lbo’t BþÆu r;J{ ytk’tujllt yuk"tK
’uNlt rJhtu"eytu lbo’t ck"ltu rJhtu" fhu Au& sglthtgK Ôgtm

bu"t-ytbeh ylu rJjtmhtJle ÍtxfKe ftZJtbtk ytJe& ck" clJt:e 50 nòh fhtuzle Wðvt’l Nr¾; J"Nu

(«r;rlr" îtht) Mþh;

lbo’t gtusltltu rJhtu" ’uNlt rJhtu"eytu fhe hÌttk Au. ht»x[ltu rJftm ylu dtihJ ytuAwk :tg ;u btxu cnwht»x[eg fkvlelt yusLxtu rJhtu" «’Neo; fhe hÌttk Au. rVÕb yrClu;t ytbehFtllu yts «òyu FCu cumtze Au nJu yt s «ò jt; bthelu ;ulu æˤbtk bejtJe ’uNu. lbo’t BþÆu nJu fxtufxeltu mbg ytJe hÌttu Au. ;ult btxu r;J{•tb ytk’tujl fhÔþk vzu ;tu ;u vK fhÔþk vzNu ytJt rJ"tltu ytsu ÃþJo "thtmÇg ylu lbo’t rldblt btS auhbul sglthtgK Ôgtmu Mþh; Ft;u Wåatgto n;t.

lbo’t ck"le ôatE J"thJt mtbu r’Õne Ft;u bu"t vtxfh ylu ;ult mngtude ytk’tujl fhe hÌttk Au. yt ytk’tujllu rVÕb yrClu;t ytbeh Ftlu vK mb:ol ytÃGþk Au. su:e AuÕjt fuxjtf r’Jm:e Mþh; mrn; mbd{ øþsht;btk gtusltlt rJhtu"e mtbu htu»t «dx :E hÌttu Au. ytsu Mþh;btk ;btb htsfeg vûttu ;:t yluf mkM:tytuyu Cudt b¤e hkdWvJl Ft;u yuf r’Jmlt "hKt fgtO n;t.

yt "hKtbtk ntshe ytvJt btxu sglthtgK Ôgtm ytÔgt n;t ;uytuyu lbo’t ck"lt rJhtu"eytule ÍtxfKe ftZe ytk’tujllu Jæþ Wd{ cltJJt btxu jtuftulu ntfj fhe n;e. ;uytuyu ;ublt Jf;Ôgbtk sKtÔGþ knðþ kfu, dwsht;le SJt’tuhe mbtl gtuslt btxu suytu rJhtu" fhe hÌttk Au ;uytu 35 nòh rJM:tvele Jt; fhu Au vhkðþ jtFtu jtuftu vtKe rJlt JjFt bthe hÌttk Au ;uLþk rJath;t l:e. vtKe rJlt ;uytulu btEd{uNl fhJtle Vhs vzu ;tu rM:r; DKe s Fhtc :E Nfu Au, ;u:e ftuE vK Ctudu lbo’t gtuslt ;tu mtfth fhJe s vzNu.

fuxjtf jtuftulu ’uNle «dr; Ïþkae hne Au ;uytu bÕxeluNl fkvlelt vimu fXÃþ;¤ele sub ltkae hÌttk Au. ytdtbe r’Jmtubtk Cth;ltu Mþgo bægtntlu hnuNu ;ub sKtJe ;uytuyu fÌtwk nðþk fu, ceò rJµ Gþæ" ct’ yburhftlt luNl zuJjvbuLx ftWLmeju yuf rhvtuox ;igth fgtuo n;tu subtk sKtÔGþ knðþ kfu, 19be m’e Gþhtuvle, 20be m’e yburhftle ;tu 21be m’e yurNgtle hnuNu, ;ubtk vK ael ylu Cth; ytr:of ÔgJM:tLþk luð\ðJ fhNu. ytJtu s yuf yLg rhvtuxo :gtu Au ;ubtk 2050btk yburhft, ael ylu Cth;lu ytr:of bntm•tt ;hefu WChe ytJNu. ytJe Cth;le «dr; fuxjtf jtuftulu Ïþkae hne Au ;u:e ;uytu lsh ¾âtk ylu rlNtl ¾âtk ;uÔþk fhe hÌttk Au. bu"t vtxfh swêe Au ;ub sKtJ;t fÌtwk nðþk fu, ;u dtk"eSle yrnkmtle Jt; fhu Au vhkðþ lbo’t rJM:trv;tu btxu s;tk yr"ftheytu ylu muJtCtJe mkM:tytu mtbu nwbjt :E hÌttk Au.

bu"tlt ytk’tujllu mb:ol ytvltht rVÕb yrClu;tle ytbeh Ftlle ÍtxfKe ftZ;tk ;uytuyu sKtÔGþk nðþk fu, bnuj suJt bftlbtk hnu;t ylu VtEJ Mxth ntuxjbtk W;h;tk jtuftulu ’wrlgtle d;tdb l:e. ;ulu rJM:tve;tu btxu yLþfkvt :E Au vhkðþ øþsht;lt jtFtu jtuftu vtKe rJlt JjFt bthu Au ;ule yLþfkvt :;e l:e. yt s jtuftuyu ytbehlu FCu cumtzâtu Au vhkðþ nJu ;ulu jt; bthelu æˤbtk Vukfe ’uJtNu.

ytsle rhÔGþ frbrxle cuXfbtk bntht»x[lt BþÏgbkºte rJjtmhtJ ’uNBþFlt JjKlu ;uytuyu rJath rJltLþk dKtÔGþ knðþk. ;uytuyu fÌtwk nðþk fu, ck"btk:e 1450 budtJtux rJs¤e vu’t :Nu ;ubtk:e 57 xft bæg«’uNlu, 27 xft bntht»x[lu ;:t 16 xft øþsht;lu b¤Nu. bntht»x[ ntj rJs¤elt mkfx:e vhuNtl :E hÌtwk Au ;uJtbtk rJjtmhtJLþk JjK ytDt;slf hÌtwk Au.

;uytuyu fÌtwk nðþk fu rhÔGþ frbrxlt rhvtuox ct’ rM:r; mtbtLg l:e. fuL÷ mhfth øþsht;le «s’tle Ntkr; ylu FtbtuNelu lc¤tE mbS hne Au. vhkðþ ;uytu ytd mt:u hb; hbe hÌttk Au ;ule ;ublu Fch l:e. ytJtltht r’Jmtubtk lbo’t BþÆu r;J{•tb ytk’tujl fhJtbtk ytJNu ylu ;ult btxu jtuftu ;igth hnuNu ;ule Ft;he Au.