fCe fCe

"e jtMx Bþdj - 6

ltltk ct¤ftulu lÃþkmf cltJe ’uJt;tk n;tk

ytihkdÍucu neszt cltJJtle «:t vh «r;ck" B˾âtu n;tu

ytihkdÍucle RåAt n;e fu swBbtlt vrJºt r’Jmu s ;uLþk B\ðGþ :tg

htsfthK ylu "bofthK Jåaultu ;VtJ; ytihkdÍuc rlrù; s òK;t n;t. sgtk htsfthK mdJzCGþO ntug ðgtk vtu;tlt "bo rJ»tgf "tuhKlu ;u Mþ"the ju;t n;t. vK yt rJJuf mbg s;tk ;ult SJlbtk:e yt:bJt jtøgtu n;tu.

ytÔþk vnuÕþk yrJJufe f]ðg ;uKu 1666btk fGþO. bÚþhtLþk f]»K bkr’h. jtFtu rnk’wytuLþk ©æ"t M:tl yfchle fthrf’eobtk ;ublt r’Jtl htò xtuzhbju MJFauo yt CÔg bkr’h cltJhtÔGþk nðþk. BËr;o ÃËsftult rbºt ’thtyu yt bkr’hle ytmvtm cu ftu;hKeJt¤t vÚ:hlt fXuzt ctk"e ytÃgt n;t. ytihkdÍucu ;t. 14-10-1666ltk htus yt fXuzt ;tuze ltkFJtle yt¿tt ytve. yç’wl lce ltblt fèh Bþmjbtllu yt ftbu bÚþhtlt Vtus’th ;hefu leBgtu. bkr’hbtk yufXt :gujt ylu fXuzt vtzJtltu rJhtu" fhltht rnk’wytult mBË’tglu l dKfth;tk yç’wl lceyu vtu;tlt mirlftult c¤u yt ftbdehe Bþmjbtltule aZtEbtk bkr’htu vtzelu ðgtk bÂMs’tu QCe fhJtbtk ytJ;e. vhkðþ yt bkr’htu M:trlf n;t. aZtE ÃËhe :gt vAe ðgtklt ’uJ;tlt C¾; lJe sdtyu bkr’htu QCt fh;t. rnk’wytult btuxt ylu vrJºt dKJtbtk ytJ;t bkr’htulu btudj mb{txle ºtK vuZeytuyu (yfch, sntkdeh ylu Ntnsntk) C{Ð fhJtltu «gtm fgtuo l n;tu, vtu;tlt f]ðg îtht ytihkdÍucu sqle fèh EMjtbe vhkvht Ãþl&SJe; fhe. yuLþk vrhKtb rnL’wM;tllt Er;ntm Wvh rlrù; :JtLþk nðþk.

1667btk ytihkdÍucu cnth vtzuj yuf V;Jtu btKmtElt "bo yLþmth n;tu. yt V;Jt yLþmth ltlt ct¤ftulu lÃþkmf cltJe ;ublt JuatK Wvh bltE VhbtJJtbtk ytJe. ltlt ct¤ftulu lÃþkmf cltJelu rnszt cltJJtle sqle vhkvht n;e. Bþmjbtl mb{tx ybeh WbhtJ ;u JF;u rJNt¤ sltlFtLþk "htJ;t n;t. yt sltltFtlt Wvh ’uFhuF btxu vnuhudehtule ytJ~gf;t n;e. sltlFtltle Mºteytult atrhºgle mkCt¤ :;e ntuJtlu fthKu ÃþÁ»ttulu c’ju neszt lebJtbtk ytJ;tk.

vtu;tlt "trbof V;Jt cnth vtzJtLþk ftb ytihkdÍucu 1669btk vK atÕþ htÏGþk. ;uKu cnth vtzujt cu V;Jt îtht ct’Ntnle mtult atk’e:e ;wjt fhJtle «:t ck" fhJtbtk ytJe. ytihkdÍucltu ceòu V;Jtu ;ult yr;huf "trbof ytahKltu Jæþ yuf ÃþhtJtu n;tu. yt V;Jt îtht ytihkdÍucu htßgbtk mkde;le bltE VhbtJe fthK ?- RMjtblu mkde; bksqh l:e.

’k;f:t yub fnu Au fu yt V;Jt vAe r’Õnebtklt c"t dtgf, Jt’ftuyu yuf btuxtu sltòu ftZTgtu. r’Õnelt rfÕjt mtbu:e lef¤uje yt rJNt¤ Cezltu sltòu òuE ytihkdÍucu ÃËATGþk ‘‘ftuLþk B\ðGþ :Gþk Au ?¥¥ ðgthu ;ulu fnuJtbtk ytÔGþk ‘yt mkde;f¤tle MbNtlgtºtt Au.¥ yt mtkC¤;t ytihkdÍucu fÌtwk ‘‘W•tb ! nJu ;ulu yuxÕþk Wkzu ’VltJtu fu yu Vhe sbelbtk:e cnth ytJu lrn !¥¥

yt V;Jt vtA¤ ytihkdÍucu Jæþ yuf Cgtlf V;Jtu cnth vtzâtu. ‘ftVhtule c"e Nt¤tytu ylu bkr’htu ;tuze ltkFJtbtk ytJu ! ftNebtk rJµuµh ylu mtiht»x[btk mtublt:Lþk bkr’h yt V;Jtltu «:b Ctud cLgt. rnk’wM;tllt fhtuztu rnk’wytult ©ØtM:tl bkr’htult rJæJkNlu fthKu rnk’wytule ©Øt Jæþ c¤J;h :E.¥

ytltu «:b «r;æJle bÚþhtbtk WXâtu. bÚþhtbtk bkr’hlt fXuzt ;tuze ltkÏgt ðgth:e bÚþhtbtk ymk;tu»t ÎËkDJ;tu n;tu. bÚþhtle ytmvtmlt òxjtuftuyu ðgtklt M:trlf sbel’th dtufjtlt luð\ðJbtk ckz vtuftGþO. mk;Ã; mBþ’tglu Ft¤Jt Vtus’th yc’wl lce vtu;tlt mirlftulu jE dgtu. vhkðþ lcelu yt xtu¤tyu bthe ltkÏgtu. dtufjtlt r;jv; dtbu NMºt òx yufXt :Jt jtøgt. òguyu m’ct’Lþk vhd½þ ÕËkxelu vimt Cudt fgto. ytd{t rsÕjt ckzle sJt¤tytu vntukae. 1669Lþk J»toCh òxtuyu ytihkdÍuclt miLgltu «r;fth fgtuo. yk;u nmlyje Ftl ltblt mh’thlu hJtlt fhe òxtultu shtCJ Vgtuo. yjc•t yt yuf M:trlf c¤Jtu n;tu. vK mtbtLg rnk’wlt blbtk ytihkdÍuc btxule yt CtJltLþk W’tnhK Au.

1670lt J»tole NYyt; s ytihkdÍucu yuf Cgtlf ylu ybtLþ»t f]ðg mt:u fhe. bÚþhtlt bkr’hltk mkÃËKo rJæJkm fhelu ytihkdÍucu ;u sbel’tuM; fhtÔGþk. nmlyje Ftlu dtufjt òxle r;jv;e òdehlt dtb Wvh nwbjtu fgtuo. ctJem nòh òx Fuzq;tu nt:btk NMºttu jE btudj ;tuvFtlt mtbu QCt hÌtt. Ce»tK fðjuytbbtk ath nòh btudj mirlf ylu ymkÏgòx btgto dgt. dtufjtlu SJ;tu vfzJtbtk ytÔgtu. ytihdkÍucle yt¿ttLþmth ;ult yuf yuf yJgJ ;tuzelu ;ulu bthe ltkFJtbtk ytÔgtu. ;ult c"t mdtJntjt, vÂðl-ct¤ftulu schsM;e Bþmjbtl cltJJtbtk ytÔgt.

ytihkdÍucle mb{tx ;hefule fthfer’o vatm J»tole n;e. Ntkr;lt dt¤tbtk vtu;tle EMjtbe "bohtßgle fÕvlt mtfth fhJt cnth vtzujt rJrJ" V;Jtytule yuf nthbt¤t ytvKlu òuJt b¤u Au. "trbof ck"ltultu yr;huf fhlth yt V;Jt mtbtrsf ymk;tu»tLþk Bˤ cle hÌtt. ytihkdÍucle fYK;t yu n;e fu vtu;u atu¬m sbelbtk:e ~þk WFtze hÌtt Au yu rm•tuh J»tole Jgu vntukaJt A;tkg ;ublu mbòGþk lrnk. mjeb WVuo sntkdeh yuxju ytihkdÍuclt ’t’t. yule bt;t òuDtctE htXtuz htsDhtKtlt JkNle htsÃË;tKe n;e. Ntnsntlle bt;t yuxju ytihkdÍucle ltle Mþæ"t htsÃË; htsfLgt n;e.

vK ytihkdÍuc vtu;tlu åþd;tE JkNlt yMmj ðþfeo JkNlt MþLle Bþmjbtl btl;t n;t. ;ublt yt’No n;t - rJµ «rmØ ÏËc s ;iBËhjkd.

m•thbe m’elt W•tht"obtk rnL’wM;tlltu Rr;ntm cu ÷rÐyu JirNÐgÃËKo Au. yuf yt Rr;ntm fuJ¤ cu Ôgrf;ytuyu haujtu Au. - ytihkdÍuc ylu rNJtS. ceswk ytihkdÍuc ylu rNJtS vtu;vtu;tltk htßgltk hûtK ylu rJM;th btxu vhMvh jze hÌtt Au. yub Wvh Wvh òu;tk jtdu A;tk yt cklule jztR vtu;vtu;tle mkMf]r; ylu "bolt hûtKt:uo Au. Ôgrf;d; SJlbtk cklulu ftuR vK MþF-WvCtudle jtjmt l:e. vhkðþ cklultu ynkfth «Fh ntuJt:e ;u ynkfthltu Wdb vtu;vtu;tle mkMf]r; ylu "bo «ðgult yrCbtlbtk:e :gtu Au. cklu vtu;tlu Rµhe N¾;lt muJf btlu Au. rNJtSlu NkÇþ bnt’uJ ylu CJtle bt;tLþk yr"»Xtl Au - ‘‘yt htßg Fzwk :tg yu ;tu ©ele RåAt.¥¥ yuJe ònuh ÇËrbft rNJtSyu vtu;tle htßg M:tvlt :R ðgth:e s je"e Au.

ytihkdÍucle ÇËrbft yuJe Au fu mJoN¾;btl yuJt ‘‘yÕjtn¥¥ fwhtlbtk ytvuj yt¿ttLþk vtjl lrn fhlth ltÂM;f BþmjbtltuLþk «tcÕg rnL’wM;tlbtk JæGþk Au. sulu fthKu RMjtblu yn´ rlrJoJt’ rJsg b¤e Nf;tu l:e. RMjtb "bole M:tvlt y:uo s ytihkdÍucu vtu;tlt CtRytulu bthe ltkÏgt ylu ctvlu fu’btk ltkÏgt. vtu;tlt rv;tlu jFujt yuf vºtbtk ytihkdÍucu yt ÇËrbft MvÐvKu ltuk"e Au. ytihkdÍucle bnðJtftkûtt rnk’wM;tllu RMjtbe JaoMJ nuX¤ jtJJtle s lrn, vhkðþ yulu mkÃËKo RMjtbbg cltJJtle Au.

yuf s ÇËrbft "thK fhelu yt cklu mtb mtbu QCt Au. ytihkdÍucle J;o½Ëkf RMjtbe vhkvht yLþmhelu yðgk; fèh ylu vh"beoytu ctc;u yLþ’th Au. sgthu rNJtSle ÇËrbft rnk’w "bolu yLþmhlthe yr"f W’thb;Jt’e Au. ytihkdÍuc ylu rNJtSlt Ôgrf;ðJltu, ;u cklu su mkMf]r;lt «JtntuLþk «r;rlr"ðJ fh;t n;t ;u cu «Jtntultu ylu yt cklu fð\ðJJtl ltgftult mkD»tolu fthKu rnL’wM;tllt Rr;ntm Wvh :guj vrhKtblt ;thKtu bu¤JJt sYhe Au.

ytihkdÍuc m•tt Wvh ytÔgtu ðgthu btudj mtb{tßg JiCJle xtuau nðþk. btudj ct’Ntn vtmu yVtx mkvr; yufXe :R n;e. Ntnsntlle fthrf’eolu yk;u BþdjtR r;òuhebtk Jem fhtuz Yrvgt rmjf ntuJtle ltuk" b¤e ytJu Au. btudjtult ldhtu g mkvLl ylu Mþk’h n;t. sntkdeh ylu Ntnsntlle fthrf’eobtk yluf Gþhturvgl «Jtmeytuyu btudj ’hcthle Bþjtft; je"e n;e ylu ;ubKu JKoltug jFe htÏgt n;t. yt JKoltu vh:e yu nfef; ytJu Au fu rnL’wM;tl yu mbgu Gþhtuv fh;t yr"f ©ebk; nðþk. rnL’wM;tllt r’Õne, ytd{t, Mþh;, çþhntlÃËh suJt Nnuhtu jkzl, vurhm, rJgult suJe Gþhturvgl hts"tleytu fh;t yr"f btuxt mB\æ" ylu Mþk’h n;tk.

vtrfM;tl rnMxhe ctuzo mkM:t îtht «ftrN; ÃþM;fbtk ytihkdÍuc rJNu hsq :guj b; yt «btKu Au... ‘‘rl»fjkf atrhºg. rJ~þæ" yt’Nole fmtuxeyu BËfeyu ;tu rnk’-vtrfM;tllt ftuRvK htsgf;to ytihkdÍuc mt:u vtu;tle mhFtbKe fhe Nfu yuJe gtuøg;t "htJ;tk l:e. ytihkdÍucle mt’e ylu "trbof hnuKefhKe ;ubltk JiCJNt¤e mtb{tsgle vtµoÇËbe Wvh ÏþÕje ’uFtg Au. ;ubltbtk hnuÕþk mtnm ylu Fk; suJt øþK JFtKJt jtgf Au. ;uble çþÂæ"b;t abf’th n;e. f;oÔgrl»Xt fXtuh n;e ylu rlgrb;;t ;ubs mbgvtjl ;ubltbtk JKtguÕþk nðþk. ;uble Ntml ÔgJM:tbtk «ðguf rJCtd ;hV ;u ò;u ægtl ytv;t n;t. yu btxu vtu;tlu ftbbtk zwctze ’u;t n;t. swjble ;ublu æ\Kt n;e. ;ublt mtb{tsgbtk dhecbtk dhec Ôgrf;lu g Lgtg b¤e hnu ;u btxu ;ubKu ymhhtfh gtusltytu ybjbtk BËfe. ytihkdÍuc yuf rJîtl yÇgtMþ ylu «CtJe juFf n;t. RMjtbe "boNtMºt ylu Nrhg;ltu ;ubKu Wkztu yÇgtm fgtuo n;tu. Ebtb dsjelt juFlbtk ;ublu rJNu»t hm n;tu. ‘mufGþjh mtgLm¥ fu ‘rl"beoJt’¥ le ;uble mbsK mhm n;e. ;ublu yhce vrNogl, ðþfeo ylu rnL’e Ct»ttLþk ¿ttl nðþk. vrNogl Ct»ttbtk ;ublt jFujt yluf vºttu Wvjç" Au. mh¤ Ct»tt, BþÆtmh hsqyt; ylu Mþk’h Nijelt lBËlt suJt yt vºttu jkctKCgto ylu Nç’ ;hctu¤ rcjfwj l:e. crloghu ytihkdÍuc rJNu jÏGþk Au - yluf rJ¼t f¤tlt òKfth çþÂæ"b;t "htJ;t yt aðþh htsfthKe yuf bntl mb{tx Au.

ytihkdÍucle bltubl EåAt n;e fu vtu;tlu swBbtlt vrJºt r’Jmu B\ðGþ ytJu. 20 Vuçþ{ythe 1707 ~þ¢Jthlt htus ytihkdÍucu Jnujt WXe mJthle lbts y’t fhe. ;ult rcAtlt vh vzujt bt¤tlt sv fhJtle NYyt; fhe... ‘‘jt Ejtn EÂÕjÕjtn W btunBb’ hMþrjÂÕjÕjtn¥ òv fh;tk "ebu "ebu Ctl øþbtJJt jtøgtk. µtm juJtbtk ;fjeV vzJt jtde. A;tkg nt:lt ytkd¤t ;Mcelt bKft ytd¤ mhftJ;t hÌtt. ntuXtubtk:e ‘ftrjbt¥¥lt Nç’ ðËxf ðËxf ytJe hÌtt n;t. ytX Jtøgtlt Mþbthu Ó’g "cfðþk yx¾âwk. yðgk; Ntkr;:e ytihkdÍucu B\ðGþ MJeftGþO.

ytihkdÍucle EåAtLþmth ;uLþk ’Vl ytihkdtct’ vtmu ytJujt Ïþj;ct’ dtbu NuF siLþÆel yturjgtle fch vtmu fhJtbtk ytÔGþk. ÏþÕjt ytftN leau ytJuje ytihkdÍucle fch vtmu ftuE s Cvft fu ztu¤’btfltu MvNo MþØt :gujtu l:e. yuf mt’tu vÚ:hltu atu;htu Jåau btxe:e Chujtu fwkz ;ubtk WAhujt jejtAb ÍtzJt. yuf h¾;hkrs; bnðJtftkûte ylu yMJM:;t:e AJtgujt SJllt W’tm rFLl mkCthKt.

("e jtMx btudj-©uKelt AuÕjt 4 nÃ;tltu btrn;e Mºttu; Mþ«rmØ bhtXe juFf hrJL÷ dtuzctujult mkNtu"ltðbf d{k: ‘‘ytihkdÍuc & N¾â;t ytrK Ntuftkr;ft¥¥ vh yt"the; Au, su d{k:ltu øþsht;e yLþJt’ stKe;t juFf rfNtuh dtiz fhe hÌtt Au.)

- ’uJuL÷ vxuj

Top