yÕvrJhtb

fYKtrlr"Lþk nJu ©ejkftlt «§u btil

fYKtler" yujxexeELþk mb:ol fhelu ntgto n;t yuxju nJu fuL÷le dtEz jtEl yvltJu Au...

yujxexeElt BþÆu 25 J»to vnujtk rJ"tlmCtbtk:e htSltBþk ytvlth fYKtrlr" ;u mbgu htsfthKbtk:e VukftE dgt n;t...

ftukd{umu, fYKtrlr" mt:u nt: bejtJelu ;btb fzJtN ’qh fhe n;e, ylu ;ublu dtuÕzl atLm bégtu n;tu

m•tt fu jeyu fwA Ce fhukdu yuJt SJlbkºt mt:u mturlgt dtk"elt JzvK nuX¤ lef¤uje ftukd{umu mti «:b fYKtler" mt:u ylu vAe ztcuhe vûttu mt:u nt: bejtÔgt n;t. r’Jkd; Jzt«"tl htSJ dtk"ele nðgtbtk mkztuJtgujt blt;t ©ejkftlt Wd{vk:eytu yujxexeElt mb:of ;hefu fYKtler" òKe;t n;t. fYKtler"ltu vût ÷Bþf vK ©ejkftlt Wd{vk:eytu ;hV fqKe lshu òu;tu n;tu. ftukd{um ylu fYKtler" cklu ¾âthug yuf :E Nfu ;ub lntu;t ;ule vtA¤Lþk mti:e btuxwk fthK fYKtler"Lþk yujxexeElu mb:ol nðþk.

Ctsvlt luð\ðJ nuX¤Lþk yulzeyu yk"thtbtk hÌtwk nðþk. m•tt bu¤JJt mturlgt dtk"e, htSJ rJhtu"eytu mt:u vK nt: bejtJe Nfu Au ;u Jt; ;uytu MJefthJt ;igth lntu;t. vhkðþ :Gþk yuÔþk fu ftukd{umu ;btb ÃËJod{ntu, b;Cu’tu ylu ÇË;ft¤lt ÍDztytulu VdtJelu vtu;tle rJathmhKebtk Mþ"thtu fgtuo n;tu. vrhKtbu ytsle Gþveyu fuL÷ mhfth hatE subtk ÷Bþflt 29 mtkm’tu Au.

ÇË;ft¤ ;hV lsh fheyu ;tu yts:e 25 J»to vnujtk ©ejkftbtk ;rb¤ rJhtu"e nwÕjztu Vtxe lefégt n;t. ðgthu ;u mbglt Jzt«"tl EÂL’ht dtk"eyu ftuE vdjtk lntu;t je"t ylu yt «§u rl»¢g hnuJtlt rJhtu"btk fYKtler"yu rJ"tlmCtle cuXf vh:e htSltBþk ytve ’eæþk nðþk. ðgthct’ ©ejkftlt ;rb¤tu btxu ;ubKu b’’ NY fhe n;e. 1986 ’hBgtl ;ubKu ;rb¤tu ;ubs yujxexeE btxu ztuluNl WDhtÔGþk nðþk. ;u mbgbtk ;rb¤ltzwlt Jzt ;hefu yub.S. htbak÷l n;t. yub.S.yth.lt yJmtl ct’ fYKtler" ÏþÕjk-ÏþÕjt ;rb¤ mb:of ;hefu cnth ytJe dgt n;t. ;rb¤ Bþ¾; ÔgtD{tu mtbu ©ejkftbtk Cth;Lþk Ntkr; hûtf ’¤ htSJ dtk"eyu btufÕGþk ðgthu ;ultu mti «:b ònuh rJhtu" fhltht fYKtler" n;t. ;ubKu ;tu ©ejkft:e Ctdelu ytJ;t ;rb¤tu btxu Ftm yltb; btxule btdKe fhe n;e.

1989btk fYKtler" ßgthu ;rb¤ltzwbtk m•tt vh ytÔgt ðgthu ;ubKu ©ejkftbtk yk’htuyk’h ÍDz;t ;rb¤ Wd{vk:e sq:tulu yuf fhJtltu «gtm fgtuo n;tu. ;rb¤ Wd{vk:eytulu ònuhbtk mb:ol fhJtlt BþÆu s ;uytu ;rb¤ltzwlt jtuftultu «ub S;e N¾ât n;t, ylu ;ult vdju åËkxKe skd Sðgt n;t.

òufu 1990btk yujxexeyu auLltEbtk EythveyujyuVlt lu;t v’TbltC mrn; 11lu Xth btgto ðgthu fYKtler" mtbu sçch rJhtu" :gtu n;tu. ;rb¤ Bþ¾; ÔgtD{tuLþk mb:ol ylu ònuhbtk ;ublu mt:-mnfth ytvJtlt BþÆu òLGþythe 1990btk fuL÷yu ;rb¤ltzwle fYKtler"lt luð\ðJ nuX¤le ÷Bþf mhfthlu rzmbem fhe n;e.

bu- 1991btk yujxexeElt ytðbDt;e ctuBchu Jzt«"tl htSJ dtk"elu Vqkfe btgto ;u mbgle åËkxKeytubtk fYKtler"ltu vût mtJ "tuJtE dgtu n;tu. fYKtler" vK c’ltb :E dgt n;t ylu fuL÷yu ’NtoJuje jtEl vh atjJt jtøgt n;t. yujxexeELþk ;uytu ftuE mb:ol ònuhbtk fh;t yaftJJt jtøgt n;t. htSJ dtk"ele nðgtbtk yujxexeEle mkztuJKe mt:u fYKtler"Lþk ltb vK JthkJth Wkaftðþk nðþk, ylu ftukd{um mt:ult ;ublt mkck"tu vh ftgb btxu atufze BþftE dE n;e. ðgthct’ ;rb¤ltzwbtk sgjrj:t AJtE dgt n;t ylu fYKtler" ;fle htn òuElu cume hÌtt n;t.

yatlf ;ublt îthu ftukd{umu ’M;f ’u;tk htsfeg F¤C¤tx bae dgtu n;tu. 2004le jtufmCtle åËkxKeytu btxu ftukd{umu, fYKtler" mt:u nt: bejtÔgt n;t. ftukd{um ;btb fzJtN ÇËje dE ;ule vtA¤ltu SJl bkºt ‘m•tt fu jeyu fwA Ce fhudt¥ n;tu. jtufmCtle åËkxKeytubtk ftukd{um-÷Bþflt òuztKu ;btb 29 cuXftu S;e je"e n;e, ylu sgjrj:t ylu Ctsvlt òuztKlu nt: Dm;t cume hnuÔþk vzâwk nðþk.

ðgthct’ A brnlt ydtW rJ"tlmCtlt åËkxKe skdbtk vK fYKtler" AJtE dgt n;t ylu Vhe BþÏg«"tl cle dgt n;t. ;rb¤ Wd{vk:eytulu ònuhbtk xuftu ytvJtle ÇËj ;ubKu Mþ"the je"e n;e. ;uytu fqKt vzât n;t. ;rb¤ Wd{vk:eytultu btbjtu fuL÷ltu Au, ;rb¤ltzwltu l:e yub fnu;t :E dgt n;t.

;rb¤ltzwbtk yujxexeElt mb:oftu yuJt ltlt htsfeg vûttuyu ÷Bþflt mt:e vûttu Au. ;uble btdKe n;e fu mJovûteg «r;rlr" bkz¤lu ©ejkftbtk mtae ÂM:r; òKJt btufjJt òuEyu.

òufu fYKtler" au;e dgt Au. ;ubKu mt:e vûttule yt btdKe VdtJe ’e"e Au. ©ejkftbtk rl’tuo»t jtuftule òlntle :Je òuEyu yuJtu XhtJ ;rb¤ltzwle rJ"tlmCtyu vmth fgtuo vK yubtk ¾âtkg Wd{vk:eytuLþk ltb rlNtl lntuðþk ;u c;tJe ytvu Au fu fYKtler" nJu fuL÷ mhfthle jtEl’tuhe vh atjJt btdu Au.

òufu fYKtler"le m;; btdKe ylu ÍwftJ ;rb¤ Wd{vk:eytu ;hV hÌttu Au. m•tt vh ytÔgt ct’ ;ubKu Jzt«"tllu fhujt fuxjtkf MËaltult vdju Wd{vk:eytu mt:u aato N¾â clNu yub sKtg Au.

Jzt«"tl blbtunlrmknu luNlj rm¾âwhexe yuzTJtEÍh yub.fu. lthtgKlle fYKtler" mt:u Jt;ae; fhJtlt Ftm bumuLsh ;hefu rlb½Ëf fhe Au. ©ejkftlt ;rb¤tu ylu ;rb¤ Bþ¾; ÔgtD{tu ykdu ;uytu aato-rJathKt fhelu ytd¤ J"Nu yub bltg Au.

yrnk WÕjuFleg Au fu ©ejkftbtk M:trlf rmkntjeytu ylu ;rb¤ltzwle ©ejkftbtk ÎËmelu Jmujt ;rb¤tu Jåau J»ttuo:e rJJt’ atju Au.

;rb¤ Wd{vk:eytu vtu;tltu yjd «’uN QCtu fhJtle btdKe mt:u mNMºt mkdXltu QCt fhe å˾ât Au. mukfztu jtuftuyu òl øþbtÔgt Au. ©ejkftle mhfth ylu ;rb¤ Wd{vk:eytu Jåau mbt"tl fhtJJt cnthlt fuxjtf ’uNtu vK bægM:e ;hefule ÇËrbft CsJe hÌtt Au.

©ejkftbtk mhfth ylu ;rb¤ Wd{vk:eytu Jåau JthkJth GþØrJhtbtu :gt Au, ylu ;u GþØ rJhtb ðËxe vK vzât Au. Gþveyu fuL÷ mhfth ytÔgt ct’ mkhûtK «"tl «KJ BþfhSyu MËaf rlJu’l fh;t fÌtwk nðþk fu ©ejkftlt «§u Cth; ftuE yufxeJ htuj ln´ fhu, fubfu ðgtkle vrhÂM:r; ftuBvjefuxuz Au.

ytsu vK ©ejkft rnkmtathlt btuòbtk:e vmth :E hÌtwk Au. dE 15 sqlu 64 jtuftu çjtMxbtk VqkftE bgto n;t.

rJµlt DKtk ’uNtu ©ejkftbtk Ntkr; btxu «gtm fhe å˾âtu Au. 2002lt J»tobtk rJ¢btm´Dule mhfthu ©ejkftle mbMgtlu ytk;hht»x[eg M;hu ;h;e Bþfe ’e"e n;e. yburhft Gþhtuvegl mkD ylu òvtlu GþØrJhtbltu BþmÆtu ;igth fgtuo n;tu. rJltNf Mþltbe JtJtÍtuztle ymh ’hBgtl Ntkr; hne n;e vhkðþ VtgltLm beleMxh jûbK f’ehdhble nðgt fhelu yujxexeyu nðgtltu ’tuh Vhe NY fgtuo n;tu.

fYKtler"yu ©ejkftlt «§u jdCd btuk meJe jeæþk Au. ;ublu nJu ht»x[eg htsfthKbtk ytd¤ J"JtLþk Jæþ vmk’ Au yub jtdu Au.

* ltul yujtELz BþJbuLx mt:u òuztgujt ’uNtule Ftm JucmtEx ltb LGþÍ luxJfo (NNN) JucmtEx NY :E Au. 116 mÇg ’uNtult mbtathtu yt LGþÍ vtuxojbtk mbtJtNu.

* GþltExuz ythc yubeht;btk «JuN nJu ytmtlt:e ln´ b¤u. «JuN bu¤JJt EåA;t MfeÕz ylu mubeMfeÕz jtuftuyu vheûtt ytvJe vzNu. yt rmMxb xwkf mbgbtk NY :Nu.

* MþJKoÇËrb yuhvtuxo ct’, :tEjuLzbtk MþJKoÇËrb ltbltu yjd «tk; cltJtgtu Au. cukdftufle sub ;ulu rJfmtJtNu. :tEjuLzle furcluxu yt ykdu bksqhe ytve Au.

* Ehtfbtk:e j~fh vtAwk Fukae juJtltu rlKog òvtlu fgtuo Au. swjtElt yk; Mþ"ebtk òvtllt 600 mirlftulu ;c¬tJth vtAt ctujtJe juJtNu.

* ‘" mvoLx¥ ;hefu ytu¤Ft;t mehegj ¾jh atÕmo NtuChtsu yuf «Jtmele fhuje nðgtltu fum Vhe FtujJt luvt¤le Mþr«b ftuxuo rlKog fgtuo Au.

* lJe ‘ztgx ylu mu¾m¥ xucjuxlt «ath btxule 3.6 bejegl ztujhle ytuVh vtuv Mxth buztultyu VdtJe ’e"e Au.

* Gþ.fu.btk ònuhbtk æËb{vtl vh «r;ck" Au. nJu cm MxuLz, rcÕz´dlt «JuNîth vh, ylu Mvtuxom Mxuzegbbtk vK æËb{vtl vh «r;ck" Bþftgtu Au.

* 100 bejegl ztujhlt Fauo rJµle mti:e btuxe mtujh Vu¾xhe mtl£tkrmMftubtk QCe :E hne Au. J»tuo ;u 200 bejegl mtujh muÕm cltJelu yt ûtuºtu rJµbtk xtuale fkvle clNu.