rak;lle v¤u

hb;, rsk’de ylu Fujr’je btKmle ytu¤F A;e fhu Au

;bthtu ynkfth

ceòlu f’ta zkFu,

vK ;btYk ;tu

v;l s fhu.

- ftuLVGþrNgm

The important thing in life is not the victory but the contest, the essential thing is not to have won but to have fought well. yts:e 98 J»to ydtW ;theF 24be swjtE, 1908lt htus yturjÂBvf duEBm JF;u mkctu"lbtk cuhtul rvgthu ftuWchxelu ytJe Jt; fhe n;e. rsk’debtk S;Jt fh;tk vK mthe he;u hbÔþk Jæþ bn•JLþk Au.

rsk’de hb; l:e A;tk rsk’delu hb; hbJtle Fujr’je:e SJJe òuEyu. ftuE Ôg¾; bòf fu ÕþåatE fh;e ntug ðgthu jtuftu fnu Au fu ægtl htFòu ntuk, yu btKmlu ;tu hb; fhJtle yt’; Au. ytÔþk fhelu ylu ytÔþk ctujelu jtuftu rsk’de ylu hb; cklulu c’ltb fh;t ntug Au.

bntl Fujtze ntuJt fh;tk mtht btKm ntuÔþk Jæþ bn•JLþk Au. nbKtkle Mvtuxomle yuf-cu Dxltlt fthKu Fuj, Fujr’je ylu rsk’de Jæþ yuf JF; rak;llt rJ»tgtu cle Au. su btKm hb;btk Fujr’je ’tFJe Nf;tu l:e yu rsk’debtk fuxje Fujr’je c;tJe Nfu ?

sbolebtk hbtguj JÕzo fv Vqxctujle VtElj buabtk £tkmlt Fujtze Íulu’el Íu’tlu Extjelt Fujtze bu;uhuÍele At;ebtk btÚþk bthe bu’tl Jåau s vAtze ’e"tu. yu vAe hb;btk Extjeyu £tkmlu vAtze ’eæþk. Bˤ yÕsuhegtlt Fujtze Íu’tlu yt ydtW vK yuf Fujtzelu ytJe s he;u btÚþk bthelu vAtze ’e"tu n;tu.

yuÔþk fnuJtg Au fu, Extjelt Fujtze bu;uhuÍe yuÔþk fkEf yswdðþk ctuÕgtu fu Íu’tl W~fuhtR dgtu. f’ta bu;uhuÍe yuÔþk s EåA;tu nNu fu Íu’tl W~fuhtR òg ylu fkEf ÇËj fhe cumu. W~fuhtx nkbuNtk nthLþk mti:e btuxwk fthK clu Au yu Jæþ yuf JF; mtåþk ÃtwhJth :Gþk Au.

nsw :tuzt mbg ydtW s JuMx EÂLzÍbtk Cth; ylu JuMx EÂLzÍ Jåaule r¢fux bua ’hrbgtl vK ytJe s Dxlt cle n;e. bnuL÷rmkn "tuleyu ctujlu Vxftgtuo ylu chtuch ctWLz[e jtEl Wvh ctuj ÍejtE dgtu. yu rm¾m n;e fu "tule ytWx n;tu ;ultu rJJt’ atÕgtu. jtEJ xurjftMx´dlt fubuht yt Dxltlu Íeje N¾ât l n;t. hb; htuftE dE. yt rJJt’ ’hrbgtl JuMx EÂLzÍlt fuÃxl c{tgl jthtyu yBvtghlt nt:btk:e ctuj ÍqkxJe cunq’w J;ol fGþO nðþk.

Vqxctujh Íelu’el Íu’tl ylu r¢fuxh c{tgl jtht cklu bntl Mvtuxombul Au. Fujle ’wrlgtbtk yt cklu Fujtze rsrlgm Au. A;tk ytÔþk fub ? ßgthu ;bthwk J;ol sd;lt yluf jtuftulu ymh fhðþk ntug ðgthu Ôg¾;Lþk J;ol Jæþ s Jtc’theCGþO ntuÔþk òuEyu. mtatu rsrlgm yu Au fu sult SJlbtk:e jtuftulu SJl SJJtle ftuE r’Nt b¤u.

rsrlgmlu ;bu æËle fne Nftu vK ynkfth fu W~fuhtxlu rsrlgmLþk jûtK l dKtJe Nftg. ytEÍuf LGþxlle yuf Jt; cnw òKe;e Au. ytEÍuf LGþxlle vt¤e;e rcjtzeyu cåatlu sLb ytÃgtu. yt rcjtze ylu ;uLþk cååþk cnth fuJe he;u sNu ? yuÔþk rJathe LGþxlu rcjtzelt ytJJt - sJt btxu cu ftKtk vtzâtk. yuf btuxwk ft½þk ylu ceswk ltLþk ft½þk. rcjtze btxu btuxwk ft½þk ylu ;ult cåat btxu ltLþk ft½þk. LGþxl suJt bntl btKmlu yuxÕþk mbòGþk ln´ ntug fu rcjtze btxu fhujt btuxt ftKtbtk:e ;uLþk cååþk vK ythtb:e vmth :E sNu ? f’ta yt Dxltlu ;bu rsrlgm Ôg¾;lt æËlevKtLþk yuf jûtK dKtJe Nftu. ;ule ytJe ÇËj vK ;uLþk bntl Ôg¾;ðJ ylu btlJeg mns;t cgtl fhu Au.vK Íu’tl fu jthtlt J;ollu ¾âthug rsrlgmlt J;olbtk FvtJe Nftg ;ub l:e.

bntl, btuxt fu òKe;t jtuftult J;olle ltuk" ytÏþk sd; Õgu Au vK btuxt Ctdu ltlt jtuftult Wb’t J;olle cnw ltuk" juJt;e l:e. òu fu ytJe Dxltbtk Ôg¾; Cju ltle ntug vK ;ult J;olLþk BËÕg Dxðþk l:e.

yuf vrhJthbtk CtEytu Jåau ÍDztu n;tu. ºtK CtEbtk:e yuf CtEyu Fujr’je c;tJe ÍDztu ÃËhtu fgtuo. yuf mk; Mþ"e yt Jt; vntukae. mk;u ;ulu ctujtJelu yrClk’l ytÃgt. mk;u fÌtwk fu, ;uk mhm ftb fGþO Au. Fujr’je c;tJelu ;uk ;thtbtk hnujt zntvKlt ’Nol fhtÔgt Au.

mk;le ytJe Jt; mtkC¤elu yu Ôg¾;yu fÌtwk fu, nwk ;tu cnw ltltu btKm Awk. btht yt Wb’t ftgole ;tu ftuEyu ltuk" vK je"e l:e. yt mbgu mk;u fÌtwk fu, ðþk Cju ltle Ôg¾; hÌttu vK ;thwk vtu;tLþk yuf ltlfzwk Jðþo¤ Au. yt ltlfzt Jðþo¤btk Jm;t jtuftu Wvh ;tht J;olle me"e ymh :;e ntug Au.

’huf Ôg¾;le lSfbtk mkck"tu ylu mkck"eytuLþk yuf ÍqbÏþk ntug Au. yt ÍqbFtbtk ’huf Ôg¾;lt J;olle yufceò Wvh ymh :;e ntug Au. ’wrlgtlt btuxtCtdlt bntl btKmtu ltlt vrhJthbtk:e ytJujt Au. :tuze Ôg¾; bntl clu Au vhkðþ ;ule bntl;tbtk ;ule lSfle Ôg¾; fu Jzejtultk JðtoltuLþk «r;rckc vzu Au. yuxju s fnuJtg Au fu, ’huf Ôg¾;Lþk J;ol ;ule lSfle Ôg¾;ytult atrhºgDz;hbtk bn•Jle ÇËrbft CsJu Au.

ytvKu ¾âthug rJath fheyu Aeyu fu ftuE mbMgt JF;u ytvKu fuÔþk J;ol fheyu Aeyu ? ;bthwk J;ol cesu ¾âtkg ln´ ;tu ;btht Dhlt jtuftulu ;tu ymh fhðþk s ntug Au. btKm lSfle Ôg¾;ytu, Jzejtu fu mbsw jtuftu vtmu:e m;; fkEf NeF;t ntug Au. ’huf Ôg¾;Lþk J;ol ;ule lSfle Ôg¾;btk rhVju¾x :ðþk ntug Au. yuxju s fnuJtg Au fu ;bu fkEvK J;ol fh;e JF;u cnw ft¤S htFtu. ytFhu J;ol yu yuf bumusLþk ftb fhu Au.

ytvKu ðgtk yuf fnuJ; Au fu, fqJtbtk ntug ;tu yJuztbtk ytJu. fqJtu s òu Ftje ntug ;tu c"t ;hMgt s hnu Au. btKm òKe;tu :E sJt:e bntl cle s;tu l:e vK gtuøg ylu Wb’t J;ol:e bntl :;tu ntug Au.

rsk’debtk zdju lu vdju Fujr’jele sYrhgt; J;to;e hnu Au. SJllt ’huf rlKogbtk nth fu S; ntu;e l:e vK Fujr’je ;tu atu¬m ntug Au. J;ol yu mkMfthLþk s yuf Yv Au. ytvKt J;ol:e ytFt sd;lu c’je l Nfeyu ;tu fkE ln´ vK ytvKe lSflt jtuftu Wvh Wb’t «CtJ vtze Nfeyu ;tu vK ÃËhðþk Au.

gt’ htFtu fu, ;bthwk ’huf J;ol ceò btxu ÏËc s bn•JLþk, ymhfthf ylu «CtJe Au. yt btxu s ftuEvK J;ol btxu mCtl;t ylu sJtc’the sYhe cle òg Au. ’huf Ôg¾; bntl Au òu yu mthwk J;ol fhe òK;e ntug. gtuøg mbgu gtuøg J;ol fhe l Nfu yu Ôg¾; bntl ntug ;tu vK bntl;t mt:of fhe Nf;e l:e.