jezh

FhuFh ;tu ck"thK s mJtuovhe!

«òm•ttf r’l ytzu V¾; cu r’Jm hÌtt Au. ’uNlu htsfeg ytÍt’e bégtlu 60 Jhm :Jt ytÔgtk. mtX Jhmu btKm JgtuÔ\Ø ylu yLþCJ-mB\Ø dKtg. vhkðþ Cth;btk ytÍt’elt 60bt Jhmu mkm’ mJtuovrh fu Mþ«eb ftuxo mJtuovrh yu «§u ;Æl rclsYhe mkD»to suÔþk Jt;tJhK Au. ;ubtkg lJbt Nuzâwj («fhK) ykdu Jæþ Fuka;tK «J;eo hne Au. nfef;btk yt lJBþk «fhK Bˤ ck"thKbtk lntuðþk. ÇËrbrJntuKt ©bSJeytulu sbel ytvJt ylu sbel’the ltçË’ fhJt btxu, sbel Mþ"tht "thtltu ybj JtM;rJf cltJJt 1951btk ck"thKbtk lÔþk Nuzâwj WbuhJtbtk ytJuÕþk. yultu yufbtºt nuðþ sbel Mþ"thtlu y’tj;e Fxjtytu:e Bþ¾; htFJtLþk nðþk.

lJBþk «fhK ck"thKbtk Wbuh;e JF;u ðgthlt lu;tytu - DzJigtytulu MJÃlug fÕvlt ln´ ntug fu 50-60 Jhm vAe lJbt «fhKle fuJe ÂM:r; nNu. ;ublu yuJtu yKmth MþØtk ln´ ntug fu lJbt «§u fthtucthe ylu Lgtg;kºt Jåau Fuka;tK :Nu. NYbtk V¾; ;uh sbel Mþ"tht "tht lJbt «fhKbtk n;t. 1973 Mþ"ebtk yuJt "tht - ftg’tle mkÏgt 33le :R. yubtk:e 66 :gt. ylu ytsu lJbt «fhKbtk ÃËht 284 ftg’t Au sulu ftuxobtk vzfthe Nftg ln´ yuÔþk vturjrxrNgltu btlu Au ylu fnu Au.

vhkðþ yuf vtgtltu BþÆtu ytvKt lu;tSytu ÇËje òg Au fu ftuR vK ftg’tLþk y:oDxl ylu yult jtCtjtC l¬e fhJtLþk ftb Lgtg;kºtLþk Au. 1973btk fuNJtlk’ Cth;e fum JF;u s Mþ«eb ftuxuo MvÐ fhe ’e"uÕþk fu ck"thKeg Mþ"thtlt ltbu vK ck"thKlt vtgtlt - BˤÇË; MJYvbtk ftuR VuhVth fhe Nftg ln´.

htsfthKeytu blbtle fhJtbtk vtJh"t ntug Au. sbel Mþ"tht "tht btxu ck"thKbtk ytbus fhtgujt lJbt «fhKbtk lu;tytuyu Vtuhul yu¾mauks huøGþjuNl yu¾x (Vuht), ftuVuvtumt, btultuvtuje rhMx[efNl El x[uz «u¾xm (yubythxeve) ylu ;trbjltzwbtk 69 xft yltb; suJt ftg’t ÎþmtzJt btkzât. ytJt fuxjtf ftg’tltu ’whwvgtud Ntmf vût vtu;tlt rJhtu"eytulu nuhtl fhJt btxu fhu Au yu nfef; sdònuh Au.

yrdgthbe òLGþytheyu Mþ«eb ftuxuo ytvujt yt’uNlu yult atu¬m mk’Cobtk mbsJtltu Au. ck"thKle Bˤ CtJlt (ÂMvhex)lu yfck" htFelu atu¬m mk’Cobtk Mþ«eb ftuxuo ytvujt åþft’t yu "thtmCt fu fthtucthe mtbu vzfth fu mkD»to l:e. yu åþft’t yir;ntrmf fu aejtu at;hltht (vt:-c{urfkd) vK l:e. yu btºt atu¬m vrhÂM:r;btk fhtguÕþk ftg’tLþk y:oDxl Au. yrdgthbe Mþ«eb ftuxolt yt’uN vnujtk Vuht ylu ftuVuvtumt suJt :tuztf rJJt’tMv’ ftg’tytulu lJbt «fhKbtk Îþmtze ’uJtle rnjatj òuhbtk atje hne n;e. Mþ«eb ftuxolt yt’uNu yu rnjatj vh c{uf bthe ;u:e vturjrxrNgltulu ytkaftu jtøgtu.

ftuR vK ftg’tu Dztg yule gtuøg;tlu ck"thKu ytkfuje jûbKhuFt yLþmth BËjJJtltu yctr"; yr"fth Mþ«eb ftuxoltu Au. ftuR vK yJi" (EÕjurÍrxbux) ftg’t Dzelu yulu lJbt «fhKbtk Wbuhe ’uJtbtk ytJu ;tu Mþ«eb ftuxo yulu ‘duhftg’u¥ dKtJe Nfu. yubtk "thtmCt fu fthtucthelt ftgoûtuºtbtk ÎþmKFtuhe fhJtltu gt yule mJtuovrh;tlu vzfthJtltu «§ WvÂM:; :;tu l:e.

Ftm fhelu ck"thKle 14, 19 ylu 21be fjb nuX¤ ltdrhftult BˤÇË; yr"fthtultu Ckd fhu yuJt ftg’tle gtuøgtgtuøg;t Mþ«eb ftuxuo aftmJe s vzu. ltdrhftulu yu yr"fthtu ck"thKu cûtujt Au ylu yðgk; EbhsLme fu GþØft¤ rmJtg yu yr"fthtu ftgbe Au. htsfthKeytulu øþMmtu ytJJtLþk fthK btºt ynk¾juN Au. vtu;tLþk "tGþO fub l :tg yuJe bb;lu fthKu Mþ«eb ftuxolt fuxjtf yt’uNtu ;ublu vtu;tlt ftbbtk ’Fj suJt jtdu Au.

ceS ctsw fuxjtf ftg’t yult sLbft¤:e s yuJt Au fu sultu ybj :;tu l:e yu nfef; Ïþ’ mkm’ vK òKu Au. y~Ã\~g;t ltçË’e "thtu, ct¤ rJJtn ltçË’e "thtu, ’nus-frhgtJh ykdultu "thtu- ytJt yluf ftg’t Au su btºt ftg’tvtu:ebtk Au. m;e«:t ltçË’e "thtu Au A;tk ;tsu;hbtk W•th «’uNbtk yuf brnjtlu yultk s MJsltuyu bhlthle mt:u lltbebtk ctk"elu ra;t vh aztJe ’uJtle Dxlt cluje lu! fub ðgthu mkm’u ’hrbgtldeheltu yt’uN l ytÃgtu?

yt c"e aatoltu mth btºt yuxjtu fu rJµle mti:e btuxe jtufNtne dKt;t ytvKt ’uNbtk ck"thK mJtuovrh Au. ck"thKle Wvh ftuR l:e. ftg’t DzJt ylu yuLþk vtjl fhtJJtLþk ftb "thtmCt ;:t fthtuctheLþk ntug ;tu ftg’tLþk y:oDxl fhJtle sJtc’the Mþ«eb ftuxole Au. ctfe jtufNtnelt athu M;kC yufbuflt ÃËhf Au, yufbuflt nheV ln´.