fCe fCe

A;tk yZ¤f lVtu n;tu

rJjtg; Cth;btk:e Fhe’e ftvz cltJe Cth;lu ytvðþk

htJcnt’wh hKAtuzjtj - 2

yb’tJt’lt NuXegtytu yò½gt "k"tbtk ÍkvjtJ;tk ce;t n;t

Fxvxegtytult ºttm:e hKAtuzjtju ltufhe Atuze.

vh;k ;ubLþ kr’btd ftkR yjd «fthLþk s nðþk. ;uytu ÷Ðt n;t. ;ublt bdsbtk Ct;Ct;lt rJathtu atj;t. ltufhe fh;t n;t ðgthu vK ;ublt blbtk nðþk fu bthu nJu MJ;kºt Juvth "k"tu fhJtu òuEyu. ;uytu cuMþbth "l fbtJt btkd;t n;t. vnujtk ;ubKu Ftkzltk fthFtltk ltkFJt rJath fgtuo, vhkðþ vtA¤:e rJatGþO fu c"tu yt"th Nuhze vh Au. ftuRJth mthtu vtf :tg ;tu ftuRJth lc¤tu. J¤e Nuhze cthu brnlt atju lrn.

yu vAe ;ubKu rJjtg;:e ytJ;t ftvz ;hV lsh ’tuztJe. ;ubKu rJatGþO fu RkøjuLzbtk Y ;tu vtfðþk l:e. ytvKt ’uNbtk:e Y ðgtk òg Au. ðgtk:e fk;tRlu, ftvz clelu vtAwk Cth;btk ytJu Au. rJjtg;:e ftvz Cth; btufjtg Au A;tk ftvz btufjlth lVtu fhu Au. ;u:e Cth;Lþk Y Cth;btk s fk;tg ylu yn´ s ftvz clu ;tu fuxjtu c"tu Vtg’tu :tg ! yt ðgthu s Nfg clu òu rJjtg;:e ftvz cltJJtltk gkºttu Cth;btk jtJJtbtk ytJu.

Cth; J»tobtk J»ttuo:e Mþ;htW JMºttu vnuhJtle vhkvht Au. Ju’ft¤btk vK rJJtn fu g¿t mbgu ytgoMºteytu Mþ;htW JMºttu vnuh;e. øþsht;e Ct»ttbtk Jvht;tu ‘fvtm¥ Nç’ Bˤ mkMf]; Nç’ `îTÃe ®³©' vh:e ytÔgtu Au. bhtXebtk Jvht;tu ‘ftÃËm¥ Nç’ vK ;u he;u s ytÔgtu Au. ykd{uSbtk Jvht;tu ‘ftuxl¥ Nç’ yhce Ct»ttlt ‘fwðb¥ltu yvC{kN Au. ytgofLgtytu MJgkJh JF;u Mþk’h Mþ;htW lu huNbe JMºttu "thK fh;e. ftvz JKJtltu nwLlh Cth;btk:e s RrsÃ; ylu yrmrhgtbtk dgtu n;tu. RrsÃ; ylu rnL’wM;tlbtk:e yt nwLlh ;uhbt miftbtk Rxtrj dgtu. Rxtrj:e yt nwLlh zuLbtfo ylu ntujuLz dgtu. ðgtk:e 17btk miftbtk RkøjuLz dgtu. 17be m’elt W•tht"obtk båAjevhKble A´x òKe;e cle n;e. A´x yuxju ft¤t xvftJt¤wk ftvz su BþkcRlt vhBþ, Bþmjbtltu ylu vthmeytubtk jtufr«g n;e. yu jtuftuyu rnL’w ltheytultk JMºttu òuR yvltJe n;e. Cth;btk RMx RÂLzgt fkvlele M:tvlt ct’ Mþ;htW ftvz RkøjuLz sJt btkzGþk nðþk. vhkðþ RkøjuLzlt btLauMxhbtk nJu gkºttu:e atj;e Nt¤tu lFtR n;e. R.m. 1641btk btLauMxhu Wlbtk:e rnL’wM;tl suJtk Mþ;htW ftvz cltJJt «gtm fgtuo. yu JF;u Ztftbtk bjbj clðþk. CusJt¤t nJtbtllt fthKu s ©u»X bjbj cltJe Nftðþk. fnuJtg Au fu ZtftLþk bjbj yuf J´xebtk:e vmth :R sðþk vhkðþ ykd{uòuyu rJjtg;btk gkºttu:e clðþk ftvz Cth;btk Juatg ;u btxu Ztftbtk bjbj cltJ;t fthedhtult ykøþXt ftve lkFtÔgt n;t.

RkøjuLz Cth;:e 7 :e 8 nòh btRj ’qh ntuJt A;tk btLauMxh ylu jukfuNtghle ftvzle bejtu yZ¤f lVtu h¤;e. ytFhu 1847le mtjbtk hKAtuzjtj Atuxtjtjlu yb’tJt’btk Mþ;htW ftvzle bej ltkFJtltu rJath ytÔgtu. ;ubKu Vwj suLm mtnuc ltblt ykd{us ybj’thltu mkvfo fgtuo. ;uytu c{exeN Ntml ’hrbgtl øþsht;lt hmtjtlt Jzt n;t. RkøjuLz:e fuJt mkat bkdtJJt òuEyu ? - fuxje rfkb; :Nu ? fuJt fthedhtu òuENu ? - Jduhule btrn;e VwjsuLm mtnuc îtht RkøjuLz:e bkdtJJtbtk ytJe.

Cth;btk yu JF;u sbel mM;e n;e. RkøjuLzle sub Qkae Rbth;tubtk rbjtu WCe fhJe sYhe lntu;e.

;t. 28be swjtE 1947lt htus Mþ;htW ftvzle rbj btxu yuf yk’ts ytvJtbtk ytÔgtu. rJjtg;le fkvlelu sKtJJtbtk ytÔGþk fu RkøjuLz:e su mtkat’th fthedh btufjtu ;u bnulðþ ntuJtu òuEyu. fwN¤ ntuJtu òuEyu. ’tYzegtu ntuJt lt òuEyu. ;ule atjajd; Fhtc nNu ;tu ybu ;ulu ftZe Bþf~þk. ybu ytuhz[ ytÃgt ct’ yz"e rfkb; BþkcRle cukfbtk sbt Bþfe~þk. lbo’t l’ele ytmvtm fvtm ÏËc :tg Au ;u:e yn´ fthFtLþ ltkFe~þk. Jht¤ WðvLl fhJt jtfztk ct¤Jtk vzNu fthK fu rnL’wM;tlbtk ftujmtu btukDtu vzu Au.¥

- yt «btKultu vºt VwjsuBm mtnucu RkøjuLzle fkvlelu btufÕgtu. VwjsuLm mtnuc øþsht;:e vrhra; n;t. ;uytu sbellt ÇË;¤btk Nthze Bþfe sbelltu yÇgtm fhJtlt vK rl»Kt; n;t. dtbztlt jtuftu ;ublu ‘Nthze mtnuc¥ fnu;t. bnub’tJt’ vtmule Fthe l’eLþk vtKe ck" ctk"elu ’m¢tuR rJM;thlt su;jÃþh dtblt ztkdhlt fJtht ;hV ;ubKu Jt¤e ytÃGþk nðþk. Jztu’htbtk dtgfJtzlu fnelu ;ubKu rJµtrbºte l’elu ck":e htufe jtuftulu cthu btm vtKe b¤e hnu ;uJe gtuslt cltJe ytve n;e.

yb’tJt’lt NuXegtytulu ;ubKu "tujuht:e ;u ÏËK ck’h Mþ"e x[tb Ju ctk"Jtle mjtn ytve n;e. yu btxu ;ubKu yuf fkvle vK WCe fhe n;e. ;uytu Ïþ’ ;ubtk mu¢uxhe :gtk n;tk vhkðþ ;uble c’je :R sJt:e yt ftb ;ubKu Atuze ’eæþk. huJtftkXtlt htsvev¤tbtk jebtu÷t vtmu, ltYftuxbtk ylu vtJtdZ vtmu rNJhtsÃþhbtk sbelbtk jtuFkz Au ;uÔþk vK ;ubKu Ntu"e ftZGþk nðþk.

Vwj suBm mtnuclt vºtlt sJtcbtk rJjtg;le c{tglzlfel ltble fkvleyu J¤;t sJtcbtk sKtÔGþk fu ‘ybtht ðgtk:e gkºttu ln´ Fhe’tu ;tu ybu ybtht bnul;Lþk Fao jR~þk. ceLGþk vK yuÔþk s. Vwj suBm mtnuc vtu;tlt rFMmtbtk:e ;u Faole hfb btufjtJe. yjc•t, fkvleyu MvÐ ynuJtj btufÕgtu fu Cth;btk s Mþ;htW ftvzle bej ltkFJtbtk ytJNu ;tu Vtg’tu :Nu.

R.m. 1849btk hKAtuzjtju RkøjuLzle fkvlelt yt yzmètlu ‘J;obtl vºt¥ ltblt yFcthbtk AvtJhtÔgtu. ;uytu yb’tJt’ Nnuhlt NuXegtytulu yu Jt; mbòJJt btkd;t n;t fu Cth;btk ftvzle rbj ltkFJt:e Vtg’tu :Nu. vhkðþ yb’tJt’lt NuXegtytu yò½gt "k"tbtk vz;tk ce;t n;t. yb’tJt’lt NuXegtytuLþk fnuÔþk nðþk fu Ylt mtkatytubtk fbtJtLþk ntu; ;tu BþkcRlt NuXegtytu yt "k"tbtk vzgt Jdh hnu ln´.¥

ceò NuXegtytu ;igth :gt ln´ vhkðþ hKAtuzjtjlt r’btdbtk:e ftvzle bejltu rJath dgtu ln´.

R.m. 1851btk ;ubKyu suBm juLzl mtnuc fu suytu yburhfl n;t ylu CYabtk fvtm jtuZJtlt mtkatlt btrjf n;t ;ubltu mkvfo mtægtu. suBm juLzlu Vhe:e rJjtg;:e ynuJtj bkdtÔgtu. ;ubtk MvÐ jÏGþk nðþk fu ‘hKAtuzjtjle gtuslt Vtg’tfthf Au. ;bu yzæþk Ckztu¤ WÇþk fhtu ;tu yzæþk ybu WÇþk fhe ytve~þk.¥

hKAtuzjtj ylu fuxjtf NuXegtytuyu Cudt b¤e yzæþk Ckztu¤ WÇþ fGþO. yt fkvlebtk Ctd htFJt ;igth :gujt NuXeytytult ltb Jztu’htlt ht. dtuvt¤ buht¤ ylu NuF mtb¤ cuah, htsvev¤tlt htR mtnuc, ylu CtJldhlt dJheNkfh W’uNkfh n;tk. yt "k"tbtk jtC :Nu yuÔþk c;tJJt hKAtuzjtju vtu;tlt rv;t vtmu ;ubtk Ctd hFtÔgtu n;tu.

CYa Jt¤t suBm juLzl mtnuc Waf hfb jR bej btxu bftl ctk"e ytvJt fçËj :;tk sYhe ltKtkLþk Ckztu¤ WÇþk :Gþk. juLzl mtnucu BþkcRle jufele fkvlele òbeldehe ytve. yuf Nuh vtka nòh Yrvgtltu yub fhelu fkvleLþk vtka jtF YrvgtLþk Ckztu¤ WÇþk fhJtbtk ytÔGþk. jufxle fkvle òbeldehe jFe ytvu yuxju mtkat Fhe’Jt juLzl mtnuc rJjtg; òg yuÔþk l¬e :Gþk.

vhkðþ ceò Ctde’thtuyu òbeldehe ykdu fuxjtf Jtk"t WCt fgto. juLzl mtnuc Ïþ’ bejlt bulush :Jt mkb; :gt n;t. vhkðþ ltKtk btxu Ãþh;e òbeldehe je"t rmJtg gkºttu Fhe’Jt ltKtk juLzl mtnuclt nt:btk BËftg ln´. J¤e yuf fjb yuJe n;e fu bulushle hò rmJtg ftuR Ctde’th vtu;tltu Nuh Juae Nfu ln´. fuxjtf Ctde’thtu bulushlu ytJe m•tt ytvJtlt rJhtu"e n;t.

AuJxu juLzl mtnucu ’uNe Ctde’thtu vz;t Bþfgt ylu ceò Ctde’thtu je"t. ;ubKu Fk;:e ftb ajtÔGþk ylu CYabtk Mþ;hltu ahFtu ajtÔgtu. NYyt;btk CYalt ahFtbtk 17000 ;tftu n;e. yuf vK mt¤ lntu;e. ;uLþk Ckztu¤ Y. 4,00,000 nðþk. Y. 500lt yuJt 800 Nuh cnth vtzgt n;t. CYalt yt fthFtltle mV¤;t òuE vtA¤:e BþkcRbtk vK MË;hlt mtkatLþk fthFtLþk NY :Gþk. NuX ftJmS ’tJzu Nuh cnth vtzelu BþkcRbtk MË;h ftk;Jtlt ylu JKJtlt mtkat NY fgto. fkvleLþk ltb ‘ctuBcu Mvel´d yuLz JeJ´d¥ htÏGþk. ;uble fkvleLþk Ckztu¤ Y. vtka jtFLþk nðþk. vtka nòhlt yuf yuJt mtu Nuh cnth vtzgt. MË;hlt JuatK vh mukfzu vtka xftLþk fbeNl XhtÔGþk. R.m. 1856lt Vuçþ{ythe:e yt fthFtLþ atjJt btkzGþk. ºtK Gþhturvgltulu ltufhebtk htFJtbtk ytÔgt. 500 ’uNe ltufhtu lu bswhtu:e ftb NY :Gþk. yt mtkatbtk 29000 ;tftu n;e. yuf vK mt¤ lntu;e. gkºttu:e yòK fthedhtu ylu bswhtulu ÏËc Bþ~fuje vze.

cu J»to ct’ Ctde’thtulu Nuh ’eX Y. 600Lþk zeJezLz béGþk. ceòu A btrmf zeJezLz Y. 400Lþk, ;u vAe ceòu A btrmf zeJezLz Y. 600Lþk yuxju fu cæþ b¤elu Jtr»tof zeJezLz Y. 1000 béGþk.

yt òuRlu ceò NuXegtytult bl jjatgtk.

(Jæþ ytJ;t mtubJthu)

- ’uJuL÷ vxuj

Top