yltÔ\;

Ôg¾; bxe nwk cLþk rJµbtlJe !
Mþvhbul

Ctu¤t msoftule ’dtFtuh ’wrlgtlu f’e f’h ntu;e l:e. fnuJtg Au fu ~ËMxh ylu suhe medju msuoÕþk, ra;huÕþk, rJathuÕþk MþvhbulLþk vtºt ylu yule fntKe zeme fturb¾mu ;btb nf rnMmt mt:u, Vqj yuLz VtRlj V¾; ºtKmtu yuf ztujhbtk Fhe’e je"e, vAe:e vK ftuE htugÕxe lrn !

MþvhbulLþk mvLþk btlJò;lu fub ytÔgt fhu Au ? yburhftle JtM;rJf rsk’debtk Mþvhbulltu fNtu htuj Fhtu ?

fE mtj vnju fe yuf ct; ni...!

ytvKu ðgtk ytÍt’ele a¤J¤tu ylu dtu¤buS vrh»t’tu fu ’tkzegtºttytu :Jtle n;e. btunl’tm fhbak’ dtk"e mtbtLg btlJebtk:e ‘bntðbt clelu ’rûtK ytr£ft:e Cth; vtAt ytÔgt n;t yu yhmtbtk yburhftbtk cu ’tuM;tu Mfqju:e Ctdelu Fu;htu ylu øþVtytubtk yjdthe hFzvèe fh;t. yuble yuf VuJrhx yJtJY øþVt n;e yuf rbºt fulurzgl n;tu, yuLþk ltb òu ~ËMxh ylu ceòu yburhfl n;tu yuLþk ltb suhe medj. yuflu fjb mt:u ’tuM;e, ceòlu v´Ae mt:u ! yuf Nç’tu:e raºttu ’tuhu, ceòu raºttu cltJe òulthlt blbtk Nç’tu WCt fhu !¥

yuf htºtu øþVtbtk cuXt-cuXt cklulu yuf vtºt msoJtltu rJath Íçþ¾âtu ftujmt:e yuf ytfth C´; vh yubKu ’tuhJtltu NY fgtuo. yuf ctuju, ceòu Mþ"tht fhu.

VtRlje 1932btk yu fuhu¾xhlt Dtx DztE dgt jtzbtk sulu ‘òkrdgtu vuLxle Wvh vnuhu ;u¥ yuJtu yu Mþvhbul hatE dgtu yuLþk ltb yr; «CtJNt¤e A;tk yr; mh¤ nðþk. cm, Mþvhbul ! cuW CtEck"tu swJtl n;t rzxu¾xeJ fturb¾m (vAe:e ‘zeme¥ WVuo ztÕxl fturb¾m)lu vtu;tle raºtJt;to JuaJt dgt. vtu;tlt btirjf ytRrzgtle yublu Ïþ’lu Fch lntu;e, ylu Ctu¤t msoftule ’dtFtuh ’wrlgtlu f’e f’h ntu;e l:e. fnuJtg Au fu ~ËMxh ylu suhe medju msuoÕþk, ra;huÕþk, rJathuÕþk MþvhbulLþk vtºt ylu yule fntKe zeme fturb¾mu ;btb nf rnMmt mt:u, Vqj yuLz VtRlj V¾; ºtKmtu yuf ztujhbtk Fhe’e je"e vAe:e vK ftuE htugÕxe lrn ! 1938btk ‘yu¾Nl fturb¾m¥lt xtRxj leau Mþvhbulltu vnujtu RMGË cnth vzâtu !

Mþvhbul f’e Mþvhrnx dgt rJlt hnu Fhtu ? htòle fwkJhele btVf s yule jtufr«g;t fq’fu lu ÇËmfu J"Jt jtde... J»ttuo Mþ"e yu fturb¾mle ’wrlgtltu mh;ts hÌttu. Mþvhbul vh:e vAe xeJe mehegÕm s lrn, ath-ath nturjÔþz rVÕbtu cle. MJdoM: r¢MxtuVh heJ yuLþk vtºt CsJelu Rr;ntmbtk ybh :E dgtu. 30be sqlu ‘Mþvhbul hexLmo¥ ltble vtkabe rVÕb sd;Chbtk hsq :Jtle vzDb dtS hÌtt Au.

vK sd;Chlt verz;tulu yLgtg ’qh fhlthtu yt Mþvhbul vtu;tlt DzJigtytultu yLgtg ytSJl ’qh l fhe N¾âtu. medj ylu ~ËMxh cklu yt ’wrlgtbtk ytsu vK l:e. vK yublt vtºt:e fhtuztu Yrvgt h¤e je"t. fturb¾m fkvleytu, xe.Je. auljtu, btfuox´d fkvleytu, xtug fkvleytu, rVÕb «tuzâwmhtu yu¾xhtu... c"tyu ! vhkðþ, yu cu c’lmectulu yubtk:e Vqxe c’tb vK l b¤e ! yubKu ;tu Ftucu Chtg yuxjt ’tbbtk ’rhgtu Wjuatg yuJtu Fòltu Ftje fhe ltkÏgtu n;tu. vtA¤:e rbrzgtlt ynuJtjtu ylu jtufòø\r;lu je"u yublu :tuzwk J¤;h béGþk, vK ’wrlgt c’je ltkFlthtu yubltu - ytRrzgt yuble ÇËju fu yuble WM;t’e:e WÕÕþ cltJltht Ntu»tKFtuhtule Au;hv´zelu je"u yublu Végtu s lrn. Mþvhbul JuatE dgtu, medj-~ËMxh FtuJtE dgt !

* * *

MþvhbulLþk msol :Gþk, yu ft¤btk vrùbe ’uNtubk mtgLm rV¾Nlltu lNtu chtch azâtu n;tu. vK Mþvhbul suÔþk ytæþrlf vtºt ftuE mseo N¾âwk lntuðþk. Mþvhbulle fntKe - mh¤ A;tk (fu yuxju s) mhm he;u øËk:tguje n;e.

r¢Ãxl ltbltu yuf d{n n;tu. ’qh ytftNdkdtlt yu d{n vh vK btKmtu suJe s JM;e n;e. ðgtk «jgle mkCtJlt ytJe. Mþvhbul ðgthu ;tu ;tswk s sLbuÕþk ct¤ n;tu. yult bt;trv;tyu yulu yuf ‘Mvum fuÃMGþj¥btk BËfelu yJftNbtk btufje, «jgbtk:e catJe je"tu. vtu;u CMbeÇË; :E dgt. Mþvhbul ðgthu btºt btBþje cåat ;hefu yuf rl&mk;tl «tiZ ’kv;elu Ã\ÚJe vh (luahje, yburhftbtk) b¤e ytÔgtu. yubKu yJftNl vz;tk yatlf b¤e ytJujt ct¤flu ’efhtle sub WAugtuo. ltlvKbtk s vtu;tle yjtirff N¾;ytultu Mþvhbullu ynumtm :gtu yultbtk yvth c¤ nðþk. yu ÃËhvtx Ízvu vJllu aehelu ytmbtllu åËbJt Wze Nf;tu. yule ytkFtuLþk rJÍl yu¾m-hu rJÍl fvzt s lrn, ftuk¢exle ’eJtjtu J´"elu yk’h òuJt mûtb nðþk ylu ‘zuRje ÃjuLx¥ (sqLþk ltb ‘zuRje Mxth¥) Atvtbtk a~bem F¨qm rhvtuxoh ¾jtfo fuLx ;hefu òuztgtu. btuxt Nnuhbtk cl;t ’huf ¢tRble Vtuxtud{tVh ’tuM;e òbe vºtfth ;hefu yulu Fch vzu, ylu aÃvx vrxgt vtzujt Jt¤ ylu btM;rhgtu ftux-xtR Atuze yu huz-cÕGþ fjhlt yuJhd{el z[umbtk ’w~bl mtbu skd AuzJt ÍqftJe ’u ! mt:e rhvtuxoh ÕþEm jul mt:u lJhtNbtk yu ;thtbiºtf hau ! Yze Yvt¤e ÕþRmlu ¾jtfo fuLx ’eêtu l dbu, vK Mþvhbul vtA¤ yu Duje Duje :Elu Vhu ! (mth& Atufheytulu Mþvhbul me"tumt’tu, Ntk; Mlunt¤ clelu mtûtt; «dx :tg ;tu vthF;t l:e ytJzðþk, yublu ytf»toJt btxu MxtRj, vtJh yuLz atbo òuEyu !)

Mþvhbul Ã\ÚJe d{n vh r¢Ãxl d{nlt ct¤f ftj-yujbtk:e Mþvhbul fuJe he;u cLgtu ? yuLþk fthK yuÔþk yvtGþk Au fu Ã\ÚJelt ve¤t MËgolu je"u Mþvhbullt Nheh Vhðþk Qsto fJa hatGþk. yu yujegl (cnthlt d{nltu) ntuE yn´lt Jt;tJhhKbtk rfhKtuðmdeo ymhlu je"u r’Ôg N¾;ytultu MJtbe cle dgtu ! vK Mþvhbulle lc¤tE yult s d{nr¢Ãxlltu jejtu r¢ÃxtultRx v’t:o n;tu, sule ntshebtk yule ;btb N¾; nKtE s;e ! yult Mþvh rJjl cu¾m ÕË:hlu yu chtch Fch n;e !

* * *

ceò rJµGþØlu je"u Mþvhbullu «dx;t Juk; s yvhkvth mV¤;t b¤e. Mþvhbul :tuzt ’tgftytubtk ;tu VuLxb, xthÍl, buLz[uf MvtRzhbul, cuxbul suJt jtufr«g fturbf nehtuÍlu nxtJelu yrb;tC cåal cle dgtu. yultu huz çÕGþ fjhlu vuÃmeyu yvltJe je"tu. yule lfjbtk fuxjtg lJt vtºttuLþk msol :Gþk yu ytsu vK raºtvèeLþk vtºt lrn cÕfu yuf rJNu»tK Au yule sub vtA¤ jct’tu htFelu VhJtle fu fvt¤u Jtkfe jx htFJtle VuNl atje lef¤e. yule rVÕblt vK WvhtAtvhe ath Ctd cle dgt ! mbg Bþsc juFftu Mþvhbulle ytswctswLþk cufd{tWLz ytæþrlf cltJ;t dgt... Mþvhbul yburhfl mbtsltu Rµh :E dgtu !

vK sbtltu c’jtgtu, yub slhuNl VtMx cl;e dE. "ehu "ehu Mþvhbullt J¤;t vtKe NY :gt. n¤Ju n¤Ju yule raºtJt;toytu Dx;e atje. yu jdCd ck" vze dgt vAe - 1986btk òul cugh ltblt juFfu zeme fturb¾m btxu s ‘bul ytuV Mxej¥ ;hefu yultu ÃþlsoLb fhtÔgtu. sqlt Mþvhbulle Jt;tobtk DKtk VuhVthtu mt:u btuzlo Mþvhbul hsq :gtu. yt Mþvhbul ‘xuMx xGþc cuce¥ ;hefu (Rl rJx[tu VrxojtRÍuNl) sLbujtu c;tJtgtu ntuElu yu Ã\ÚJe vhltu s btlJe rmØ fhtgtu... 1990btk Mvu~gj Jurzkd ytÕcb cnth vtzelu yult jøl fhtÔgt (yV ftumo, yule MJexntxo ÕþEm cul mt:u... yt fturb¾m Au, Sk’de l:e fu yubtk «ub rl»V¤ òg !) lJt Fjltgftu ytÔgt cuxbul, hturcl, zuhzurJj, Rju¾xht c"t mt:u Mþvhbulle ’tuM;e c;tJtE VTjuN Rðgtr’ mt:u b¤elu ‘sMxem jed ytuV yburhft¥ (su.yuj.yu.)le Mþvhbulu M:tvlt fhe.

vK ftuBÃGþxh Gþd vthKtbtk:e vtufthtu fh;tu n;tu. ftuÕzJtuh (hrNgt mt:ule) ÃËhe :E dE n;e. yburhft MþvhvtJh cle dGþk nðþk. nJu Mþvhbul yuxjtu bntl ’uFt;tu lntu;tu yk;u 1993btk ‘z[Bm zu¥ ltblt rJjl mtbu ct: Cez;t yulu btgto vAe «urbft ÕþEm julle ctntubtk Mþvhbul bhe vhJtgtuo ! vAe:e ‘Mþvhctug¥ ltbu yult ÇË;ft¤lt vht¢btu ylu çjuf rmÕJh z[umbtk ‘ftjo yuj¥ ltbu yult ceò d{nlt vht¢btu :tuzt mbg «dx :gt vK vAe ct¤ftu btxu rJrzgtu duRBmlt lJt ySctudhec yuçmzo Mþvhnehtu ytJ;t dgt ftxqol luxJfo, vtufubtul, lJt MJYvu rVÕbtu:e AJtgujt cuxbul ylu MvtRzhbul... ytbtk Mþvhbulu rhxtgh :gt rJlt Aqxftu lntu;tu ! buågtuzo vÂçjflu yr;Ng vht¢be ‘Mþvhnehtu¥ fh;tk ‘Ìtwbl nehtu¥btk Jæþ hm vz;tu, ylu gkd rfzTm btxu Mþvhbul ytWxzuxuz n;tu.

vK r’ø’Nof c{tgl rmkdhu ÏËc c"e ;jtN vAe c{tuLztul Y:lu jElu ‘Mþvhbul hexLmo¥ rVÕb cltJe Au. rfkdftukd vtAtu ytÔgtu, MvtRzhbullu Mþvh m¾mum b¤e... yu¾mbullt ºteò Ctdu nbKtk s rJ¢be fbtKe fhe Au ! btxu ’uFe;e he;u lJt Mþvhbul btxu ;ftu Ws¤e Au. suBm ctuLzle btVf Mþvhbul c{tLz Vhe mSJl :Nu ? r¢MxtuVh heJlu c’ju c{tuLztul Y:lu jtuftu lJtu anuhtu ntuJt A;tk MJefthe juNu ? Mþvhbulle lJe rVÕb fuJe nNu ?

yt c"t mJtjtu fh;tk vK Jæþ ydðglt fuxjtf mJjtu Au. MþvhbulLþk mvLþk btlJò;lu fub ytÔgt fhu Au ? yburhftle JtM;rJf rsk’debtk Mþvhbulltu fNtu htuj Fhtu ? sd; btxu MþvhbulLþk vtºt fE he;u fturb¾m nehtu:e shtvK rJNu»t mk’uNtu jE ytJu Au ?

c"tlt sJtctu hrJÃËr;obtk ‘Mvu¾x[tubexh¥btk... cm, :tuzt mt RL;òh !