ntuhtEÍl

gu ni cBcR buhe òl

d; 11 swjtE, bkd¤Jthlt htus yt;kfJt’eytuyu Vhe BþkcRlt rbòs ylu Fbehlu nabatJJtltu «gí fgtuo. jkzl, LGþgtufo ylu BþkcR yuJt Nnuhtu Au su yuft’ "cfth åþfe òg ;tu vK rJµlt slbtlm vh vuhujurmmltu nwbjtu :gtu ntug ;uJtu yt;kf WCtu fhe Nftg ;ub Au. jkzlle x[tLmvtuxo meMxbbtk yt s væ"r;:e ©uKecæ" "ztft :gtlu nsw yuf J»to ÃþÁ :Gþ nðþk ðgtk s BþkcRbtk ;u s ‘btuzm ytuvhuLze¥ yvltJelu yt;kfJt’eytuyu ;ubltu Rht’tu MvÐ fhe ’e"tu Au. BþkcRle dea;t ;ubs jtufj x[ultultu Wvgtud fh;t BþmtVhtule mkÏgt òu;t òlbtjLþk LþfNtl D½þk J"thu :tg ;u MJtCtrJf Au.

BþkcRle jtufj x[ulbtk JztvtkW Ft;t ltufhe btxu s;t yuf mtbtLg fboathelu Fch ln´ ntug fu BþkcRbtk jtufj x[ulbtk cumelu su huftuzo msof 61 jtF ltdrhftu BþmtVhe fhu Au ;ultu ;u rnMmtu Au. rJµlt ftuR Nnuhle ònuh x[ul muJt vh ytxje btuxe mkÏgtbtk htus ltdrhftu BþmtVhe l:e fh;t.

aaodux ylu ’ntLþk htuzlt x[uf vh s htuslt 26 jtF M:trlf ltdrhftu BþmtVhe fhu Au. BþkcRlt vht rJM;thtulu ytJh;e jtufj x[ullt fwj BþmtVhtult 43 xft BþmtVhtu yt jtRl vh s rlgbe; BþmtVhe fh;t ntug Au. aaodux:e rJhthlt 60 rfjtubexhlt yk;h vh:e jtufj x[ulbtk J»tuo fwj 90 fhtuz suxje xefex Vtxe ntug Au.

ltufhe - "k"u sJt ytJJtlt vef mbgu x[ullt yuf Vuhtbtk 1700 BþmtVhtulu mbtJJtle ûtb;t ntug Au. ;ule sdtyu 4000 BþmtVhtu Xtkme Xtkmelu Chtgujt ntug Au. yt vK yuf JÕzo huftuzo Au. yuf atuhm bexh sdtbtk yt mbgu 14 :e 16 BþmtVhtu x[ulbtk WCt ntug Au.

11 swjtRyu x[ulbtk ©uKecæ" "ztft JF;u ltufhe-"k"u:e ltdrhftu vh; ytJJtltu ÔGþntðbf mbg yt;kfJt’eytuyu l¬e fgtuo ntuR yk’tsu 40 jtF:e Jæþ BþkcRlt ltdrhftu ;u mbgu ftuRlu ftuR jtufj x[ulbtk mtksu 5 :e 8 BþmtVhe fhJtlt n;t.

JuMxlo jtRl, muLx[j (buRl) jtRl, ntcoh jtRl r’Jt-Cth;e ftuheztuhlt MxuNltulu ytJhe jRyu ;tu 303 rfjtubexh yk;hlu btºt mccol huÕJu meMxb s fJh fhu Au. su vK yuf rJµrmÂæ" btlJtbtk ytJu Au. r’Jm ’hBgtl yt ’hBgtl 2067 JF; x[ullt Vuht :;t ntug Au.

BþkcR huÕJult ltbu yuf yLg yurNgtR huftuzo vK Au. yur«j, 1853btk BþkcR:e :tKu 34 rfjtubexhLþk yk;h yurNgt Ft;ule mti «:b huj gtºttLþk mebtranl cLGþk nðþk.

Cth;lt htuslt fwj huj x[trVflt 40 xft:e Jæþ x[trVf yufÕþk BþkcR s "htJðþk ntuR fuL÷lt hujJu bkºttjg ylu bntht»x[ mhfthlt mkGþf; Wv¢bu BþkcR huÕJu rJftm ftuvtuohuNlle 12 swjtE 1999lt htus Y. 25 fhtuzle RfJexe mt:u halt fhJtbtk ytJe n;e.

yt;kfJt’eytuyu 11 swjtRlt ctukc "ztftytu btxu mcco x[ulle JuMxlo jtRllt mt; MxuNltulu xthdux cltÔgt n;t.

JuMxlo jtRlbtk fgt fgt MxuNltu ytJuj Au ;u vK òKJt suÔþk Au. JuMxlo jtRlbtk d{uxh BþkcR Jdobtk aaodux, bhel jtRLm, aleo htuz, d{tLx htuz, BþkcR muLx[j, bntjûbe, jtuJh vhuj, yuÕVeLMxl htuz, ’t’h, btxwkdt htuz, btneb, Jtk’ht, Fth htuz, mtL;t ¢wÍ, Jeju vtjuo, yk"uhe, òuduµhe, dtuhudtkJ, bjtz, ftk’eJje, ctuheJje ylu ’n´mhltu mbtJuN :tg Au. ytWx mtRz d{uxh BþkcRbtk behtk htuz, Ctgtk’h, lidtytul, Jtme htuz, ltjt mtuvtht, rJhth, Ji;tltuo, mVtju fuÕJu htuz, vtj"h, Wbhtuje, ctuRmh, ckdtytul, ylu ’nt½þ htuz MxuNl Mþ"eltu 60 rfjtubexh Mþ"eltu rJM;th ytJhJtbtk ytJu Au.

1 fhtuz 30 jtFle JM;e "htJðþk BþkcR Cth;Lþk mti:e Jæþ JM;e "htJðþk ;ubs Ôgtvthe vtxldh mbtl ntuR ytk;hht»x[eg yt;kfJt’e mkdXltu btxu vK ntux VuJhex clðþk òg ;u MJtCtrJf Au. heÍJo cukf ytuV RÂLzgtLþk nuz fJtxoh, BþkcR Mxtuf yu¾mauLs, luNlj Mxtuf yu¾mauLs ;ubs ’uN rJ’uNlt ftuvtuohux sw:Lþk ;u Cth;eg Jzt b:ftuLþk Nnuh Au. rJµChle «ò yn´ Jmu Au. ctujeÔþz, mtult, rnht, Rjufx[turlfm ;ubs ycòuvr;le yt btunbge ldhe ck’hdtn ntuR ;uLþk ytk;hht»x[eg M;hu, yk"the ytjb ylu yt;kfJt’eytule he;u vK lsh cdzuje hnu Au.

16be m’ebtk vtuxwodju yt rJM;th mh fhelu vztJ ltkÏgtu n;tu. ;uytu dtuJt, ftukfK, BþkcRlt xtÃþ mBþntu:e yuxje n’u «CtrJ; :R dgt n;t fu BþkcRlt ;ðftrjl rJM;thlu ;uytuyu vtuxwodeÍ Ct»ttbtk ‘ctub cnegt¥ yuxju fu ‘øþz cu-mthtu ’rhgtR «’uN' ;uJe ytu¤F ytve n;e. su vtA¤:e ykd{uòuyu ctuBcu ;hefu «arj; cltÔgtu.

vtuxwodeÍtu ytsu vK BþkcRltu ‘ctuftub¥ ;hefu WÕjuF fhu Au.

BþkcRlu Ctidturjf he;u òuEyu ;tu ;u mt; xtÃþytult mBþnLþk ÍwbÏþ (sulu ytfeovujtdtu) fne Nftg.

ftk’eJje rJM;thbtk:e J»ttuo vnujt su yJNu»ttu b¤e ytÔgt n;t ;u Auf vÚ:h Gþdlt ntuJtLþk bltg Au.

R.m. ÃËJuo 250btk vK yt ûtuºtbtk «òr;ytu Jm;e ntug ;uÔþk bltg Au. btigtuoyu yt rJM;th vh Ntml fGþO ðgth vAe rnk’w htò rmÕnthtyu ;ult vh fcòu bu¤Ôgtu n;tu. 1343 btk øþsht;lt htòyu ;ult vh ;uLþk Ntml ytd¤ J"tGþO n;wk.

1534btk vtuxwodeÍtuyu øþsht;lt Ntmf cnt’whNtn vtmu:e BþkcR bu¤ÔGþk.

vtuxwodeÍtulu ;uble htKe fu:uhelu ze c{udtLÍt «ðgu yir;ntrmf yt’h n;tu. htKeyu RkøjuLzlt atÕmo ceò mt:u 1661btk jøl fgto ;ule ÏþNebtk ’nusbtk vtuxwodeÍtuyu BþkcR ldhelu atÕmo ceòlu Cuxbtk ytve ’e"e n;e. atÕmo ceòyu 1668btk BþkcRlu Jtr»tof 10 vtWLzlt Ctzt vèt vh rc{xeN RMx Rkrzgt fkvlelu ytve ’e"tu n;tu. 1687btk RMx RÂLzgt fkvleyu ;ubLþk nuz fJtxoh Mþh;:e c’jelu BþkcR FmuzGþk nðþk. BþkcR ck’h, M:tvðg, Rbth;tu, bux[tu fÕah ylu ’uFtJ ;ubs ;ule yÇË;ÃËJo jtufj x[ul rc{rxNhtule ’ul Au.

1906btk BþkcRle JM;e ’m jtF n;e ytsu 100 J»to vAe ;uh dKe :R Au.

BþkcRle «ò ;ubs dhec ylu ;Jkdhtule vhtftÐt mbtl mnSJl yuf s ldhebtk su he;u òuJt b¤u Au ;u yJKoleg ylu yðþjleg Au. BþkcR mvltule ldhe Au. Cju fw’h;e ytvr•t ntug fu yt;kfJt’eytultu bujtu ztu¤tu ;uytu vh bkztgujtu hnu, BþkcRle «ò ‘Ntu bMx dtu ytul¥lt ;ðJ¿ttllu vatJe dR Au. Ïþ’, cBcRgt ltdrhftu s dtihJCuh fnu Au fu, ‘gu cBcR Nnh nt’mtu ft Nnh ni¥ !

Top