fCe fCe

btudjtult ykr;b JkNs ÇËFbhtbtk s B\ðGþ vtBgt

btudj Ftl’tlle ykr;b ÃþºtJæþ Mþj;tlt cudb ykdule JKfne Jt;tu

"e jtMx Bþdj - 1

;hLLþble lmtubtk btudjtuLþk h¾; Jnu Au.

yult rv;tLþk ltb rbÍto btunBb’ cu’th cÉ Au. ;uytu ctch- nqbtGþ- yfchlt JkNs ylu ykr;b btudj NnulNtn cnt’whNtn ceòlt «vtiºt Au. yt yu s cnt’whNtn n;t su ‘‘sVh¥¥lt ltbu W’qo Ntgh ;hefu vK òKe;t Au ylu Cth;le ytÍt’e btxu vtu;tlt ;ts ylu ;É LgtuåAtJh fhe ’e"t n;tk. Cth;ltu «:b MJt;kºg mkd{tb su 1857lt c¤Jtlt ltbu bNnqh Au, vhkðþ ;u rJV¤ hÌttu ylu Ntne Ftl’tlltk jdCd c"tk s mÇgtu btgto dgt n;tk. 80 mtjlt Ô\Ø yt ykr;b btudj NnulNtnlu ’uNrlftj fhe 1857btk hkøþl btufje ’e"t n;tk.

yu JF;u cnt’whNtn rî;egle mt:u ;uble ltle cudb Íel; bnj ylu Ãþºt rbÍto btunkb’ slt cÉ vK n;tk. hkøþllt fu’Ftltbtk s CølÓ’ge cnt’whNtnu cudb Íel; bnj ylu Ãþºt btunBb’ slt cÉu ykr;b µtm je"t n;tk.

cbtolt Mþlmtl bu’tlbtk cnt’whNtn, cudb ylu Ãþºtle fch ctswctswbtk Au. fnuJtg Au fu, MJt;kºg multle MþCt»taL÷ ctuÍu vK yt mbtr" mtbu WCt hne rJ÷tune fchlu MvNeo, Cth;le MJ;kºt;t btxu bNtj m¤d;e htFJt fmb je"e n;e.

hkøþl btufj;t vnujtk c{exeNhtuyu cnt’whNtnlu fjf•ttbtk htÏgt n;t. ;u JF;u ;ublt Ãþºt btunBb’ sbNuh cÉ mt:u n;t mt:u ;ubltu vtiºt rbÍto btunBb’ cu’th cÉ vK rN~þ yJM:tbtk n;tu. cnt’whNtnlu fjf•ttbtk htFJtLþk rNh’’o jtd;t ykd{uòuyu yt ykr;b NnulNtnlu ;ublt cudb ylu Ãþºtlu hkøþlle sujbtk x[tLmVh fgto vhkðþ vtiºt cu’th cÉ fu suLþk vtjl vtu»tK øþÃ; he;u ;ult ltle yÉhcudb fh;t n;tk ;u Cth;btk s hne dgtu NnulNtnlt vtiºtltu WAuh fjf•ttlt Vwjctdtlbtk :E hÌttu n;tu.

mbg Je;;tu hÌttu.

1947btk ’uN ytÍt’ :gtu.

MJ;kºt;tle «tÂÃ; ct’ btudjtult ykr;b JkNs «ðgu ftuELþk gu ægtl lntuðþk. cu’th cÉlt ’unbtk btudjtuLþk jtune Au yu Jt; ;ubKu nkbuNt ykd; htFe. vtu;tltu «ath yubKu fr’gu fgtuo ln´. btudjtult Er;ntmlt rALlrCLl :E dgujt vtltk òuE cu’th cÉlu nJu ftuE JtkåAltytu lntu;e, RåAtytu lntu;e, ftuE MJÃl lntuðþk. ;uytu GþJtl n;t. mbg Je;;t WBbh Z¤Jt jtde vhkðþ ltlelt fnuJt:e Z¤;e sJtlebtk ;ubKu Nt’e fhe Auf 1965btk ltleyu cu’th cÉ btxu ltleyu cudb ;hefu Mþj;tlt ltble GþJ;e vmk’ fhe n;e.

Nt’e :E dgt vAe cu’th cÉu ;uble mtmhele ctswltk s 28 lkch, ;tz;Õjt còh, Mx[ex, ‘LËhbkÍej¥btk ytJuje ytX Vqx jtkce ylu ytX Vqx vntuje Ybbtk vtu;tLþk Dh JmtÔGþk. yuf btudj NnulNtnltu Ãþºt ntuJt A;tk ylu yuf ftuxhebtk hnuJt A;tk ;ublu ftuE mtbu ftuE Vrhgt’ lntu;e. ;ubltu rbòs vK ftuE Ntgh suJtu n;tu. ftuE ftuE Jth Ntgheytu jFe ;uytu cudb Mþj;tlt ylu cuxeytulu mkC¤tJ;t n;t. dhece òKu fu ;uble rbºt cle dE n;e. brnlu yZemtu Yrvgt htslir;f vuLNl mhfth ;hV:e b¤ðþk nðþk. ;ubtk:e 48 Yrvgt ;tu ytuhzeLþk Ctzw nðþk. ctfe J"u ;ubtk:e FtJtLþk, fvztk vnuhJtlt yu cæþk s. vtA¤:e yt vuLNl J"elu «r;btm 400 Yrvgt :Gþk nðþk. J¤e ;u A mk;tltult rv;t n;t. J";e btukDJthelt fthKu 1973btk ;ubKu ;u JF;lt Jzt«"tl ©ebr; RÂL’ht dtk"elu vuLNl J"thJt yvej fhe n;e vhkðþ ;ubLþk vuLNl fr’gu lt JæGþk.

ytJf J"u ;u btxu ;ubKu Dh JvhtNlt mM;t vÚ:h JuaJtltu "k"tu NY fgtuo n;tu vhkðþ vÚ:h Fhe’Jt ;uytu mtbu:e ftuElu ctujtJ;t lntu;t, fthK Ftl’tle ’hßòltu mJtj n;tu. ;uytu fnu;t & ‘‘buht Ftl’tl fwhctle ’ult òl;t ni, CeF btkdlt ln´.¥¥

ftuE ctujtJu ;tu ftuE ftuE Jth nfebe Rjts fhJt s;t. vhkðþ ;ult:e ftuE rlrù; ytJf :;e lntu;e. AuJxu dhece:e fkxt¤elu ;ubKu Dh vK Atuze ’uJt rlKog fgtuo.

Dh Atuzât ct’ ;uytu bÍthtubtk ÎËbJt jtøgt. ftuElu ;uytu ;tJes cltJe ytv;t ftuElu Ítzw Vwkfe ytv;t ;ubtk:e su b¤u ;u:e vux Ch;t sYh fh;t J"thu vimt b¤e òg ;tu rCFtheytulu Jnuae ’u;t. vhkðþ vrhJthle btgtyu ;ublu Vhe Duh vtAt ytJJt Vhs vtze. vhkðþ Dhbtk ÇËFbhtu l n;tu. yuf r’Jm A mk;tltu vifeltu yufbtºt Ãþºt øþb :E dgtu. Cthu Ntu" ct’ bégtu vhkðþ ;ubtk c"t vimt FatoE s;tk ytuhzeLþk Ctzwk åËfJJt ;uble vtmu nJu vimt lntu;t. jtF fturN»ttu ct’ vK ;uytu Ctzw åËfJe lt N¾ât yuxju bftl btrjfu 1977btk cu’th cÉ mtbu ftuxobtk fum fgtuo.

btudj JkNsle yt cuntje ;hV fjf•ttlt fuxjtf J;obtlvºttuLþk ægtl s;tk fuxjtf yFcthtubtk yt ykdult ynuJtjtu vK «dx :gt. vhkðþ ;uble ytr:of ÂM:r;btk ftuE Mþ"thtu l :gtu. 1979btk ;uytu dkCeh he;u cebthebtk vzât. fjf•ttle ra•thksl ntuÂMvxjbtk ;ublu ’tFj fhJtbtk ytÔgt. 22be bu 1980lt htus ntuÂMvxjbtk s btudjtult ykr;b JkNsu 60 J»tole Jgu ’b ;tuzâtu.

cu’th cÉle ykr;br¢gt JF;u cnw :tuzt btKmtu ntsh n;t ;ubtk :tuztf vºtfthtu n;t ;ubtk yuf NeF vK n;t ;ubLþk ltb vhJk;rmkn bunht nðþk. ;uytu MVwr;ojt ylu «CtJNt¤e Ôg¾;ðJ "htJ;t n;t. ;uytu vK ftuE yFcth btxu ftb fh;t vºtfth n;t.

ykr;br¢gt ct’ vhJk;rmkn bunht ytµtml ytvJt cu’thcÉlt Duh dgt n;t. ftuK òKu fub vK yt Bþjtft; ct’ vhJk;rmkn bunhtyu bhlthlt víe cudb Mþj;tlt rJ»tu fjf•ttlt yuf rnL’e yFcthbtk jÏGþk & ‘‘cudb òu cu-db l hne.¥¥

nfef; yu n;e fu cu’th cÉlt B\ðGþ ct’ cudb Mþj;tltLþk SJl yr"f fÐbg cle dGþk. cu’thcÉlt yJmtl ct’ ÇË;ÃËJo htsJe ;hefu mhfth ;hV:e su vuLNl b¤ðþk nðþk ;u vK ck" :E dGþk. ceS ctsw bftl btrjf ;hV:e Ctzw l ChJt c’j ftuxobtk BþfÆbtu ;tu WCtu s n;tu. Mþj;tlt cudbu vtu;tlt CtEytu vtmu nt: jkctÔgtu vK ftuE ftgb fuxÕþk ÃËhwk fhu ? Mþj;tlt cudblt vrhJthle yt ymntg ÂM:r;ltu Vtg’tu WXtJJt vhJk;rmkn bunhtyu rJath fgtuo. rn;uåAwlt MJtkdbtk ;u DKeJth Mþj;tlt cudblt Duh sJt jtøgtu. Mþj;tlt cudblt vrhJthbtk ;u ytmtle:e n¤eb¤e dgtu. c"tlu mthwk jtdJt btkzâwk fu vhJk;rmkn bunht yuf vºtfth Au ylu ;ult mkck"tult fthKu f’ta vuLNl atÕþ :E òg. vhJk;rmkn bunhtyu vuLNl atÕþ fhtJe ytvJtle Ftºte ytve ’e"e.

vhkðþ yuKu ftkE lt fGþO.

yuKu cltJx s fhe.

yu JF;u Cth;lt ht»x[vr; ;hefu mkSJ hu¨e n;t. ylu vrùb ckdt¤lt htßgvtj ;hefu rºtÇþJl lthtgKrmkn n;t. Mþj;tl cudblt CtEytu ylu RfctjytÍbe ltblt yuf mntægtge rbºtyu ht»x[vr;©elu ;:t htßgvtj©elu bboMvNeo Ct»ttbtk yufvºt jÏgtu ylu vuLNl Vhe atÕþ :Gþk. vhkðþ vºtfth vhJk;rmkn bunhtyu ’tJtu fgtuo fu, ‘‘vuLNl bilu atÕþ fhJtgt ni.¥¥

cudb Mþj;tlt mh¤ Ôg¾;ðJ "htJ;t brnjtk n;tk. yubKu yub s btle jeæþk fu, vuLNl vhJk;rmkn bunhtlt s fthKu NY :Gþk Au. ;ubKu vhJk;rmknltu Ó’gÃËJof ytCth btLgtu.

Vhe mbg Je;;tu hÌttu.

yt ’hrbgtl cudb Mþj;tltlt btuxt CtE BþM;tf ynub’lu ltufhe b¤;tk Rhtf atÕgt dgt. ceò CtE fimh lEb su’tn s;t hÌtt. :tuztf mbg ct’ ºteòu CtE btuntWÆel ltufhe fhJt BþkcE s;tu hÌttu Mþj;tltltu 16 J»toltu Ãþºt vK ;ult ltlt btbt mt:u hnuJt BþkcE s;tu hÌttu. xqkfbtk vrhJthlt c"t s ÃþY»t vtºttu cnth s;t hÌtt.

nJu æË;o vhJk;rmkn bunhtlu btuf¤wk bu’tl b¤e dGþk. ;uKu nJu vtu;tle ò¤ rcAtJJt btkze.

’hrbgtl cu’th cÉlt vrhJthlu hnuJt btxu fjf•tt RB«wJbuLx x[Mx îtht 1981btk Mþj;tlt cudblt ltbu yuf VTjux Vt¤JJtbtk ytÔgtu ;uLþk mhltBþk nðþk & 114/yu, r«Lm ylJhNtn htuz, me.ytR.xe. Mþvh btfuox, VTjux lkch-11, çjtuf lk.-5 ;uLþk Ctzwk brnlu Yt. 55 l¬e fhJtbtk ytÔGþk.

wMþj;tlt cudb nJu ;ule cu ltle Ãþºteytu ;LJeh ylu ÍeLl;lu jE VÕxubkt hnuJt atje dE. ceS cu Ãþºteytu htulf ylu ;hLLþb ;ule ltle mt:u s hne. ;u cu Ãþºteytu bt;t mt:u VTjuxbtk hnuJt lt dE fthK fu VTjuxbtk cudb Mþj;tlt mt:u nJu vhJk;rmkn bunht vK hnuJt jtøgtu n;tu. yt Jt; ;hLLþb ylu htulf:e ch’tM; lt :;tk ;uytuyu VTjuxbtk hnuJt sJt RLfth fgtuo. mti:e btuxe cuxeLþk ltb mebt cudb nðþk ylu mebt cudb jFltibtk hnu;t yuf ceò btbtlu Duh hnuJt s;e hne n;e.

vhJk;rmkn btxu nJu btuf¤wk bu’tl nðþk.

;u nJu cudb Mþj;tltlt vrhJthltu mÇg s ntug ;u he;u cudblt VTjuxbtk hnuJt jtøgtu. lJt Dhbtk Mþj;tlt cudb mt:u ;ultu mkck" Jæþ Drl»X cLgtu. nJu ;tu ;u ftgb btxu s Mþj;tltlt VTjuxbtk hnuJtjtøgtu. vhJk;rmknlt rbºttu ylu rh~;u’thtu vK vhJk;lu b¤Ôþk ntug ;tu Mþj;tlt cudblt VTjux vh s b¤Jt ytJJt jtøgt.

vhkðþ yt Jt; nJu sdònuh :E åËfe n;e. Mþj;tlt cudble bt BþLlecudb nS SJ;t n;tk. ;ublu Ãþºte Mþj;tltle yt hnlmnl vmk’ lt ytJe. ;ubKu Mþj;tlt cudblumÉ Xvftu ytÃgtu. bt-r’fhe Jåau nJu ctujJtltu mkck" vK ck" :E dgtu. Mþj;tltle Ãþºteytu vK mbs’th :E n;e. bt;tLþk yt J;ol ylu hkdZkd yublu vK vmk’ lt ytÔgt yt Jt;le Fch vK Mþj;tltlt CtEytulu vze cnullu b’’ fhJtle ck" fhe ’e"e.

(btudjtult ykr;b JkNs vrhJthle Jæþ f:t ytJ;t mtubJthu)

- ’uJuL÷ vxuj

Top