk; Mþ"ebtk Cth;le ytctunJtbtk su c’jtJ ytJe hÌttu Au. ;ult:e Jhmt’lt rJM;thtu c’jtNu, r’Jm ylu htrºtlt ;tvbtl J"Nu, ’rhgtle mvtxe Qkae sNu, ftkXtlt rJM;thbtk Jm;t jtuftule ’w’oNt J"Nu. a¢Jt;tu J"Nu, rnbtjgle rnbl’e ylu chV ved¤Nu. vtKelt ÇËdCo Mºttu;tu DxNu. fuxjtf rJM;thtubtk Jhmt’ DxNu ;tu fuxjtkfbtk J"Nu. fuxjef l’eytubtk vtKe ytuAt :Nu ;tu fuxjtfbtk J"thu ÃËh ytJNu, yLl Wðvt’lbtk mbMgtytu mstoNu

ELxh dJbuoLxj vulj ytul ¾jtEbux auELs (ytEvememe)yu ath d{k:tubtk ytctunJt c’jtJ ykdu ’¤’th btrn;e ylu ;thKtu ;igth fhJtbtk Au. ;u vife d{k:ltu mthtkN ceS Vuçþ{ythe 2007lt htus «rmæ" fgtuo Au. ;u «:b d{k: ylu ;ultu mthtkN ;igth fhJtbtk 40 ’uNtult 600 juFftuyu Ctd je"tu n;tu. ytb ;tu Vuçþ{ythelt vnujt yXJtrzgtbtk 130 ’uNtult 3000 suxjt mhfth rlGþ¾; zujeduxtuyu mJtoLþb;u btuxtCtdlt ;thKtu mt:u mkb; :gt n;t. ytctunJt rJ¿ttleytu yu J»ttuo:e btl;t ytÔgt Au fu Ã\ÚJeLþk mhuhtN ;tvbtl J"e hÌtwk Au ylu ;u btxu btlJeytu s øËludth Au. ;ubtk ;uytu mJtoLþb;u mkb; :gt Au. yt he;u yt ;thKtu vh yuf he;u fneyu ;tu bntuh jtde Au. ;ub A;tk ynuJtjbtk fuxjtf bn•Jlt ;thKtu yJdKJtbtk ytÔgt Au y:Jt ;tu bn•J ytuAwk ytfJtbtk ytÔGþk Au - ;u ytvKu òKeyu Aeyu. ytvKu Cth;lt mk’Cobtk ytctunJt c’jtJ fuJe fuJe he;u ymh fhNu ;u òKÔþk sYhe Au. ytvKt ’uNbtk Jhm;t Jhmt’ ylu l’eytu, rnbtjg suJe vJo;bt¤tle rnbl’e ylu chVlt :htu, a¢Jt;tu ylu ;tuVtltu, Ft¼v’t:tuolt Wðvt’l ylu bujurhgt suJt htudat¤tlt rJM;thtu vh ytctunJt c’jtJle ~þk ymh :Nu ;u ytvKu òKÔþk òuEyu. ytvKe mtbu «§ yu Au fu ytvKu øjtucjJturbOdle ymhtu ytsu FhuFh yLþCJJt jtøgt Aeyu! ytsu su c’jtJtu ’uFtg Au 21be m’ebtk ;u fuJe he;u rJfmelu jtkctdt¤tlt c’jtJtu Yvu JtM;rJf clNu! ;s¿ttult b;u 2005btk BþkcEbtk su s¤ckctfth :gtu n;tu ;u s¤ckctfthtu Cth;btk ytctunJt c’jtJlt fthKu JthkJth ytJNu. 2005 ylu 2006btk yJthlJth BËN¤"th Jhmt’lt nwbjt ytÔgt n;t suJt nwbjt mtbtLg mkòudtubtk m’ebtk yuf JF; ytJ;t ntug Au.

rc{xeN nuzTje muLxh ytuV ¾jtEbux «eze¾Nl ylu hemaolt Mxux ytuV " ytxo heslj ¾jtEbux btuzuj vh:e Cth;lt ;s¿ttuyu ytRvememelt yuf ºteò ynuJtjbtk ’NtoJuj gtuøg d{el ntWm dumlt Wðmsollt yt"thu Cth;btk ytctunJtlt c’jtJle ymhtu òKJtbtk ytJe Au. ;u yÇgtmbtk 2071 :e 2100 Mþ"elt dt¤tbtk Jhmt’ltu J"thtu ylu mvtxele nJtlt ;tvbtl J"thtu ytFt ’uN btxu Ntuægtu Au. mvtxele nJtbtk Jtr»tof mhuhtN J"thtu 2 :e 5 ykN muÂÕmgm Jåau :Nu. ytFt ’uNbtk dhbe J"Nu vhkðþ W•th Cth;btk Jæþ J"Nu. yt J"thtu ytðgkr;f (Jæþbtk Jæþ òuJt b¤ðþk ;tvbtl) ;tvbtlbtk vK òuJt b¤Nu yuxÕþks ln´ CrJ»gbtk htrºtytu ylu r’Jmtu J"thu dhb :Nu. ytùgole Jt; Au fu htrºtlt ;tvbtltu r’Jmlt ;tvbtltu fh;tk J"thu Ízvu J"e hÌtt Au.

sw’t sw’t rJM;thbtk Jhmt’lt ytkfzt ;vtm;tk vrùb bægCth; ylu W•thÃËJo rJM;thbtk Jhmt’ltu mti:e Jæþ J"thtu c;tJu Au. Jæþbtk Jæþ Jhmt’ su ytkfzt ltuk"tgt n;t ;ubtk vrùblt ’rhgt ftkXu ylu vrùb bægCth;btk J"e hÌtt Au ;ubtk ltuk"vtºt J"thtu :gtu Au. mhJt¤u Wlt¤w atubtmtlt Jhmt’ ytslt fh;tk 20 xft J"Nu ;ub jtdu Au. ’huf htßgtubtk yt J"thtu btÕËb vzNu ßgthu vkòc, htsM:tl ylu ;trbjltzwbtk ;ubtk Dxtztu :Nu. ceS ctsw ytEytExe r’Õnelt rJ¿ttleytu ylu òvtllt rJ¿ttleytulu btÕËb vzâwk Au fu 2080lt ’tgft Mþ"ebtk rNgt¤w Jhmt’ vtka:e våaem xft DxNu. òu fu atubtMþk Jhmt’btk ;tu vtka:e våaem xft DxNu òu fu atubtMþk Jhmt’btk ;tu 10 :e 15 xft Jhmt’ltu J"thtu :Nu. Jhmt’ JhmJtle «Ktrjbtk c’jtJlu fthKu ltuk"vtºt he;u Cth;eg WvFkzbtk vtKelt Mºttu;tu vh btuxtu Dt; :Nu. su rJM;thtubtk rNgt¤w Jhmt’ vK ytJu Au ðgtk ;u ytuAtu :;tk ðgtk Wlt¤w Jhmt’ vh ’ctK J"Nu. Ftm fhelu ßgthu Wlt¤w Jhmt’ ytuAtu :tg ðgthu vtKelt Mºttu;tule vrhÂM:r; rJfx :tg. ceS ctsw Wlt¤w atubtmtlt vrhc¤tubtk "tu"bth Jhmt’ vzNu ;u:e vtKe sbelbtk W;hJtlt c’ju Jne sNu. vrhKtbu ÇËdCos¤lt Ckzthtubtk Wbuhtu ytuAtu :Nu ylu ;u:e vtKe ytvJtle ;ule ûtb;t DxNu. yt ’uNbtk d{tBg rJM;thbtk jtuftule DhDhle sYrhgt; btxu 80 xft vtKeltu Mºttu; ÇËdCos¤ Au ylu Nnuhtubtk 5 xft Au. yt Wvhtk; Fu;eJtzele rmkatEle sYrhgt; vK 50 xft ÇËdCos¤ ÃËhe vtzu Au. yt ’uNle cth l’eytult ;x«’uNlt yÇgtm vh:e òKJt béGþk Au fu l’eytubtk Jnu;t vtKelt sÚ:tbtk Dx ytJuj Au. vrùb ;hV Jnu;e l’eytubtk ÕþKe ;x«’uN, mtiht»x[ ylu fåA su øþsht;ltu 25 xft rJM;th Au, htsM:tlltu 60 xft rJM;th vtKele ;eJ{ ;kde yLþCJNu. bne, vuLlth, mtchb;e ylu ;tve vK vtKele yA;le ÂM:r; yLþCJNu. ftJuhe, dkdt, lbo’t ylu r¢»lt l’eytu yBþf }ðþbtk y:Jt rlgrb; he;u vtKele ytuAv yLþCJNu. ßgthu ceS ctsw dtu’tJhe, c{tñKe ylu bntl’e vtKele yA; ln´ yLþCJu vhkðþ JthkJth ;eJ{ ÃËhle ÂM:r; yLþCJNu.

rnbjtgle rnbl’ (øjurmgh)lt drj; vtKe fu rnbtjglt rnb ytJhKlt rnbdjl dkdt ylu c{ñÃþºtt suJe W•thCth;le l’eytulu vtKeltu ÃþhJXtu ÃËhtu vtzu Au.

AuÕje m’elt øjtucj JturbOdlt fthKu ved¤;e rnbl’e (øjurmgh) ylu rnbtjgle rnbl’e (øjurmgh) vK Ízv:e veAunX fhe hne Au. rnbtjgle mti:e btuxe rnbl’e (øjurmgh) dkdtuºte ;tsu;hlt J»ttuobtk Cgslf Ízvu veAunX fhe hne Au. ’h J»tuo ;ultu 17 bexh suxjtu chV ved¤u Au ;ule mt:u ;ule lSfle rvkXthe rnbl’e (øjurmgh) ’h J»tuo 9.5 bexh ytuAe :E hne Au. ;ult je"u rnbtjgle l’eytubtk C¤;tk ÍhKtkytu vh ymh :E hne Au.

raltc, vhc;e ylu ctMvt l’eytult ;x«’uNtu ’qhmkJu’l Wvd{nle b’’ltu yÇgtm fh;tk sKtguj Au fu ;ule 466 rnbl’e (øjurmgh) veAunX fhe hne Au. rnbl’e (øjurmgh)lt mvtxelt ûtuºtV¤btk 21 xftltu Dxtztu :gtu Au. J¤e ;ult fthKu btuxe rnbl’e (øjurmgh)lt xwfzt :E dgt Au.

rnbl’le òztE ;ult ûtuºteg rJM;thlt m«btKbtk ntug Au. rnbl’elt ûtuºteg rJM;th ltlt ylu btuxt ntug Au. ;uLþk mhuhtN ftZ;tk btÕËb vzâwk Au fu 1962:e 2004lt dt¤t ’hBgtl rnbl’elt rJM;thLþk mhuhtm ûtuºtV¤ yuf atuhm rfjtubexh:e Dxelu 0.32 rfjtubexh :guj Au. btuxe rnbl’e (øjurmgh) suJe òztE 150 :e 600 bexh ntug Au ;ulu ytctunJtlt c’jtJle ymh "ebu :tg Au. yuxju fu ytJe ymh :;tk 15 :e 60 J»to jtdu Au. ßgthu ltle rnbl’e (øjurmgh) fu su ûtuºtV¤ yuf atuhm rfjtubexh:e ytuAwk Au ;ulu ytctunct c’jtJle ymh :;tk 4 :e 11 J»ttuo jtdu Au. ytb ltle rnbl’e ylu ltlt chVtåAtr’; rJM;thtu vh øjtucj JturbOdle ymh DKe J"thu lshu azu Au. yuÔþk btÕËb vzâwk Au fu rnbtjgle ltle rnbl’e 40 J»tobtk 38 xft ved¤e dE Au. yt m’ebtk sub sub øjtucj JturbOd J"ðþk sNu ;ub ;ub rnbl’eLþk ved¤Jt:e ylu ;ult xwfzt :Jt:e rnbtjglt rJM;thbtk ylu dkdtlt bu’tltubtk vtKelt Mºttu;tu vh Wkze ymh :Nu.

’qhmkJ’ul Wvd{nle b’’:e cegtm ylu ctMvt l’elt ;x«’uNtubtk rnbmkagl ylu Dmthtle btrn;e bu¤Je Au. Wlt¤tbtk chVlt ytåAt’lLþk djl DKe rnbtjgle l’eytu btxu ydðgltu vtKeltu Mºttu; Au. Jt;tJhKlt ;tvbtlltu J"thtu chåAt’llt djl vh Jæþ Cth BËfu Au. rNgt¤tbtk rnbtjgle l’eytubtk su vtKe Jnu Au ;u btºt chVlt djllt fthKus ntug Au fthK fu rNgt¤tbtk Jhmt’ ytJ;tu l:e. ;ult yÇgtm vh:e rJ¿ttleytulu btÕËb vzâwk fu 1990 :e yt m’elt ythkC Mþ"ebtk rNgt¤t ’hBgtl chVltu mkag Dxâtu Au mt:u mt:u ;ubKu ò½Gþk fu rNgt¤tbtk vtKelt JnuKbtk 1966 :e 1995 ’hBgtl 75 xft J"thtu :gtu Au. ytb øjtucjJturbOdlt fthKu chV ytuAtu clu Au ylu su Au ;uLþk djl J"thu :tg Au. òu ytb s atÕþ hÌtwk ;tu Wlt¤tbtk djl :Jt btxu chV s ytuAtu «tÃg nNu. rnbtaj «’uNbtk DKtk dtbtubtk vtKele yA; Jh;tJt jtde Au.

ceS øjtucj JturbOdle bn•Jle ymh mBþ÷le mvtxelt ;tvbtlbtk J"thtu Au. Cth;eg WvFkzle ytmvtmlt bntmtdthbtk ;u òuJt b¤u Au. ;ult je"u W»K;tlglle «Ô\r•t J"u Au. yuxju fu bntmtdhle mvtxelu MvNo;e nJt Wkau aZu Au ylu Xkze nJt leau ytJu Au. yt a¢ rJNt¤ rJM;th "htJu Au yuxju a¢Jt;tu ytJu Au. W»K;tlglle «Ô\r•t J";tk a¢Jt;tubtk vJlle Ízv ylu ;ule ;eJ{;t J"u Au. Ftm fhelu ckdt¤lt Wvmtdhbtk J"thu ;eJ{ ylu Ízve a¢Jt;tu òuJt b¤Nu fthK fu ckdtjlt Wvmtdhbtk s 80 xft a¢Jt;tu W’TCJu Au.

yuf ctsw:e øjtucj JturbOd:e bntmtdhlt vtKelt ;tvbtl J";tk ;ule mvtxe Wkau òg Au ceS ctsw vJo;tult ylu æþ{J «’uNtult chVlt ved¤Jt:e vK vtKele mvtxe Qkau òg Au.

Cth;eg WvFkzLþk ;tvbtl J";tk a¢Jt; mkckr"; ytV;tu DKe J"Nu. Cth;lt 7000 rfjtubexhlt ’rhgt ftkxtlt rJM;thtubtk hnu;t jtuftulu bt:u ytJe ytV;tu ͤqkc;e hnuNu. Cth;lt ’rhgtftkXtlt 50 rfjtubexh yk’h Mþ"elt rJM;thtubtk Cth;le atu:t Ctdle JM;e hnu Au. ;ubtk fuxjtf btuxt Nnuhtu ytJe òg Au. ;u c"tklu JthkJth ytJe a¢Jt;e ytV;tultu mtbltu fhJtu vzNu. ’rhgtle mvtxeLþk mhuhtN juJj J";tk ’rhgtlt vtKe JthkJth ftkXt lSfle Fu;eJtzele sbel vh Vhe J¤Nu ylu ’rhgt ftkXt vh mBþ÷lt btuxt btuòk y:zt;tk hnuNu. ’wrlgtlt su 27 ’uNtu ’rhgtle mvtxelt juJjbtk :;tk J"thtltu Ctud clu ;ub Au ;ubtk yuf Cth; vK Au.

Cth;le 60 xft sbel Fu;e leau Au ;ult vh ytctunJt c’jtJle su ymh :Nu ;ult fthKu Wðvt’l ûtb;t ylu yltslt Wðvt’lbtk MJtJjkcl vh ;eJ{ ymh :Nu. Wðvt’l ûtb;t ò¤Je htFJt vtKeLþk «ck"l ylu lJe Fu; xufltujtuSltu J"thu mthtu Wvgtud fhJtu vzNu. yuJt vtfle ò;tu rJfmtJJe vzNu su Wkat ;tvbtl mtbu xfe Nfuylu ytuAtvtKe mtbu vK xfe Nfu. yðgthu ztkdhLþk Wðvt’l Jhmt’lt vtKe:e ¾âtht Chelu fhJtbtk ytJu Au ;ult c’ju yuJe ò; rJfmtJe vzNu su JtGþSJe he;u rmkatElt vtKe:e Wde Nfu. rmkæþ-dkdtlt bu’tltubtk Jhmt’ ytuAt :;tk ;ubtk vhkvhtd; ztkdhLþk JtJu;h DxtzÔþk vzNu ylu W•th-vrùb ;:t bæg vrùb rJM;thtubtk fu ßgtk Jhmt’ J"Jtle N¾â;t Au ðgthu ztkdhLþk JtJu;h J"thÔþk òuEyu.

Jt;tJhKbtk ftcol ztgtu¾mtEz ylu J"thu ;tvbtlle JlMvr; ylu «tKeytule «òr;ytu vh dkCeh ymhtu :Nu. 2080lt bægCtdlt ytmvtm Cth;lt skdjtule ;¤lt 70 xftbtk ;ult «fthbtk VuhVth :Nu. ;u «btKu vtKegt¤t Celtk skdjtu W•th ÃËJo rJM;thbtk FmNu ylu W•th vrùbbtk skdjtu fb vtKeJt¤t MËftk skdjtu FmNu. ;ule ymh mSJtule rJrJ";t vh :Nu.

Top