«mkdvx

yuf mbgu vûtlt fnuJt:e s Jzt«"tlv’ sðþk fGþO nðþk
93 J»tolt ßgtur; ctMþ rlÔ\r•t juJt EåAu Au vK vût lt vtzu Au

xtuale fkvle ELVtumemlt auhbul yul.yth. lthtgKBËr;o 60 J»tuo rlÔ\r•t ònuh fhu ylu ;ulu MJefthtg vK 93 J»tolt ßgtur;ctMþ rlÔ\r•t juJt EåAu ;tu ;ubltu vût mkbr; lt ytvu ðgthu mtilu ytùgo :tg ;u MJCtrJf Au. mti:e jtkctu mbg BþÏg«"tl v’u hnuJtltu huftuzo "htJlth ßgtur;ctMþ ytsu vK vrùb ckdt¤lt mLbtleg Ôg¾; Au. meveyuble vtujex çGþhtubtk ;ubltu ytuvelegl VtElj dKtg Au. ytsu ztcuhelu;tytu htsfeg ;Ét vh JthkJth lshu vzu Au, vhkðþ ßgthu yt ztcuhe lu;tytuLþk fuL÷btk ltbtu-rlNtl lntuðþk ðgthu vK ßgtur; ctMþLþk ltb dtsðþk nðþk. ßgtur;ctMþ yuxju vrùb ckdt¤ ylu ðgtk ;ublu ftuE nhtJe Nfu yub lntuðþk. ftukd{umu ylu Ctsvu vrùb ckdt¤btk æËmJt DKt «gtmtu fgto Au& vhkðþ ctMþlt Ntmllu ;uytu nkVtJe N¾ât lntu;t.

sbellt ftg’tytubtk VuhVth ylu f]r»t mkNtu"l ûtuºtu ctMþLþk btuxwk «’tl Au. Jæþlu Jæþ htusdthe b¤e hnu ;uJt «gtmbtk vK ;ubLþk ltb xtua vh Au.

Ctsvu ßgthu fKtoxf îtht ’rûtK Cth;btk «JuN fgtuo ylu ;zòuz Jt¤e m•tt hae ðgthu mti:e Jæþ rak;t ßgtur; ctMþyu Ôg¾; fhe n;e. ßgtur;ctMþ ÷Z vKu yub btl;t n;t fu ftukd{um f’ta Vhe:e ’rûtKbtk m•tt bu¤JNu vhkðþ Ctsvlu ;tu ftuE atLm l:e b¤Jtltu. vhkðþ m•ttle FukatFua ylu òuztKJt¤e mhfthltu lJt «Jtnbtk Ctsvu fKtoxfbtk m•tt bu¤Je Au, ylu cu J»to ct’ Ctsvlu BþÏg «"tl v’ vK b¤Nu. ßgtur;ctMþ yub btlu Au fu Ctsv Cju yturhmtbtk (ÃËJo htßg) mkGþ¾; mhfthbtk m•tt vh ntug vK ;ule Fhe yuLx[e;tu ’rûtKbtk:e s b¤Nu. ßgtur;ctMþlt b; mt:u vtujex çgwhtu nkbuNt mkb; ntug Au. ;tsu;hbtk vrùb ckdt¤ rJ"tlmCtle åËkxKeytubtk ð\KBþj ftukd{um îtht ztcuhevût rmJtglt ;btb htsfeg vûttu yuxju fu ð\KBþj, Ctsv, ftukd{um Jduhultu yuf bka cltJe åËkxKe jzJtltu «gtm rl»V¤ cltJlth ßgtur;ctMþ n;t. ;ubKu s «KJ BþFhS îtht ftukd{umlu bka:e ’wh htFe n;e.

Jzt«"tl clJtle humbtk vK ßgtur;ctMþ 1996lt J»tobtk n;t. ºteò btuhatle mhfth hatE ðgthu Jzt«"tl clJtlt ;ublt atLm Ws¤t n;t vhkðþ ztcuhe vûttuyu m•tt btxu lt vtz;tk nt:btk ytJuje ;f s;e hne n;e. ztcuhevûttu W;tJ¤u ln´ vK "ehu-"ehu fuL÷btk AJtE sJt btd;t n;t. ;uble yt ler; 2005btk mV¤ leJze n;e. ytsu ;uytu fuL÷btk xuftu ytvlth vût ntuJt:e mt:u mt:u mJtuovhe ÂM:r; CtudJu Au. vtu;tlt vûtlt fnuJt:e su btKm Jzt«"tl v’wk vK sðþk fhu ;uLþk vûtbtk MJCtrJf he;u s btl J"u Au.

AuÕjt ’tuZ ’tgft:e mtuÕxjuf Ft;ult Ek’ehtCJlbtk hnu;t ELmtublegt (yrlk÷t) ylu òuELxle rcbthe:e veztg Au. 1940btk rc{xl:e curhMxhle rzd{e jElu ytJujt ßgtur;ctMþ ßgthu htsfhKbtk òuztgt ðgthu mtilu ytùgo yuxjt btxu :Gþk nðþk fu yuf ztu¾xhltu Atufhtu fu sult fwxwkclu htsfthK mt:u juJt ’uJt l:e ;u Jrfjt; ln´ fhu.

lJuBch -6 2000lt htus ßgthu ;uytu BþÏg «"tl v’u:e W;gto ylu lSflt mt:e çþæ"’uJ Cètatgolu Ntml mtukÃGþk ðgthu mti:e Jæþ mbg m•tt vh hnulth BþÏg«"tl clJtltu ;ubltu huftuzo cle dgtu n;tu.

ntjbtk çþØ’uJ Cètatgo su he;u Mvtuxomlu bnðJ ytve hÌtt Au ylu AtNJthu mtihJ dtkøþjeLþk mLbtl fhJtle mt:u xuftu vK ytvu Au vhkðþ ßgtur; ctMþ (ßgtur;bog ctMþ)yu ¾âthug Mvtuxomle ftuE Ôg¾;lu bnðJ lntuðþk ytÃGþk. ßgtur;ctMþlu hm htusdthebtk n;tu ylu vrùb ckdt¤le çþrØ-«r;Ctytulu ytd¤ jtJJtbtk hm n;tu. yrnk òu fu yu vK WÕjuFleg Au fu vrùb ckdt¤btk ßgthu ctkøjt’uNlt jtuftule ÎËmKFtuhele btºtt J"e ðgthu vK ßgtur;ctMþyu ytkF ytzt ftl fgto n;t. ;ublt Ntml ’hBgtls æËmKFtuhele NYyt; :E n;e, ytsu ctkøjt’uNlt ÎËmKFtuhele mbMgt Wfuje lt Nftg yu ÂM:r;btk ytJe dE Au.

jtkctu mbg vrùb ckdt¤lt Ntmf ;hefu xfe hnuJt btxultu Fhtu sN vtu;tlt vûtlt ftgofhtulu ytvlth ßgtur;ctMþyu fÌtwk nðþk fu ’uNle ftuEvK mbMgt ctc;u mti «:b rJhtu" vrùb ckdt¤ fhðþk ytÔGþk Au. æËvuj ltFelu ÔgJÂM:; ytu¤ujt Jt¤, atu¬m ytfthle £ubJt¤t a~btk, "tu;e ÍÇCtu yu ;uble ytu¤F cle dE n;e.ßgtur;ctMþle søgtyu çþØ’uJ Cètatgo ytÔgt vAe vK dtbztlt jtuftu BþÏg «"tl ;hefu ßgtur; ctMþlus btl;t n;t. dtbztlt åËkxKe «athbtk ;tuu ;ublu Ftm mt:u hFt;t n;t. vrùb ckdt¤ mt:u JKtE dguÕþk ltb ßgtur; ctMþ ytsu 93 J»tuo vK vtujex çGþhtu btxu Wvgtude Au. ftiCtkzle yuf vK Atkx rJltle ;uble htsfeggtºtt dtihJJk;e vmth :E hne Au.