’qhcel

rJµle y""" Jm;e

;btht Dhbtk fuxjt jtuftu Au? ;blu ¾âthug yuÔþk jtøGþk Au fu ;btht Dhbtk suxjt jtuftu Au ;ult:e :tuztk ytuAt ntu; ;tu ;bu SJltuvgtude mt"ltu Jæþ JmtJe N¾ât ntu;? y:Jt ;tu ct¤ftulu Jæþ mthwk rNûtK ytve N¾ât ntu;?

f’ta yt «§tultu sJtc nt nNu. Jt; btºt aes-JMðþytu ylu mt"ltule s l:e, Jt; mtht SJlle vK Au. Dhbtk ath mÇgtule søgtyu atuJem mÇgtu ntug ;tu Vuh ;tu vzJtltu s Au.

Jm;e J"thtu btºt ftuE yuf vrhJth btxu s ln´, ’uN ylu ’wrlgt btxu vK rak;tltu rJ»tg Au. Cth; suJt ’uN btxu ;tu yt yuf btuxe ht»x[eg mbMgt Au. Cth; rJftmNej ’uN Au. Cth; rJfme; ’uN nsw cle l:e N¾âtu ;uLþk yuf ylu mti:e btuxwk fthK Jmr;J"thtu Au.

dhece, cufthe, ÇËFbhtu, fwvtu»tK rJduhu vtA¤ òu ftuE sJtc’th vhec¤ ntug ;tu yu Jmr; J"thtu Au. y:oNtMºtlt ÃþM;fbtk rJftmlu yJhtu";t fthKtubtk mti:e Wvh Jmr;J"thtu Au. fblmecu ytvKu ;ubtk:e ftuE vtX NeF;t l:e.

Jmr; J"thtle mbMgt vtAe Cth; ÃËh;e s bgtor’; l:e. ’wrlgtbtk yuJt Zdjtck" ’uNtu Au su Jmr;lt fthKu ytd¤ J"e Nf;t l:e. mtbt vûtu yuJt vK ’uNtu Au sulu Jm;e J"tht ln´ vK Jm;e Dxtztle rak;t Au. yluf ’uNtuyu vtu;tlt ’uNJtmeytulu rJlk;e fhe Au fu ;bu ct¤ftu vu’t fhtu. mk;tltultu WAuh fhJtu yu vK fkE mnuÕþk ftb l:e. jtuftu nJu ct¤ftule btJs; fhJtle ÍkÍxbtk vzJt l:e btkd;t. yt btlrmf;t vK rak;tltu rJ»tg cle Au. fuxjtkf ’uNtubtk ;tu Jm;e J"thJt btxu «tuðmtnf gtusltytu ònuh fhJe vze Au.

òu fu yufk’hu ytFe ’wrlgtle Jm;e m;; J"e hne Au. vtka-’m ’uNtulu ct’ fh;tk ctfelt ’uNtu Jm;e J"tht mtbu jze hÌttk Au. nJu yuJtu mbg vK ’qh l:e ßgthu ftuE yuf ’uN btxu ln´ vK mbd{ rJµlt Jm;e J"tht mtbu jtuftulu òø\; fhJt vzu. øjtucjtEÍuNlle mt:u nJu Jm;eJ"tht suJt yluf «§tu Jirµf M;hu aatoJt jtøgt Au.

yuf mJtj. ºtKmtu J»to vAe ytFt rJµle Jm;e fuxje nNu? yt «§ltu sJtc òK;t vnujtk ceòu mJtj. yðgthu rJµle Jm;e fuxje Au? GþltExuz luNLmlt ytkfzt fnu Au fu, mbd{ ’wrlgtle fwj Jm;e ntjbtk 6.3 ycs suxje Au ylu yt Jm;eltu ytkfztu fq’fulu ÇËmfu ytd¤ J"e hÌttu Au.

nJu mJtj ºtKmtu J»to vAele Jm;eltu. GþltExuz luNLmltu Jm;e rJCtd sKtJu Au fu yðgthu su Ízvu Jm;ebtk J"thtu :E hÌttu Au ;u s Ízv:e òu Jm;e J"thtu atÕþ hÌttu ;tu ºtKmtu J»ttuobtk ’wrlgtle Jm;e 13 nòh ycs :E sNu. cu Dze rJathtu fu ðgthu ntj; fuJe nNu? ’wrlgtle yuf ;Mþ sbel yuJe ln´ ntug ßgtk btlJeltu JmJtx l ntug.

ºtKmtu J»toltu mbgdt¤tu jtkctu Au. clJtòud Au fu jtuftu CrJ»gbtk Jm;e rlgkºtK ykdu mbsu y:Jt ;tu ’wrlgtlt ’uNtu ftg’tu Dzelu yuf fu cu ct¤ftu:e Jæþ ct¤ftu Wvh «r;ck" BËfu ;tu ºtKmtu J»to vAe Jm;e :tuze-DKe ytuAe ntuJtle vK N¾â;t Au.

ytb ;tu yu N¾â l:e, A;tk cu Dze btle jtu fu ytFe ’wrlgtbtk cu ct¤ftu:e Jæþ ct¤ftu Wvh ftLËle «r;ck" ytJe òg ;tu? GþltExuz luNLmltu yuf yÇgtm sKtJu Au fu òu ytFe ’wrlgtle ’huf Mºtelu btºt cu s ct¤ftu nNu ;tu vK ºtKmtu J»to vAe ytFe ’wrlgtle Jm;e lJ ycs :E sNu.

ytFe ’wrlgtbtk Cth;, ael ylu yburhft ’wrlgtbtk mti:e Jæþ Jm;e "htJ;t ’uN Au ylu CrJ»gbtk vK yt ºtK ’uNtu lkch Jl, xw ylu :{e s hnuJtlt Au.

’wrlgtlt 25 xft jtuftu ytr£ft Fkzbtk hnu;t nNu.

ael yðgthu mbd{ rJµbtk mti:e Jæþ Jmr; "htJ;tu ’uN Au. òu fu aelu nbKt At;e Xtufelu yuJtu ’tJtu fgtuo Au fu, ybu aellt Jmr; J"tht Wvh ftçË bu¤Ôgtu Au. yt mV¤;tLþk fthK ytv;tk aellt m•ttJt¤tytu fnu Au fu fwxwkc rlgtusllt fzf ftg’tytulu fthKu ael btxu yt N¾â cLGþk Au.

aellt vrhJth rlgtusl rJCtdlt bkºte sikd rJf´d fnu Au fu, fzf ftg’tytulu fthKu ybu AuÕjt 30 J»ttuobtk 40 fhtuz ct¤ftult sLblu htufe N¾ât Aeyu. ytFt aellt vrhJthtubtk nJu yuf y:Jt ;tu cu s ct¤ftu Au.

nJu ytvKtk Cth; ’uNle Jt;. Cth; ael fh;tk rJftm mt"Jtbtk ¾âthu ytd¤ lef¤Nu yu ;tu Fch ln´, vhkðþ yuf Jt; atu¬m Au fu Cth; Jmr; J"thtbtk ael fh;tk atu¬m ytd¤ lef¤e sJtLþk Au. ylu Cth; btxu yt ‘huftuzo¥ nJu fkE cnw ’qh l:e.

yburhftlt JturNkøxl ÂM:; mkM:t vtuÃGþjuNl huVhLm çGþhtultu yÇgtm fnu Au fu, J»to 2050 Mþ"ebtk Cth; mbd{ rJµbtk Jmr; J"thtle ctc;btk lkch Jl :E sNu. b;jc fu, ytdtbe 44 J»tobtk Cth; Jmr;lt «btKbtk ael fh;tk ytd¤ lef¤e sNu. yt mkM:t yuÔþk fnu Au fu, ytsu rJµle Jmr; 6.3 ycsle Au ;u ytdtbe ºtem J»tobtk J"elu 9.3 ycsle :E sNu.

yt mkM:t yuÔþk yLþbtl ctk"u Au fu, 2050le mtj Mþ"ebtk Jmr;btk Cth; lkch Jl, ael lkch xw ylu yburhft lkch :{e cle sNu. ybrhftle Jmr;btk vatm xftltu J"thtu :Nu. rc{xl £tkm:e ytd¤ lef¤e sNu. òu fu mtbtvûtu Gþhtuvlt yluf ’uNtubtk Jmr; DxNu. fuxjtkf ’uNtule Jmr;btk ;tu atjem xftltu Dxtztu :tg ;uJe N¾â;t Au.

dhec ’uNtule ntj; CrJ»gbtk J"thu Fhtc :Jtle Au. ;uLþk fthK yu Au fu yðgthu su Jmr; J"thtu :E hÌttu Au ;ubtk 99 xft Jmr; J"thtu dhec ’uNtubtk ltuk"tgtu Au. Jmr;lt fthKu ytFe ’wrlgtbtk ymbtl;t mstog ;uJtu Cg vK yt mkM:tyu Ôg¾; fgtuo Au.

’wrlgtlt mti:e rJfme; ’uN yburhft btxu vK Jmr; J"thtu btuxe mbMgt clJtltu Au. yburhftbtk mB\rØ Jæþ ntuJt:e yðgthu ;ule cnw ymhtu J;to;e l:e vK su ytkfztytu mtbu ytJu Au ;uKu yburhft mtbu vK jtjc•te "he Au.

ael ylu Cth; vAe yburhft vK Jmr;lt 30 fhtuzlt ytkfztlu vth fhe ºteò lkchu ytJe dGþk Au. yburhftbtk AuÕjt 39 J»ttuobtk Jmr; 20 fhtuz:e J"elu 30 fhtuz :E dE Au. yburhftle Jmr; 1915btk 10 fhtuz n;e. 1969btk 20 fhtuz :E ylu J»to 2006btk 30 fhtuz :E dE Au.

yburhftlt Jmr; çGþhtult ytkfzt Bþsc yburhftbtk ’h 11be mufuLzu yuf ct¤fltu sLb :tg Au. yburhftbtk dtuhtytule mkÏgt 20.1 fhtuz, jurxl Bˤlt jtuftule Jmr; mtzt ath fhtuz ylu çjuf yburhfltule mkÏgt jdCd 3.8 fhtuzle Au.

yburhftlt Jmr; J"thtLþk yuf BþÏg fthK B\ðGþ’hbtk Dxtztu Au. 1915btk yburhfl Ôg¾;Lþk mhuhtN ytGþ»g 54 J»toLþk nðþk ;u J"elu J»to 2006btk 78 J»toLþk :Gþk Au. yburhftbtk 1915btk 25 jtF fth n;e yðgthu yburhftbtk fthle mkÏgt 24 fhtuz :E dE Au.

Cth; ylu ael Jmr; J"tht:e vhuNtl Au ;tu hrNgt Jmr; Dxtzt:e nuhtl Au. hrNgtlt ht»x[vr; Ôjtr’beh Ãþrxlu ’uNlt jtuftulu yuJtu mk’uNtu ytvJtu vzâtu fu, ;bthe btlrmf;t c’jtu. hrNgtbtk ’h J»tuo mt; jtF jtuftu Dxe hÌtt Au. rN~þ sLb’h Ô\rØ btxu hrNgtyu yluf gtusltytu nt: "he Au. hrNgt rmJtg cu-vtka ’uNtule ntj; vK yuJe Au fu ßgtk Jmr; Dxe hne Au.

Cth;le Jt; vh vtAt ytJeyu. ;blu Fch Au fu Cth;lt btºt W•th «’uN htßgle Jmr; ytFt vtrfM;tl fh;t Jæþ Au ! Cth;btk 1991 :e 2001 Mþ"ebtk Jmr;btk 18 fhtuzltu J"thtu :gtu. yt ytkfztu c{trÍjle fwj Jmr; fh;t Jæþ Au. Cth;Lþk mti:e ytuAe Jmr; "htJðþk htßg jûtîev Au. jûtîev htßgle xtuxj Jmr; 62 nòhle Au. Cth;lt Jmr; J"thtlt ytkfztytu ftuEvKle ytkFtu vntu¤e fhe ’u ;uJt Au. vrhJth rlgtusl ûtuºtu Wb’t ftblt mhfth ’tJtytu fhu Au vhkðþ ybjbtk ftuE l¬h vrhKtbtu òuJt b¤;tk l:e. gt’ htFtu fu, nsw ntj; Jæþ fVtuze :Jtle Au. Cth; ylu ytFe ’wrlgt rJ»tu ytxÕþk òKelu ;bu ~þk fnuNtu ? yu s fu, nu CdJtl ! ytFe ’wrlgtLþk CÕþk fhsu ylu NYyt; Cth;:e fhsu...