vrht-N;te
dbu ;tu MJefthu & ftL;-3

fjtve ylu Lntltjtj mt:u ftL;ltu bitemkck" mh n;tu, mkfwj l n;tu. cjJL;htg mt:u ftL;ltu bitemkck" yuf mt:u mh ylu mkfwj n;tu, yu suxjtu mh n;tu yuxjtu s mkfwj n;tu. yuLk fthK cLlultu rJrN MJCtJ. ftL; ylu cjJL;htg cLlu suxjt ftub n;t yuxjt s fXtuh n;t. ftL;u ‘MlunNkft ftgbtk ftwk Au, ‘;bthe vtmu ;tu fwMb mhFtu ftL; dKu! ;tu mt:u mt:u yu fa suJt fXtuh n;t. Lntltjtju ylu jtCNkfh Cu ltukGk Au ;ub thuf ftuE ftuE mkdu ftL; htutbtk ntug gthu yubKu mtuxe ylu nt:ltu Wvgtud fgtuo n;tu. cjJL;htgu yuble fXtuh;t ylu ftub;t rJNu ‘rJhn ftgbtk te Fkzbtk ‘yufturf;btk velt BF tht ftwk Au, ‘nbthe su gt;e sz yLCJe NtKvKle, yhu yu ;tu Au fuJ fbXle Ztj Wvje... ‘nbu ftulu ftu’e WhCe;h k l:e fGO... yhu yu ;tu btJtu B\’wj hmCeltu yLvb. ‘ftL;btjtbtk 1904lt ytudMxle 27belt yuf vtle vt’xevbtk cjJL;htgu "btoL;hlu fthKu Jabtk- :tuztkf Jto cLlu Jaultu bitemkck" xtu-Aqxtu n;tu ;u vAe:e mk"tgtu-ck"tgtu n;tu yult mk’Cobtk ltukGk Au, ‘E. 1905lt W•tht"obtkle yuf ht;, su jdCd ytFe ybu tKuyu (yuxju fu vtu;u, ftL;u ylu lbo’tyu) ytkMle VheVhelu Ajft;e "thtytuyu LnJztJe n;e.

ftL; rSJe n;t, vK btuxu Ctdu yu ’gSJe n;t, cjJL;htg ’gSJe n;t, vK btuxuCtdu yu rSJe n;t. cLluyu vhMvhlu ykdu su ftgtu hgtk Au yubtk ftL;lt ’gltu ylu cjJL;htgle rltu vrhag :tg Au. cLlult bitemkck"btk ytgkr;f fttyu ;eJ{;t ylu Wfx;t n;e, ytJud ylu ytJuN n;tu, Wmtn ylu Wuf n;tu. cLlult MJCtJbtk yuf mtBg nk. cLlubtk Bgtu ylu btLg;tytu, ;er;ytu ylu r;ttytu btxu ytd{n ylu yrCrlJuN n;tu. yu:e cLlult bitemkck"btk mbt"tllu M:tl nk. ftL;u ytGglt yk; jde ’g:e MJezlctudeog rF{M;e "boltu gtd fgtuo l n;tu, ;tu cjJL;htgu SJlCh r:e ftL;lt "btoL;hltu MJefth fgtuo l n;tu. yu:e yublt bitemkck"btk cLlulu WAt-vAtzltu, az;e-vz;eltu yLCJ :gtu n;tu. bitemkck" mDl n;tu gthu cklulu yln’ ytlk’ltu yLCJ :gtu n;tu, Jabtk :tuztkf Jto bitemkck" rNr:j n;tu gthu cLlulu ymt Ntufltu yLCJ :gtu n;tu.

1883-1884btk htsftuxbtk ftrXgtJtz ntEMfqjbtk ftL;lu cjJL;htgltu :b vrhag :gtu n;tu, vK ;u btt vrhag s n;tu. vK vAe cLlu gthu BkcEbtk yuVLMxl ftujusbtk mntgtge n;t gthu 1887lt lJuBchbtk cLlulu ftuLJtufuNl ntujlt vdr:gt vh bJtLk :Gk nk. gth:e yublt SJlChlt bitemkck"ltu ythkC :gtu n;tu ylu ;u r’Jmu ytFe mtks cLlu bhel z[tEJ ylu yuvtujtu ck’hlt mB- ;x vh Vgto n;t. yuble jtkce aatoltu rJtg n;tu vtd{uJle ‘" dtuzl x[uhelt atu:t Fkzle 19be m’ele ykd{uS frJ;t. 1888btk JhmCh cLlu BkcEbtk mt:u htt n;t. cLluyu rJJual, Mal, M"tht btxu vtu;tltk ftgtuLk vhMvh yt’tl-’tl fGO nk. 1889-1890btk vK cLlu jtkctu mbg mt:u htt n;t. 1890btk ftL;u cjJL;htglu mkctu"l Yv yubLk :b ftg ‘htsnkmlu mkctu"l hGk nk. yu s Jtobtk cLluyu Nujele ‘Poor Ariel Sends...' cu vk;ytu:e ykrf; yuJtu rm Ariel Vtuxtud{tV ‘mbtdb rat - mt:u vztgtu n;tu. 1890btk cjJL;htgle CjtbK:e Jztu’htbtk fjtCJlbtk ftL;le rlG; fhJtbtk ytJe n;e. 1891btk ftL;u cjJL;htglu mkctu"l Yv yubLk rm ftg ‘Wvnth hGk nk ylu vAe:e 1923btk ‘tqJtojtvbtk yvoKftg Yvu rm :Gk nk. yult G•thbtk cJL;htgu ‘dbu ;tu MJefthu ftg hGk nk. 1892btk ftL;Lk ceswk jl lbo’t - ‘Lntle - mt:u :Gk gthu FkCtrgtbtk rJJtn mkdu cjJL;htg WvM:; htt n;t. 1895btk ftL;u yuble j lJjf:t ‘fwbth ylu dtihe cJL;htglu ytvoK fhe n;e. 1896btk Jztu’htbtk cLlu Ku fu yuf s Dhbtk htt n;t. gthu ftL; yubltu bntl d{k: ‘rNtKltu Er;ntm jFe htt n;t yubtk Ku fu vtu;u s jFe htt ntug yuJt Wmtn:e cjJL;htgu ftL;lu mntg fhe n;e.

1897btk ftL;lu MJezlctudoltu vrhag :gtu vAe ftL;u cjJL;htg mt:u vt tht rJJt’ fgtuo n;tu. vAe 1898btk ftL;u "btoL;hltu rJath nuh fgtuo gthu cJL;htgu ‘;xM:lt ltb:e ‘mgtSrJsgbtk yu ykdu xeftbf rlJu’l fGO nk. 1899btk cLluyu rdhlthle gttt fhe n;e. 1900btk ftL;u rF{M;e"boltu MJefth fgtuo n;tu. vAe 1901btk cJL;htgu yult mk’Cobtk ‘rnL’w "boltu x;tu dZ mtulux hGk nk. 1902btk ftL;u Vhe:e rF{M;e "boltu MJefth fgtuo n;tu. vAe cLlu Jaultu bitemkck" ygk; lrnJ;T n;tu, jdCd B\;tg n;tu. 1909btk htsftuxbtk sht;e mtrng vrht’lt 3 yr"JuNlbtk BFv’ kxKe mkdu ftL;lu cjJL;htg mt:u nuhbtk Wd{ rJJt’ :gtu n;tu. 1923btk ‘JtojtvLk ftNl :Gk ;u Juo yu ftNlbtk cjJL;htgu mkKo mntg fhe n;e. 1923btk cjJL;htgu yubLk ltxf ‘Qd;e swJtle ftL;lu yvoK fGO nk. 1923btk ftL;lt yJmtl vAe ;h; s, yuf s Jtobtk cjJL;htgu ftL;lt Mbthf rlrb•tu ‘ftL;btjtbtk ftL;lt 144 vttu - ‘brKCtEle vt"thtLk mkvt’l fGO nk. 1924lt sqlle 16beyu yb’tJt’btk ftL;le :b sgk;e rlrb•tu ‘ftL;btjtlt ftNl mbgu cjJL;htgu yublt yt vhbrg rbtlu ubJof yksrj yveo n;e.

ftL;u cjJL;htglu mkctu"l Yv fwj 6 ftgtu hgtk n;tk. cjJL;htgu ftL;lu mkctu"lYv fwj 11 ftgtu hgtk n;tk ylu ;u Wvhtk; subtk ftL;ltu WjuF :gtu ntug yuJtk 2 ftgtu hgtk n;tk. ytb yt fwj 19 ftgtubtk ftL; ylu cJL;htglt bitemkck"lt ntoNtuf, MF’w&F, mbs-duhmbs, az;e-vz;e, WAt-vAtz mbu;lt - mbd{ Er;ntmLk mkKovKu ytjuFl :Gk Au.

1887btk frJ;t tht cLlult bitemkck"ltu ythkC :gtu n;tu. vAe cLlu Jau vhMvh ftgtuLk Jtal-rJJual :k htwk nk. 1890btk ftL;Lk ‘aJtfrbl ftg cjJL;htgu ‘munulelt ltb:e rJJhK mt:u ‘rftNbtk dx fGO nk. cLluLk rCLlrCLl frJbtlm nk. A;tk - cjfu yu:e s yu cLlulu ntrlfthf lrn vK Wvfthf :Gk nk. cjJL;htg ftL;le frJ;tlt btt mtte l n;t, mkJ"of vK n;t. cjJL;htgle frJ;tltu ftL;le frJ;t vh CtJ n;tu. ftL;ltk fuxjtkf ftgtubtk cjJL;htgltk ftgtubtk:e vk;ytultk yJ;hKtu Au, vK cjJL;htgltk ftgtubtk ftL;ltk ftgtubtk:e yJ;hKtu l:e. cjJL;htg ftL;le frJ;tlt mtik’go:e mkKo mCtl n;t. A;tk yuble frJ;t vh ftL;le frJ;tltu CtJ l n;tu. fthK fu cjJL;htgle frJ;tle rJCtJlt ftL; - ;:t yLg mti mbftjel yJtoael frJytu - le rJCtJlt:e ;l rCLl n;e. cjJL;htg ’JVtElt ’fjbe frJ n;t. yu:e cjJL;htglu ftL;le frJ;tLk yvth ytftoK nk A;tk yultu yuble frJ;t vh CtJ l n;tu. yubtk cjJL;htgle lb{;t ylu ytbt yufmt:u ;e; :tg Au.

1897:e ftL;lu MJezlctudolt "borJathltu vrhag :gtu n;tu. vAe ftL;lt SJlbtk yultu yuxjtu CtJ n;tu fu yk;u 1900btk ylu 1902btk yub cu Jth ftL;u MJezlctudeog rF{M;e "bobtk "btoL;h fGO nk. yt "btoL;h ftL; ylu cjJL;htglt bitemkck"btk, rJlYv, rJtuvYv nk. ftL;u yt "borJathltu ytGglt yk; jde gtd fgtuo l n;tu. :tuztf s mbgbtk fwxwkcub ylu rbtublu fthKu yubKu rnL’w"bobtk l& JuN fgtuo vAe vK ’g:e ;tu yu MJezlctudeog rF{M;e s htt. cjJL;htg ftL;lt yt "btoL;hltu MJefth fhe Nt l n;t. cjJL;htg yublt JoSJlbtk yi;Jt’e n;t. vK vAe sd;lt ylu SJllt fK yLCJtulu fthKu W•thSJlbtk yu ytugJt’e ltM;f :gt n;t. ftL; yublt JoSJlbtk ytugJt’e ltM;f n;t. vK vAe yublu su "boSJl SJk nk ;u rnL’w"bobtk N l nk ylu MJezlctudeOg "bobtk N :Gk gthu yu ytM;f :gt n;t. ytb, cjJL;htgu yublt "borJathbtk vrhJ;ol fGO nk, vK yu ftL;lt "borJathlt vrhJ;olltu MJefth fhe Nt l n;t. cLlult SJlle yt bntl fhwK;t n;e. cLluLk yt bnt’wCtog nk. yt fthKu 1897:e yuft’ ’tgft ’hBgtl cLlultu bitemkck" bu bu, W•thtu•th J lu J teK :;tu dgtu n;tu ylu yk;u B\;tg :gtu n;tu. CrJgbtk f’ta mSJl lrn :tg yuJe cklulu mCg Nkft n;e. yubltk ftgtubtk ylu vttubtk yu Cg ylu Nkft dx :tg Au. cLlu bite kFu Au, bite btxu qhu Au. yluf M:u Jra;T :tuzwkf bJtLk :k nk, ‘rJJhKbtk thuf vtgJnth vK :;tu n;tu. ‘CKfth 51lt ‘rJJhKbtk cjJL;htgu ltukGk Au, ‘Wd{ MJezlctudeo htt ;u ’hBgtlu Jztu’ht, jtXe, htsftux, yb’tJt’, BkcE, CtJldh, btrgtntxelt, rdhlth, ylu btkdhtubtk bujt, ftdvttu g at hnujt, ufu Auf ytuAt. Je cjJL;htgu 1924btk yb’tJt’btk ftL;le :b sgk;e mkdu yksrj-gtgtlbtk ltukGk Au fu 1901btk t tKjtjlt yJmtl vAe ftL; htsftuxbtk cjJL;htglt Dhu httk n;t gthu yubKu ‘rJ"wh fwhkd ftg hGk nk. ylu r’Jmbtk yuf cu Jth lbo’t - ‘ltle-lu Mbhelu hzt n;t. vAe sJtlt mbgu cjJL;htgltk ct sbltctyu ftL;lu yt’uN ytgtu n;tu fu cesu tkg lrn vK me"t FkCtrgt sk. ylu ftL; FkCtrgt dgt ylu yt’uNbtk Mal nk ;ub 1902btk lbo’t - ‘Lntle - mt:u ftL;u ceswk jl fGO nk. ;u Juo 1901btk FkCtrgtbtk rJJtn mkdu cjJL;htg WvM:; htt n;t. cLluyu ‘great - and glorious days' lu Mbhe Mbhelu t•ttv vK fgtuo n;tu. ftL;u ;tu yublt vttubtk tbtgtaltytu mt:u bite btxu rJlkr;ytu vK fhe n;e. vK cjJL;htgltu h;tu G•th l n;tu yu:e cLlu Jaultu bitemkck" JoJ;T :gtu l n;tu. yk;u 1910le ytmvtm fwxwkcesltu ylu rbttult gl ylu ytd{n:e bitemkck" mSJl :gtu n;tu. yt mthtgu mbg ’hBgtl cLlult ’gbtk biteltu m{tu; ALl Jne httu. yu ykdu cjJL;htgu 1924btk Jtuof; yksrj-gtgtlbtk ltukGk Au, ‘htut trKf Au, ut yvtG Au. Qkzt yCtJ vK ft:e nthe g Au. gthu rJ\rftle mt•Jf er;, vAeltk ytahK rlfjkf httk ntug Au ;tu Vhe Vhelu y~g :tg yuJt mkudtubtk vK Mft ftXbtk:e VheVhelu lJvjrJ; :tg Au, ~fBj ylu Dhze f’trv cl;e l:e.

cjJL;htgu 1924btk Jtuo; yksrj-gtgtlbtk ltukGk Au, ‘brKNkfh ylu Bnlu suJtu ybtht cultu yCu’ jtd;tu n;tu ;uJtu yublu fu Bnlu ce ftuE mt:u lrn. Je yubKu ‘rJrJ" gtgtltu - A cebtk ltukGk Au, ‘brKCtE ylu Bnthe Jau fuxjtu ;tu dtZ Mlun n;tu, ;u ftuE vK btlJe Ctttlt N’tu g:t:o JKoJJtlu vgto; l:e.

ftL; ylu cJL;htgle bite suJe bite sd;frJ;tlt Er;ntmbtk rJhj Au. ftL;u yuble jgftubj JtKebtk yu g; fhe Au, ‘;bthe vtmu ;tu fwMb mhFtu ftL; dKu! ;tu cjJL;htgu yuble JtM;Jrg JtKebtk yu g; fhe Au, ‘ctfe k J"Dx fjt Mlun lu aLbtle.

vrht-N;te dbu ;tu MJefthu & ftL;-3

vrht-N;te
dbu ;tu MJefthu & ftL;-3