"h;eltu "cfth

- ‘;tu vAe btht:e fthCtÁk ltu :tg¥

Mþk: ldh Wvh rJ"Jt lthele ytkF suÔþk yt:b½þk ytC ;tu¤tE hÌtwk Au. CzJehlt Ctju ;tu¤tyuj ’w~blltk jtuneºtcf;t bt:t suJtu MËhs mkægtlt xtuzju x´dtE hÌttu Au. Jhmt’lt rJgtudu JtkÍKe Jrl;tlt W’h suJt Yv "helu MË;uje aejtuxt l’ele cFtujlt vtujtKtubtk ’wft¤ ztfjt Jdtze hÌttu Au. hKbu’tlbtk DJtgujt dshtòule sub zwkdht fKme hÌtt Au. yuJu xtKu l’elt ftkXu ytJujt yuf ’hcthe ckdjtbtk f]vtNkfh ltbltu fthCthe fzf yJtsu nuðþrbºttu ylu ybj’thtulu fne hÌttu Au.

‘‘l clu, ftuE ft¤u l clu, yt f]vtNkfh vthtuXlt vdjtk l Chu.¥¥

vt;¤e ftXelt fhzt fthCthelu rbºttuyu mbòJxltk AuÕjtk JuK fe"tk.

‘Cjt :Elu ybtYk fuÔþk btltu. swJt¤ btuxtu Au. ckdjtu Ftje fhe dtbbtk hnuJt ytJ;t hntu yubtk ztvK Au.¥

‘‘yuJt ztvKlt ’rhgt ztu¤JtLþk yt f]vtNkfhu ftuE r’ fÕÃGþk l:e. ylu zhelu zdÕþk CYk ;tu vAe btht:e fthCtYk :tg lrn.¥¥

’uJ;tytule Mºteytult luºtfb¤le vtkvKu ÃËò;t ÃËJoòultu vltu;tu Ãþºt yufltu cu l :gtu ðgthu mti WXât. ytCbtk:e yk"thtlt Zdjt Ztu¤tE hÌtt n;tk. "h;e bt:u btk bujzelt bZ mtbu æËK;t ÇËJtle sub vJl æËK;tu n;tu. atumX òudKeytu òKu htmzu hb;e ntug yuJtu Dtuh QX;tu n;tu.

Jt; yub cle n;e fu huJtftkXt Wvh ’wft¤lt ytu¤t W;gto n;t. dtbztk ÕËkxt;t n;tk. "tllt ftuXthtu ðËx;t n;t. Ítjtu’ vhdKtbtk Mþk: htßgbtk Jm;t Cejtuyu ;ehftbXtk nt: "gto n;tk. òmt Wvh òmt ytJ;t n;t, Mþk: yts Õþkxt½þ fu ftj ÕþkxtNu yuJt Cg:e :h :h fkvðþk nðþk. hts vtmu Bþftcjtu fhJt suxjt Vtuslt btKmtu lntu;t. hts ’uJtbtk zqcuÕþk nðþ.k vtujexefj yusLx ºtem dtWlu vÕju vzâtu n;tu. ykd{us mhfthle b’’ btkdu ;tu vK atu:u r’Jmu Vtus Mþk: vntukau. ytJe Jmbe Ju¤tbtk:e WdhJt ylu mjtb;e Ft;h mtiyu f]vtNkfhlu dtbbtk hnuJt ytJJt mbòJe òugt vK f]vtNkfh vtu;tlt rlh"thbtk yKlb hÌttu.

yt f]vtNkfh Ôgtm yxfltu ytur’hg c{tñK cåatu. Bˤ Fuzt dtbltu mhfthbtk vk’h Yrvgtlt vdthu ltufhe fh;t fh;t Mþk:lt fthCthe v’u vqdujtu. SJ;hle yluf ;zffe Atkgzelu òuElu ShJe òKlth f]vtNkfh Dzef ytzu vzFu :gtu. nuðþrbºttu Vzf;u nigu Duh ÃËde zujelt Ctudt¤ Ceze vtuZe dgt.

btlCkd :guje btLþlelt bl suJe b"ht; bhftE dE n;e. rak;tlt ytujJt;t ykdtht suJt ;thtuzegt ;d;d;t n;t. vJl «tATxwk ltkF;tu n;tu yuJu JF;u fthCthelt ckdjtle WDtze cthebtk:e yuf VhVheGþk vzâwk. WDtze ytkFu yt¤tux;t f]vtNkfhu ’eJtle Jtx m;us fhe ftd¤ WfuÕgtu jÏGþk nðþk.

òmt raêe.

;bthu su ;igthe fhJe ntug ;u fhòu ybu bnuj ÕËkx~þk r;òuhe ;tuz~þk. j´F;kd Cej ytduJtl.

òmt raêe Jtkae f]vtNkfhlu òKu fu vtu;tle fmtuxe :;e jtde. htò ct¤f yJM:tbtk, yt mkòudtubtk bnujLþk hûtK, òb’th Ft;tle swbu’the hig; lu hûtK ytvJtle vtu;tle Vhslu y’t fhJtLþk rJath;tu yt¤tux;tu hÌttu. ytJlthe ytV; mtbu yzeFb WCt hnuJtlt ykftuzt bu¤J;tu hÌttu.

Vtxuj rvgtjtlt rbòsJt¤e ftrblele fhze ytkF suJtu MËk: bt:u MËhs Wde dgtu. ;v;t ;usu "h;elt ;ztft ctujtJt jtøgt.

f]vtNkfh fthCtheyu fauhebtk sElu Mþk: htßglt dtbudtb JtJz btufÕgt fu hts bt:u C´m W;he Au btxu Vtusbtk Ch;e :E òJ.

ceò Fch ykd{us AtJKelu btufÕgt hts ylu hig; Cgbtk Au. ;tcz;tuc Vtuslu hJtlt fhtu.

mtks Mþ"ebtk ;tu dtbudtb:e mh’thtu, ltle ltle Xfht;tult Xtftuhtu, htsÃË;tu hKu aZJt hts’hcthbtk sbt :E dgt. btKmtule òKu XX òbe dE. bhKeyt bh’tuyu BËAu ;tJ ’e"t.

nr:gthtu "thK fhe ht;tuht; zwkdht J¤tux;t,Jdztu J´";t, ntkfjt vzftht fh;tk zwkdhtle dt¤ebtk ÕËkxtY xtu¤fe bt:u ctÍ Ívx bthu yub Ívx bthe ftuElu ftbXt bt:u ;eh aztJJtLþk Ju¤w hnuJt ’eæþk lrn. ft¤e fefeytheytu ctuje zwkdhle dt¤eytuyu vzAk’t vtzât yu vzAk’tlt J¤;t vzDt l’eytule Cukfth CuFztuyu ÍeÕgt. yubtk:e JnY Yv ck"t½þk. Õþkxthtlu Jt¤eÍqzelu mtV fhe zwkdhu zwkdhu ztght fgto. ftuE FeKbtk:e cnth l lef¤u ;ule atkv;e lsh htFe Cejtulu ÇþkztElt CezÔgt.

atu:u r’Jmu ykd{us Vtus ytJe vntukae ÕËkxthtytulu mtV fhe vtAe J¤e dE. fthCtheyu hig;lt ytkMþ ÕËAJt ftgoJtne fhe, Fuzq; Cejtulu ;dtJe, c¤’ ylu ylts ytve rlCtJ fgtuo. yu s he;u htn;ftbtu Ftuje dhec Cejtulu WdthJtlt Wvtg yt’gto.

ltuk" &

yt ftcuj fthCthe f]vtNkfh CdJtlS Ôgtmltu sLb ;t. 13-4-1853lt htus Fuztbtk :gtu n;tu.

;ublt bt;t-rv;t yJmtl vtb;tk ;ublt VtuElu ðgtk cu CtEytu WAgto n;t.

;ubKu 33 J»tole Wkbhu btbj;’thltu ntuÆtu «tÃ; fgtuo n;tu.

Mþh;lt fju¾xh be. htucxomlu jFuÕþk fu ‘‘;ubKu blu nkbuNt ftbbtk mk;tu»t ytÃgtu n;tu. ;u atjtf btbj;’th Au. ;u yrC«tg ykd{uSbtk Au. ;ultu lk. 869 1889lt òLGþythebtk jFtgujtu Au. ;ubKu mFtJ;tu vK fhuje. ;ublt ceò vðle bntjûbelt ltb:e Fuztbtk bntjûbe vtXNt¤t FtujtJe n;e.¥¥

;uble c’je JF;u MËh;lt yuf yFcthu ;t. 5-8-1906lt ykfbtk jÏGþk nðþk fu,

be. Ôgtm yt Nnuhbtk hÌtt ðgtk Mþ"e ;uytu MJ;kºt ylu yufbtdeo sKtgt Au. yuJt yuf buSMx[uxle c’je :Jt:e mbs "htJlth «òJdobtk r’jdehe Vujtg yu clJt òud Au.

©e f]vtNkfh Ôgtmlu mhfthu htJcnt’whltu EÕftc ytÃgtu n;tu.