sBBþ ft~behle «òlt yVÍj ;hVe ’uFtJtubtk dÆthele çË ytJu Au !

’wrlgtChltk yFcthtu ylu xe.Je. LGþÍ auljtu vh sBBþ ft~behbtkk Vtxe lef¤uje rnkmt abfe hne Au. 370be fjb nuX¤ ’uNlt ceò ftuEvK htßglt ltdrhftu fh;t Jæþ ytr:of jtC ylu rJNu»ttr"fth CtudJ;e sBBþ f~behle «ò yðgthu rnkmf ’uFtJtu fhe hne Au. Mþhûtt ’¤tuyu ÃËhuÃËhe ;tft;:e yt rnkmf ’uFtJtulu faze ltFJt òuEyu. sYh vzâu htßglt dJloh - rlÔ\•t j~fhe yr"fthe yum. fu. rmkntyu j~fhle b’’ bu¤Jelu vK yt rnkmt ztbJe òuEyu.

yt rnkmf ’uFtJtu bnkb’ yVÍjlu :guje btu;le mòlt rJhtu"btk Au. ;blu gt’ Au lu, ftuK yt bnkb’ yVÍj ? yt yu btKm Au suKu Cth;eg jtufNtnelt bkr’h mbt mkm’CJl vh ºttmJt’e nwbjtbtk mr¢g Ctd je"tu n;tu. ftuE RMjtbe ’uNbtk ytJtu r"¬thvtºt yvht" fgtuo ntu; ;tu yVÍjlu d¤t Mþ"e sbelbtk ’txelu yult vh vÚ:hbthtu fhelu yulu xeae ltÏgtu ntu;.

2001lt rzmuBchle 13beyu mkm’CJl vh vtka mNMºt RMjtbe rsnt’e ºttx¾ât n;t. Mþhûtt ’¤tuyu vtkalu Xth btgto n;t yu vAe yt ftJ;htlt M˺t"th ;hefu yVÍjle "hvfz :E n;e. yule mtbu yt ’uNlt ftg’t ftLËl Bþsc ftuxobtk fum :gtu. yule mtbultu øþltu ÃþhJth :gtu. yuluvtu;tlt catJle ÃËhuÃËhe ;f ytvJtbtk ytJe n;e. RMjtbe ’uNtubtk catJle ytJe ;f yvt;e l:e. Ctøgu s ftuE fumbtk yvJt’Yvu catJle ;f yvtg Au. Auf Mþ«eb ftuxo Mþ"e yt fum atÕgtu ylu yVÍj mtbu mkm’CJllu WztJe BËfJtlt ftJ;htltu øþltu ÃþhJth :gtu yu vAe Mþ«eb ftuxuo yulu btu;le (Vtkmele) mò fhe.

yjc•t, Mþ«eb ftuxolt yt åþft’t mtbu ht»x[vr;lu yhS :E Nfu Au fu blu btVe ytvtu. vhkðþ yuf ;hV ht»x[vr;lu btVele yhS fhJe ylu ceS ;hV htßgbtk (sBBþ f~behbtk) rnkmf ’uFtJtu fhJt yu cklu vhMvh rJhtu"e l:e jtd;tk ? btVe btdlth btKm fu sq: lb{ ntug. leat bM;fu hsqyt; fhu fu, Cimt¥c, ÇËj :E dE. btV fhtu. yulu c’ju atuhe Wvh rNhòuhele sub f~behlt htsfeg vûttu ylu lu;tytu rnkmt ytahelu vtu;tltu ymje anuhtu ’uFtze hÌtt Au.

yt s sBBþ f~behlt rJftm btxu ’uNlt ’huf ltdrhfu vtu;tlt vhmuJtle fbtKebtk:e fhtuztu Yrvgt vtka ’tgft Mþ"e Vt¤Ôgt. fuL÷ mhfthu Jhmu 300 fhtuz Yrvgtlt rnmtcu ytr:of mntg ytve Au. AuÕjt 50 Jhmbtk fuxje mntg b¤e yt htßglu, yultu øþKtfth fhtu Mþ¿t Jtaf ! yule mtbu yt f];Îleytu rnkmf ’uFtJtu fhe hÌtt Au ? Õgtl; Au yt ’uFtJfthtu vh !

æ\Ð;t ;tu swytu yt jtuftule ! htßglt Ntmf vûtlt Ctde’th vezevelt Jzt fwbthe bnuçËct BþVT;e fnu Au fu, bnkb’ yVÍjlu Vtkme ytvJt:e sBBþ ft~behbtk Ntkr; M:tvJtlt «gtmtulu ntrl vntukaNu. yt bnuçËctlt Jtrj’ (rv;t) mig’ BþVT;e bnkb’ yuf-mJt ’tgft ydtW fuL÷btk ø\n«"tl n;t ðgthu yt;kfJt’eytuyu ;uble yLg yuf ’efheLþk yvnhK fhuÕþk. yu ’efhelu AtuztJJt yt mig’ BþVT;e bnkb’u vK ÏËkFth yt;kfJt’eytulu Atuze BËftÔgt n;t.

yðgthu mig’ BþVT;e bnkb’ sBBþ-f~behle htßg mhfthbtk Ctde’th Au. htßgbtk ntj mturlgt dtk"ele mhfthlt øþjtb lce ytÍt’ BþÏg «"tlv’u rchtsu Au. Ïþ’ øþjtb lce ytÍt’u vtu;u vK yVÍjlu btVe ytvJtLþk fnelu Ctkdhtu Jtxâtu. htßgbtk rnkmt lef¤e Au A;tk ftukd{ume lu;tytu btuZtbtk bd Chelu cuXt Au. Ïþ’ øþjtb lce ytÍt’ vK yVÍj øtwhwlu btVe b¤u yuÔþk RåAu Au.

¾âtk Au ’uNlt ctirØf BþÂMjb ytduJtltu ? ¾âtk Au cturjÔËzlt bnuN Cètu ylu Nctlt òJu’ yÉhtu ? jÎþb;elt hûtKltu ylu fnuJt;t mu¾âwjhJt’ltu Íkztu Wvtzelu Vh;tk jtuftu fub btuZu ;t¤t bthelu cuXtk Au ? nfef;btk rNrût; BþÂMjbtuyu sBBþ-f~behlt rnkmf cltJtulu mF;btk mF; Nç’tubtk JFtuze ltFJt òuEyu. bnkb’ yVÍjltu øþltu ftkE ltltuMËltu Au ? jtufNtnelt Ó’g mbt mkm’CJllu WztJe ’uJtLþk ftJ;hwk mti:e y"b ylu ltvtf ftgo dKtg.

btfomJt’e mtBgJt’e vûtlt f~behe "thtmÇg bnkb’ GþMþV ;thedtbeyu ;tu me"e ht»x[vr;le yuvtuRLxbuLx btde. fthKbtk sKtÔGþk fu yVÍjlu btVe ytvJtle yhS nt:tunt: ytvJe Au.

;tu f~behle nwrhog; ftuLVhLmlt bt:tCthu dKt;t sq:lt mig’ yje dejtleyu Mþ«eb ftuxuo yVÍjlu btu;le mò ònuh fhe yu Dxltlu JuhÍuh Chuje ylu rfLltFtuhe mbtl dKtJe. Ôntux ltuLmuLm ? ;tu nwrhog;lt W’th b;Jt’e sq:lt «J¾;t rbhJtRÍ Wbh VtYFu yVÍjlt y’tj;e fumlu s ylVuh (ygtuøg, duhJtsce) dKtÔgtu.

mtumtgxe Vtuh «tuxu¾Nl ytpV r«Ílmo yuLx rzxuRleyu J¤e btlJ yr"fthle ònuh rn;le yhS fhJtle ;igthe Ôg¾; fhe. Cth; mhfthu yt fnuJt;e yulSytulu ytr:of mntg ¾âtk:e b¤u Au. yule ;vtm fhJe òuEyu ylu yultu nuðþ Ntu Au yule vK Qkze ;vtm fhJe òuEyu.

mtu Jt;le yuf Jt;. btVe btdJtle yt he; l:e. ;bthwk rnkmf JjK òuElu Cth;le «òlt blbtk yuJe CtJlt òdNu fu yt ;tu ybu ’q" vtElu mtv WAugtuo & f~beh ltbltu mtv ! mkm’CJl vh nwbjtu fhlthlu btVe Nt btxu ? ;bu ’uNle fE muJt fhe fu ;blu btVe ytvJe ?

ylu btVele btdKe mt:u rnkmt ytahe hnujt f~beheytu vtu;tle dÆthe ÏþÕje vtze hÌtt Au. yt yu jtuftu Au su rnkmf ’uFtJtule mt:tumt: Cth; rJhtu"e M˺ttu vtufthu Au. ftuE RMjtbe Bþjfbtk ytÔþk fhe ’uFtztu òuEyu. ;bu W’th jtufNtnelu jtgf l:e. yu ;tu yt ’uNlt mkMfth ylu jtuftule "ehs ;:t mnlN¾; Au fu ;btht ht»x[rJhtu"e ’uFtJtulu mtkFe ju Au.

yn´ yuf ytzJt;. jkzlbtk ykzhd{tWLz x[ul MxuNlu ctuBcrJMVtux :gt yu vAele Jt; Au. yuf rJ’uNe GþJtllu rc{rxN vtujemu yt;kfJt’e dKelu Xth fgtuo. :tuzef ntu nt :E. vAe ytFe Jt; ÇþjtE dE. yt yu s rc{xl Au sule mkm’eg jtufNtneLþk ytvKu yLþfhK fGþO Au. Qjxwk rc{xl fh;tk Cth;eg jtufNtne Jæþ W’th Au fu yn´ ’tgftytu Mþ"e Ntmf ftukd{umu jÎþb;elu vkvtégt fhe. :tczCtKtk fgtO.

ytsug yu s ftukd{um m•tt vh Au. m•ttlt øþk’h Jzu Jem-ctJem vûttu òuztgujt Au. yn´le ftuxtuo W’th Au. yn´le jÎþb;e «ò DKu ykNu mrn»½þ Au yuxju yt jtufNtneltu duhjtC juJtE hÌttu Au. ctfe ftuE EMjtbe ’uNbtk jÎþb;e rnL’w, EjtE fu yLg Ôg¾; mkm’ vh nwbjtu fhu ;tu Ne ’Nt :tg yule fÕvlt vK æË{òJe ’u.

ytsu ;bu yVÍjlt fumbtk btVe btdtu Atu. ytJ;eftju f’ta ’tW’ Rc{tneb, Rfctj rbaeo fu xtRdh bubK btxu btVele btdKe fhNtu. yuJe btdKe lgtuo ’uN÷tun Au yu ÇËjÔþk l òuEyu.

AuÕjtk vatm-vkatJl Jhm:e sBBþ-ft~beh htßg Cth; btxu bt:tLttu ’w&FtJtu cle hÌtwk Au. vtrfM;tl ftuE vK Ctudu yt htßg fcsu fhJt btdu Au. AuÕjtk ’m-cth Jhm:e vtrfM;tlu ;igth fhujt ºttmJt’eytu yt htßgbtk jtunele leftu JntJe hÌttk Au. yuJt yuf yt;kfJt’elu catJJt Ïþ’ mturlgt dtk"eyu vmk’ fhujt BþÏg «"tl øþjtb lce ytÍt’ yvej fhu yubtk ctjeN;t ylu lt’tlele vhtft»Xt ’uFtg Au. øþjtb lceltk rJ"tltu vAe vK ftuE fnu;tk ftuE rmrlgh ftukd{ume lu;tyu Xvftltu MËh Wåatgtuo l:e yu ftukd{um suJt Dhztk Xåah vût btxu yðgk; Nhbslf Jt; Au. 1885btk M:vtgujtu yt vût nJu yr;Ô\Ø :E å˾âtu Au yultu ÃþhtJtu yt Dxlt Au.