vrh»t’-N;tç’e
yJtoael yb’tJt’lt rv;t - ’jv;htb

ynb’Ntn bægftjel yb’tJt’lt rv;t Au, ;tu ’jv;htb yJtoael yb’tJt’lt rv;t Au. ynb’Ntnu ythkCbtk ;tu vtxKbtk:e hts fGþO nðþk, vK yublu yuble yÂMb;t:e ykrf; yuJe MJmrso; hts"tlebtk:e dtihJ:e hts fhJtle bnuåAt n;e. yu:e yubKu mtchb;elt vrùb ;x vh ÃËJuo ßgtk ytNt CejLþk ytNtJ¤ ldh nðþk ;u ytr’Jtme d{tb«’uNbtk yb’tJt’ JmtÔGþk nðþk. yubKu yubtk C÷ltu rfÕjtu, ºtK ’hJtò, swBbt bÂMs’ ytr’lt sd«rmØ M:tvðg îtht ;:t Juvth-W¼tudlt fuL÷ mbt btKufatufle M:tvlt îtht yb’tJt’lu rJfmtÔGþk nðþk. ;tu ’jv;htbu Vtuçmo, frxom ylu ntug- ºtK W’th ylu W’t•t ykd{us mßsltult luð\ðJ:e øþsht; Jlto¾âwjh mtumtgxele yluf mkM:tytu ylu «Ô\r•tytu îtht mtkMf]r;f, mtbtrsf, mtrnÂðgf ylu NiûtrKf ûtuºttubtk yb’tJt’lt ldhsltult bægftjel btlmLþk yJtoael btlmbtk vrhJ;ol fGþO nðþk. ’jv;htb btºt yb’tJt’lt mk’Cobtk s lrn vK mbd{ øþsht;lt mk’Cobtk yluf ûtuºttubtk yublt ykd; SJl ylu fJllt vrh©b ylu Ãþhw»tt:o îtht bægftjel Gþd ylu yJtoael Gþd Jåau, ÃËJo ylu vrùb Jåau muðþYv n;t. htubuÂLxf yrCrlJuNbtk ftuRyu lbo’lu ‘yJtoaeltubtk yt¼¥ fÌtt ntug ;tu Cju, vK JtM;Jbtk ;tu ‘yJtoaeltubtk yt¼¥ ;tu n;t ’jv;htb. Lntltjtju mtååþk s fÌtwk Au, ‘frJ;t fu Mþ"thtu lbo’lt rahM:tge hkdtu l n;t< yuf ’tgftlt hkd n;t. ¥65btk MËh;Jtm fguo cklu g «"tl;& Qvxe dgt.¥ ÃËJoSJlbtk ‘gtntub fhelu vztu¥ dtlth lbo’lu W•thSJlbtk ‘hK ;tu "ehtLþk "ehtLþk¥ dtJtLþk «tÃ; :Gþk nðþk. lbo’lu btlmvrhJ;ol fhJtLþk :Gþk nðþk. SJlCh ‘msl mkC¤tJòu hu "ehu "ehu Mþ"thtltu mth¥ dtlth ’jv;htblu ¾âthug btlmvrhJ;ol fhJtLþk :Gþk l nðþk. yubLþk SJl ylu fJl 1848:e 1898 jde, yh"e m’e jde m;; MþÂM:h hÌtwk nðþk. frJ;t ylu Mþ"thtu yublt rahM:tge hkdtu n;t.

’jv;htbltu sLb 1820lt òLGþythele 21beyu JZJtKbtk. rv;t ztÌttCtR ºtkcf ºtJtze ylu bt;t yB\;ct. rv;t Ju’vtXe, fboftkze c{tñK. ytr:of ÂM:r; mtbtLg. gsbtlÔ\r•t:e SJlrlJton. mbtsbtk ztÌtt Jur’gtlu ltbu vrhra;. 8 J»tole Jgu ’jv;htbltu g¿ttuvJe; mkMfth. ylu Ju’tÇgtmltu ythkC. dtbXe Nt¤tbtk ytivatrhf «t:rbf rNûtK. rv;tltu Wd{ MJCtJ. yuf «mkdu ’jv;htb:e bkºttuåathbtk ’tu»t :gtu n;tu yu:e rv;tyu yublu rl»XwhvKu rNûtt fhe n;e. vrhKtbu yu Dhbtk:e Ctde dgt n;t. vAe yublu ctJt Wvtze dgt n;t, yubtk:e jtuftuyu yublu Bþ¾; fhtÔgt n;t ylu btbt yublu Mþhrût; Dhu jtÔgt n;t. vK nJu rv;t mt:u hnuJtLþk yN¾â nðþk yu:e bt;t Ãþºttu mt:u chJt¤tbtk rvghbtk JMgtk n;tk. yu mbgbtk 8 J»tole Jgu dZztlt bkr’hbtk yublu mnòlk’ MJtbelt «ðgût ’Nol :gtk n;tk. vAe 14 J»tole Jgu ÇËbtlk’ MJtbelt «CtJ:e yubKu MJtbelthtgK mk«’tgltu "bo ykdefth fgtuo n;tu. yu:e bt;tlu ytDt; :gtu n;tu, vK rv;tlu ;tu yuJtu Cthu ytDt; :gtu n;tu fu yubKu mkLgtm "thK fgtuo n;tu. 1844btk ’jv;htble 24 J»tole Jgu rv;tLþk yJmtl :Gþk nðþk. yublu rv;tLþk MþF «tÃ; :Gþk l nðþk.

’jv;htbu MJtbelthtgK mk«’tgle ’eûttlu fthKu rfNtuhJgbtk s ’uJtlk’ MJtbele rl©tbtk ftÔgNtMºt, rvkd¤NtMºt, yjkfthNtMºt ylu J{s frJ;tltu yÇgtm fgtuo n;tu. 1844btk yu 24 J»tole GþJtl Jgu mkMf]; Ct»tt ylu mtrnðglt Jæþ yÇgtm btxu yb’tJt’btk MJtbelthtgKlt bkr’hbtk hÌtt n;t. yt mbgbtk Ctu¤tlt: mthtCtRyu yuble vtmu rvkd¤ltu yÇgtm fgtuo n;tu. yu:e rvkd¤øþhw ;hefu yublu Ctu¤tlt:ltu vrhag :gtu n;tu. yÇgtm vAe yu JZJtK vtAt Vgto n;t.

1848lt lJuBchle 1jeyu yb’tJt’btk ’jv;htblt SJlle mti:e bntl ¢tkr;fthe Dxlt Dxe n;e- yujufTÍtkzh rfLjtuf Vtuçmo mt:uLþk rbjl.

yujufTÍtLzh rfLjtuf Vtuçmoltu sLb 1821lt swjtRle 7beyu jkzlbtk :gtu n;tu. yu MftpxjuLzlt ybeh fwxwkclt lceht n;t. yu rNÕv-M:tvðglt yÇgtme ylu Er;ntmrJ’T n;t. yublu rNÕve-M:vr; :Jtle bnuåAt n;e. vK mkòudJNt;T yu EÂLzgl rmrJj mrJombtk ;tjeb vAe 1843btk Cth;btk ynb’ldhbtk mntgf fjufxh ;hefu rlGþ¾; :gt n;t. vAe 1846btk yb’tJt’btk mntgf Lgtgt"eN ;hefu rlGþ¾; :gt n;t. Er;ntmrJ’T yuJt Vtuçmuo yb’tJt’- rlJtmlt ythkCbtk s Ctx-athKtulu ytbkºtK ytÃGþk nðþk ylu yublt BþFu jtufde;tu ylu jtuff:tytu mtkCégt vAe yu jtufÔ\•tlu yt"thu øþsht;ltu Rr;ntm haJtle ylu yu btxu øþsht;btk M:¤u M:¤u «Jtm fhelu Rr;ntmle mtbd{eLþk mkvt’l ylu mkNtu"l fhJtle EåAt n;e. ;uytu yt ftgobtk yublu mntgf :tg yuJe gtuøg øþsht;eCt»te Ôg¾;le Ntu"btk n;t. Ctu¤tlt: mthtCtRyu yu btxu ’jv;htb gtuøg Ôg¾; Au yuÔþk MËal fGþO nðþk. vAe Vtuçmuo ’jv;htblu ‘btufje BþÆtb btKm ;uztÔgt JZJtK:e.¥ ’jv;htb vdvt¤t «Jtm fhelu yb’tJt’ ytÔgt n;t. 1846lt lJuBchle 1jeyu mtchb;elt ÃËJo ;x vh atk’tMËhslt bnujbtk ’jv;htb ylu VtuçmoLþk rbjl :Gþk nðþk. ðgthu ’jv;htbLþk 28 J»toLþk Jg nðþk ylu VtuçmoLþk 27 J»toLþk Jg nðþk. Vtuçmo mbût ’jv;htbu J{sCt»ttbtk MJhra; ftÔgLþk vXl fGþO nðþk. Vtuçmo ’jv;htblt «CtJNt¤e Ôg¾;ðJ ylu Mþbæþh vXl:e «mLl :gt n;t. vAe yubKu ’jv;htblu ÃËATGþk nðþk, ‘~þk Ju;l juNtu?¥ ’jv;htbu fÌtwk nðþk, ‘200 Yrvgt.¥ Vtuçmolu ykd; ytJfbtk:e yt Ju;lle hfb ytvJtle n;e. yu:e yublu BËkÍJK n;e fu btrmf Ju;lle ytxje btuxe hfb ¾âtk:e jtJeN? ðgtk ’jv;htbu "ehu:e fÌtwk nðþk, ‘cth brnlu 200 Yrvgt.¥ yu:e Vtuçmo rlrùk; :gt n;t. ylu yubKu ’jv;htblu btrmf 25 Yrvgtlt Ju;l:e yublt mntgf ;hefu rlGþ¾; fgto n;t.

vAe mt; s mÃ;tn vAe 1848lt rzmuBchle 26beyu ‘øþsht; Jlto¾âwjh mtumtgxe¥le M:tvlt fhJtbtk ytJe n;e. (ytsu nJu yuLþk ltb Au ‘øþsht; rJ¼t mCt¥). yuLþk ck"thK ;igth fhJtbtk ytÔGþk nðþk ylu ©ebk; ldhsltu ylu ’uNe htßgtult bnthtòytu îtht 10 nòh YrvgtLþk Vkz haJtbtk ytÔGþk nðþk. yuf s øþsht;eCt»te mÇglt yvJt’ mt:u yult yLg mti mÇgtu NtmfJdolt ykd{uòu n;t. BþkcR «tk;lt dJloh yult vux[l. Vtuçmo yult mu¢uxhev’u n;t ylu ’jv;htb yublt ytrmMxkx mu¢uxhev’u n;t. ’jv;htb ylu VtuçmoLþk rbjl yu ’jv;htblt SJlle MþJKo ûtK n;e.