vrhag

htsfthKeytu vtmu:e yltb;Lk nr:gth AelJe jtu

u ytvKu ftub ylur; yt"trh; yltb; ytvJtLk at htFe~k ;tu ytvKu ;usMJe ylu mtb jtuftultu Ctud jR~k ylu mufLz hux y:Jt :zo hux ’uN clelu hne sR~k. ftub yt"trh; yltb; ytvJtLk ajK su he;u J"e htwk Au ;u uRlu blu ’w&F :tg Au. blu ;tu ytgo :tg Au fu thuf cZ;eytu vK ftube yltb;lt yt"thu yvtg Au. yt hM;u sk yu btt BFtobe l:e, Cgtlf ’wDoxlt vK Au. ytvKu vAt;Jdolu c"e he;u b’’ fheyu vK, ytJz;lt Ctudu ln. mufLz hux (ce ’hlt) jtuftu Jzu ytvKu nuh tut fu yLg ftuR tutltu rJftm fR he;u fhe Nfeyu?

- sJtnhjtj lnuY, juxmo xw aeV rbrlMxmo,

27 sql, 1961.

;Jo Jzt"tl sJtnhjtj lnuhwlt yt N’tu:e juFf, vtfth ylu ;Jo "tl yhwK Ntiheyu vtu;tlt yltb;le gtugtgtug;tle AKtJx fh;t lJt M;f ‘Vturjkd ytuJh cufJzom & yul yumu yduELMx heJuoNLm yuLz yduELMx GrzrNgj vtuGrjble NYyt; fhe Au. M;fLk ltb s ;ult vtu;lu Mv fhe ’u Au. ytucemelu 27 xft yltb; ytvJtlt XhtJlt vdju ftrN; :gujtk yt M;fbtk btt ytuceme s ln, Nuzwz ftMx ylu Nuzwz x[tRm Wvhtk; jb;eytulu yvt;e yltb; ylu, yt yltb; ytvJt btxu htsfeg lu;tytuyu ck"thKbtk fhtJujt VuhVthtu ;:t yltb; ykdult twft’tytubtk fnuJt;t dr;Jt’e Lgtgt"eNtuyu ajtJuje wkcuNltk juFtkuFtk fhJtbtk ytgtk Au.

‘ck"thKlt DzJigtytultu WuN, Ntihelt b;u, mbtsbtk:e lt;-;lt Cu’CtJLk fuLmh ’qh fhJtltu n;tu. cnw s yaftx vAe ck"thKlt DzJigtytuyu btt yLMtqra; r; ylu sl;elu s yltb; ytvJtltu rlKog je"tu n;tu. yt:e, yltb; btt yBf mbg h;e gJM:t n;e. ck"thKlt B Bmtbtk yltb; btxule udJtR btt fuL ylu htgtulu yltb; ytve NfJt btxu mtb cltJ;e udJtRytu n;e, ;u yltb; btxule ybgto’ m•tt ytv;e lntu;e. sJtnhjtj lnuhwyu ck"thK mCtlu mkctu";tk sKtGk nk fu ‘cnw yaftx mt:u yltb; ytvJtlt fuxjtkf vdjtk je"tk Au. yuJe ’hFtM; :R Au fu ytvKu yLMtqra; ;e ylu slr;lu yvt;e yltb; rmJtg ;btb yltb;:e Awxfthtu buJe jR~k. blu yu Jt;ltu ytlk’ Au fu yt yltb;tu btt ’m Jto btxu s Au.

ck"thKle 14be fjb ;btb ltdrhftulu mbtl n ytvu Au. yltb;:e yt fjbltu Ckd :tg Au, yuk mtrc; fhJt btxu Ntiheyu ck"thKle fjbtu ;:t Meb ftuxolt ft’tytu xtkt Au. yltb; jtJJt btxu htsfthKeytuyu ck"thKle 15, 16 ylu 335btk JthkJth M"tht fhelu ;btb ltdrhftulu mbtl;t ytvJtlt ck"thKlt B; WuNlu btutu vtze ’e"tu Au. ’u ’tbtu’h ’tbtk vtKe. gthu vK ftuR twft’tbtk Meb ftuxo ck"thKle fjblu xtkfelu yltb;ltu rJhtu" fhu gthu mkm’btk XhtJ fhelu ck"thK M"the ltFJtle :t vze dR Au. ck"thKu btt yLMtqra; ;e ylu sl;elu yltb; ytvJtle ;hVuK fhe Au vK, b;cukf cltJJt btd;t htsfthKeytuyu ytuceme mrn;ltlu yltb;tu ytve ’e"e Au. Meb ftuxuo yuf fh;tk J fumbtk yuk ftwk Au fu yltb; 50 xft:e J l ntuJe uRyu. vhk, 1993btk ;trbjltzwbtk yltb; 69 xft fhe ’uJtbtk ytJe n;e. ;trbjltzwlt yt rlKog ykdu btm ntRftuxuo yuJtu rl’uoN ytgtu n;tu fu 1994-95:e NitrKf mkM:tytubtk JuN btxule yltb; Dxtzelu 50 xft:e ytuAe fhe ltFJe. yt twft’tlu ;trbjltzw mhfthu Meb ftuxobtk vzftgtuo gthu Mebu vK yu s yt’uN ytgtu fu yltb; 50 xft:e J"Je uRyu ln. 1997le lJbe lJuBchu ;trbjltzwle rJ"tlmCtyu mJtoLb;u yuf ’hFtM; vmth fhelu fuL mhfthlu rJlkr; fhe fu htgbtk 69 xft yltb; hnu ;u btxu ck"thKbtk M"thtu fhJtu. fuLbtk ;btb vttule cuXf be ;ubtk ck"thKbtk M"thtu fhJtLk le fhtGk. mkm’u ck"thKbtk 76btu M"thtu fgtuo. ck"thKbtk M"thtle yt rgt ;u vAe ;tu m;; atj;e hne. 77btu, 81btu, 82btu ylu 93btu M"thtu fhelu yltb; btxule gJM:t :;e hne- su:e y’tj;tu yltb;le rJhw"btk twft’t ytve Nfu ln.

yhwK Ntihe ltuk"u Au fu ;e yt"trh; yltb; ytvelu htsfeg vttu Jkra;tuLk fgtK l:e fh;t, vtu;tltu htsfeg htuxjtu s Nufu Au. bkzj vka ytGk gthu ;ubKu ytucemele dK;he fR he;u fhe yu ykdu vK cnw hm’ rJd;tu M;fbtk ytvJtbtk ytJe Au. nfef;btk 1911btk ykd{uu tht Cth;le JM;e dK;he fhtJJtbtk ytJe gthu mti:b JF; ;e yt"trh; dK;hele NYyt; fhJtbtk ytJe. JM;edK;hele tu•thebtk su ;e yt"trh; tu n;t ;ultu rJhtu" :gtu ylu yBf tu ’qh fhJtbtk ytgt. vK, su dK;he :R ;uKu rnL’wytult rJrJ" ;e ylu ttr; ;hefu Ctdjt vtze ’e"t. 1931btk vAt; Jdtuole vK dK;he fhJtbtk ytJe. ylMtqra; ;e ylu slr;lu rnL’wytu:e yjd dKJtbtk ytJe. ble Jt; yu Au fu ;u vAe, Cth;btk ftub ylu ;e yt"trh; dK;he thug fhJtbtk ytJe l:e. ;tu vAe fgt yt"thu le fGO fu Cth;btk 52 xft jtuftu yLg vAt;Jdolt Au? bkzj vkau 1931le JM;e dK;heltu yt"th je"tu Au. 50 Jto vnujtklt, JM;e dK;helt ynuJtjtulu yt"thu ;igth fhtgujt ynuJtjle rJmleg;t fuxje? 1931le JM;e dK;he vAe dtubuS vrht’ ctujtJelu ykd{uuyu ttr;lt yt"thu jtufr;rlr"J ytvJtltu rJath hsw fgtuo. dtk"eS yt rJathlt rJhtu"e n;t yuxju ykd{uuyu cnw atjtfeJof dtubuS vrht’ btxu yuJt jtuftu vmk’ fgto su dtk"eSltu rJhtu" fh;t ntug. rc{xllt Jzt"tlu vrht’btk dtk"eSlu xtuKtu btgtuo n;tu fu yn yt vrht’btk htytu, BMjbtu, ’rj;tu, Wtudtu ylu Juvtheytu c"tlt r;rlr"ytu ntsh Au, ;bu ftuLk r;rlr"J fhtu Atu? dtk"eSyu ;ublt rxrvfj gkdbtk ;ft sJtc ytgtu n;tu fu rnL’wM;tlle brnjtytuLk. dtubuS vrht’btk dtk"eSltu rJhtu" fthdh leJztu ln. dtk"eSyu Mvx ftwk fu ttr; yt"trh; r;rlr"Jltu nwk SJllt Ctudu vK rJhtu" fheN. dtk"eS yt rJhtu"btk ytbhKtk; WvJtm Wvh Q;gto ylu yk;u rc{rxNhtuyu ;u rJath vz;tu BfJtu vztu.

yhwK Ntiheyu vtu;tle ’jejtulu bstq; cltJJt btxu Meb ftuxolt 50:e J fumtu, mhfthe ’M;tJuu, JM;edK;helt ynuJtjtu Jduhulu xtkt Au. ;ubKu yltb; btxu suxjt sJtc’th htsfeg vttulu dgt Au ;uxjt s cfu, ;u:e :tuzt J sJtc’th vtu;tlu tud{urmJ fnuJztJ;t ’kCe M"thtJt’e Lgtgt"eNtulu dKtgt Au. Ntiheyu jGk Au fu yt tud{urmJ Lgtgt"eNtuyu twft’tle fuJe ymhtu vzNu ;ule ’hfth fgto Jdh ck"thKle fjbtultk rJrJ" y:oDxl fhelu yuJt twft’t ytgt Au su mbtl;tlt rm"tk;lu ;tuze-bhtuze ltFu Au. yuf twft’tlu yt"thu ceu ylu celt yt"thu teu yuJe vhkvhtyu ’tx Jtgtu Au.

Ntihe btt yltb; ykdu aato fhelu yxfe s;t l:e, yltb;lt rJfv ylu ymbtl;t rlJthJtlt Wvtgtu vK MtqaJu Au. ’uNbtk:e ttr;:t lttq’ fhe ltFJtlt ck"thKlt DzJigtytult WuNlu xtkfelu ;uytu fnu Au fu u mbtsbtk lt;-;-ftub fu ttr; suk s f~k l hnu ;tu ymbtl;t vK l hnu. ylu, ;uJt mkudtubtk yltb;le vK sYh l hnu. Ntihe yt Mtqal fhelu nhFDujt l:e :R s;t. ;uytu au;Ju Au fu htsfthKeytu ytk fhJt ln ’u fthK fu ;ult:e b;cukf QCe fhJtLk ;ubLk nr:gth AelJtR sNu yuxju ;uytu ytltu rJhtu" fhNu. Auje ytNt Ntiheyu Cth;lt GJtltu ylu mbsw ltdrhftu ;hV:e htFe Au. vAt;tult fgtKltu Ntiheyu tkg rJhtu" l:e fgtuo ylu, ;ublu yltb;lt rJfv ;hefu ~k bk uRyu ;ule vK rJN’ AKtJx fhe Au. ;ubKu Lgtg;kt vtmu:e vK yvutt htFe Au fu ;uytu vK ;xM:;tJof J;uo. ;ubKu Lgtg;ktlu XbXtuhelu, htsfthKeytu vtmu:e b; buJJt btxuLk ylu mtbtrsf ymbjt QCe fhJtLk yltb; ltbLk nr:gth AelJe juJtLk Mtqal fGO Au.

ck"thKle fjbtu ylu Meb ftuxolt twft’tytu:e Chtqh yt M;f btt yltb;ltu rJhtu" fhe hnujtytuyu s ln, yltb; ;hVeytuyu vK Jtkak vzu yuk Au.

(juFf & yYK Ntihe,

ftNf & Yvt yuLz fkvle, 7/16, ykmthe htuz, ’rhgtdks, lJe r’ne-2.)

sht;btk ytuceme clJt btxu ttr;ytule ntuz

yhwK Ntiheyu, yuf cnw bsu’th rlhetK fGO Au fu ydtW ttr;ytu vtu;tlu J Wa ;elt dKtJJt gtm fh;e. nJu, yltb;ltu jtC juJt btxu ttr;ytu vtu;tlu J lu J vAt; mtrc; fhJtle ntuz jdtJu Au. ytmtbbtk ’rj;tuyu ydtW, vtu;tlu Wa JKolt mtrc; fhJt btxu DKt gtu fgto n;t. ;ubKu ’tY Atuze ’e"tu, zwh suJtk dk’tk tKeytu vtJtLk c" fGO, vtu;tltk Dhtu mtV htFJt btkzt, htusuhtus Mltl fhJtLk ylu, sltuR "thK fhJtLk at fGO, bhujtk ZtuhtuLk btkm FtJtLk ck" fGO. ;ubltu ’hu vK Qkaftgtu. vK nJu Vhe:e M:r; Qk"e :R hne Au.

sht;btk ctevkale M:tvlt :R gthu fuxjeg ttr;ytu ylu ftubtuyu vtu;tlu vAt; nuh fhJt btxu gtu fgto n;t. ctevkale CjtbKtu vAe sht;btk htKu vkale rlbf fhtR. yt vkalt ygt Lgtgt"eN htKu ltuk"u Au fu ‘yuf JF;u su ttr; vtu;tlu Wa dKtJJtltu ’tJtu fh;e n;e ;u ygthu vtu;tlu rlBl dKtJJt g fhu Au. vtu;tlu vAt; dKtJJt btxu ;uytuyu vtu;tlt he;heJtu vK Vhe:e sqlt twhtKt fhe ltgt Au. yuf ttr;lt r;rlr"yu ;tu vtu;tle ttr;lu vAt; Nt btxu dKtJJe uRyu ;uLk fthK ytv;tk yuk ftwk nk fu ybthe ttr;btk ’tYLk ’qtK cnw Au yuxju yblu vAt; dKtu.

su sht;btk ’tYck"e Au ;u sht;btk yuf atum ttr;lt r;rlr" vAt;vKt btxu ’tYrzgtvKtlu sJtc’th dKtJu yu fuJtu rJhtu"tCtm yltb;lt jtC buJJt btxu vtu;tlu vAt; dKtJJt M"ele n’ M"e slthtytu mbglt alu Qkk VuhJJtle fturNN fhu Au.

Top