‘sg yt¼t N¾;¥- yth;e - ykctSltu mûtt; yûth’un

’kzeMJtbe ©eb’T ’•tgtuduµh ’uJ ;e:o bnthts (sd’TøþÁ Nkfhtatgo ÃËJtoblt:-Ãþhe) îtht ‘‘ykctSltk yûth’un suJe yt rJ~þØ yth;e¥¥ yu Ne»tof :e yuf mkNtu"f-rJJhK fthltk v’tr"fth :e, yt yth;eltk haltfth ÃËßg rmJtlk’ MJtbe (Mþh;)le Bˤ nM;«; bu¤Jelu yuf rJd;u mkNtu"l ftgo nt: juJtbtk ytÔGþ.... su ytv mbût «Mðþ; Au.

yt mkNtu"l îtht ytvKu «btKe Nfe~þ fu sg yt¼t N¾;le «rmØ yth;e su ytdtbe lJr’Jmle lJhtrºtbtk ytvKu CtJÃËKo he;u dtE~þk ;u YrZd; he;u dt;t dt;tk yluf CtJÃËKo Nç’tu yvC{kN cle yl;o fu y:onel cle s;tk ntug Au... «Mðþ; yth;e ;ultk BˤYvu Au ;u hsq fheyu Aeyu ;uLþk vxl ytvKtk mnqlu ytvKtk Wåath’tu»t ;ubs Jvht;tk ygtuøg Nç’:e JtfuV fhNu ;u rl&Nkf Au...

ykctSltk yûth’un suJe yt rJ~þØ yth;e yt «btKu Au.

sg yt¼tN¾;, btk sg yt¼tN¾;

yrFj c{Bntkz rlvtÔgtk, vzJu vkzu bt

sg ntu, sg ntu, bt sd’kcu (1)

c{Bntkz;tu yFkz s Au ;u:e ;ulu yFkz c{ñtkz lne vK ‘yrFj c{Bntkz fnuÔþk gtuøg Au. yt «:b vk¾;btk ytvKe «:b Nh;åËfle N¾â;t Au.

rî;egt cug MJYv, rNJ-N¾; ò½gtk.

c{ñt øþK ;J dtyu, nrh dtyu nh bt,

sg ntu sg ntu, bt sd’kcu (2)

ytv’btk ‘dbvr; dtyu¥ ylu ‘nh dtyu¥ yu Ftuxwk Au, yn´ ;tu c{Bnt rJ»½þ ylu bnuN yu rºtBËr;o Au ;u sd’kctle Mðþr; fhu Au...

ð\;egt ºtK MJYv, rºtÇþJlbtk cuXtk,

ºtg :fe rºtJuKe, ðþk ;trhKe bt

sg ntu, sg ntu, bt skd’kcu (3)

yn´ yt vk¾;btk ºtesu, ;hCtuJl, ðþk;hJuKe, ;hJuKe-bt... ’gt :fe, Jduhu dJt;t Nç’tu cuNf y~þØ ylu y:onel Au ;ulu ~þØ he;u s dtJt òuEyu... ºtg :fe rºtJuKe.... ‘ºtg¥ yuxju ºtKltu mBþn ylu ‘:fe¥ yuxju :e. y:to;T MËgo-aL÷-yÂøl, rvkd¤t-Ekzt-Mþ»þBKt, ltzeytu ßgtk yuf :tg Au ;u MJtl ylu ;trhKe yuxju ltift y:Jt CJmtdh:e ;thlthe bt CdJ;e.... nJu ;bu yt vk¾; ~þØYvu CtJÃËKo dtE NfNtu...

atu:u aðþht bntjûbe, bt mahtah ÔgtÃgt

ath Çþò atir’N, «dxâtk ’rûtKbtk

sg ntu, sg ntu, bt sd’kcu (4)

yt fnebtk ‘aðþht¥ Nç’ Au ;u bntjûbeLþk ltb Au aðþht’uJe...

vkabe vka}r»t, vkabe øþKvÈt,

vka’uJ ðgtk mtunu, vkau ;ðJtubtk,

sg ntu, sg ntu, bt sd’kcu (5)

yne YrZd;T he;u dJt;t ‘vka;ðJtu ðgtk mtun¥ y:onel Au. vka}r»t Au btfOzug, Jrm»X, Ôgtm, ’whJtmt yuJbT ydðMg, ;ubs vka;ðJ Au. Ã\ÚJe, s¤, yÂøl, JtGþ, ytftN ylu vka’uJtu Au. rNJS, ©edKuN, ’uJe, MËgo, ;ubs rJ»½þ.

»t»Xe ðþk lthtgKe brn»ttMþh btgtuo,

lhlthelt Yvu ÔgtÃgtk mD¤u bt-

sg ntu, sg ntu, bt sd’kcu (6)

yn´ Aêu dJtg au ;u cuNf y~þØ l:e vhkðþ Bˤ yth;ebtk ‘»t»Xe¥ Au.

mÃ;be mÃ; vt;t¤ mtrJºte mkægt,

dti, dkdt, dtgºte, dtihe, de;t bt

sg ntu, sg ntu, bt sd’kcu (7)

yn´ DKtu CtJftu de;t-btltk M:tlu me;tbtk vK Wåathu Au ;u «Mðþ; l:e.

yÐbe yÐÇþò mtE ytlk’t

Mþh, lh, BþrlJh, sLBgtk, ;e:oøgturl bt

sg ntu, sg ntu, bt sd’kcu (8)

yt ytXbe vk¾; bn’TykNu y~þØ WåathK :e dJtg Au. ;ulu ~þØYvbtk mbsJe sYhe Au ;kºt NtMºttLþmth yÐÇþò yuxju ytX nt:Jt¤e rmknJtnlt bnt mhMJ;e suKu ytX nt:btk Dkx, ~ˤ, n¤, NkF, BþN¤, a¢, "Lþ»t yuJbT ctK "thK fhujt Au. yt vk¾;btk ctuj;tu ‘MþrlJh¥ Nç’ y:onel Au ~þØ Nç’ Au. MËh, lh, BþrlJh ;ubs ‘’uJ-’iðgtu btk¥ ln´, vhkðþ r;:o øgturlbt r;:oøgturl yuxju v~þ, vûte, SJ-skðþ Jduhu yn´ CtJt:o :tg.. nubt, ;btht îtht Mþh, lJ, }r»t-Bþrl yuJbT v~þ vûte-SJ-skðþ W’TCJ vtBgt ;thtu bt sg :tJ sg :tJ sd’kcu.

lJbe ldfq¤ ltd, muJu lJ’wdto

lJhtrºtltk ÃËsl, fe"tk Au c{Bnt

sg ntu, sg ntu, bt sd’kcu (9)

bntCth;le f:tLþmth htò sLbusg îtht ltdòr;Lþk rlfk’l ftZJt ftb fhJtbtk ytJe n;e subtk lJ ltdfw¤tu hKtgt n;tk, su yt lJ’wdtobtk Wvtmftu n;tk.

’Nbe ’N yJ;th, sg rJsgt ’Nbe

htbu htb hbtzâtu, htJK hKbtk btk

sg ntu, sg ntu, btk sd’kcu (10)

bn’ ykNu yt vk¾;btk ‘htbu htb hbtzât... ylu htJK htuÔgtu bt... yub dJtg Au su gtuøg l:e....

yuft’Ne y"ltrNle, ftðgtgle ftbt

ftb’wdto ftrjft, ~gtbtlu htbt...

sg ntu, sg ntu bt sd’kcu (11)

ytvKu mtbtLg;& ‘yuft’Ne yrdgthm¥ dtEyu Aeyu ;u gtuøg l:e, gtuøg Au yuft’Ne y"ltrNle yuxju fu vtvltrNle Au ylu yn´ lJ’wdto bt ftðgtgle le f:t Au.

cthNu ct¤tYv, Atu cnwah ykct

cxwf-CihJ mtunu, ;tht åþkJt¤btk

sg ntu, sg ntu, bt sd’kcu (12)

yn´ «:b vk¾;btk ytvKu ‘cnwahe ykct bt¥ dtEyu;u Ftuxw Au... ‘Atu cnwahe ykct¥ gtuøg Au, yu «btKu ‘åþkJt¤¥ yu yb’tJt’, vtxK ylu fze Jåaultu 40 dtbtultu «’uN Au. òu åþkJt¤lu ‘N¾;veX¥ ;hefu MJeftheyu ;tu ðgtk cxwfCihJLþk M:tlef ntuE Nfu. ;u:e s ceS vk¾;btk ‘;thtu Au ðþks bt¥ y:onel Jt¾â Au ‘;tht åþkJt¤btk ;tht åþkJt¤ atufbtk s cxwfCihJ NtuCu Au. ;ub Au.

;uhNu ðþjòYv, ðþk ;trhKe bt,

c{Bnt, rJ»½þ, m’trNJ, øþK ;tht dt;t

sg ntu, sg ntu, bt sd’kcu (13)

yn´ ‘ðþjòYv¥ vK dtE Nftg.... vK ‘;tYKe bt;t¥ Nç’ ygtuøg Au. ‘ðþk ;trhKe btk¥ gtuøg ;bT Au.

ati’Nu ati’tYv akze atBþkzt

CtJC¾; ftkE ytvtu, rmknJtrnle bt;t

sg ntu, sg ntu, bt sd’kcu (14)

;kºtNtMºtbtk ati’t yuxju yB\;t yu akze ’uJeLþk yuf ltb fÌtw Au. ati’t yuxju Wd{t Wd{akze, ;u ati’ÇþJlle Jtrmle Au, ati’ÇþJlbtk ;ultu ÔgtÃ; Au, ylu ;u s rmknLþk Jtnl "htJu Au.

ÃËlbu fwkC Cgtuo, mtkC¤òu fYKt

Jrm»X Bþrlyu JFt½gtk, dtE ~þC frJ;t

sg ntu, sg ntu, bt sd’kcu (15)

ÃËlblt htus :;e N¾; Wvtmltbtk su fwkC M:tvl :tg Au ;ulu ‘ÃËKofwkC¥ fnu Au, su »ttuzNfjt, ÃËKoN¾;Lþk «;ef Au. yt bnt’uJele ‘Jrm»X¥ Bþrlyu «NÂM; dtE Au, ;u fYKtbge ’uJe bthe yt fYKtmCh yhs yth;e mtkC¤òu... ;ub yt vk¾;ltu CtJt:o Au....

yt mkÃËKo yth;ele ykr;b vk¾; yr; CtJmCh ylu y:oÃËKo Au. ylu rJxkcKtltu yu Au fu yt ykr;b fze s bn’ ykNu ;tu Ftuxe he;u dJt;e hne Au... ;u mbS rJathelu ytvKu mkfÕv jEyu fu yts vAe yt mkÃËKo yth;elu ytvKu gtuøg Nç’-MËÍ-yuJbT CtJÃËKo y:o mt:u s mbSlu dtE~þk... ylu ;ub A;tk ;u:fe yLþCJt;tk r’Ôg ytk’tujltule ytvKu vK yLþÇËr; fhe ltFe~þk.

mkJ; mtu¤ m•ttJl vk’h ctJeNu

mkÔ\; mtu¤u «dxâtk huJtlu ;ehu bt

sg ntu, sg ntu, bt sd’kcu (16)

yt fzebtk mtatu Nç’ ‘mkJ;T¥ au yne rJ¢b mkJ; 1657 mtj sKtJe Au. vK 1622ltu ftuE y:o b¤;tu l:e... ßgtur;»ttLþmth NfmkJ; 1522 yn´ gtuøg s Au, yt vk¾;ltu y:o yuJtu :tg Au fu ßgthu rJ¢b mkJ; 1657 atjðþ nðþ ðgthu NfJ»to 1522 nðþk... Wvhtk; fzele ceS jexebtk mkÔ\; mtu¤u «dxâtk. yu Wra; Au. ;ultu CtJt:o :tg fu... rJ¢b mkJ; 1657 ylu ;u mbgu ytvlt NfJ»to 1522 sd’kct bntN¾; yt yth;elt Yvu, ;ultk harg;t frJ rNJtlk’ MJtbeltk Ó’gltk WkztKbtk mkÔ\; Zkftgujt ytÔ\; n;tk ;u mtu¤ug fjtyu «dxâtk, yt CtJltu m’q CtJ:e dtlthlu vK yLþCJ :gtk Jelt hnu;tu l:e hm«’ Jt; yu Au fu frJ rNJtlk’Syu yt yth;ele halt lbo’t ;xu ‘ylMËgt ûtuºt¥btk fhe ntuJe òuEyu. ;u:e s ykr;b vk¾;ltu CtJt:o yub :tg Au fu huJt;xu ylMËgt’uJeltk M:¤u, rJ¢b mkJ; 1657lu NfmkJ; 1522btk N¾; Wvtmf ‘rNJtlk’ MJtbe¥ yu sd’kctle yth;ele halt fhe.

rNJN¾;le yth;e su ftuE dtNu

CKu rNJtlk’ MJtbe MþF mkv; :tNu

sg ntu... sg ntu, bt sd’kcu (17)

nM;rjrF; vtu:e yLþmth yt 17be fze vh yth;e mkÃËKo :tg Au... ;ub A;tk CtJftu ©Øt¤wytu yLg vk¾;ytu suJe fu... ‘ºtkctJxe ldhe-YvtJxe ldhe¥ yuJbT CtJlt s½þ... Jduhultu Wbuhtu vtu;tle he;u s fhe ’u Au.... vhkðþ Bˤ yth;ebtk ;u mbtrJÐ l:e.

mJo bkdj btkdÕgu rNJu mJto:o mtr"fu,

Nh½guºgkcfu ’urJ, lthtgrK lbtuMðþ ;u.

lbM;u yMðþ CdJ;e.

bt;hMbtl vtrn mJo;& !