luxJfo
yb’tJt’, Jztu’ht, BþkcE Jduhu Nnuhtu ‘Mþvh btuj¥ mkMf]r;:e AjfJt jtøgt Au ðgtk d{tb «’uNlt dtbztytu vK nJu ‘Mþvh btuj¥ mkMf]r;btk «JuNJt jtøgt Au

øþsht;btk yb’tJt’le Jt; fheyu ;tu... mt; ytX btuj :E dgt Au ylu ceò yuxjt s btuj ;igth :E hÌtt Au. BþkcEbtk cth-vk’h btuj :E dgt Au òu fu Cth;btk Jæþ btuj r’Õje, cukøjtuh Nnuhtubtk Au.

yu su ntu ;u, vK Cth; nJu btuj mkMf]r;btk «JuNe å˾âwk Au yu suxje JtM;rJf;t Au yuxje s yu vK JtM;rJf;t Au fu ’wrlgtlt mti:e btuxt ’m Mþvhbtuj Au yubtk yurNgtlt ytX btuj Au ylu yuf yburhftLþk Au ylu yuf fuluztLþk Au ßgthu yurNgtlt su ytX Au yubtk ath yufjt aellt Au ylu yuf bjurNgtLþk Au.

yt ’mbtk aelbtk ’tuløþytlbtk ytJuÕþk mtW: atElt btuj 2005btk NY :guÕþk Au ylu 7.1 bejeyl atuhmVexbtk v:htguÕþk Au.

aelltu ceòu Mþvh btuj cuSkdbtkltu 2004btk NY :gujtu 6 bejeyl atuhmVexbtk v:htgujtu dtuÕzl hemtumeoÍ Ntuv´d btuj Au. yubtk 1000 Mxtuh vtka bt¤btk Au subtk ’wrlgtChle c{tLzle JMðþytu b¤u Au.

ºteòu Mþvh btuj rVrjvtELmlt vtme mexebtk 2006btk NY :gujtu yum.yub.btuj ytuV yurNgtltu Au su 4.2 bejeyl atuhmVexbtk Au. yubtk MJeb´d ÃËj vK Au ylu ytEbu¾m r:yuxh Au. yu ath rcÕz´dbtk ytJujtu Au subtk VhJt btxu x[ulle mdJz Au.

fuluztlt yjcxomlt yuzbtulxtulbtk ytJujtu JuMx yuzbtuLzxtul btuj atu:tu Au. yu 1981btk NY :gtu ylu 3.8 bejeyl atu.Vexbtk Au. yt btujbtk 800 suxjt Mxtuh Au ylu yu Wvhtk; Jtuxhvtfo Au, Mfux´d heLf Au, fumeltu Au ylu htEztu Au.

1991btk rVrjvtELmlt bkztÕþgtuLd mexeltu yum.yub. budtbtuj vtkabtu Au ylu 12 rmlubtø\ntu Au. yuf blejt ¾jelef Au ßgtk ztu¾xhlu b¤e Nftg Au.

bjurNgtlt fwjtjBÃþhbtltu cuhSgt xtEBm MfJuh ’wrlgtltu Aêtu btuxtkbtk btuxtu btuj Au. yu 3.4 bejeyl atuhm Vexltu Au. 2006btk NY :gujt yt btujbtk hnuJt btxule ntuxuj vK Au, 12 bt¤ Qåþk htujh ftuMxh Au, MJeb´d ÃËj Au, Mfux´d heLf Au ylu :uEb vtfo Au.

yuxjtu s 3.4 bejeylltu aellt cuSkdltu 2005btk NY :gujtu yt btuj cuSkd btuj fnuJtg Au. yubtk 8000 btuxhtu vtfeOd fhJtle mdJz Au ylu btlJmseo; mBþ÷rflthtu Au.

btuxtbtk btuxtu ytXbtu btuj vK aelbtk Au. yu xw bejeyl atuhmVexltu Au su 2005btk øþytLdÍtuWbtk sukdSgt ÃjtÍt ltb:e NY :gujtu. yubtk yuf yturVm xtJh Au ylu hnuJtle ntuxj Au ylu Mxtuhtu ;tu Au s.

rVrjvtELmbtk yum.yub. mexe ltu:o Ezmt ltbltu btuj lJbt ¢bu Au su vK 3 bejeyl atuhmVexbtk v:htgujtu Au. yu 1985btk NY :gujtu subtk 12 rmlubt Au ylu vtka bt¤ Au.

’mbt lkchu yburhftlt rVjtzuÕVegtltu f´d ytuV vrNogt btuj 1962btk NY :gujtu su 2.8 bejeyl atuhmVexltu Au.

Cth;btk vK AuÕjt athuf J»to:e yt btuj mkMf]r; ytJe dE Au ylu yuJe jtufr«g :E dE Au fu yule cnth vtfeOd btxu sdt l:e b¤;e fu yk’h cej åþfJJt btxu ¾âthuf Fhe’ebtk dgtu ntug yu fh;tk Jæþ mbg òg Au. btuxt btujbtk yu cej åþfJJt btxu DKtu mbg jtElbtk WÇþk hnuÔþk vzu Au yuxju fuxjtf d{tnftu ltlt jtkce ’wftl suJt btujbtk:e btj Fhe’JtLþk vmk’ fhu Au.

yt btujtubtk Mv"to vK yuJe atje Au fu yFcthtubtk vtlt Chelu vtu;tle mM;tEle ònuht; fh;t ntug Au.

yt nrhVtElt yuf CtdYvu nJu d{tb rJM;thtubtk btuj «JuNJt jtøgt Au. Cth; ’uN dtbztytultu clujtu Au. ’t.;. 2001le Jmr; dK;he «btKu Cth;le Jmr; 1,02,70,15,247 Au subtk:e dtbztbtk hnulthtytule Jmr; 34,16,60,293 yuxju fu jdCd 70 xft Au. ßgthu dtbzt 6,38,588 Au. ceyumyulyujlt xurjVtultuLþk 50 xft òuztK dtbztytubtk Au ßgthu Nnuhtu 10 jtF fh;tk Jæþ Jmr;Jt¤t Nnuhtu 35 s Au. subtk vnujt lkchu BþkcE 1,63,68,084 Jmr; Au ylu 35bt ¢blt htsftuxle 10,02,160 Au.

yt ÷rÐyu dtbtubtk btuj :tg ;tu d{tnftu Jæþ b¤e hnu yu MJtCtrJf Au. dtbztytubtk "ltZTgtu l:e yuÔþk l:e. dtbztytubtk vK yuJt "ltZTgtu Au fu su Nnuhtult "ltZTgtu mt:u Mv"to fhu.

dtbztytubtk btuj fhJtle NYyt; bæg«’uNlt dtbtu:e :E Au. yulu ativtj mtdh ltb ytÃGþk Au ylu ytE.xe.me. fkvleyu bæg«’uNlt rmntuh ltblt rsÕjtbtk ºtK r’Jt¤e ydtW vnujtu btuj Ftujujtu. yu dtblt jtuftu x[tujeytu jElu btujbtk nh;tVh;t :E dgt Au. yublu Nnuhe SJl væ"r; yvltJ;t yu he;u ytJze dGþk Au. ;uytu fuayv Fhe’u Au, mezeytu Fhe’u Au, ct¤ftu btxult hbfztk, c:ozult ftzo, mløjtm, zeJeze Ãjugh, btuctEj Vtul Jduhu Fhe’u Au. yuf btuj ’h brnlu 50 mujVtul Juau Au.

btuJtzt ltblt dtbltu r’jevrmkn ltbltu Fuzq; fnu Au fu, ‘V¾; Nnuhlt jtuftu s Nt btxu, ybu vK NnuheSJl SJJtle EåAt htFeyu Aeyu.¥

luNlj ftWLmej ytuV yuÃjtEz Eftulturbf rhmaolt mJuo «btKu 2001-02btk ’h 1000 d{tb Dhtubtk 109 btuxh mtgfjtu n;e. dK;he yuJe Au fu 2010 Mþ"ebtk yu ytkfztu 251 :E sNu. ßgthu btuxh "htJlth 119 :Nu.

yt ativtj mtdhltu yuf fboathe fnu Au fu... NYbtk d{tbsltu cnth:e òuElu atÕgt s;t ylu yk’h ytJ;t ;tu yuf vK JMðþlu yzf;tk ln´.

ytJt ativtj mtdh ytE.xe.me.yu bæg«’uNbtk vtka FtuÕgt Au, bntht»x[btk A FtuÕgt Au ylu W•th«’uNbtk A FtuÕgt Au. yt J»tolt btao brnlt Mþ"ebtk ceò A ativtj yu bæg«’uNbtk FtujNu. fthK fu d{tbsltuyu Fhe’ele bò òuE je"e Au. bæg«’uNlt rJr’Ntltu fhK hÎþJkNe ltbltu yuf d{tbsl fnu Au fu, ‘nwk yt brnlu xe.Je. Fhe’Jtltu Awk ylu vAe ytJ;t brnlu zeN yuLxult Fhe’eN.¥ rcjtuhe ltlt dtbltu CJtle Nbto nJu vtu;tlt bnubtltulu atufjux, rcMfex ylu BGþÍef rmMxb vK yuKu JmtÔgt Au. yule btuxe r’fhe rmJtglt su mk;tltu Au yu SLm ylu Mfxo vnuhu Au. yu fnu Au fu, ‘bthu vhKtJJt jtgf Atufheytu Au yuxju ybu ’unt;e suJt jtdJt òuEyu ln´.¥

d{tb rJM;thbtk su bægbJdo Au yu mthtu Jhmt’, cuLftule "ehtKle mh¤;t, V¾; Fu;e Wvh s ln´ lCJtle ÂM:r; Jduhult fthKu FaoJt btxu N¾;Nt¤e :E dgtu Au. vujtu mJuo fnu Au fu, 2010 Mþ"ebtk d{tb«’uNbtk bægbJdo 5,00,00,000 :E dgtu nNu. sultu y:o yu :gtu fu 25,00,00,000 d{tbsltu Nnuhe SJl væ"r; yvltJ;t :E sNu. ’t.;. j~fhÃþh dtble 20 J»tole hkslt ‘ytEc{tu btxu ctswbtk dtbbtk ytJujt btuj Mþ"e òg Au. yule 38 J»tole atae hbt fnu Au fu, ‘muluxhe luvfel:e atuÏFtE hnu Au.¥¥ 52 J»toltu òbej ynb’ ftuMbuxefle ’wftl "htJu Au. yu yuf btujle cnth cuXtu cuXtu btujbtk dgujt vtu;tlt Cºteòle htn òu;tu n;tu... yu fnu Au fu, ‘vnujtk ybu V¾; cnth:e JMðþlu òu;t n;t vK nJu FhuFh Fhe’e fhJtle bò ytJu Au.¥

yt ÂM:r;lu DKt ytJfthu Au ylu DKt r"¬thu Au vK dtbztytubtk vK ytJ;eftj ytsu ytJe dE Au. ytLþk fthK Au fu dhectubtk:e bægbJdo J"e hÌttu Au. vuje mJuo fnu Au fu, Jtr»tof 13 xftle dK;heyu bægbJdo J"e hÌttu Au ydtW suytu vtu;tlu ‘dhec¥ fnuJztJ;t n;t ;uytu ytsu vtu;tlu bægbJdo fnuJt jtøgt Au.

ceS ctsw yu vK mðg Au fu dhec ylu bægbJdo JåauLþk yk;h J"e dGþk Au. Cth;btk su ytr:of vrhJ;ol ytJe hÌtwk Au, Cth;u su ytr:of «dr; fhe Au yultu yu dhec Jdolu MvNo vK l:e :gtu.

ftlbtk fnwk!

btgtJ;ele btgtle btgt

btgtJ;ele btgtle btgt yult nbKtk WsJtgujt sLbr’Jmu vK òuJt b¤e. yuf øþsht;e f:tfth vtu;tltu sLbr’l su he;u C¾;tu vtmu:e y:Jt C¾;tult ltbu Ckztu¤ yufXwk fhJtltu fthmtu J»ttuo:e fhu Au (yu he;u yubKu 40-50 J»to:e fhtuztu ycòu Yrvgt yufXt fgto Au sulu ;uytu yb’tJt’lt mtchb;ebtklt yuf mk;le sub Ôgtsu VuhJu Au. ¾âthuf Yrvgt zqcu vK Au vK yu ¾âtk vhmuJtle fbtKe ntug Au? yuxju ytJt fnuJt;t ‘mk;tu¥ yuJe ftuE rak;t l:e fh;t) yub btgtJ;e vK vtu;tlt sLbr’llt Ckztu¤lu ‘ytr:of mngtud r’Jm¥ ;hefu WsJu Au. (ytJt Ckztu¤ fu yth.yum.yum. ‘øþY’rûtKt¥lt ltbu su fhtuztu Yrvgt bu¤Ju Au yultu ftuE rnmtc l:e hFt;tu fu ftuE me.yu. vtmu yule ltuk" l:e fhtJt;e fu ftuE vK ò;ltu fh l:e ytvJtltu ntu;tu.)

btgtJ;eyu yt J»tuo sLbr’llt yu ytr:of mngtud r’Jmu W•th«’uNlt "thtmCt rJM;thlt vtu;tlt vûtlt 406 yufbtulu sKtÔGþk nðþk fu, ’hufu Yt. 3,00,000 yufXt fhJt... yuxju 12 fhtuz Yt. :gt. vtu;tlt yLþgtgeytulu WÕÕþ cltJJt btgtJ;eyu fÌtwk nðþk fu, yublt øþY ftkNehtble EåAt n;e fu yultu sLbr’l yu ydtWle sub s WsJJtLþk atÕþ htFu!

btgtJ;ele btgt yuJe Vujtguje Au fu yu r’Jmu ftukd{um «BþF mturlgt dtk"eyu yulu yrClk’l Vtul Wvh ytÃgt n;t ylu Ctsvlt lfJe Vwjnth jElu yublt Dhu dgt n;t.

cnw fu¥Jtg!

øþsht; ylu ceò htßgtule ntEftuxtuo vK yt he;u hM;tytu Mþ"thJt btxu nwfb fub l fhu?

BþkcE ylu r’Õjele ntEftuxtuo yuJe Au fu su sl;tlt rn;lt fuxjtf åþft’t ytvu Au ylu rlKogtu ju Au.

vturjm Ftðþ dbu ðgtk:e Mfwxh fu btuxh xtp fhelu Wvtze òg Au. (su duhftg’umh dKtg vK ftuE rnkb;Jtl Jfej yule mtbu fum fhu ;tu lu?) yule mtbu BþkcEle ntEftuxuo ;vtm fhJtltu nwfb fgto vAe BþkcELþk vturjm Ftðþk mßßz :E dGþk Au.

yu vnujtk BþkcEle ntEftuxuo hM;tytu Jåau dbu ðgtk cBv WCt fhJt mtbu vK bltE fgto vAe BþkcEbtk:e cBv ’qh fhJtbtk ytJe hÌtt Au.

ytJt c"t nwfbtu BþkcE-bntht»x[le ntEftuxo fhe Nfu Au ;tu øþsht;le ntEftuxo fub l fhe Nfu? sl;t ylu ’uNlt jtCbtk yt «fthlt rlKogtu y’tj;u ytvJtltu mbg :E dgtu Au.

ytJtu s yuf rlKog nbKtk bntht»x[ ntEftuxuo ytÃgtu Au fu Nnuhlt hM;tytu vh Ftzt vze dgt ntug, hM;tytu ðËxe dgt ntug, hM;tytu vh vtKe Chtgt ntug ;tu ntEftuxuo hauje yuf mrbr;lu òK-Vrhgt’ fhJtbtk ytJNu ;tu yu mrbr; hM;t Mþ"thJt btxu vdjtk juNu-juJhtJNu. ftuxuo Mþ"eh c’tbelu yu mrbr;lt mu¢uxhe leBgt Au.

yt «fthlt vdjtk øþsht; ylu ceò htßgtule ntEftuxtuo jE Nfu Au... juJt òuEyu...

Top