Mvufx[tubexh

mume yux rmMxe rcrfle fe fntle

rcrfle!

ytxk Jtka;tJuka ctvzt c’lmec Cth;eg Yttu (su ltuboj ntug ;ule s Jt; Au, juze yuLz suLxjbul!) ytkFtu bae ’u ;ub Au. vAe mvlt ylu fvltbtk rcrfle"the cttytu WVuo rcrfle cum ’uFtg lu! nfef;btk ;tu Jtuxhvtfobtk vK fk;tlbtk 1 bK Yle dtkmze Che ntug, yuJe mtzebtk l Zkft;e ;tuM;tl ftgtbtk s btgt mbsJtle hnu Au!

vK VuLxtMxf rVbuj z[um ;hefu rcrfle sdbNnqh Au. Cth;btk Cju mtbtLg slSJlbtk yultu vdvumthtu "ebtu Au, vK yFcthe ;mJehtu:e jElu bt’f BGrf rJrzgtu M"e rath rcrfle’Nol :tg Au. yuf sbtltu n;tu fu rbm GrlJmo fu rbm Jzolt MJebMGx htWLzlt ’Nolt:uo yult C;sltu WDtze ytkFu ;vMgt fh;t dhK fh;tk... ytsu Gxe ylu rcfele- cuW mns :E dgt Au. yuf SJlbtk, yuf rJlbtk! Exm nu"e Vtuh ctuze yuLz btELz!

yule Ju, swjtE btmlt Aujt hrJJthu yt rcrfle ygo ytvJt vtALk Ftm fthK Au. btutbtduo mkah;t ytvKt hmnel mbtslu K lrn ntug, fu ‘rcrflelt m•ttJth sLblu swjtE 2006btk 60 Jto ht :tg Au! 1946btk uLa yuLSlegh E heyzo ylu VuNl rztElh sufJem nuEju vurhmbtk yt lJ;h ylu lFhte JMtm Jnu;e Bfuje. yuf jc ztLmhlu rcrfle btLle cltJelu vuN-yu-rF’b; fhtguje. yjc•t, Kfthtult b;u tLmbtk rcrfle suJtu z[um rhrJyuht suJt cea vh DKe Mteytu yuft’ Jhm:e vnuh;e s n;e. yultu htJtu yu fu rcrflelt yturV~gj jtuLalt yuf Jhm vnujt 16 swjtE, 1945lt ‘jtEV suJt r;X; buduelbtk uLa Mteytult xw vem ftuMGb vh Vtuxtu Mxtuhe dx :guje!

Fuh, vK yu xw-vem fxvemlu ytue tue vev vtl fhelu yult ‘Vwytytuyu ‘rcrfle ltb fub ytGk? fthK fu yu JF;u ytvKt vtuFhKle MxtEjbtk tLmlt btNoj xt vhlt rcrfle ltblt M:u y"ztftLk vhetK fhJtbtk ytGk nk. ce rJGlu je"u LGjegh ctuBcu rJbtk Atftu vtze ’e"tu n;tu. JtM;Jbtk cklu uLa ’tuM;tuyu yt ftuMGbLk ltb yu vh:e ‘rcrfle yuxb htFuwk. yublt b;u yt yuxb (y) suk xfzwk vrh"tl Au, vK rcrfle ytEjuLzlt "ztftle btVf yu akz ;nujftu batJe Nfu ;ub Au!

‘yuxb N’ ylu ltbltu Er;ntm jtE dgtu, vK ‘rcrfle ltb avtuav atukxe dGk! yjc•t yt yJMtu yctuBc suJtu s "tgtuo ;hFtx btuzu btuzu:e batgtu Fhtu! Jttuo:e htusu htus fkEflu Dtgj fhe ’u;e GxeVqj rcrfle cumlu yuxju s ykd{uSbtk ‘rcrfle ctuBcNuj fnuJtg Au ylu yubtk:e vujtu ‘mum ctuBc ltbltu ;tuVtle N’gtud mstogtu Au!

vhk, rcrflele swJtle yuxje sdbNnqh lntu;e. B ;tu yuKu MJebJuh fu ceaJuh ;hefu ’rhgtbtk fu MJerbkd jbtk lnt;e JF;u vnuhJtlt z[um ;hefu VuNlJzobtk yuLx[e fhe n;e. vrbe btk ceaLk yuf DujAt suk FukatK htwk Au- ylu ’Nol fhe Nftg yuJt M; ;k’whM; ykdtu vK ;hJtlu je"u s sJtg lu! vK ytvKu gtk sub ‘mkMf]r;lt ltbu bthe bthelu bgto’tLk vtjl fhtJJtltu ’tih atju Au, yulu g xve g yuJtu GrhxLmltu rJxturhgl Gd vrbbtk ytJujtu. atuFrjgtJuzt yuxje n’u J"e dgujt fu dtzt suk yuf Jtnl (ctr"kd bNel) cltJtguk. cu viztk ylu Dtuzt fu btKmtu yulu Fukau. Wvh jtfztle ck" furcl ntug, yubtk Mltl fhJt EA;e GJ;e cumu. leau je g yuk vtrxGk hnu. yulu ajtJelu ’rhgtbtk jE sJtLk. LntJt-;hJtltu vtuNtf vnuhe Mk’heytu leau:e zqcfe jdtJe, ftuE swyu lrn yub LntE ju, ylu vtAe ck" furclbtk ytJe fvztk c’jtJe ftZu!

xw vem ftuMGb yub ;tu ntujezlt juf yuLz ntRx sbtltbtk ytJt dtzolh suJe yrCluteytuyu temelt ’tgftbtk s Ke;tu fhujtu. vK yultk Wvh c{urmgh suk xtuv ylu leau vuLxe yuJe rcrfle MxtRj lntu;e. Wvh Vqjvtk’zele rztRlJtt MjeJjum jtW hnu;tk ylu leau yuJe s Ntuxom gtlu ae! yubtk g ltrC gtlu fu ‘cujecxl ;tu k ’uFtk s l uRyu! (luJjjtRl ytsu vK vrble lshu c{uMx jeJus fh;tk J W•tusf dKtg Au, ylu btxu zqkxe ’uFtz;e mtze DKtklu ftBf vrh"tl jtdu Au!) 1951btk ;tu ‘rbm Jzole ftuLxuMxbtk vK rcrfle vh ctl n;tu! xw vem z[um fu MJerbkd ftuMGBm atju, rcrfle fgthuf vnuhtg, vK yultu ftuR u lntu;tu. ‘Mvtuxom RjMx[uxuz suJt Mrm buduellt 1957lt ykfbtk rcrfle rJNu yuJe yurzxturhgj ftubuLx n;e fu ‘sulu vtu;tle ; vh :tuzwkfug btl ntug yuJe Atufhe ytJt JMttu :tuzt nuhbtk vnuhu? ylu 1964btk yt s ‘Mvtuxom RjMx[uxuzlt fJh vh ntRx rcrflebtk mss Mvtuxomblltu Vtuxtu n;tu!

Juj, Juj... yuk ~k cLGk fu rcrflelt y"ztftltu rfhKtumdo Vujtgtu? yu Dxlt 1957btk s cle. htush Jt’eble rVb ‘yuLz dtuz ryuxuz blbtk rc{sux ctztuoxu Mel vh rcrfle vnuhe ylu r:guxhlt yk"fthbtk utftult r’jbtk ysJtw :R dGk ! Zdje suJe rc{suxu fkRflt ;l ylu bl vh rcrfle VujtJe ’e"e! vAe nsw vK ce d{uz rnL’e rVbtu ylu mtukm (htBSle ’tizLk ‘nhejt gth de; gt’ fhtu!)btk sule lfj :gt fhu Au yu htNuj Juale Vtlthe ‘fuJ djo, 1 rbrjgl Rgmo ce.me.le rcrfle:e vz’t vh ytJe. ylu vAe cecemele aulj Vtuhlt mJuobtk ‘mufmeyuMx btubuLxm ytul Melbtk vnuju lkchu ytJlth ~g dxGk. nsw vK sulu gt’ fhelu hrmfsltu memftht ctujtJu Au, yu Ntul ftuluhele vnuje suBm ctuLz rVb ztu.ltubtk nehtuRl nle htRzhle yuLx[e! subtk u; rcrflebtk vtKebtk:e lef;t dtuht c’lbtk yufx[um WMojt yuLz[w svhe suJe jtde. Auju ‘ztR yl"h zubtk ytuhuLs rcrflebtk nuj cuheyu yu s mel CsJelu ‘ztu.ltu:e rcrfle btxultk ‘gmlu yksrj ytve!

mtXlt ’tgftbtk xvftkJte ylu juRl rcrfleltu yuJtu mvtxtu ctugtu fu yult vh nsw vK vtuGjh vtuv mtukd cLGk & RxTme rcxTme xele Jele... rcrfle! rcrfle ‘xele nele gtlu Bebtk mbtg yuJtu vtuNtf s Au. DKtk btlu Au yub yu c{t-vuLxelt yLzh dtbuoLxltu mux l:e. rcrfle ctr"kd fu MJerbkd ftuMGb ;hefu yuf s rztRl ylu fjhlt fvztbtk:e cl;tu xw vem z[um Au. ytb ;tu yu vK ‘tK rtftuKltu vtuNtf Au. cu rtftuK WLl; Whtuulu ZtkfJt btxu ylu yuf slltkdtulu htJt btxu! ;tu vAe rl;kclu Ztkf;t atu:t rtftuKLk ~k?

:uLfm xw c{trrjgl :tukd, yu nJu dtgc :R httu Au. 1970btk ‘:tukd MxtRjle rcrfle ytJe, su yburhftbtk ‘S Mx[kd,vtlbtk ‘xe-cuf ylu ctfele ’wrlgtbtk ‘Mx[kd rcrfle ;hefu Ke;e Au. c{trjbtk vhtJo:e lthelt rl;kclt mtik’gole ytdJe bn•tt Au. btxu vujt Ke;t Vle yumyubyumlu nfef; fh;e rztRl gtk hatR... yu Mbtxo fx n;e & ‘yuf sbtltbtk rl;kctulu ZtkfJt btxu vuLxe vnuht;e, nJu yulu Aqxt vtzJt btxu vnuhtg Au!

u Jt; :tukd fu S Mx[kd rcrflele ntug ;tu NhbtRlu vK fnuk vzu& ‘yufuxje! subtk \XCtdbtk rcrflele vuLxejtRl rl;kcle bghuFtbtk dtgc :Rlu ytude g Au! (furjVturlogtbtk Jau cea vh ll VhJt vh r;ck" Bftgujtu gthu jdCd lrnkJ;T fnuJtg yuk btt sultRxmlu Ztkfk ‘btRturfle JMt rztRl :guk!) Mx[kd rcrflebtk c{urmghle vK fvlu uz;e ylu FCt vh mhf;e ve lrnk- ’tuhe s ntug Au, ylu fbhu vK mtRzbtk cuLz fu ve fu JMt ln btt ’tuhe s ntug Au!

yt Mx[kd rcrfle vK yuf sbtltbtk btrxolt lJhtr;jtuJt suJe CtgztAtv fLgtytultu vtuNtf dKt;tu- fthK fu Fht y:obtk ‘36-24-36 suk VurbltRl rVdh "htJ;e GJ;eytult rJrN Jtkftu rxrvfj ;kd rcrflebtk s Wvmelu ’uFtJ ytftof cltJu Au. rcrflebtk yub ;tu ; Ct;lt VuhVthtu 60 Jtobtk ytJ;t htt Au. ftuE ftu ltheBrf; (!)lt ltbu Wvh xtuvjum ylu leau y"tuJMtle fuJ ‘Jl-vem rcrfle ‘btulturfle ltbu ytJuje, su Vjtuv dE. leau rcfele ctuxb ylu Wvh xuLf xtuv (dkS suk MvtuxomJuyh) yuJe ‘xulrfle vK ytJe dE. ‘luNlj sgtud{trVf suJt sJtc’th ylu btK; Jittrlf buduelu ‘nLz[uz Egmo ytuV MJebMGxmltbltu Mvu~gj Vtuxtud{trVf EMG cnth vtzgtu, gthu yult MxtV buBcmolt vK CJtk aze dgujt! yu ykflt fJh vh yuf JF;u ‘El r:kd dKtguje Aevjtk MxtEjle Nuj rcrfle vnuhuje btuzj yLzhJtuxh ’NtoJtguje! yub ;tu ‘huz mtuL suJt fturbfmbtk:e urh; :Elu "tle ‘c{tm rcrflele nuhFe vK ytJe dE- subtk mss GJ;eytu mtultJhKe ftgt ntug ;tu MJKor;bt suJe jtdu! tael Cth;eg mkMf]r;le fjtbf fkfeytubtk:e rmlm ejelu fuxjtf Wmtneytuyu btu;ele muhJte rcrfle cltJe. vK yu VuNl Ntult huBv h;e s ’tuze!

yl fu rnL’wM;tlbuk nsw vK rcrfle suxje xeJe- rVbtult vz’u ’uFtg Au, yuxje dtuJt suJt yvJt’tu ct’ fhtu ;tu ytkFlt hurxltlt vz’t vh ’uFt;e l:e! A;tkg, ytvKe rVbe rcrflele vK yuf judme (XMmt’th Jthmtu) hne Au. ‘r’je ft Xdbtk L;l suJe dkCeh ylu ’unbtk WCt Jtkmzt suJe ltrgftyu rcrfle vnuhelu yult DKt atnftulu ytkaftu ytvujtu. yu Wvhtk; ‘yul EJrlkd El vurhmbtk Nrbojt xtdtuhle rcrfle uElu fkEf ytkFtule fefeytu xtkaKebtk:e xbuxt :E dE n;e. vK yt c"tbtk rcrfle vnuhJt:e s y\; utftu "htE s;t. Fht y:obtk sublt Nheh vh rcrfle NtuCe ntug, yuJe ;LJe 1970 vAe ytJe. rzBvj (ctuce), vhJel ctce (gu l’erfgt), eLl; ybtl (neht vLlt) vtmu vhVufx rcrfle NuEv ctuze nk. vAe ;tu le;t he (l fe fmb), yaolt hKrmkn (yts fu ykdthu) suJe at rfmble rcfelecttytu vK gtl Fkugt rJlt s s;e hne. yvJt’ httu ‘xthlbtk aeCuh hFz;t skdje xthl fh;tk vK Jtsce he;u s J Nheh k fhelu J Vqxus buJlth rfbe ftxfhu! vAe bjft NuhtJ;Gd ytgtu Au, subtk fgtkf sulu uElu s Wvh Ntj VukfJtLk bl :tg yuJe fZkde rcrfle ENt ’uytuj (b) vnuhu Au, ;tu fgtkf su rcrfle btxu s mstoE ntug yuJe ftgtle brjfK murjlt suxje (lNel, sJtle ’eJtle) ylu rgkft atuvht (yk’ts) vK btusq’ Au. ztu. ltult vujt WMojtJtt melle ub xw ub ftuve lunt rvgtyu ‘fgtb;btk fhe c;tJe Au.

rcrfle btt VuNl MxuxbuLx l:e. yuf sbtltbtk rbm yburhft :guj fux rNLzuju fnuk fu ‘20000 ytkFtu mtbu ;bu rcrflebtk atjtu, vAe Mte ;hefultu ;bthtu ytbrJtm yuJtu Feje g fu ;bu mkftualt ftuajtbtk:e cnth ytJe J! yub ;tu huztum mtumtgxeltu yuf mJuo yuk vK fnu Au fu cea vh ftuE vK tKu ’rhgtle yk’h LntJt vzujt fh;t cnth jxth jdtJlthtytu MJerbkd ftuMGbbtk J ’uFtg Au!

B ;tu rcrfle rlvm ylu JElt ZtkfJt btxu Au, fu yu rmJtgLk ctfeLk ck ’uFtzJt btxu Au- yu le fhk yDk Au. vK yuxk atuffm le Au fu FbKZtufKtle sub yt:tu ytJelu VqjtE dgujt, JtxtJtt Nheh"the sht;Ktu btxu rcfele vnuhelu cnth lefJt fh;tk g btuxwk mtnm ck"cthKu vK rcrfle ‘vnuhJe yu s Au! rcrfle vnuhJt btxu At;e ylu slltkdtult Grcf nuh vh rcrfle Jufm fhtJk s hk l:e. Dtxejt Nhehltu WCth fu yu btxu vux ;Jt vh v:ht;t Ztukmt suk mvtx uEyu! rcrflebtk bM;tle clJt blMJe s lne, xth ‘M;lMJle ntuk vK sYhe Au! Ahnhe fbh ylu ;tS ftfze suJe rjMme ylu M; kDtu uEyu.

lt, yub MdtJt l cltu. EMJeml Juo 1400lt d{embtk Mteytu xw vem ftuMGb vnuh;e n;e (gtk s yturjBvf W’TCJulu!) ylu yu ftlt Cth;btk ;tu fgthuf btt yttKtu s vnuh;e n;e! Cju ytsle 60 Jtole rcrfle nJu ytkaftu l:e ytv;e, vK yuLk ytftoK chfhth Au!

VtMx VtuhJzo

‘su grf;yu Mhs, vJl ylu vtKeltu vtu;tlt Nhehlu htu MvNo :Jt ’e"tu l:e, yuKu Sk’de btKe ;tu ~k, Ke vK l:e! yuluxu fubhbul (MJerbkd auBvegl)

Top