‘MJtbe, ybtðg, ht»x[, ’wdo, ftu»t, mult ylu MþÓ’ htßgltk mt; ykdtu Au.¥

‘‘ The king, the cabinet and the parliament form the crown ¥¥ rc{xlle htßg vØr;btk ‘‘ Crown ¥¥ le ÔgtÏgt yt «btKu ytvJtbtk ytJe Au. Lord Bryce îtht ‘‘The Cabinet Government ¥¥btk ;uLþk mrJM;h rJ¹ju»tK fhtGþk Au. Lord Bryce, rJµlt xtualt htßgNtMºteytu vifelt yuf bltg Au. vhkðþ, htßg yuxju ~þk ? ;u JtÂÕbfe htbtgKbtk CdJtlT ©ehtblt BþFu mbòJJtbtk ytÔGþk Au, ;ultu vgtog Ntu"Jtu yr; Bþ~fuj Au. mdo 100btk ;u rJ»tu rJN’T aato CdJtlT ©e htbu fhe n;e. mti:e bnðJle Jt; ;tu ;u Au fu, Ch;S bnthtò ’Nh:ltk rl"l vAe ©ehtblu b¤Jt dgt n;t. Cth;eg mkMf]r;yu ©ehtblu bgto’t - ÃþY»ttu•tb fÌtt Au, ;uxÕþk s ln´ vhkðþ, ;uytulu rºtft¤¿t vK fÌtt Au. ©ehtblu vtu;tlt rv;t©eltk B\ðGþle Fch ;tu ftuEyu fÌtt rmJtg s vze dE n;e. ;uytuyu bnthts ’Nh:ltk rl"l vAe ðþ;o s, jûbKlu fÌtwk nðþk fu, ‘‘buk rv;t©elt h:lu ‘’rûtK r’Nt¥btk s;tu òugtu Au. jûbK yt ~þC rlNtle ;tu l:e s.¥¥ ytb CdJtlT ©e htblu vtu;tlt rv;t©eltk rl"lltu Ïgtj nNu s. f’ta ;u:e s Ch; vtmu:e ;u rJ»tu fNe s btrnr; bu¤Jtle W;tJ¤ fhJtlu c’ju, mti:e vnujtk ;ubKu Ch;lu htßgNtMºt mbòJÔþk NY fGþO. "igole yt vhtftÐt Au. htb- htßg ftulu fnuJtg ;uLþk yt ßJjk; W’tnhK Au. CdJtl ©ehtblu ht»x[le mti:e vnuje rak;t n;e, vtu;tle fu vtu;tltk ytÃ;sltule vK rak;t ;ubKu vAe fhe n;eu.

ht»x[ yuxju «ò ylu «’uN. ;ultk mt; ykdtubtk (1) MJtbe - The de'jur'e political sovereign yn´ de'jure' Nç’ bnðJltu Au. ;u ‘‘ftg’umhltu¥¥ ‘‘Political sovereign ¥¥ ntuE Nfu. ;ulu s ‘‘MJtbe¥¥ fne Nftg (fthK yn´ MJ- vtu;tltk vKt-ltu CtJ Au.) ln´ ;tu ;u btºt ‘‘Ntmf¥¥ Au. sub fu, ‘rc{rxN mtb{tßg.¥ ;uLþk ‘Ntml¥ nðþk ‘htßg¥ nðþk. vhkðþ, mtat y:obtk ;ulu ‘MJtbe¥ fne Nftg s ln´ fthK fu AuJxu ;tu ;u rJ’uNe Ntml nðþk. ;u:e ;uytu ‘‘Ntmf¥¥ n;t ‘‘MJtbe¥¥ l n;t. jtufNtnebtk Political sovereign sl mtbtLg Au. ;u ‘«ò¥ l:e. ytvKu rc{xllt fu ;ule ‘«Çþm•tt¥ leau hnujt htòytult ‘«òsl¥ n;t. nJu ytvKu ltdrhftu rAyu. ‘We are the political sovereign. ¥ CdJtl ©ehtblt mbgbtk JtM;Jbtk ;tu,constitutional monarchy n;e. bnthts ’Nh:lu ©ehtblu ‘GþJhts¥ v’u ‘yrC»tuf¥ fhJtu n;tu ;tu ;u ÃËJuo ;uytuyu ‘‘®øT ¥¥ (The Parliament) ylu ‘mrbr;¥ ‘‘The people at large le yLþbr; je"e n;e. (mkCJ;& Referendum vK fhJtbtk ytÔGþk ntug.)¥¥

ytb mkJi"trlf ÍTÿT (MJtbe), ybtðg (The Cabinet), ht»x[ The people, (4) ’wdo ÔGËntðbf feÕjtytu. ;u Gþdbtk ;uLþk mti:e Jæþ bnðJ nðþk. (5) ftuN, Finance : WÕjuFleg ;tu ;u Au fu, yt s mdolt, ¹jtuf v’btk ’wdtuolu, "l "tLg, ytGþ", s¤, GþØgkºttu, rNÕveytu. (Engineers - multytubtk Engineering unit ntug Au) Ji¼tu ( Medicle - core) ylu btuxt "Lþ"toheytu:e mßs htFJt yLþhtu" fgtuo Au.

CdJtl ©e htbu deficit finance f’e ln´ fhJt Ch;lu ‘yt¿tt¥ fhe n;e. (¹jtuf 54) ;uytuyu Ch;lu MvÐ mjtn ytve Au fu, htßle Wvs fh;tk Fao DKtu ytuAtu ntuJtu òuEyu. mt:u Ckzth J"thJtle MËalt ytve Au. ;u ;tu Xef, vhkðþ, ¹jtuf 54 btk fÌtwk Au fu, Ckzth, lx ;:t l;ofeytu vtA¤ JuzVJtu ln´. CdJtlu ¹jtuf 55btk ’uJ, rvð\ytu, rJîtl c{tñKtu, yr;r:- mðfth, gtuØtytu ylu rbºt - Jdo (ht»x[)lu mntgÇË; :Jt Ckzth JtvhJtle mjtn atu¬m ytve Au. ¹jtuf 55/56/57/58 ylu 59btk Lgtg;kºt rJ»tu mbsK ytve Au. ;ubtk LgtgBËr;o ;xM: ntuJt òuEyu rl»vût Lgtg b¤Jtu òuEyu. ÷Ôg jE yLgtg l fhu ;uJt ntuJt òuEyu ;ub fÌtwk Au.

©e htbu 6êtu BþÆtu multytultu fÌttu Au ftuEvK ht»x[ «c¤ mult rmJtg xfe s Nfu ln´. ;uytuyu mirlftu mkðþÐ hnu ;u vK CthÃËJof fÌtwk Au. ;ubs rJrJ" ÔGËn halt rJ»tu vK mkrûtÃ;btk ;u ÃËJuo fÌtwk Au Ch;lu ‘rs;uL÷eg¥ clJt mt:u. ‘‘’iJe ’w&Ftu¥¥ mbgu fE he;u ftb juÔþk ;u vK mbòÔGþk Au. ’iJe ’w&Ftu yuxju, yÂøl jtdJtu, sj-«jg, htud, ’w»ft¤, bntbthe Jduhu.

ytvKu yt Gþdbtk ‘Crisis magement ¥le Jt; fheyu Aeyu. 4,500 J»to ÃËJuo ©ehtbu ;u rJ»tu rJathtu ytÃgt Au.sl;tlu ftuE ‘btLþ»te - ’w&F¥lu hnu ;u òuJtltu htòltu "bo Au ;ub MvÐ;& fnu;tk CdJtlT ©ehtbu, sl;tLþk atuhtu:e, Nºtwytu:e ‘‘htòlt btle;t ÃþY»ttu:e¥¥ yr"ftheytu:e ;:t htòlt jtuC:e vK «ò ’w&Fe :tg Au ;uJe MvÐ Jt; fhe Au. yn´ AuÕju:e òuEyu ;tu su htò jtuCe ntug - Jæþ vz;tu fh ltF;tu ntug - ;u EåAleg l:e. ;u:e «ò ºtM; cle òg Au. yr"ftheytu vK yler;btl ntug, C{Ðtathe ntug ;tu vK «ò ºtM; hnu Au. htòlt btle;t ‘‘ÃþY»ttu¥¥ ( Extra Constitutional authorities'') ;u Cthu btuxe Wvt"e Au. ;uytu, ftuEvK «fthltk W•th’trgðJ rmJtg ‘‘ymtbtLg¥¥ yr"fthtu CtudJu Au. ytvKu yðgthu yt vrhÂM:r; yLþCJe hÌttk rAyu. ftuE bkºte Qåa yr"fthe fu MLA fu MP lt Ãþºttu, Ãþºteytu òbtð\ytu fu rlfxJ;eo mdtytu, "tGþO ftb fhtJe òg Au, vAe Cju ;ulu je"u yluf jtuftulu yLgtg :;tu ntug.

nJ, Jt; ytk;h - ht»x[eg mkck"tule ytJu Au. CdJtl ©e htbu, 12 «fthltk htßgtu ytk;h-ht»x[eg mkck"tule ÷rÐyu fÌtt Au. (1) rJSrd»þ (rJsg btxu aZtE fhlth yt Gþdbtk, yburhft ;uLþk W’tnhK Au. (2) Nºtw. ;u ‘ÏþÕjtu¥ ntuJtu sYhe l:e. ytvKu òKeyu rAyu fu Cth;lt Nºtw htßgtu ftuK Au. (3) rbºt & rbºt htßgbtk ftuK Au ;u bnðJLþk Au. J¤e, rbºt ftulu cltJtg ylu ftulu l cltJtg, ;u JeNu 20 rmØtk;tu fÌtt Au. ;ubtk mrJ"bobtk «er; rJltlt ‘htò¥ (ht»x[) mt:u f’e biºte fhJe ln´ ;ub MvÐ;& fÌtwk Au. yt mt:u, mtb, ’tb, ’kz ylu Cu’le ler; vK sYh vzu htòyu ytahJe vzu ;ub sKtÔGþk Au. (4) Nºtwltu rbºt (ytlu:e au;Jt hnuÔþk) (5) rbºtltu rbºt ;u ytvKtu vK rbºt ’uN cle Nfu (6) Nºtwlt rbºtlt rbºt:e ’qh hnuÔþk. (11) bægM: yuxju ;xM: (12) W’tmel yuxju policy of isolation yLþmhlth ’uN 12 bt «fthbtk luvturjglltk GþØtu ÃËJuole rc{xlle ;:t «:b rJµGþØ mbgu ßgtk Mþ"e sbol mcbheltuyu yburhfe btjJtnf ylu «Jtme sntòu zwctzâtk l n;tk ðgtk Mþ"e yburhftyu ytahuje ler;ltu mbtJuN fhe Nftg. (11) bægM: yuxju. Non Aligned yt W’tmel ht»x[ l:e. ßgtk yLgtg :;tu ntug fu, vrhÂM:r; Jæþ dkCeh cle Nfu ;ub ntug ðgthu ;u ht»x[tu AuJxu htsfeg «gítu îtht vK ‘bægM:e¥ suJe ÇËrbft CsJe Nfu Au. ßgthu (7) vt»Kod{tn (8) yt¢k’ (9) vt»Kod{tnmth ylu (10) yt¢k’tmth ’uNtu ftulu fnuJtg ;u rJ»tu MvÐ mbs vz;e l:e. bn’T ykNu. vt»Kod{tnytu vt»Kod{tn ylu mth ’uNtu ceò Wvh fcòu sbtJlth clujt ’uNtu fnuJt;t nNu, ßgthu 8 ylu 10lt ’uNtu yt¢bK mnl fhltht ’uNtu fnuJt;t nNu.

ytb, ;ðJ¿ttl ntug fu, GþØ rJ¼t ntug, htßg JneJx ntug, fu htßg NtMºtlt rmØtk;tu ntug fu vAe ytk;h - ht»x[eg - mkck"tu ntug. ’hufbtk, ;u Gþdbtk CdJtl ©ehtb mJo©u»X n;t. yt Gþdbtk vK ;ubKu ytvujt rmØtk;tu ;uxjt s mtat Xhe Nfu ;ub Au. ytJe bntl rJÇËr;lu ylu ;uJe rJÇËr;ytulu sLb ytv;t Cth;eg mkMf]r;lu Jk’lt GþdJk’lt.