MJtrblthtgK mk«’tglt
Jihtøg BËr;o rl»fw¤tlk’ MJtbe

mtæþ mk;le yuf mJo mtbtLg ÔgtÏgtlbtk yultk CdJtk fvztk BþÏg Au. vhkðþ btºt CdJtk fvztk:e mtæþ;tle WvjÂç" :;e l:e. mtæþ;t ;tu yuf Wåa•tb ytægtÂðbf øþKdhebt Au. Wvrl»t’tu, CtdJ;T fu htbtgKle atuvtEytu ylu ©e MJtrblthtgK CdJtllt MJBþFbtk:e lef¤e JtKe ‘‘JaltB\;¥¥ d{k:btk mtæþ;tltk jûtKtu JKoÔgtk Au. yu mJuo jûtKtu:e MþNturC; ylu subltu mkd fhJt:e suble f]vt :fe ;u jûtKtu BþBþûtwytubtk vK Mnusu ytJe òg ylu Jihtøgle yÂøl:e m’tg ;uògbtl ylu A;tk C¾;lt Ne;¤ mtdhbtk rJnth fh;t mk; yuxju rl»fw¤tlk’ MJtbe.

m’TøþÁ ©e rl»fw¤tlk’ MJtbeyu btºt MJtrblthtgK mk«’tglt ln´, dhJe øþsht;lt yuf vltu;t mk; frJ n;t. Cth;lt ht»x[rv;t bntðbt dtk"e Mþ"e mti ftuElu vtu;tltk MJhra; C¾; mCh v’tu:e bturn; fhlth mk; frJ rl»fw¤tlk’ MJtbeyu ftuE mkMf]; d{k: fu mtrnðgbtk «rJK l n;t. vhkðþ htubuhtubbtk MVwhtgbgtl :gujt Jihtøglt CtJtu ylu Ó’gbtk «dxe QXujtu C¾;CtJ yublu bntl mk; frJle W•tb fûttbtk rchtsbtl fhu Au.

òbldh rsÕjtbtk ytJuÕþk rNFvtx dtbbtk mkJ;T 1822btk Jmk;vkabelt btkdÕgbg r’lu bt;tS yB\;ct ylu rv;t htbSCtElt Duh ;ubLþk «tdxâ :Gþk. ct¤vKLþk ltb jtjS vtzJtbtk ytÔGþk. ct¤vK:e Jihtøg «sJrj; n;tu. mkmthlt btunck"lbtk vzJt btkd;t l n;t. øþÁhtbtlk’ MJtbelu ðgtde :Jt btxu Jt; fhe vK ;ubKu fÌtwk fu, mbg ytJNu yuxju ctujtJe jE~þk. JF;lt Jnlle mt:u J»ttuo Je;;tk dgtk. htbtlk’ MJtbeyu vtu;tlt "boleæþht ©e MJtrblthtgK CdJtllu Mþ«; fhe ’e"e. ðgthct’ mkJ;T 1860 ltk ©e MJtrblthtgK CdJtl NuFvtx v"tgto. ðgtk Jmk;vkabeltu bntuðmJ fgto. jtjS Mþ:thlu feæþk nJu ybthu yn´:e fåAbtk sÔþk Au. ftuE Cturbgtle sYh vzNu. ©e nrhle muJt btxu jtjS Mþ:th MJgk ;igth :E dgt. btdobtk yt"tuE dtb ytÔGþk. CdJtlu yt¿tt fhe jtjS dtbbtk sElu rCûtt btde ytJtu. yhu «Çþ ! yt ;tu btht mmhtLþk dtb ytn´ rCûtt fti»tel lu yÕVe vnuhtJe ’eûtt ytve. ‘‘rl»fw¤tlk’¥¥ ltb vtzâwk ylu fÌtwk òJ ;blu ftuE ln´ ytu¤Fu. rl»fw¤tlk’MJtbe dgt ylu vtu;tlt mmhtlu Duh sE vtu;tlt ÃËJto©ble vðle ffwkctE vtmu:e rCûtt jE ytÔgt. «Çþ ! ÏËc «mLl :gt ylu fÌtwk "Lg Au ;btht Jihtøglu ylu ;bthe mbsKlu. MJtbe ;btu nJu d{k: hatu. yhu ! «Çþ blu l VtJu. yhu ! ybtu Cudt bjelu jFtJe~þk.... ylu r’Ôg N¾;ltu mkath :gtu rl»fw¤tlk’ MJtbele fjb atjelu MJtrblthtgK mk«’tglt mtrnðglt msolltu «thkC :gtu lu mti «:b d{k: hatgtu ‘‘gb’kz.¥¥.

yt"tuEbtk yuf JF; rl»fw¤tlk’ MJtbe v"tgtolu Jihtøgbtk Csltu jjfthJt jtøgt ðgtk ;tu swJtrlgt mkmthlt ck"ltubtk:e Bþ¾; :E sl mbtsle muJt btxu ;uble mt:u ;igth :Jt jtøgt ðgthu dtblt Jzejtuyu feæþk fu, ‘‘MJtbe f]vt fhtu, fe;oltu ck" htFtu, ln´ ;tu ytÏþk dtb Jihtde :E sNu. ytJe ;ubltbtk y’TÇþ; N¾; n;e. btºt ;uytu ceò frJytu fu juFftule sub btºt jF;t n;t fu dtgftule sub btºt dt;t lntu;t vK ;u Wv’uN ;ðft¤ mtbule Ôg¾;lt SJlbtk arh;t:o fhtJe SJl vjxtu fhtJe NfJt mb:o n;t.¥¥

bntðbt dtk"eyu vK vtu;tlt yt©bbtk su v’tu rlðg dtJtle yt¿tt fhe n;e. ;ubtkLþk yuf rl»fw¤tlk’ MJtbeLþk hra; v’ nðþk. ‘‘ðgtd l xfu hu Jihtøg rJlt.¥¥

ytsu vK ;ublt ‘‘ðgtd l xfu hu Jihtøg rJlt ylu slle hu SJtu dtuve ak’le¥¥ yu Mþ«rmØ Csltu su ftuE mtkC¤u Au ;tu ;ult Ó’gbtk:e ytsug mkmthlt rJ»t W;he òg Au. ;u Jihtøgle CtJlt «sJrj; :tg Au. ytJt mtrnðglt msof n;t A;tk bkr’htule rlbtoK ftgobtk bt:t Wvh vÚ:h aztJe muJt fh;t lu nt:btk xtkf½þk lu n:tuztu jElu vÚ:h Dz;t. rNÕvf¤tbtk vK ytsug "tujuht - Bˤe bkr’hbtk Dzuje fbtltu ÃþhtJtu ytvu Au.

(1) C¾;rak;tbKe (2) ÃþÁ»ttu•tb «ftN (3) Mlunde;t (4) JalrJr" (5) mth rmrØ (6) nrhc¤ de;t (7) C¾;rlr" (8) "ehs ytÏgtl (9) Ó’g «ftN (10) bldksl (11) nrhahK (12) nrhMB\r; (13) øþKd{tnf (14) fÕgtK rlKog (15) yhS rJlg (16) yJ;th rak;tbKe (17) raö rak;tbKe (18) Ãþ½g rak;tbKe (19) jøl ~þfltJe (20) gb’kz (21) Ô\r; rJJtn (22) rNûttvºte v¼ Ávt. (23) atumX v’e.

MJtrblthtgK mk«’tgbtk yt he;u m’T. ©e rl»fw¤tlk’ MJtbeyu 41 J»to Mþ"e mtrnðg ûtuºtu, mkde; ûtuºtu, bkr’hlt rlbtoK ftgobtk yBËÕg muJt ytve Au. ;uytu rlgb "bo vt¤Jtbtk buÁ mbtl n;t. Jihtøgbtk rNFh mbtl ylu mt’debtk yòuz n;t. yt mk; Ã\ÚJe Wvh bLþ»g MJYvu hÌtt ðgtk Mþ"e rlðg htuxjtu lu AtN s sBgt Au.

;u:e ytsug mti mk;tu C¾;tult bM;f ;ublt ahKtubtk ftuxe ftuxe Jk’l fhe "Lg;t yLþCJu Au.