ntuxjtEl

yJftN rJ¿ttlbtk ftuK ytd¤ ?
Cth; ylu ael Jåaule ;eJ{ Mv"to sbel vh:e ytftNbtk vntukae

ytÏþk sd; òKu Au fu Cth; ylu ael yurNgtlt cu mti:e btuxt y:o;kºt "htJ;tk ’uN Au. yt cuW ’uNtu yuf :tg ;tu ytFt rJµlu vzfthe Nfu. vK nfef; yu Au fu Cth; ylu ael yufceòlt fèh nrhV Au. rJµ còhbtk vtu;tLþk ytr"vðg J"thJt ael Cth;lu zdjlu vdju nkVtJe hÌtwk Au. nJu yt cu ht»x[ Jåaule Mv"to yJftNbtk sE vntukae Au.

dgt òLGþythe brnltle 11be ;theFu aelu «:bJth ;ule ypLxe-muxujtEx Jpvl rmMxbltu mV¤;tÃËJof Wvgtud fgtuo. Ã\ÚJe vh:e s yuf cujtÂMxf rbmtEj Atuzelu aelu ;ult yuf ytftNe Wvd{n VukdGþl Jl-melu ;tuze vtzâtu. 1999btk AtuzJtbtk ytJujtu yt aele Wvd{n æþ{Jeg C{bKfûttbtk Vh;tu Ju"h muxujtEx n;tu. ;ultu ftgoft¤ ÃËhtu :;tk ;u fNt ftbltu lntu;tu. A;tk yt Wvd{nle yBþf Eju¾x[turlf rmMxb SJk; ntuJt:e ael vtu;tlt rbmtEj Jzu ;ulu ;tuze vtzJtltu yF;htu fhJt EåAðþk nðþk ylu yt ægug ;uKu mV¤;tÃËJof vth vtzâwk.

ytb ³au ytftNbtk 537 btEj (865 rf.be.)le ³atEyu ;h;t Wvd{nlu rbrzgb huLs rbmtEj:e ;tuze vtzelu aelu yuf lJe rmrØ bu¤Je Au. yburhft ylu hrNgt vAe ael yt «fthu ypLxe muxujtEx rbmtEj xu¾ltujtuS nM;d; fhlth rJµltu ºteòu ’uN Au.

11 òLGþytheyu aelu bu¤Juje yt rmÂæ"lt ytdjt s r’Jmu Cth;eg (Emhtult) rJ¿ttleytuyu vK yuf y’TÇË; «gtud mV¤;tÃËJof vth vtzâtu n;tu. yu r’Jmu Emhtuyu veyumyujJe-7Je (vtujth muxujtEx jtuka Ônefj) îtht yufmt:u ath Wvd{n yk;rhûtbtk ;h;t B˾ât n;t. su 20 rbrlx:e ytuAt mbgbtk vtu;vtu;tle C{bK fûttbtk M:trv; :E dgt n;t. yt athbtk:e cu Wvd{n ;tu rJ’uNe n;t. yuf ELztulurNgtltu ‘jtvtl xâwcmux' ;tu ceòu ytsuoÂLxltltu ‘vunwyulmux' n;tu. yufmt:u ath ath Wvd{n ;h;t BËfJt Wvhtk; Emhtuyu Mvum fuÃMGþj rhfJhe «tud{tb vth vtzelu yltuFe rmÂæ" bu¤Je n;e. ytb Nuhlu bt:u mJtNuh mtrc; :Jtltu Wv¢b Cth;-ael Jåau atÕgt s fhu Au.

ceò Nç’tubtk fneyu ;tu aelle btVf Cth;u vK Ívtxtck" yk;rhût xu¾ltujtuSlt ûtuºtu lJtk mtuvtl mh fgtO Au. ftuxtuomux-2 Wvd{n jtuka fgtuo yu mt:u yk;rhût rJftm ylu mkNtu"llt ûtuºtbtk Cth;Lþk yt 36Bþk mtnm nðþk. su mV¤ hÌtwk Au. ceò Nç’tubtk fneyu ;tu yðgth Mþ"ebtk Cth;u rhmtuxomux-2 mrn; fwj 39 Wvd{ntu yk;rhûtbtk Jnu;t B˾ât Au. Cth;lt yk;rhût ftgo¢bLþk Bˤ MJÃl Cth;lt bntl Ji¿ttrlf rJ¢b mthtCtEyu muÔGþk nðþk. ;ublt yt bntMJÃllu ;ublt yLþdtbeytuyu ytd¤ J"tGþO. yuxÕþk s ln´k, ytsu ytvKt Ji¿ttrlftu CtrJ ak÷thtunK yrCgtlltu nuðþ rmæ" fhJt btxu r’Jmht; ftb fhelu ytftN vt;t¤ yuf fhe hÌtt Au.

;tsu;hbtk aelu yuLxe muxujtEx rmMxb rJfmtJe yu Dxltlu vdju ytsu Cth;lt yk;rhût ftgo¢b ykdu aato fhJtLþk yðgk; bn•JLþk cle hnu Au. mti«:b ;tu ytvKu Cth; ylu aellt yk;rhût ftgo¢btu Jåau «J;o;t çþrlgt’e ;VtJ;le Jt; fheyu, ;tu aelltu yk;rhût ftgo¢b nkbuNt j~fhe nuðþmhltu hÌttu Au. ßgthu Cth;lt yk;rhût ftgo¢b xu¾ltujtuSfj rJftmle lJe QkatEytu mh fhelu xurjftuBGþrlfuNl, c{tpzftMx´d,buxhtujtuS ylu rhmtumo bulusbuLx suJt jûgtkftu mt"Jt btxu ytd¤ "vtJJtbtk ytJe hÌttu Au.

yk;rhût ftgo¢blu jtduJ¤du Au, ðgtk Mþ"e ael Cth; fh;tk yt ûtuºtbtk jdCd ’tuZ ’tgftu ytd¤ Au. ºtK J»to ÃËJuo aelu ;ultu «:b yJftNgtºte gtkd rjJuElu htufuxbtk btufÕgtu n;tu. Ã\ÚJele 14 JF; «’rûtKt fgto ct’ yt yJftNgtºte mt:uLþk gtl W•th aellt btukdturjgtle DtmJt¤e sbel vh Q;GþO nðþk. 38 J»tolt yt yJftNgtºteyu 21 fjtf yJftNbtk Je;tJe ael btxu yLþCJLþk CtÚþk yufXwk fGþO nðþk. gtkd rjJuE yJftNbtk slthtu 241btu btlJ dKtgtu. ytb aelu mbtlJ yJftNgtl yk;rhûtbtk btufjJtle mV¤;t rmæ" fhelu yburhft ylu hrNgt vAe ºteswk M:tl bu¤Je rJµle yujtEx ¾jcbtk «JuN bu¤Ôgtu Au.

Emhtult Jzt ztp.bt"Jlu ;tsu;hbtk ònuh fGþO nðþk fu Cth; ytdtbe cu J»tobtk ak÷ Wvh btlJhrn; yJftNgtl btufjNu. Cth;lt yk;rhût Ji¿ttrlftu ytsftj yt yrCgtllu Jnuðþk BËfJt btxu r’Jm-ht; vrh©b fhe hÌtt Au. aellt yk;rhût ftgo¢bltu nuðþ sw’tu Au. ytvKt yk;rhût ftgo¢bltu nuðþ sw’tu Au. yt JtM;rJf;t òu;tk Cju ytvKu yt ftgo¢blt rJftmbtk ’tuZ ’tgftu vtA¤ ntuEyu ;tu vK ael mt:u ftuE Mv"tobtk vzJtle sYh l:e. ytvKu ael mt:ule vhtKu Mv"tobtk òuuztElu ytvKt yk;rhût ftgo¢b «ðgu mkhûtKtðbf, lfthtðbf fu n;tNtLþk JjK yvltJJtle ftuE s ytJ~g¾;t l:e. fthK fu yJftN mkNtu"l yuf D½þk s srxj ftgo Au. yt ftgobtk yuf,cu fu vtka J»tobtk mV¤;t bu¤JJtLþk ¾âthug ftuEvK ’uN btxu mkCJe Nfu ln´. Cth; fh;tk ael yt ftgo¢bbtk ’tuZ ’tgftu ytd¤ ntuJt:e yðgth Mþ"ebtk ;uKu 50 yk;rhût yrCgtltu mh fgto Au. ßgthu Cth;u ;ult fh;tk ’tuZ ’tgftu vtA¤ hnelu vK 39 yrCgtltu mh fhelu vÕÕþk mhCh fGþO Au.

ael ;ultu yJftNe ftgo¢b fuJe he;u ylu Nt btxu j~fhe nuðþytu mh ytd¤ J"the hÌtwk Au, ;uLþk hnMg mbd{ rJµ btxu rak;tslf Au.

Cth;le Jt; fheyu ;tu fuBc{esbtk rNrût; yuJt bntl Ji¿ttrlf rJ¢b mthtCtEyu Cth;lt yk;heût ftgo¢bLþk Bˤ MJÃl 60lt ’tgfttlt yk; Ctdbtk muÔGþk nðþk. vhkðþ 1971btk ;ubLþk yft¤ yJmtl :;tk Cth;lu btuxtu Vxftu vzâtu n;tu. òu fu ;ublt vAe ;ublt yLþdtbe m;e»t "Jlu mthtCtElt MJÃllu JtM;rJf;tbtk VuhJe ltFJt Cth;lt yk;rhût ftgo¢ble ctdztuh vtu;lt nt:btk je"e n;e. ;ubKu Cth;lt yk;rhût yrCgtllu xufltujtuSfj rmÂæ"le lJe ³atEytu Wvh jEsJt btxultu Ãþhw»tt:o yt’gtuo subtk ;ublu mV¤;t vK b¤e. ;u Ju¤tlt Cth;lt Jztk «"tl ©ebr; EÂL’ht dtk"eyu Cth;lt yk;rhût ftgo¢blu yuf ht»x[eg «r;»Xtltu BþÆtu cltÔgtu n;tu. yt ftgo¢bbtk ytd¤ J"e ;uytu Cth;lu rJµlt ;Ï;u ztkVtuu ChtJJt EåA;t n;t.

aelu ;ultu «:b Wvd{n 1970btk yk;rhûtbtk Jnu;tu fgtuo ßgthu Cth;u ;ultu «:b f]rºtb Wvd{n ‘ytgoCè' 1975btk yJftNbtk ;h;tu B˾âtu n;tu. ðgthct’ Cth;u yt ûtuºtbtk m;; «dr; mt"elu fBGþrlfuNl, c{tuzftMx´d nJtbtl btxule ytdtneytu ;:t rhbtux muLm´d suJt nuðþytu Wvhtk; rNûtK, rzÍtMxh bulusbuLx ylu xurjburzmel ûtuºtbtk ytd¤ J"Jt btxu vK yk;rhût yrCgtlltu Wvgtud fgtuo Au.

yt yrCgtl btxu rJ¢b mthtCtElt MJÃllu ztp.mr;»t "Jlu mtfth fhe c;tÔGþk Au, ylu ;ublt vAe ;ublt yLþdtbe Ji¿ttrlftuyu vK ;ubtk vtA¤ Vhelu òuGþk l:e. Cth;le u ak÷thtunK btxule ;igtheytu ;ultu ßJjk; ÃËhtJtu Au. ael yuf mtBgJt’e ht»x[ Au. ;ule yir;ntmef r’Jtjtu vtA¤ atj;e rnjatjtule rJµlu ytsu vK òK :;e l:e. aelu vK ak÷thtunKLþk MJÃl muÔGþk Au. ;u ¾âthu N¾â clNu ;u nS Mþ"e ftuE òKðþk l:e. vhkðþ ;u:e ~þk? ytvKu n;tN :Jtle sYh l:e fthK ytvKt Ji¿ttrlftu yt rbNl vth vtzJtbtk mkÃËKo mûtb ylu vtJh"t Au.

yk;rhût ftgo¢blu jtduJ¤du Au, ðgtk Mþ"e ytsu Cth; ylu ael yurNgtlt Mþvh vtJh Au. j~fhe he;u vK yurNgtbtk ael ylu Cth; bntm•ttytu Au. yuf sbtltbtk yburhft ylu ÇË;ÃËJo mturJgu; mkD Jåau vK yk;rhûtbtk Cthu Mv"to n;e. Mv"to ntugyu mthe ctc; Au. vhkðþ Ftuxe nwkmtðþkme ygtuøg Au.

BþkcElt lnuhw Ãjuluxturhgblt Jrh»X Ji¿ttrlfu sKtÔGþk Au fu ael ylu Cth; yJftN xu¾ltujtuSlt ûtuºtbtk yurNgl ògLx cle å˾ât Au. cLlu ak÷thtunK btxu ftgo fhe hÌtt Au. mbtlJ yk;rhûtgtl Jnuðþk fhelu aelu :tuztk J»to ÃËJuo Cth; fh;tk yuf zdjtle mhmtE bu¤Je n;e. vhkðþ Cth; vK yt ûtuºtu mV¤;t bu¤JJtbtk vtA¤ hne òg yub btlJtle sYh l:e. yt ctc;:e yburhft, hrNgt ylu rJµlt c"t s ’uNtuu JtfuV Au.

Cth;lt yk;rhût ftgo¢bLþk luð\ðJ ytvKt yðgk; mb:o Ji¿ttrlftult nt:btk Au. Cth;u ;tsu;hbtk Mvum fuÃMGþj rhfJheltu «tud{tb vth vtzâtu ;u ftgo Emhtu (EÂLzgl Mvum rhmao ytuduoltEÍuNl)lt lJt yægût ztp.bt"Jl ltghlt luð\ðJ nuX¤ fGþO Au. ;ubLþk fnuÔþk Au, fu ytvKu ytdtbe vtka J»tobtk yz"tu zÍl yJftNJehtulu yk;rhûtbtk btufjJt btxu mb:o Aeyu. ytb yburhft, hrNgt ylu AuÕjubtk AuÕju aelu bu¤Juje rmÂæ"ytu:e ytvKu shtg ’qh l:e.

Emhtult Jzt bt"Jlu yuf mt:u cu yk;rhût «fÕvtu vh vtu;tLþk ægtl fuÂL÷; fGþO Au. subtk yuf Au btlJhrn; ak÷thtunK. ;uytu sKtJu Au fu, yt ak÷gtlLþk rbNl Y. 380 fhtuzlwk Au. yt gtllu ak÷ Wvh btufjJtlt jtpLa Ônefj ;hefu yðgthlt yuveyumyujJeltu Wvgtud fhe Nftg yub Au. òu fu yt mk’Cobtk veyumyujJelt x[urfkd ylu fbtLz rmMxblu Jæþ mûtb cltJJtbtk ytJNu. yt btxu ©e nrhftuxt Ft;u Emhtu îtht 400 fhtuzlt Fauo yuf lÔþk jtuLa vuz ;igth fhlth Au. yt btxule ftbdehe NY :E dE Au.

ak÷ Wvh btlJhrn; gtl btufjJt Wvhtk; ytdtbe vtka J»to Mþ"e ’h J»tuo ºtK htufuxtu yJftNbtk btufjJtle vK ztp.ltghle gtuslt Au. yt Wvhtk; yufs Mvum¢tVTx JthkJth Wvgtudbtk jE Nftg yuJe gtuslt vK ;uytu Dze hÌtt Au. cu mÃ;tn ÃËJuo Mvum Nxj vtAwk bu¤JJt btxule (fuÃMGþj rhfJhe) gtuslt mkÃËKo mV¤ :E Au. ztp.bt"Jl ltghle lsh 1200 fhtuz ztujhle rhbtux muLm´d zuxtle rJµ btfuox Wvh vK Au. ;uytu sKtJu Au fu, fu yt btfuoxbtk Cth;lu 15 :e 20 xftltu rnMmtu b¤u ;tu vK Cth; D½þk fbtE Nfu yub Au.

òu Cth; ylu ael yk;rhûtlt ûtuºttubtk mnfth mt"u ;tu yburhft ylu hrNgtlu yakctbtk ltFe ’u yuJt vrhKtbtu msoJtle mb:o;t yurNgtlt yt cLlu ògLxtubtk Au.

ael yuf mtBgJt’e ht»x[ Au. ;ult m•ttJt¤tytu ht»x[eg rn;btk su xu¾ltujtuS rbNltu ythkCu Au, ;ubtk htsfthKeytu ylu ybj’thNtne îtht ftuEvK DtukavhtuKt :;t l:e. ytJt rbNltubtk ytr:of yA; QCe l :tg ;uLþk ðgtk mkÃËKo ægtl htFJtbtk ytJu Au. C{Ðtath yuf yuJe c’e Au, fu su rJµÔgtve Au. vhkðþ Cth;le mhFtbKebtk aelbtk C{ÐtathLþk «btK D½þk ytuAwk Au, ;u:e ytJt ht»x[eg rbNltubtk ael bu’tl bthJtbtk ytd¤ hÌtwk Au. yt:e rJvrh; Cth;btk jtufNtne Au. yn´ «ðguf ht»x[eg rbNlbtk vth’Nof;tle yvuûtt htFJtbtk ytJu Au. rJrJ" ht»x[eg rbNltubtk htsfthKeytu ylu mhfthe ltufhNtneltu nM;ûtuv Ôgtvf «btKbtk òuJt b¤u Au. yubtk C{Ðtathltu W’TCJ :tg Au. m’TCtøgu ytvKu ðgtk yLg ûtuºttule mhFtbKebtk Ji¿ttrlf rJftmlt ûtuºtbtk C{ÐtathLþk «btK ytuAwk Au. ;u:e s ytvKu ytsu yÇË;ÃËJo Ji¿ttrlf rmÂæ" bu¤Je N¾ât Aeyu. nS òu ytvKu mhfthe, htsfthKeg ylu jtjVe;tNtnele ytzFejeytubtk:e cnth ytJeyu ;tu l ÇË;tu l CrJ»g;e vrhKtbtu bu¤Je Nfeyu. xqkfbtk aelle rmÂæ":e n;tN fu rlhtN :Jtle ylu ael mt:u yk;rhût yrCgtlbtk cel sYhe Mv"tobtk ytvKu W;hJtle sYh l:e. fthK yt ûtuºtu Cth; aelLþk vdju vdÕþk ’ctJJt mb:o Au.

Top