luxJfo
yswolrmkn yu he;u Jzt«"tl blbtunlrmknlu Bþmec;btk BËfJt btkd;t n;t ? ytR.ytR.xe. ylu ytR.ytR.yub.btk yBþf s «’uNlt Jæþ rJ¼t:eoytu fub ntug Au ? yuf yÕvrJhtble ÇËju belt ltble yxfJt¤tytulu vAt; ftubbtk BËfe ’e"t ! bkzj vkalu SJ;tu fhlth cLlu sK ûtrºtg s fub ?

vAt;, cufJzo, ytu.ce.me., Nuzâwyj x[tRc, NuzâwÕz ftMx, ’rj; Jduhult WØthltu ytNg dtk"eSle, ðþfthtble, lhrmknle, behtkle, ðþjmele, fcehle, Nchele yt ÇËrbbtk ytÍt’e vnujt:e s BË;o :gujtu Au... yubtk b;tuLþk htsfthK ;tu nbKtk s ÎþMGþ ctfe yt c"t Jdtuo btxuLþk vka ytÍt’e bégt vAe mti «:b 1953btk lunY mhfthu ytvKt ftftmtnuc ftjujfhlt «BþFv’Jt¤wk ftft ftjujfh frbNl hauÕþk suLþk Bˤ ftb cufJzo (vAt;) ftubtule ytu¤F fhJtLþk nðþk. yu vkabtk ytvKt ’uNle c"e s brnjtytulu cufJzo (vAt;) Jdobtk dKJtbtk ytJuje !

yu vka «btKu ytFt ’uNbtk :Elu fwj 2399 cufJzo ftub dKtJtguje.

yu vAe ytÔþk ceswk vka bkzj vka cltJtGþk... btuhthSCtE ’umtE Jzt«"tl n;t ðgthu...

JdoCu’- òr;Cu’ ltçË’ fhJtle yt c"e fmh; n;e yu vkalt Jzt ce.ve. bkzj ltblt rcnthlt yuf btS BþÏg«"tl n;t. 1978btk btuhthS mhfthu yule halt fhuje. JdoCu’ ltçË’ :tg yu ÷rÐyu vAt; ftubtult WØth btxu juJt suJt vdjtytule CjtbK vK yuKu fhJtle n;e. yt vAt; ftubtulu ytu¤FJt btxu 11 «fthltu ‘¢uxuhegt¥ l¬e fhujtu... mtbtrsf, NiûtrKf, ytr:of Jduhu yu bkzj vkau Nuzâwj ftMx (yum.me.) ylu Nuzâwj x[tRc (yum.xe.) rmJtgle fwj 52 xft Jmr; bkzj vkabtk ytJ;e n;e yu ytu.ce.me. (y"h "ul cufJzo ¾jtm)btk bkzj vkau ’uNChle sw’e sw’e fwj 3743 òr;ytulu vAt; òr;ytubtk dKelu ynuJtj 1980lt rzmuBchbtk ðgthlt ø\n«"tl Íijrmknlu ytvujtu.

1950lt 26 òLGþytheyu Cth;lt ck"thKltu ybj :gtu yubtk sKtJtGþk nðþk fu... Nuzâwj ftMxle ftubtu btxu 15 xft ylu Nuzâwyj x[tRc btxu 7tt xft cuXftu yltb; htFJtle CjtbK fhuje. ftft ftjujfh vkau vtu;tltu ynuJtj 1955btk ytvujtu vK yu ynuJtju ceS ftuE ymh fhe lntu;e. bkzj vkaltu ynuJtj vK 1980btk hsq fhtgtu vAe. ftuÕz Mxtuhusbtk vze hnujtu. jdCd 9 J»to Mþ"e ftukd{um m•ttbtk n;e. yu vAe 1990btk Je.ve. rmknlt Jzt«"tlv’Jt¤e sl;t ’¤le mhfth ytJe. yu s Je.ve. rmknu bkzjvkalt ynuJtjlu fthKu yk"thtbtk:e cnth ftZTgtu... ylu yule CjtbKtultu ybj fhJtle ònuht; fhe.

Je. ve. rmknu bkzj vkale CjtbKtultu ybj fhJtle yu su ònuht; fhe yultu mF; rJhtu" :gtu. mukfztu lJGþJtltu btgto dgt ylu fuxjtg GþJtltuyu yÂølMltl fhelu crj’tl ytvJtlt «gítu fgto. yuJtu òKe;tu «gí r’Õne GþrlJrmoxelt htSJe dtuMJtrblt ytðb crj’tlltu rfMmtu òKe;tu Au. (yu JF;lt ‘luxJfo¥btk yt ykdule mD¤e rJd;tu Au.) yu mt:u Mþr«b ftuxobtk vK yhS :E fu bkzj vkaltu ybj l fhJtu.

1992lt 16 lJuBchu Mþr«b ftuxuo ytu.ce.me. btxu 27 xft yltb; cuXftu htFJtltu åþft’tu ytÃgtu vhkðþ ytu.ce.me.btk suytu bjtE’th Jdo ntug yulu yt jtC:e Jkra; htFJt vK Mþr«b ftuxuo sKtÔGþk.

kbkzj vkaltu yltb;ltu yt ybj mhfthe, y"o mhfthe, Mþ"htEle ònuh mhfthe W¼tudle ltufheytubtk Jduhubtk NY :E dgujtu vK rNûtK mkM:tytubtk Je.ve. rmknle mhfthlt v;l vAe ybj fhJtle ftuE rnkb; fhe Nfðþk ln´. 16 J»to vAe Je. ve. rmkn suJt yuf ceò ûtrºtg yswolrmknu bkzj vkale CjtbKtultu ybj mhfthe Wåa ftujuòubtk fhJtltu rlKog je"tu.

yu vnujtk 2005lt ytudMxbtk Mþr«b ftuxuo mhfthle b’’ rJlt atj;e c"e s ftujuòubtk:e yltb; cuXftu c"e s ltçË’ fhe.

yt:e yu s JF;u mhfthu ylu ceò vûttuyu ck"thKbtk Mþ"thtu fhelu yltb; cuXftu Vhe Xtufe cumtzJtltu «gí fgtuo. yu Mþ"thtu 2005lt rzmuBchle 21be ;theFu :gujtu ðgthu mkm’btk Ctsv mrn; ftuE vK vûtu yultu rJhtu" ln´ fhujtu. yu Mþ"thtlu yt"th cltJelu yswolrmkn Wåa NiûtrKf ftujuòubtk 49.5 yuxju fu 50 xft s dKtulu (49tt xft yuxu ~þk ?... sl;tlu fu ftg’tlu WÕÕþ cltJJtle s Jt; Au lu ?) yltb; Xtufe cumtzJtltu «gí fgtuo.

vAt; ftubtule dK;he su :guje yubtk vK Jmr; dK;hebtk suJe dtuctathe :tg Au yuJe dtuctathe :guje s Au. yuxju fu suytu FhuFh vAt; ftubtubtk ytJu Au yuJe fuxjef ftubtu hne dE Au ylu suytu vAt; ftubtubtk ytJJt l òuEyu ;uJt ytJe dgt Au. ytbtk htsM:tlle belt ftubltu ’tFjtu òKJt suJtu Au. htsM:tlbtk mJtE bt"tuvtuh rsÕjtbtk ctbKJtm ltbLþk yuf dtbzwk Au. yt beltytu ðgtklt ytsu ’uNChbtk ylu vturjm:e btkze hujJubtk c"t s bn•Jlt M:tltu Wvh ftuElu ftuE beltlu cuXujtu òuE NftNu. yt beltytu fuJe he;u yltb; ftubbtk ytJe dgt yu òKJt suÔþk Au. htsM:tllt bthJtz rJM;thbtk ‘Cejbelt¥ ltble yuf ftubLþk JaoMJ Au. nJu, su btKm vAt; ftuble gt’e cltJJt dgujtu yult:e fu xtRvhtRxh:e yt ‘Cejbelt¥ Nç’ jFJtbtk ‘Cej¥ vAe yÕvJehtb :E dGþk yuxju ‘Cej, belt¥ yuÔþk JkatGþ ylu belt ftub ;tu ðgtk n;e s... yuxju ;uytu vAt; ftubbtk dKtgt ylu vAt; ftublt jtCtu vK yublu b¤Jt jtøgt.

ytÔþk s ytR.ytR.yub.btk ;:t ytR.xe.ytR.btk «JuN vheûtt btxu yBþf rJM;thlt «JuNt:eoytu Jæþ mkÏgtbtk vtm :;t ntug Au yuLþk fthK yu rJM;thbtk atj;t yÇgtm Jdtuo Au. ytR.ytR.yub.le «JuN vheûtt ‘fBctRLz yuzrbNl xuMx¥ (fux) fnuJtg Au ßgthu ytR.ytR.xe. btxule «JuN vheûtt ‘òuRLx yuLxhLm yu¾Ítb¥ (S) fnuJtg Au.

yt vheûttytubtk ftuxt, htsM:tllt rJ¼t:eoytu Jæþ vtm :;t ntuJtLþk y:Jt vxKtlt rJ¼t:eoytu Jæþ vtm :;t ntuJtLþk fthK ðgtk atj;t ‘xGþNl ¾jtm¥ Au. vxKtltu xGþNl ¾jtm ‘øþYfwj¥ fnuJtg Au ßgtk dhec rJ¼t:eoytulu bV; CKtJJtbtk ytJu Au. ðgtk CKujt 30 rJ¼t:eoytuyu vheûtt ytvuje yubtk:e 26 vtm :E dgujt.

htsM:tlLþk ftuxt Nnuh yuf sbtltbtk yult ftuxtlt vð:h y:Jt ftuxtle xtRÕm y:Jt ftuxtle mtze btxu òKe;t n;t vhkðþ ytsftj yu ‘S¥le ‘yuLxhLm xuMx¥lt ftua´d ¾jtmtu btxu òKeðþk Au. ftuxtbtk yuÔþk cluÕþk fu... jdCd ’muf J»to vnujtk ðgtk su. fu. rmL:urx¾mltu W¼tud n;tu. jdCd 10,000 btKmtulu yubtk ltufhe n;e vK yu ck" :E dgtu. yubtk rJltu’ ckmj ltbltu yuf yvkd yuLSlegh n;tu yuKu ytR.xe.ytR.btk «JuN vheûtt btxultu yuf xGþNl ¾jtm NY fgtuo. yubtk mV¤;t b¤;e dE yub yuJt ¾jtmtu J";t dgt. ytsu ftuxtbtk ytJt jdCd 100 ¾jtm Au subtk 30,000 rJ¼t:eoytu CKu Au. (yb’tJt’, Jztu’ht, Mþh;, htsftux, CtJldh, Çþs Jduhubtk ytJt ¾jtmtu Jæþ ntug ;tu øþsht;e rJ¼t:eoytu ytJe ytR.ytR.yub. fu ytR.ytR.xe. ftujuòubtk ’tFj :E Nfu. ytsu ytJe ftujuòubtk øþsht;e rJ¼t:eo jdCd ntu;tu s l:e. yb’tJt’btk ytR.ytR.yub. Au ylu Cth;le Ayu ytRytRyub ftujuòubtk yu «:b fûttle Au.. yult r«ÂLmvtj vK øþsht;e Au vK yubtk øþsht;e rJ¼t:eoytule xftJthe fuxje ? yuÔþk s yul.ytR.ze.le ftujus Au yubtk vK øþsht;e rJ¼t:eoytu fuxjt xft ? yt cLlu ftujuòubtk vkòc, rcnth, ft~beh, ckdt¤, fKtoxf, bntht»x[, htsM:tl Jduhult rJ¼t:eoytu Jæþ «btKbtk yu ftujuòule NYyt; :E ðgthlt ntug Au... A;tk øþsht;btk btuxtu Ct :Elu Vh;t rNûtKNtMºteytulu yt rJ»tgle rak;t l:e !) ftuxtle mV¤;t òuElu htsM:tllt sgÃþh suJt Nnuhbtk vK ‘xGþNl ¾jtmtu¥ FtujJt jtøgt !

òu fu yltb;ltu su Cg yswolrmknlt fthKu WCtu :gujtu yu Cg nJu htFJtle sYh l:e. fthK fu blbtunlrmkn... yswolrmknle hb; mbS dgt ntug fu ln´ y:Jt ybMðþ rlJu’l :Gþk yubtk su ntuct¤t :gt yu vK yubKu «"tlbkz¤lt ftgtojg îtht 5 ;theFu yswolrmknle ’hFtM;lu vtAe Jt¤e ’e"e n;e.

cnw fu¥Jtg !

’wrlgtbtk hnuJt suJt 200 Nnuhtubtk ÍTGþhealtu yt JF;u vK vnujtu lkch

bmoh Ìtwbl rhmtumo fLmÕx´d ltble mkM:t îtht ’wrlgtbtk hnuJt suJt Nnuhtule yuf gt’e ’h J»tuo cnth vztg Au yuJe gt’e yt J»tuo cnth vze Au subtk yuJt 215 Nnuhtult ltb Au ylu yubtk MJexTÍhjuLzlt ÍTGþhea Nnuhltu lkch dgt J»tuo vnujtu n;tu yub yt J»tuo vK vnujtu Au.

zçjel Nnuh yuxju ytghjuLz (Rkøjtkz- rc{xllt ºtK Ctd Au... MftuxjuLz, ytghjuLz ylu Rkøjtkz)Lþk M:tl yt 215 Nnuhtubtk 24Bþk Au. yuKu jkzl ylu vuhemlu vK vtA¤ htFe ’e"t Au. jkzlltu lkch 39btu Au ylu vuhemltu 33btu.

yt btusKe «btKu hnuJt suJt 30 Nnuhtu vrùb Gþhtuvbtk ytJu Au. ’t.;. ÍTGþhea, SluJt, clo, £uLfVxo, zmujz[tuV ylu BGþlea. (DKt BGþleF, ÍTGþheF fhu Au.) ÃËJo Gþhtuvlt Nnuhtule mkÏgt yt gt’ebtk yt JF;u J"e Au.

hnuJtlu jtgf ln´ yuJt Nnuhtubtk cd’t’ltu lkch vnujtu Au ylu yu vAelt lkchu ytr£ftlt ftukdtu ’uNLþk vtxldh c{tÍJeju Au ylu vAe bæg ytr£ftLþk ctkøþE Au.