yÕvrJhtb

jÎþb;e ftuble yt¤-vkvt¤ fh;tu yt fum mti:e Nhbslf
ºttmJt’ele Bþ¾; btxu fuh¤ rJ"tlmCtltu XhtJ

ctujeÔþzle rVÕbtubtk ytJu Au yuÔþk s ytvKt htsfthKeytuyu fhe c;tÔGþk Au. rVÕbtubtk ytJ;t ytEzegtyu yr;Ngtu¾; Chujt Au ylu JtM;rJ¾;t:e DKt ’wh Au yu c"e Jt;tu yt JtkaNtu yuxju ÇËje sNtu. ctujeÔþzbtk b;’tl mbgu fu yLg ftuELþk ÏËl fhJt sujlt ÏËkFth fu’elu Atuze BþfJtbtk ytJu Au. yMmj ytÔþk s fuh¤btk :Gþk Au.

ntu¤elt r’Jmu fuh¤le rJ"tlmCtle Ftm cuXf ctujtJJtbtk ytJe n;e subtk yuf ÏþkFth BþÂMjb ºttmJt’elu vuhtuj vh AtuzJt btxultu XhtJ mJtoLþb;u vtm fhJtbtk ytÔgtu n;tu. yt ºttmJt’eLþk ltb Au yç’wj lmh c’tle 14 Vuçþ{ythe 1998lt htus ftuEBcðþhbtk :gujt ©uKecæ" rJMVtuxtubtk 58 ltdrhftuyu ;ublt òl øþbtÔgt n;t. yt rJMVtuxtu vtA¤Lþk btMxh btELz yc’wj c’tle n;tu. yt c’tleyu 58ltu Ctud julth nðgthtu n;tu.

ftuEBcðþhle sujbtk AuÕjt 7 J»to:e mò CtudJe hnujt c’tlelu vuhtuj vh AtuzJtLþk BþÏg fthK fuh¤btk ytJe hnuje åËkxKeytubtk BþÂMjb b;’thtultu xuftu bu¤JJtLþk Au.

jÎþb;e ftub (Jtkatu BþÂMjb)le yt¤ vkvt¤ltu BþÆtu JthkJth aatoMv’ cl;tu ytÔgtu Au. rcnthle åËkxKebtk htbrJjtm vtmJtl ;uble mt:u ytumtbt rcl jt’ulltu anuhtu "htJlth Ôg¾;lu mt:u jElu Vh;t n;t. ;uLþk ltb vK ytumtbt nðþk. ðgthct’ yt btKmlu jtÕþ«mt’ gt’J vK mt:u jElu Vh;t n;t.

rcnthbtk 2005btk «:b åËkxKe :E ðgthu rºtNkfw ÂM:r;lt fthKu mhfth hae Nftg yub lntuðþk. ðgthu vK htbrJjtm vtmJtlu mbt"tl btxu yuJtu vtmtu Vuk¾âtu n;tu fu BþÂMjblu BþÏg «"tl v’ mtukvÔþk òuEyu.

nJu fuh¤btk meveytE (yub) åËkxKe «ath ’hBgtl BþÏg «"tlv’ btxu yuf BþÂMjb Vum ytd¤ jtJe hÌtt Au. ;ubLþk ltb vjtuje btunBb’ fwèe Au.

ytvKu yç’wj b’tlele Jt; vh ytJeyu ;tu ftujb rsÕjtltu J;le b’tleyu 1990btk EMjtbef muJf mkD (ytEyumyum)le M:tvlt fhe n;e. htbsLbÇËrbltu rJhtu" fhJt yt mkdXl hatGþk Au yuJtu ;ubltu ’tJtu n;tu. ;uKu DKtk ;uòce Ct»tKtu ytÃgt n;t. sult fthKu m•ttJt¤tytuyu ;ublt vh vdjtk je"t n;t. Jzt«"tl ve.Je.lhrmknhtJle mhfthu fuxjtf rnk’w ylu BþÂMjb mkdXltu vh «r;ck" Bþ¾ât ðgthu b’tleyu ;uLþk mkdXl ytxtuve jeæþk nðþk. ctuBc çjtMxbtk yuf vd øþbtJe ’ulth b’tleyu Vhe vtAwk yuf mkdXl WÇþk fGþO nðþk. ftuEBcðþhlt ©uKecæ" ctukc rJMVtuxle sJtc’the yj-Wbtn ltblt mkdXlu MJefthe n;e.

;rb¤ltzwle Mvu~gj ELJuMxeduxeJ xebu mtrc; fhe ’eæþk nðþk fu ftuEBcðþhlt "ztft vtA¤ btMxh btELz b’tleLþk nðþk. vtujemu yub vK sKtÔGþk nðþk fu 1990lt ’tgftbtk vtrfM;tl le ytEyumytE ;hV:e b’tlelu mntg b¤;e n;e. yt mntglt òuhus b’tleyu ’rûtK Cth;btk EMjtb - mkdXl WÇþk fGþO nðþk. vtujemu ;ult rhvtuxobtk MvÐvKu sKtÔGþk nðþk fu vtrfM;tlbtk ftb fh;t yj-Wbtn ltblt mkdXlbtk ;trjb juJt fuxjtf jtuftulu b’tleyu vtrfM;tlbtk btufÕgt n;t.

ftuEBcðþhlt ctuBc çjtMxLþk xtduox Ctsvlt lu;t jtjf]»K yzJtKe n;t. yzJtKe ytFtu r’Jm ÔgM; ntuJtlt fthKu ftuEBcðþh btuzt vntukågt n;t. ylu dKºte fhJtbtk ºttmJt’eytu rl»V¤ dgt n;t. ’rûtK jtufbtLg Mx[exbtk yuf fthbtk 70 rfjtu rJMVtuxf Bþfelu Atuze ’uJtE n;e. yt M:¤u yzJtKele ònuhmCt gtuòE n;e. ftuE fthKmh yt rJMVtuxftu Vtxât lntu;t ylu yzJtKe cae dgt n;t.

fuh¤lt BþÏg «"tl ytubl atkWyu b’tlele Bþ¾;ltu btbju ;rb¤ltzwlt BþÏg«"tl sgjrj;t mt:u aato fhe n;e btlJ yr"fth vkau vK b’tlele Bþ¾; btxu yvej fhe n;e.

fuh¤btk Ctsv ¾âtkg l:e. ðgtk ftukd{um ylu ztcuhe vûttuLþk s JaoMJ Au. ylu nJu Vhe yt cklu vûttu b’tlele Bþ¾; btxu dbu ;u XhtJ fhJt ;igth Au. 7 J»tolt sujJtm ’hBgtl b’tlelu Bþ¾; fhJtltu yt «:b «gtm l:e, Jtaftulu òKelu ytùgo :Nu fu ÇË;ft¤btk vK b’tlelu Bþ¾; fhJt rJ"tlmÇgtuyu ht»x[vr; mbût hswyt; fhe n;e.

dgt J»tuo vK fuh¤ rJ"tlmCtlt 142 rJ"tlmÇgtubtk:e 110 rJ"tlmÇgtuyu ht»x[vr;lu yuf mkGþ¾; rlJu’l ytvelu sKtÔGþk nðþk fu b’tlelu Bþ¾; fhtu. rJ"tlmCtbtk BþÂMjb Jtux cukfltu Wvgtud fhJt NY :guje yt b’tle Bþ¾; ykdule ÍwkcuN FhuFh Nhbslf Au. rJ"tlmCtbtk ßgthu b’tlele Bþ¾; ykdultu XhtJ fhtgtu ðgthu ;ulu htßglt Jtuxh rhmtumeom rbleMxhu fÌtwk nðþk fu b’tlelu mthe mthJth b¤e hnu ;u btxu ybu ;ule Bþ¾; EåAeyu Aeyu. ;ubKu Jæþbtk yub vK fÌtwk nðþk fu ybu ;rb¤ltzwle mhfthlu mbòJJt DKtk jtuftulu btufÕgt Au vK ;uytu btl;t l:e.

yn´ WÕjuFleg Au fu ;rb¤ltzwbtk lu ftukd{umle mhfth fu fYKtrl"ele mhfth ntu; ;tu b’tlelu ¾âthleg Bþ¾; b¤e dE ntu;.

yn´ yu vK WÕjuFleg Au fu ;tsu;hbtk bnBb’ vgdkch mtnuclt ftxwol ykdultu ;uòce rJJt’ NY :gtu ðgthu ytk"{ «’uNle rJ"tlmCtyu ftxwollu JFtuz;tu XhtJ vmth fgtuo vK ;ule mt:u rnk’w ’uJe ’uJ;tlu løl ra;h;t yub.yuV. nwmullu JFtuz;tu XhtJ vmth lntu;tu fgtuo.

jÎþb;e ftuble yt¤-vkvt¤lt ;tu ytJt yluf ’tFjt Au vhkðþ fuh¤ rJ"tlmCtyu yuf ºttmJt’elu AtuzJt btxu rJ"tlmCtle Ftm cuXf ctujtJelu fhujtu XhtJ ;tu FhuFh fjkf mbtl Au.

fuh¤ rJ"tlmCt b’tlelu vuhtuj vh Bþ¾; fhelu BþÂMjbtulu åËkxKe ‘deVTx¥ ytvJt btdu Au. Cth;btk åËkxKe «r¢gtle vz’t vtA¤ fuJt Fuj Fujtg Au ;uLþk yt W’tnhK Au. nJu åËkxKe yr"fthe ;hefu fu.su.htJu htSltBþk ytve ’eæþk Au. fzf Ebus "htJ;t htJu rcnthbtk Bþ¾; ylu Lgtge åËkxKe fhtJe n;e. vrùb ckdt¤btk ;ubKu yk’tsu 15 jtF ctudm b;’thtu Ntu"e ftZTgt n;t. òu fu yk;u ;ubKu htSltBþk ytve ’eæþk nðþk.

fuh¤btk BþÂMjb b;’thtulu ÏþN fhJt Cth;lt htsfhKeytu fuxjt leat M;hu sE Nfu Au ;ultu yt ’tFjtu Au.

b’tle vh ºttmJt’e «Ô\r•tltu ytûtuv Au, ;ult fthKu 58 jtuftu VwkftE bgto n;t, A;tk ;ulu vuhtuj yvtJJt "bvAtzt fhtg yu Jt; ftuElug vmk’ l:e.