vrh»t’-N;tç’e
bltubu¤ ;u biºte & ftL;-2

ftL;lt rJNt¤ ylu JirJægÃËKo rbºtbkz¤btk ºtK rbºttu mt:ule biºtelu yuf rJrNÐ vrhbtK nðþk. yu ºtKu rbºttu - fjtve, Lntltjtj ylu cjJL;htg - btuxt dòlt frJytu n;t. ftL;lt mbftjel yuJt atu:t btuxt dòlt frJ n;t ctjtNkfh ‘fjtL;¥. ctjtNkfh mt:u ftL;lu biºtemkck" l :gtu yu yuf ltuk"vtºt Dxlt Au. fjtve ftL;:e 7 Jhm ltlt. Lntltjtj ftL;:e 10 Jhm ltlt. cjJL;htg ftL;:e 2 Jhm ltlt. ctjtNkfh ftL;:e 9 Jhm btuxt.

1889btk ftL; jtXebtk n;t ylu yfMbt;T s fjtvelt jølbtk WvÂM:; hÌtt n;t. f’ta vrhag vK :gtu ntug, vK ;u lrnJ;T s nNu. 1897btk ftL;lu fjtve mt:u «:b b¤JtLþk :Gþk nðþk. vAe ;h; s ftL;u fjtve mt:ult vºtÔgJnthltu ythkC fgtuo n;tu ylu 1900btk fjtvelt yJmtl jde cLlu Jåau JthkJth vºtÔgJnth :gtu n;tu. «:b Jth b¤JtLþk :Gþk ðgthu fjtveyu ftL;lu fÌtwk nðþk, ‘ytvKu cLlu ydtW ftuE Jth bégt ntuEyu ylu DKeJth mt:u hÌtt ntuEyu yub jtdu Au.¥ yubtk ytdbltu ytdtu;htu yKmth n;tu. 1897btk fjtvelu ykd; SJlbtk NtuCltlt rJhnlu fthKu ’thwK gt;ltltu yLþCJ :gtu n;tu ðgthu ftL;u Jztu’ht:e fjtvelu yuf vºtbtk MJezlctpdolt ‘jølMlun¥btk:e btdo’Nol btxu yLþhtu" fgtuo n;tu. 1898btk ftL;lu ykd; SJlbtk "btoL;hlu fthKu ’thwK gt;ltltu yLþCJ :gtu n;tu ðgthu ftL; mfwxwkc yuf btm btxu jtXebtk fjtvele mt:u JMgt n;t. 1899btk ftL;u MJezlctpdolt yuf d{k:ltu øþsht;e yLþJt’ ‘MJdo ylu lhf¥ fjtvelu yvoK fgtuo n;tu & To S.T.G. 1900btk ftL;lu ykd; SJlbtk "btoL;hlu fthKu ÃËJuo :gtu n;tu yu:e gu Jæþ ’thwK gt;ltltu yLþCJ :gtu n;tu ðgthu Vhe yuf Jth ftL; yuf btm btxu jtXebtk fjtvele mt:u JMgt n;t. 1900lt bule 9beyu fjtveyu yublt yJmtllt chtuch yuf btm ÃËJuo ftL;lu yubltu ykr;b vºt jÏgtu n;tu. fjtvelt yJmtl vAe 1903btk ftL;u fjtvelt ftÔgmkd{n ‘fufthJ¥Lþk bhKtu•th «ftNl fGþO nðþk ylu øþsht; mtrnðg mCt, yb’tJt’lt Wv¢bu sgk;e ÔgtÏgtltule ©urKbtk «:b ÔgtÏgtl Yvu fjtve rJNu ÔgtÏgtl jÏGþk nðþk. yult yLþmk"tlbtk 1904lt òLGþythele 10beyu ftL;u Lntltjtjlu jÏGþk nðþk, ‘nwk }KBþ¾; :gtu Awk.¥

fjtve ftL;:e 7 J»to ltlt. fjtvelu ftL; btxu ÃËßgCtJ n;tu, ;tu ftL;lu fjtve btxu JtðmÕgCtJ n;tu. 1897:e cLlu Jåau dtZ biºteltu, ykd; ytðbeg mkck" n;tu. 1897lt Vuçþ{ythele 16beyu fjtveyu ftL;lu mkctu"lYv ftÔg ‘LË;l mFt «r;¥ håGþk nðþk. yult «ðGþ•thbtk 1897lt btaole 1jeyu ftL;u fjtvelu mkctu"lYv ftÔg ‘y¿ttl mFt «r;¥ håGþk nðþk. fjtvelt yJmtl vAe vK 1903btk ftL;u ‘fufthJ¥lt bhKtu•th «ftNl mbgu ‘fjtvelu mkctu"l¥ ftÔg håGþk nðþk. cLlu Jåaule biºteLþk yuf fthK nðþk frJ;t. cLlu Jåault vºtÔgJnthbtk frJ;t ykdu aatoytu atj;e n;e. òu fu ftL; ylu fjtve Jåau Jg ylu yLþCJLþk btuxwk yk;h nðþk yu fthKu ftL; fjtvele frJ;t - JMðþ rJ»tg:e rJNu»t ;tu NijeMJYv - vh ftL;le frJ;tltu «CtJ n;tu, vK ftL;le frJ;t vh fjtvele frJ;tltu «CtJ l n;tu.

cLlu Jåaule biºteLþk fthK btºt frJ;t s l nðþk. yu:e gu rJNu»t fthK nðþk yubltu ykd; ytðbeg mkck". "btoL;hlu fthKu mti - fwxwkc, mbts, rbºttu - yu ßgthu ftL;ltu ðgtd fgtuo n;tu ðgthu fjtveyu ftL;ltu mÓ’g MJefth fgtuo n;tu. 1897btk ylu 1900btk cu Jth ftL;u jtXebtk fjtvele mt:u yt©gJtm fgtuo n;tu.

cLlu Jåaule biºteLþk - MËûb biºte - Lþk mti:e rJNu»t fthK ;tu nðþk "bo. cLlu Jåault vºtÔgJnthbtk frJ;t ylu ykd; ytðbeg mkck":e gu rJNu»t ;tu "bole aatoytu atj;e n;e. cLlulu mti "btuo - mrJNu»t MJezlctpdolt "borJath - btk hm n;tu. fjtvelt SJlLþk jûg nðþk mðg, mðgle Ntu". fjtve mðglt Ntu"f n;t, mðglt mt"f n;t. ftL;lt SJlLþk jûg vK nðþk mðg, mðgle Ntu". ftL; mðglt Ntu"f n;t, mðgmt"f n;t. yt mk’Cobtk cLlu ctjtNkfh ylu brKjtjlt mbtl"beo n;t. cLlu btxu "bo ;tu mt"l nðþk, mtæg nðþk mðg. dbu ;u "bo ntug - rnL’w "bo ntug fu rF{M;e "bo ntug - "bo:e gu rJNu»t ;tu cLluLþk jûg nðþk mðg.

su mbgu ftL;lt fjtve mt:ult biºtemkck"ltu ythkC :gtu ;us mbgu ftL;lt Lntltjtj mt:ult biºte mkck"ltu ythkC :gtu n;tu, 1897btk. 1897btk Jztu’ht:e ftL;u Lntltjtjlu ‘mtnuc¥ mkctu"l:e «:b vºt jÏgtu n;tu. :tuztf s r’Jm vAe Lntltjtju yubLþk ‘«ubtuðmtn¥ ftÔg ftL;lu JtkaJt - rJJuaJt btxu btufÕGþk nðþk. ;h; s ftL;u ceò vºtbtk vtu;tlt ‘Jmk;rJsg¥ ftÔgbtk vtu;u suÔþk Ak’turJ"tl fGþO nðþk ;uÔþk s Ak’turJ"tl Lntltjtju yublt ftÔgbtk fGþO nðþk yu ykdu MvÐ yrC«tg ytÃgtu n;tu. vAe BþkcEbtk dßshlu Duh ftL;lu Lntltjtj mt:u mti«:b b¤JtLþk :Gþk nðþk. òu;òu;tbtk cLlu Jåau dtZ biºtemkck" :gtu n;tu. vAe :tuztkf Jhmtu cLlu Jåau m;; vºtÔgJnth :gtu n;tu. Lntltjtj yubltk ftÔgtu ftL;lu btufju, ftL; Mþ"tht MËaJu ;u Lntltjtj MJefthu, aatoytu :tg yub atÕgt fGþO nðþk. 1898btk ftL;u rF{M;e "boltu MJefth fgtuo ðgthu Lntltjtju ÃËlt:e ‘mðgr«g ytðbtLþk W¨gl¥ juF ftL;lu Jztu’ht btufÕgtu n;tu. yu nðþk cLlu Jåaule biºteLþk ces. "btoL;hlu fthKu ßgthu mti - fwxwkc, mbts, rbºttu MþØtk - yu ftL;ltu ðgtd fgtuo n;tu ðgthu 1902btk ftL;lt víe ‘Lntle¥le «MËr; mbgu Lntltjtj ylu btKufcnul CtJldh ytJelu ftL;lt fwxwkc mt:u hÌttk n;tk ylu muJtMþ©q»tt ylu Dhle mbd{ ÔgJM:t fhe n;e. yt mbgu ftL; ylu Lntltjtj ltlt dtuvlt: dgt n;t ylu nt:c ckdjtle ydtmebtk:e mtdh;x vh ÃËrKobtlt aL÷Lþk ’Nol fGþO nðþk. yt yLþCJ vAe ftL;u 1902lt sqlle 6êeyu ‘mtdh ylu NNe¥ ftÔg håGþk nðþk. ylu Lntltjtju ‘mtdhlu¥ ;:t ‘Ãþlojøl¥ ftÔgtu hågtk n;tk. 1903btk Lntltjtju ßgthu mt’htbtk ftujusbtk muJtytu ytve n;e ylu yublu LGËhuM:erlgtle btk’de ytJe n;e yu ykdu Lntltjtju ftL;lu CtJldh ;th:e mbtath ytÃgt n;t ðgthu ftL; Lntltjtjlu mbd{ fwxwkc mt:u CtJldh jtÔgt n;t ylu cu btm jde ftL;u Lntltjtjle muJtMþ©w»tt fhe n;e. ylu ‘bnubtltulu mkctu"l¥ ftÔg håGþk nðþk. ðgth vAe Lntltjtj Jhmtu jde JufuNlbtk CtJldhbtk ftL;lt yr;r: :gt n;t. 1903btk Lntltjtju yubLþk ftÔg ‘Jmk;tuðmJ¥ ftL;lu yvoK fGþO nðþk. 1903btk ftL;u ‘fufthJ¥le «M;tJltbtk ylu 1905btk yb’tJt’btk øþsht;e mtrnðg vrh»t’lt «:b yr"JuNlbtk ‘ytv½þk lJel ftÔgmtrnðg¥ ÔgtÏgtlbtk Lntltjtle vhtuût «åALl Yvu «Nkmt ylu «NÂM; fhe n;e. 1912btk ftL;u yuble jÎþ lJjf:t ‘btjt ylu Bþr÷ft¥ Lntltjtlu yvoK fhe n;e. òu fu 1910 vAe vhMvhlt biºte mkck"btk rNr:j;t ytJe n;e, yubtk f’ta yt mbgbtk ftL;lt SJlbtk ~ËLg;t ylu yufj;tlu fthKu yubtk l n;e W»bt fu l n;tu Wðmtn. òu fu 1923btk ftL;lt yJmtl vAe Lntltjtju 1929lt sqlle 16beyu CtJldhbtk ‘ftL;, a~bu Ntne¥ ÔgtÏgtlbtk ftL;lu W»bt ylu WðmtnÃËKo yksrj yveo n;e.

ftL;lt SJlLþk jûg nðþk mðg, mðgle Ntu". bl-Ó’glu su mðg jtøGþk ntug ;u mðg su ftuE "bobtk:e - vAe ;u rnL’w "bo ntug fu rF{M;e "bo ntug fu yLg ftuE "bo ntug - «tÃ; :ðþk ntug ;u "bobtk:e «tÃ; fhÔþk yu yuble MJ;kºt;t n;e, yubltu yr"fth n;tu. yu n;e yuble mðgle Ntu". "bo, ht»x[ fu mbts vK mðg:e vh l ntug. ‘mðgk vhk "ebrn. yu:e s ftL;lu "btoL;hlu fthKu suxjtu mbtsltu r;hMfth-crn»fth ;tJ;tu-m;tJ;tu l n;tu yuxjtu yultu Ztukd ;tJ;tu-m;tJ;tu n;tu, yule ymðg;t ;tJ;e-m;tJ;e n;e. 1923lt ÃËJtuo¾; yksrj-ÔgtÏgtlbtk Lntltjtju fÌtwk nðþk, ‘yubKu rF{M;-Ntml MJeftGþO. yuxju mdtkytu, Mluneytu, Lgt;ejtytuyu yubltu vrhðgtd fe"tu. "boåþM; «tael vûtJt’eytu yuJu yJmhu crn»fth fhu yu MJtCtrJf lu Mnbòg yuÔþk Au. vK yt ;tu Ehtlele ånthtuxe muJlthu brKCtElt åntÃËhe ;ßgtk< fuhele vuXu Ekztk åËmlthu brKCtE mkdt:u yuf Nu;hkSyu cume vtKe veJt lt vtze, rF{M;eytultk b¼btkmle Aex l:e yubKu brKCtElt Dhltk yLlNtf Atkzâtk. mkmthltu Ztukd brKCtElu MvÐ :gtu. yu crn»fth fh;tk mlt;l;tlu ltbu ytvKt mkmthu «J;o;tu Ztukd brKCtElu J"thu mtj;tu.¥ (’wCtoøgu nsw ytsu vK Cth;-mrJNu»t øþsht;-lt mbtsbtk yt Ztukd, yt ymðg;t «J;uo Au.) ftL;le sub Lntltjtjlt SJlLþk jûg nðþk mðg. yu:e yu s ÔgtÏgtlbtk yubKu fÌtwk nðþk, ‘bthe eclecticism - mJomthmkd{tnf Ô\r•t F{eM; fu F{eM;NtmlrJhtu" l ntug fu Lntu;e. sd;lt mJo "btuolu Eµhe vgdtb ðGnthu nwk btl;tu lu ytsu gu btLþk Awk.¥ ytb, Lntltjtj mJomthmkd{tnf n;t. yu:e s yu fjtvele sub ftL;lt mbtl"be n;t. J¤e yubKu yu s ÔgtÏgtlbtk btrbof;t:e fÌtwk nðþk, ‘brKCtEltu rF{M;e"bo htubl fu:rjf fu «tuxuMxkx mk«’tgltu l n;tu. MJ;kºt;tr«g brKCtE «f]r;:e s fkEf mk«’tg vh n;t.¥ ftL;ltu "bo MJezlctpdeg "bo n;tu. rF{M;e"bobtklt Ílqleytuyu ;tu MJezlctpdoltu, yublt "borJathltu vK ytJtu s r;hMfth - crn»fth fgtuo n;tu. YrZåþM; rF{M;eytuyu yublu vK vtFkze d½gt n;t.

1898btk ftL;u "btoL;h fGþO ;u ÃËJuo 1897btk ftL;lt "bobk:lft¤btk, ftL;lt SJlbtk ftuxfxele ûtKu fjtve ylu Lntltjtjltu ftL;lt SJlbtk «JuN :gtu n;tu ylu òu;òu;tbtk yubltu biºtemkck" ytðbeg ylu yrJåAu¼ :gtu n;tu. nbKtk s òuGþk ;ub mbtslt r;hMfth-crn»fthle Jåau, yLg yluf rbºttu- cjJL;htg MþØtk - yu ßgthu ftL;ltu ðgtd fgtuo n;tu ðgthu fjtve ylu Lntltjtju ftL;lu ylu ftL;u fjtve ylu Lntltjtjlu mntg ylu mntLþÇËr;, lezh;tÃËJofle rl»Xt yveo n;e. fjtve ylu Lntltjtj suJt rbºttu ntuJt yu ftL;Lþk vhb m’TCtøg nðþk.