Gþveyu mhfth btxu NtmlLþk ºteswk J»to ;tuVtle cle hnuNu

‘‘ytuVem - ytuV - «uVex¥¥lt «§lu btºt Jih-Ô\r•tlt ÷rÐftuK:e òuJtu l òuEyu. Fhe Jt; ;tu ;u Au fu, yt mbd{ «§btk fikf ‘‘Ftuxwk¥¥ :E dGþk Au. sgt cåalu ;uble htßgmCtle cuXfltu ðgtd fgtuo, vAe mns he;u s mturlgt dtk"e ylu yLg 50 mtkm’tu vK ;u s ‘Jdo¥btk BþftE dgt Au. ftLËl mJo btxu mbtl Au, ;tu DKtyu mtkm’tulu Aqxt :Ôþk vzu, ;tu ceS ;hV yluf rJ"tl mÇgtulu vK ðgtd - vºt ytvJtk vzu. ytLþk yuf vrhKtb ;u s ytJu fu, yluf htßg mhfthtu vze Ctkdu. yt:e, ;u ftuElu vK mns he;u s yLþfq¤ l hnu.

mturlgt dtk"elu ‘Nne’¥ fne Nftg ln´. fthK fu, ftuEyu ‘‘Panic - Button ¥¥ ’ctÔGþk fu, ;uble ÂM:r; vK sgt - cåal suJe s :Nu. yt Cg ylu ;ult:e òdujtu dChtx JtM;rJ¾;tytu mtbu Ctøgu s swJu Au. Jt; me"e ylu mt’e Au, ylu ;u yu fu, òu mturlgt dtk"e mtbu åËkxKe vka ftLËle ftgoJtne fhu ;tu vK ;u ykdu åËft’tu ytv;tk ;tu ºtK:e A brnlt jtde òg. yt mkgtudtubtk ‘‘yægt’uN¥¥ rJ»tu rJathJtle sYh s l n;e. fthK fu, ;u:e ;tu, mturlgt btxu lir;f - ÷rÐyu ðgtd - vºt ytvJtLþk fthK s AelJtE òg ;ub nðþk. òu fu, ©eb;e mturlgt dtk"eyu ‘m•tt¥ltu Fht y:obtk ðgtd fgtuo ntu;. ;tu s ;ublu ‘lir;¾;t¥ ylu ‘mk;-Ô\r•t¥:e lJtS Nft;. vhkðþ, mturlgt dtk"eyu btºt yt fthKtumh s, ðgtd-vºt l:e ytÃGþk. ;uytulu m•tt ;tu òuEyu s Au. ylu ;u vK ftuE «fthltk ‘W•th’trgðJ¥ fu ‘fmtuxe¥ rmJtgle. vrhKtbu yt rfMmtbtk ;tu, mtat rJsu;t sgt cåal ylu ybhrmkn Au.

Fu’le Jt; ;tu ;u Au fu, mturlgtlu ykd; b;Cu’tultu sgt cåal mt:ultu rnmtc å˾;u fhJt btxu s mbd{ ‘meMxeb¥lu yÂM:h fhJtbtk ytJe Au. (yuf mbgu mturlgt dtk"e ylu sgt cåal DleÐ cnulvKeytu n;tk) blu ;tu yuÔþk jtdu Au fu, yt Dxlt îtht ;uytu cklu ytvKlu vK :tuztu ctu" - vtX ytve Nfu ;ub Au.

nJu ;u cklu Vuh-åËkxKe jzNu. fh’t;tytult fhtuztu Yrvgt ;u vtA¤ JuzVtNu. yt Dxltbtk rJvûttu ;ubs b;’thtu btxu mti:e btuxtu ctu"vtX ;tu ;u Au fu, mturlgt dtk"elu catJJtlt dChtxbtk ftukd{umu mkm’lu yatu¬m Bþ’; btxu M:rd; fhtJe Au. mkm’Lþk mºt atÕþ nðþk ;ubtk yuftyuf yt vdÕþk CGþO Au yt vtA¤ltu nuðþ cnw MvÐ n;tu ylu ;u yu fu, ftukd{um ‘‘yægt’uN¥¥ (ordinance ) jtJJt btd;e n;e. yt mkgtudtubtk ytvKu rJvût yulze.yu. ylu ztcuheytultu ylu ftukd{umlt mt:e vûttultu vK ytCth btlJtu òuEyu fu, subKu mturlgtlu vtAtk - vdjtk ChJt Vhs vtze vrhKtbu vtu;tle rJµmleg;t xftJe htFJt btxu mturlgt dtk"e vtmu ðgtdvºt ytvJt rmJtg yLg ftuE rJfÕv s l hÌttu.

cuJztk ylu ºtuJztk m•tt fuL÷tulu je"u ;tu, yk"tæËk"e s Vujtg Au, ylu htsfthKbtk btºt mtbtLg mbs ntug ;tu vK ‘fxtufxe¥ ft¤lu mkCthJtu ;u vK ytðbDt;e cle Nfu ;ub Au. ytlt «ðgtDt;tu ;eJ{ «ðgtDt;tu vK vzu ;ub Au.

Jih-ð\ÂÃ;Lþk htsfthK MvÐ;& ’uFtE hÌtwk Au. nJtbtk s ‘rnkmt¥ dtS hne Au. yt ht»x[, ftuE vût fu ftuE Ôg¾; btxu ~þC rlNtle l:e. vrhÂM:r; r’Jmu r’Jmu Jæþlu Jæþ JKme hne Au. 10, slv: Wvh òb;tu sl;tltu sbujtu sub sub Dx;tu sNu, ;ub ;ub, mturlgtlu yt mðg mbòðþk sNu.

rJrJ" htßgtule rJ"tl mCtytule åËkxKeytu&

ytmtbbtk ;t. 3S ylu 10be yur«ju rJ"tlmCtle åËkxKeytu gtustJtle Au. blu jtdu Au fu, ðgtk vrhÂM:r; Bþ~fuj Au. ytEyubzexe yu¾x vmth :gt vAe ðgtk jÎþbr;lt b;tu GþzeyuV ylu ftukd{um Jåau JnukatJtle N¾â;t ’uFt;e l:e. Ctsv yufjtu vze dgtu Au. ;ulu htßg rJ"tlmCtle 126 cuXftu vife 6 :e 8 cuXftu b¤u ;tu vK D½þk :Gþk. (yðgthu ;ult 8 rJ"tl mÇgtu Au.) yuÔþk vK cle Nfu fu, rcL÷tcl dtuMJtbele ytduJtle leau yuSve/ztcuheytu ftuE ytùgo mseo òg. ;uytu f’ta vatmuf cuXftu jE vK òg. ;YK dtudtuEltk luð\ðJ leau ðgtk ftukd{um ÃËhtk ’ctKbtk Au. fthK Ntml rJhtu"e btuswk Au. jÎþbr;lt b;tu òu ftukd{um ;hVu J¤u ;tu s ftukd{um btxu fikf ytNt suÔþk Au.

ytmtbbtk ºtK ‘‘btuhatytu¥¥ åËkxKe GþØbtk Au. miØtkr;f he;u òuEyu ;tu yt:e b;tu JnukatE sJt òuEyu. vhkðþ òu 1985le mtj mbgle vrhÂM:r;Lþk ÃþlhtJ;ol :tg ;tu, yuSve ylu ftukd{um Jåau b;tuLþk ‘æþ{JefhK¥ :E sNu. ;u ;tu ßgthu :Nu ðgthu :Nu vhkðþ, yðgthu ;tu, ytmtbbtk vrhÂM:r; yðgk; «Jtne cle dE Au, ylu yt vrhÂM:r; jdCd åËkxKe - mbg Mþ"e atj;e hnuJt mkCJ Au.

vrùb ckdt¤ ylu fuh¤btk ;t. 17be ylu 22be yur«ju åËkxKeytu gtustJtle Au. yt cklu htßgtubtk ;tu, btfomJt’eytu mh¤;t:e rJsge cle sNu. ;uxÕþk s ln´ vhkðþ, ðgthu btuxe cnwb;e vK bu¤Je sNu. yrlj rcµtmltk ’w&F’ rl"llu je"u, vrùb ckdt¤btk ztcuheytulu Ftux ;tu vzNu s vhkðþ, ðgtk çþØ ’uJ Cètatgo BþÏgbkºte v’u Au, ;ubKu D½þk mtYk ftb fGþO Au. ;uxÕþk s ln´ vhkðþ, ;ublt Ãþhtudtbe, yt’hKeg ©e. ßgtur; cMþle sub s ;ubKu htßgle sl;tltk Ó’gbtk M:tl bu¤Je jeæþk Au. vrùb ckdt¤Lþk y:o;kºt vK ‘Mþ"he¥ dGþk Au. ðgtk ytr:of - «dr;ltk V¤tu sl;t btKe hne Au. vrùb ckdt¤ «dr;lt vk:u Au, ;u MvÐ & ’uFtE ytJu Au. ytltu gN, ðgtkle ztcuhe mhfthtulu òg Au.

fuh¤btk btfomJt’eytultk cu sq:tu vze dgtk Au, cklu Jåau Mv"to òbe Au. ytb A;tk ftukd{um ðgtk ‘’gleg¥ ÂM:r;btk BþftE dE Au. ðgtk Cju mturlgt dtk"e ylu fu. fYKtfhl Jåau Auf AuÕje Dzeyu mbsq;e m"tE ntug, vhkðþ, ftukd{umu ;u htßglu ©uKecØ cel-ymhfthf BþÏgbkºteytu ytÃgt Au. ;u:e yt JF;u ;tu, ftukd{um btxu rJsgle ;ftu lneJ;T Au.

;rb¤ltzwbtk 8be bu lt r’lu åËkxKeytu gtuòJtle Au. blu b¤uje btrn;e «btKu ;tu, ðgtk sg jrj;tS ylu ;ubltu vût yLltzeyubfu su ‘Mþltbe¥ ajtJNu ;ubtk 2004btk gtuògujtk zeyubfu/veyubfu/ftukd{um/ztcuheytu Jduhu haujtk d{tLz - yujtgLmltu mVtgtu :E sNu.

;rb¤ltzw ykdu, DKtyu htsfeg rJ¹ju»tK ‘fxtufx¥le Mv"to hnuNu ;ub sKtJu Au. vhkðþ, bthe ;tu MvÐ dK;he Au fu ftukd{umltk luð\ðJ leaultk d{tLz yujtgLmlu Cthu btuxtu vhtßg b¤Nu. fthK fu sgtBbtltu ðgtk ‘ò’wE¥ «CtJ Au. zeyubfulu cklu ;hV:e Cg Au. Jiftu (yubzeyubfu) sg jrj;tS mt:u C¤e dgt Au. ;tu ceS ;hV zeyubzefu (rJsgftk; sq:) ;ubs, ftukd{umlt vK fuxjtgu mÇgtu ‘vûttk;h¥ (øþÃ; he;u vK) fhu ;uJe mkCtJlt Au. yt mJuo yuytEzeyubfulu s xuftu ytvNu.

;rb¤ltzwbtk yLltzeyubfultu rJsg fuL÷ltk dXck"lbtk vK vrhJ;ol jtJe Nfu ;ub Au. vrhKtbu CrJ»gbtk ðgtk ‘D½þk D½þk¥ cle Nfu ;u mkCrJ; Au. vtuLzeauhebtk, vK 8be bult r’lu s åËkxKe gtustJtle Au. ðgtk ftukd{umlt BþÏgbkºte hkdtMJtbe Ntml rJhtu"e swJt¤lu yuf ctsw htFe rJsge cle NfNu. ;uytu «dr;Nej Au ;ubKu ðgtk ’huf ûtuºtu mtYk ftgo fGþO Au.

åËkxKele dXck"l Wvh ymh &

’uNltk vtka htßgtule rJ"tlmCtytule åËkxKele dXck"llt CtrJ «Jtntu Wvh ymh :Nu s. ftukd{um btxu mti:e btXt mbtath ;tu ;u Au fu, vtkabtk:e 4 htßgtubtk ;tu ;ultu vhtsg rlrù; jtdu Au. ytlt vrhKtbu ºteò btuhat btxultk vrhc¤tu c¤J•th clNu. fthK fu, yt åËkxKeytubtk, btfomJt’eytu, yuSve, ylu yLlt zeyubfu rlrù; he;u rJsge cle Nfu ;ub jtdu Au. ytb A;tk, òu ytmtb fu, ;rb¤ltzw (zeyubfu/ftukd{um dXck"l) cubtk:e yufbtk vK Gþveyu rJsge clu ;tu vrhÂM:r; g:tJ; hnuJt mkCJ Au.

ytmtbbtk Ctsv yTxwjtu vze dgtu Au. ;rb¤ltzwbtk vK ;ubs Au. yLg htßgtubtk vK yt «Jtn ’uFtg Au. fthK fu yt vife DKtk htßgtubtk jÎþbr; - b;tu mtht yuJt «btKbtk Au.

mhfth mtbu Fhtu vzfth ;tu ºteò btuhat îtht WCtu :Jtle N¾â;t Au. yulzeyu ;hV:e ln´. ytuVem ytuV «tuVex suJt ‘yfMbt;tu¥ :;t hnuNu. Gþveyu mhfth btxu ;ultk NtmlLþk ºteswk J»to D½þk s ‘;tuVtle¥ cle hnuJt mkCJ Au.