«mkdvx

ytr’Jtmeytu M:¤tk;h Nt btxu fhu Au ?

yuf rcløþsht;e ml’e ybj’thu øþsht;lt yt’eJtmeytule SJl Nijeltu fhujtu yÇgtm

Cth;btk 550 suxjtk ytr’Jtme sq:-òr;ytu Au. mti:e Jæþ ytr’Jtmeytu bæâ«’uNbtk Au.mti:e ytuAt dtuJt-rm¬ebbtk Au. øþsht;btk 1991le Jmr; dK;he «btKu fwj 61 jtF yuxju fu fwj Jmr;lt 14.92 xft ytr’Jtme Au.

yÃËh;tu Jhmt’, htusdthele yrlrù;;t, bgtor’; yûth¿ttl Jduhulu jRlu yt ytr’Jtmeytule ÂM:r; yðâk; fÁK Au. 1960btk øþsht; htßâle halt :gt vAelt AuÕjkt 45 Jhmbtk yz"tuyz" mbgdt¤tu yt jtuftu btxu ’wft¤ltu hÌttu. htuShtuxele Ntu"btk yt ytr’Jtmeytu JthkJth M:¤tk;h fh;t hÌtt. ¾âthuf yu M:¤tk;h btumbe hnTâkw, fgthuf xqkft dt¤tLþk hÌtwk ;tu ¾âthuf jtkct mbgLþk M:¤tk;h cle hÌtwk.

vkabntj rsÕjtbtk ydtW sule dKlt yuf ;tÕþft ;hefule n;e ylu ytsu su yuf MJ;kºt rsÕjtu cle dgtu Au yuJt ’tntu’lt ytr’Jtmeytult M:¤tk;h rJNu yuf hm«’ Ntu"rlck" ;tsu;hbtk «dx :gtu.øþsht; htßâbtk ztkd rsÕjtlt dtrzogl mu¢uxhe ;hefu Vhs còJ;t yuf rcløþsht;e ml’e ybj’th Mþ’ev fwbth lk’tlu yt ytr’Jtmeytule SJlNijebtk hm vzTâtu. yu yr"ftheyu mkNtu"l NÁ fGþO. vtkauf J»tolt mkNtu"lle V¤©wr; yuxju yuf hm«’ Ntu"rlck", ltbu x[tRcj btRd{uNl& yu fum Mxze ytuV ’tntu’ rzMx[e¾x.

btKm vtu;tlt J;llu Atuzelu yLâºt Nt btxu òg Au, yu M:¤tk;h Nt btxu, ftult îtht, fuxjt mbgdt¤t btxu, yt ytr’Jtmeytu mkdrX; fub l:e :;t, ;ubltk vðle-ct¤ftule Ne ÂM:r; ntug Au.... Jduhu «§lt nt’o Mþ"e vntukaJtltu yn´ mkrl»X «gðl :gtu Au. Bˤ rJ»tglu fuL÷btk htFJt juFfu ’tntu’ rsÕjtlt A ;tÕþftlkt ’m dtb ÃËh;e mkNtu"lle bgto’t ctk"e jRlu JtM;rJf vrhÂM:r;lu MvÐ fhJtltu «gðl fgtuo Au. yt yuJkt ’m dtb Au ßâtk d{tbrJftm gtuslt, sJtnh htusdth gtuslt ylu MvurNgj yuBÃjtugbuLx slhuNl «tud{tb suJe yluf gtusltytultu fnuJt;tu ybj :gtu Au, A;kt ytr’Jtmeytule Bˤ ÂM:r; vatm Jhm vnujtk n;e yuJe lu yuJe s hne Au.

MËh;bkt ylu ’rûtK øþsht;btk Nuhze W;thJt btxu ÃËJeog ztkd rJM;thlt Ftl’uNe ©rbftule n:tuxe òbe dR Au. yu s he;u MËh;lt neht W¼tudbtk mtiht»x[lt GþJtltule ctujctjt Au.

MËh;lt ctk"ftb W¼tudbtk ’rûtK Cth;lt ©rbftu òbe dgt Au. juFfu yn´ yuJt ’tFjt îth M:¤tk;hlt BþÆtlu MvÐ fgtuo Au.

juFfle bnul; rJNu fu ;uble rl»Xt rJNu ftuR Nkft l:e. ’uN ytFtlt ytr’Jtmeytule Jt; fh;e JF;u juFfu 1991le Jmr; dK;he æâtlbtk je"e Au ßâthu ’tntu’ rsÕjtle Jt; fh;e JF;u 2001 le Jmr; dK;heltu WÕjuF Au. òufu ;u:e Ntu"rlck"Lþk bnðJ shtg Dxðþk l:e. rJd;tu hm«’ Au. sub fu ’tntu’ atu;hV fgt rJM;thtu:e J´x¤tguÕþk Au.

’tntu’le ’rûtKu htsM:tl, vrùbu dtu"ht, ’rûtKu Jztu’ht rsÕjtu ylu ÃËJobtk bæâ«’Nltu Ítçþyt rJM;th Au. ’tntu’ rsÕjtlt mt; ;tÕþft ylu 2001 le Jmr; dK;he Bþsc 16 jtF 35 nòh 374 le fwj Jmr; Au.’h atuhm rfjtubexhu 456 btKm Jmu Au. yt rJM;thle fwj sbelltu 23.56 xft rJM;th skdjtu Au. (y:to;T 2001 btk n;tk.) cu jtF ºtK nòh yuf nu¾xh suxje Fu;egtuøâ sbel Au. yt rJM;thbtk sJ, swJth, bd, ztkdh,ðþJuh,yz’ ylu DWkltu vtf juJtbtk ytJu Au. òufu 55 xft sbelbtk swJth Wdtztg Au. 1,32,359 Fuzq;tu vAt; Jdolt Au.

sql:e mÃxukch Jåau 739 rbrjrbxh suxjtu Jhmt’ vzu Au.vhkðþ btuxt Ctdle sbel Ztu¤tJJt¤e ntuJt:e sbelbtk vtKe mkDhtðþk l:e. ylu ðâtk s yt «òle cuntjeLþk hnMâ AqvtguÕþk Au.

yt jtuftu rlhûth hnu yubtk s vturjrxNgltulu hm ntug yu mbS Nftg ;uJe Jt; Au. yt rJM;thbtk Cej, vtxurjgt,ltgf Jduhu ytr’Jtmeytu Jmu Au. yubltu vtu»ttf fuJtu Au, yublt he;rhJtòu fuJt Au, yubltu Ftuhtf ~þk Au, yubltbtk rNûtKLþk «btK fuÔþk ylu fuxÕþk Au, yuble ytr:of ÂM:r; fuJe Au.... Jduhu btrn;e yn´ mh¤ ykd{uS Ct»ttbtk hsq :R Au. nfef; yu Au fu ytÍt’elt jdCd A ’tgft ylu øþsht; htßâle haltlt mtzt ath ’tgft vAe vK btuxtCtdlt yt ytr’Jtmeytu ytsu a´:huntj ÂM:r;btk SJu Au. mt:tumt: juFf yu nfef; vK ltuk"u Au fu su dtbtubtk rjVTx rmkatRLþk vtKe b¤ðþk :Gþk ;u rJM;thlt jtuftu htuShtuxele Ntu"btk cnth s;t ck" :gt.

vhkðþ sbelrJntuKt ylu bgtor’; yûth¿ttl "htJ;t ytr’Jtme jtuftule ÂM:r; ytsu vK ’gleg Au.mtbtLâ he;u fnuJtg Au fu vturjrxNgltu ;tu ytJu lu òg. FÁk hts ;tu ml’e ybj’thtu ajtJu Au. yuJt yuf ybj’thu ;Æl leajt M;hlt dKtg ;uJt jtuftule SJl Nijebtk hm jRlu ;uble mbMâtytu mbsJtltu «gðl fgtuo yu vK DKe btuxe Jt; Au.