vtrhò;ltu vrhmkJt’

rmkdtvtuhlt btð\Ct»ttlt bhSJtytulu mjtb !

‘’wCtoøgu ybthe vuZe btð\Ct»tt:e Jkra; hne, vK ybu ybtht mk;tltulu ylu ytJlthe vuZelu btð\Ct»tt øþsht;e:e Jkra; htFJt btd;t l:e. ybthu Cju ykd{uSbtk ÔgJnth fhJtu vzu, vhkðþ ybtht ct¤ftu øþsht;e òKu yu btxu «gtm fhJtbtk mnusu fatN htF;t l:e.¥¥

rmkdtvtuhlt ©e Ãþ»fh ’umtEyu yt Nç’tu fÌtt ylu bthe lsh mbût AuÕjtk ytudKmtX J»to:e rmkdtvtuhbtk atj;e øþsht;e rNûtKle Qs¤e ;mJeh Qvme ytJe. rmkdtvtuhbtk Juvth y:uo ytJujt øþsht;e mbtslt ’muf mßsltu 1947le 24be mÃxuBchu yuf M:¤u yufrºt; :gt. yublu jtøGþk fu Juvthlu btxu ytvKu yn´ JMgt Aeyu, vhkðþ ytvKtk ct¤ftu btð\Ct»tt:e Jkra; hnu ln´ ;u btxu ftuE ytgtusl fhÔþk òuEyu. yublu btð\Ct»tt ytvelu s ytvKt mkMfthtu ò¤Je Nfe~þk. Cju J;l:e ’qh hnuÔþk vzâwk ntug, vhkðþ J;lle JtKe:e ’qh hnuÔþk l:e. øþsht;le mkMf]r;:e y¤dt :Ôþk l:e.

yt ’m bntLþCtJtuyu rmkdtvtuhle "h;e vh øþsht;e Nt¤tltu «thkC fhJtLþk rJatGþO. vkòce, rnk’e fu ;bej jtuftule ðþjltbtk øþsht;eytule mkÏgt sqs n;e, vhkðþ yubltu Eht’tu çþjk’ n;tu. rlNt¤lt «thkC btxu fgtu r’Jm l¬e fhJtu ? ;ultu rJath fh;tk mnwlu jtøGþk fu vAelu brnlu ytJ;t bntðbt dtk"eSlt sLbr’Jm:e Jæþ Yztu r’Jm fgtu ntuE Nfu ! 1947le ceS ytu¾xtuchu rmkdtvtuhle 79, Jtuxh-ÕË Mx[exbtk øþsht;eytuyu øþsht;e Nt¤tltu «thkC fgtuo ylu sltc hßscyje swBbtctuglt ~þC nM;u yuLþk W’TDtxl :Gþk. yu vAe øþsht;e Ct»tt NeFJu ;uJtk rNûtf-rNrûtftle sYh QCe :E. ytlu btxu yb’tJt’lt mtchb;e yt©blt dtk"eJt’e ftgofh ©e bLþCtE rJltu’e ylu ;ubltk "bovðle ©eb;e Ntk;tcnul rJltu’elu øþsht;e mbtsu btð\Ct»ttlt rNûtf-rNrûtft ;hefu rmkdtvtuh ytJJtLþk rlbkºtK ytÃGþk ylu yublu øþsht;e NeFJJtle mD¤e sJtc’the mtukve. vtu;tltk ct¤ftulu rNûtKle mD¤e mdJz b¤e hnu ;u btxu Nt¤tlt mkatjftuyu cmle Ftm ÔgJM:t fhe, su:e yu cm ct¤flu yublt Duh:e jE ytJu ylu Nt¤tftgo ÃËÁk :;tk yublu Duh BËfe òg.

ltlt mbtsle "dN DKe btuxe n;e. ct¤ftubtk vK øþsht;e Ct»tt NeFJtltu yr; Wðmtn n;tu, yt:e :tuzt s mbgbtk Jæþ btuxe sdtle sYh QCe :E ylu øþsht;e mbtslt yd{Ke ©e W•tbhtbCtElt mngtud:e Nt¤tmrbr;yu humftumo julbtk lJt M:¤u yultu «thkC fgtuo. yuJtbtk mkòudtubtk vrhJ;ol ytÔGþk ylu yuftyuf rJ¼t:eoytule mkÏgt Dx;tk E.m. 1954le vnuje ytudMxu øþsht;e Nt¤t ck" :E. vhkðþ yufuyuf øþsht;elt r’jbtk ytltu vthtJth yskvtu n;tu. yublu m;; yub :Gþk fu ytvKtk ct¤ftu btð\Ct»tt:e Jkra; hnuNu ;tu yublu ¾âtk:e ytvKe mkMf]r; ylu SJlNije b¤Nu ?

Vhe 1958le 8be rzmuBchu 79, Jtuxh Õþ Mx[exlt ydtWlt M:¤u øþsht;e Ct»ttlt fuxjtf atnftuyu rlNt¤ltu «thkC fgtuo. yubtk Jem rJ¼t:eoytule rlgrb; ntshe hnu;e n;e ylu JufuNllt r’Jmtubtk ;tu rm•tuh suxjtk Atufhtk-Atufheytu øþsht;e Ct»tt NeFJt ytJ;tk. 1960le 19be òLGþytheyu rmkdtvtuh mhfthlt fu¤JKe Ft;tbtk øþsht;e MfwjLþk rJr"mh hrsMx[uNl :Gþk. øþsht;le JM;eltu btuxtu Ctd rmkdtvtuhlt dujtkd ylu ÃËJo rflthtlt rJM;thtubtk Jm;tu n;tu. ðgtk Jm;t ct¤ftulu yn´ Mþ"e vntukaÔþk Bþ~fuj ntuJt:e rmkdtvtuh øþsht;e GþJf bkz¤u rJlk;e fhe ylu øþsht;e Nt¤tle ceS NtFt jtuhtukd 40, dujtkd htuz vh NY fhJtbtk ytJe. mbg s;tk øþsht;e mbtslt yt Ct»ttatnftuyu 1969le 27be òLGþytheyu btð\Ct»tt rNûtKle «Ô\r•t ÔgJÂM:; he;u atju ;u btxu bftl Fhe¼wk. yn´ rNûtKle yluf «Ô\r•tytu :Jt jtde. bftllt sw’t sw’t Fkztu øþsht;e rNûtK:e dtsJt jtøgt. ytle vtA¤ ©e ftkr;CtE NtnLþk btdo’Nol nðþk. J¤e rmkdtvtuhbtk Jm;e rNrût; øþsht;e ø\rnKeytuyu WbkdCuh btð\Ct»ttbtk rNûtK ytvJtLþk ftb MJeftGþO. mtEhtctltu chturjgt, ©eb;e bk’tcul bnu;t, huFtcul vxuj ylu «rJKtcul ’umtEyu rNrûtft ;hefu MbhKeg muJt ytve.

øþsht;e NeFJt WðMþf mnw ftuElu btxu yt rlNt¤ Ct»tt;e:o cle hne. btºt ct¤ftu s ln´, vK Jzejtu vK vtu;tle btð\Ct»tt NeFJt btxu ytJJt jtøgt. rmkdtvtuhlt ‘ytu¥, ‘yul¥ ylu ‘yu¥ juJjlt rJ¼t:eoytu ceS fu ºteS Ct»tt ;hefu øþsht;e Ct»tt ju;t n;t. yulu btxult Jdtuole rJNu»t MþrJ"t fhJtbtk ytJe. JufuNllt mbgbtk ;tu Jdtuo rJ¼t:eoytu:e QChtE sJt jtøgt.

1994le vnuje òLGþytheyu btð\Ct»tt øþsht;e btxu rmkdtvtuhbtk MþJKor’Jm Qøgtu. yu r’Jmu rmkdtvtuhlt rNûtK rJCtdu vtu;tle rNûtKler;btk vrhJ;ol fGþO. yt ÃËJuo øþsht;e ct¤flu rlNt¤btk bjug, buLzrhl fu ;rb¤btk:e yuf Ct»tt NeFJe vz;e n;e. øþsht;e ct¤flu btxu ;rb¤ Ct»tt NeFJe ;u fvhtk aZtK suJe n;e. yt:e yuÔþk clðþk fu drK; fu ceò rJ»tgtubtk 90 :e Jæþ øþK ntug ylu ;rb¤btk btkz vtm :tg ! yt vrhÂM:r;btk rmkdtvtuhlt øþsht;eytuyu mhfth mbût hsqyt; fhe. yuKu vtka yurNgl ylu BþÏgðJu Cth;eg Ct»ttytulu rî;eg Ct»tt ;hefu yr"f]; M:tl ytÃGþk. yt c"tbtk øþsht;e Ct»tftule mti:e yÕv mkÏgt ntuJt A;tk øþsht;eytult «gðl:e yt rmrØ b¤e Au ;u dtihJYv ctc; Au. yulu vrhKtbu vkòce, rnk’e, ckdt¤e ylu W’wo Ct»ttlu btLg;t b¤e.

rmkdtvtuhle bò yu Au fu rJ¼t:eo ßgthu rlNt¤btk «JuN bu¤Ju, ðgthu yulu yule btð\Ct»tt ÃËAJtbtk ytJu Au. yuxÕþk s ln´, vK yuKu yu hrsMxh fhtJJe vzu Au. J¤e Mfqj ytd{n htFu Au fu ;the btð\Ct»tt øþsht;e Au ;tu ðþk øþsht;e rJ»tg htF.

rmkdtÃþh mhfthlt fu¤JKe rJCtd îtht øþsht;e Ct»ttlu yuf yuJtu ’hßòu bégtu fu rfkzhdtxollt ceò J»to:e btkzelu ‘yu¥ juJj yuxju fu cthbt "tuhK Mþ"e rJ¼t:eolu rJ»tg ;hefu øþsht;e NeFJt b¤u Au. ytb ;uh fûttbtk øþsht;e NeFJtztg Au. ytsu ;uh rNûtftu «ðguf NrlJthu mtzt ytX:e mtzt cth Mþ"e yt rNûtKftgo fhu Au. J¤e mhfth îtht yulu ’hßòu b¤Jtlu fthKu mhfth s M:¤, vtKe, Jes¤e ylu rNûtflu ykdu :;tu Fao ytvu Au, yuxÕþk s ln´ vK rNûtK mtbd{e btxu sYhe hfb ytvu Au.

yt sw’e sw’e Ct»ttytult rNûtKLþk M;h s¤Jtg yu btxu ‘ctuzo ytuV rxrakd yuLz xuÂMxkd mtW: yurNgl jukøJuSm ctuzo¥ J»tobtk cu JF; rJ¼t:eoytule vheûtt ju Au. ytsu yt øþsht;e Nt¤tlt Jdtuobtk 95 :e 99 xft ntshe ntug Au. ©e rJltgf "lMþFjtjCtE yult ÃËKo mbglt yuzrbrlMx[uxh Au ylu le;t cturhgt ylu Ãþ»fh ’umtE yult ztghu¾xh Au.

øþsht;e Nt¤tltu yuf rJ¼t:eo bturlN BþfuN Ntnu ;tu rmkdtvtuhlt yðgk; ;usMJe rJ¼t:eolu yvtðþk «tEbrbrlMxh çþf «tEÍ bu¤ÔGþk nðþk ylu yu vtrh;tur»tf ykd{uS Ct»tt ylu btð\Ct»ttbtk cuJzwk «ÇþðJ "htJlthlu yultg; fhtg Au. yu vAe 1997btk rfksj rJ¼w; bnu;tyu vK yt vtrh;tur»tf bu¤ÔGþk. ytsu 220 rJ¼t:eoytu ytbtk yÇgtm fhu Au. rNrûtft cnultu btxu ;tjeb rNrchtu gtuòg Au. «ðguf mºtltu yÇgtm¢b rNrûtftytu ylu mkNtu"ftule b’’:e ;igth :tg Au. Jtjeytu ylu Ct»ttlt ;sT¿ttule rlgrb; berxkd gtusJtbtk ytJu Au. «r;J»to Nt¤tr’lle WsJKe mbgu øþsht;e Ct»ttbtk mtkMf]r;f ftgo¢b hsq :tg Au ylu yubtk Wåa øþK bu¤Jltht rJ¼t:eoytulu vtrh;tur»tf yvoK fhJtbtk ytJu Au. AuÕjtk 10 J»to:e vheûttytubtk yufmtu xft W•teKo :gtLþk vrhKtb yu mtilu btxu dtihJ juJt suJe ctc; Au.

rmkdtvtuhlt rJltgf fu EkøjuLzlt rJÃþj fÕgtKele btVf øþsht;lu ftuE btð\Ct»ttltu CuF"the b¤u ;tu fuÔþk mtÁk !

ûtKltu mtûttðfth

ftb mt:u ftblt yLþMGË; Au. ftbltbtk:e ftb òdu Au ylu vAe ftb s ftbltLþk ;eJ{ EåAtLþk MJYv ju Au. MJt:o yu ftblu òuzltÁk ck"l Au. cklu Ôg¾; yuf rlrn; MJt:o btxu b¤e ntug Au ylu MJt:ormrØ yu s yuble ;zv ylu yubLþk ykr;b ntug Au. ytvÔþk ylu juÔþk yu ftb-Jtmltltu ÔgJnth Au. yubtk MJt:oltu mtu’tu ntug Au ylu ;u:e ;u mvtxe vhltu ÔgJnth clu Au. yt:e ftb yu Ôg¾;lu ûtrKf VtÔgtltu ytlk’ ytvu Au, vK yule mt:u fuxjeg rak;t, Cg ylu yskvtu jtJu Au. MJt:olu mebt ntu;e l:e. yu s he;u ftblu mebt ntu;e l:e. ;u:e ftb :tuztu ð\Ã; :tg fu ydtW:e Jæþ yð\ÂÃ; òde QXNu. EåAtle ytdbtk ftbLþk Î\; Jæþ lu Jæþ yÂøl sdtzðþk hnuNu. yt ftbtÂøl rJJufltu ltNf ylu måatEltu Ntu»tf Au. ftbltu yÂøl m;; yNtkr; msuo Au, ßgthu «ub yu Ôg¾;btk Ntkr;Lþk msol fhu Au. ftbbtk yð\ÂÃ; ntug Au, ßgthu «ubbtk mkð\ÂÃ; ntug Au. vrhKtbu ftb SJllu ymb;tuj cltJu Au, ßgthu «ub yu SJllu mbðþjl ytvu Au.

blÍYFtu

Wvh ytftN ylu leau "h;e yuJe ÂM:r; n;e fuLmtm Nnuhle Atufhe bu¾mJujle. cu xkfLþk Ctusl ;tu ’qh hÌtwk, vhkðþ yuf xkf Ctusl bu¤JJtltk VtkVtk n;tk. fthbe dhece Jåau SJ;e yt Atufheyu ytSrJft ajtJJt btxu çËx-vturjN fhJtLþk ftb NY fGþO. ftb mtbtLg nðþk, vhkðþ bu¾mJuje SJ huzelu çËx-vturjN fh;e n;e. çËxlu abf’th cltJJt btxu yu ÏËc bnul; fh;e. ceò çËx-vturjN fhlthtytu fh;tk yulu Jæþ mbg jtd;tu, vhkðþ abf’th çËx òuElu yultu ytlk’ mbt;tu ln´. ytlu fthKu bu¾mJujle btd yuxje c"e J"e dE fu çËx vturjN fhJt btxu yuKu b’’btk ceò Atufhtytu htÏgt. vAe ;tu fuLmtm ldhltk sw’tk sw’tk M:¤tuyu bu¾mJuju vtu;tlt çËx-vturjN fuL÷tu WCt fgtok. DKt dhec Atufhtytulu yt ftb NeFÔGþk.

"ehu "ehu yule ytJf J";e dE. yu vAe bu¾mJuj yt çËx- vturjN fhltht Atufhtytult Ctusl, rlJtm ylu yÇgtmle rak;t fhJt jtde. yuKu Nnuhle djeytubtk Vhelu yt ftb fhltht rl"ol ct¤ftulu mtÁk Ctusl, rlJtm ylu yÇgtmle ;f b¤u ;uJtu «gðl fgtuo. vrhKtb yu ytÔGþk fu rlht"th ylu rl"ol çËx-vturjNJt¤tytubtk bu¾mJuj yðgk; r«g cle dE.

"ehu "ehu yt Jt; ldhsltu vtmu vntukae ylu ;uytu vK yult muJtftgobtk mntg ytvJt jtøgt. vrhKtb yu ytÔGþk fu çËx-vturjN fhlthe yuf mbgle ymntg ylu rl"ol bu¾mJuj yluf ylt: ylu jtath ct¤ftult SJllu lJSJl ytvlthe cle.

Top