øþsht; V;un fhJtle ÏþNebtk yfchu V;unÃþh JmtÔGþ

rnk’wM;tlbtk btudj Ntmlltu Gþd yt:be dgtu ðgthct’ m•ttbtk ytJuje rc{rxN-Rkrzgt mhfthu vK r’Õneltu hts"tle ;hefultu ’hßòu g:tJ; htÏgtu n;tu. ytÍt’eltu MËhs Wøgtu ðgth:e yðgth Mþ"e hts"tle r’Õneltu dtihJNt¤e btuCtu ÃËJoJ; Yvu s¤JtE hÌttu Au. vhkðþ Jåau Jåau ytJujt rJûtuvtult fthKu ytbtk mt;ðg s¤JtE N¾âwk l:e. Jemuf J»to ydtW vkòc ylu r’Õnebtk FtrjM;tlJt’eytu «urh; rnkmtath ahbmebtyu vntukågtu n;tu ;u ;c¬u mjtb;elt fthKmh ltdÃþhlu ’uNle hts"tle cltJJtltu rlKog juJtE åþ¾âtu n;tu. yt rlKog Wvh ybj vz;tu BþftJtlt fthKu, vtrfM;tllt ;hAtuztgujt vtxldh fhtkae suJe fblmece JuXJtbtk:e r’Õneltu catJ :E dgtu. vhkðþ r’Õnelt r’jbtk yu Jt;ltu JmJmtu hne dgtu Au fu rc{rxN Ntmllt ’tuhbtk ¾âthuf fjf•ttyu ;ule vtmu:e hts"tleltu Y;ctu ÏËkaJe je"tu n;tu. ;’wvhtk;, btudj mb{tx yfchu vK ‘’tYjBþÕf¥ltu ;ts V;unÃþh rm¢elt bt:u Bþfelu ’tuZ ’tgft btxu r’Õneltu anuhtu cuLËh cltJe ’e"tu n;tu.

ytd{t:e ytzºtem rfjtubexhlt yk;hU ytJujt ltlfzt rm¢e ltblt yuf fMctlt yuf yturjgt vehVfehle r’Õne Mþ"e Vujtguje Ïgtr; ylu abðfth rJNule Jt;tu:e ykògujt rnk’wM;tllt rl&mk;tl NnulNtn yfchlt blbtk yuf ytNt’ev «dxgtu n;tu, sult vrhKtbu vdvt¤t rm¢e vntukaujt btudjuytÍbu vtu;tlt blle Bþht’ mjeb ra~;e ltblt yu Vfehle mbût hsq fhe n;e. NuF mjeb ra~;ele ytdtne Bþsc bnthtKe òu"tctEle fqFu rJNt¤ btudj mtb{tßgltu Jthm’th vu’t :gtu. ;’wvhtk;, btudj multyu øþsht; «’uN vK fçsu fhe je"tu, ßgtk ytJujt FkCt; ck’h ;ubs Mþh; ylu CYa ck’htule òntusntje sdbNnqh n;e, ßgtk jtkdhujt sntòu Wvh ’wrlgtlt 84 ’uNtult Vhf;t JtJxtytu òuJt b¤;t ylu ßgtk:e ’rhgtE btduo b¬t-b’eltle rÍgth;u sJtðþk. btudj mtb{tsglt Jjeyn’lt sLb ct’ NuF mjeb ra~;elt Bþhe’ cle åþfujt yfch ct’Ntnu øþsht; Wvh b¤uje yir;ntrmf V;unle ÏþNelu BË;obk; Yvu gt’dth cltJJtlt Rht’t:e R.m. 1569btk V;unÃþh ltble yuf lJe ldhe JmtJe. SÕjuMþçntle sjtÕþÆel bnkb’ yfchu Sdhòl yuf fhelu JmtJuj yt rfÕjtck" ldhelu hts"tle ònuh fhJtbtk ytJe n;e.

MJ¡’Neo mb{tx yfchu JmtJuj V;unÃþh V¾; yuf ldh l:e, vhkðþ jtj hkdlt vÚ:htu Wvh ftu;hKe fhuje ytjuNtl Rbth;tu "htJðþk yuf M:tvðg mkfwj Au. cu btEj jtkct ylu yuf btEj vntu¤t vntzltu Wvhltu Ctd mvtx cltÔgt ct’ ºtK ctswyu Qkae Qkae ’eJtjtuLþk rlbtoK fhtJelu yfchu yn´ yuf rfÕjtu ck"tÔgtu. rfÕjtLþk BþÏg «JuNîth çþjk’ ’hJtòu cuòuz Au. yurNgtlt mti:e Qkat yuJt yt çþjk’ ’hJtòle QkatE 176 Vwx Au. ’qh’qh:e ’uFtE vz;tu yt ’hJtòu y’TÇË; fjtfthedehelt lBËltYv Au. ytJt ceò ytX ’hJtòytubtk r’Õje ’hJtò, ysbuhe, ytd{t, øJtrjgh, ak÷Vqj ylu cehcj ’hJtòltu mbtJuN :tg Au. çþjk’ ’hJtòle chtch mtbu E.m. 1575btk ck"tguje swBbt bMS’ltu atuf yufe mt:u yuf nòh suxjt jtuftu lbtÍ vZe Nfu yuxjtu rJNt¤ Au. NuF mjeb ra~;e ylu MËVe mk; EMjtbFtlle ’hdtntu ytJuje Au. ’eJtlu ytb, ’eJtlu Ftmle lSfbtk ytJuj hnMgbge nhb ‘ytkF rbatije¥, ltic;Ftlt, cehcj ;:t ViÍe ylu yçþVÍj suJt ’hcthe hðltult Ntl’th bntjgtu, fwj 176 fjtðbf M:kCtu Wvh hatguj vtkabt¤ltu vkabntj, NnultNtnle ðþfocudb btxu ck"tJuj ytjuNtl MþÕ;tlt bnuj, htsÃË; ylu EMjtbe M:tvðg Nijelt fÕvlt;e; mkrb©Klt W’tnhK Yv bnthtKe òu"tctEltu bnuj ;ubs yn´lt ctd-cdeat, VwJtht ylu y«tf]r;f ÍhKtytu V;unÃþhlt CÔg ÇË;ft¤lu ra;th ytvu Au.

mb{tx yfchu ytct’ fhuje btudj mtb{tsgle lJe hts"tle V;unÃþh rm¢ele htulf ylu NtltuNtif; jtkçþ xfe Nfe ln´. fuJ¤ mtu¤ J»to ct’ ;ule òntusjtjeltu sbtltu F;b :E dgtu. vtKele Cthu ;kde ;:t fuxjef fw’h;e ntzbtheytult fthKu hts"tle yn´:e Fmuzelu J¤e vtAe r’Õne jE sJtE. yt ct’ yuf mbgu btlJ bnuhtbK:e WCht;tu V;unÃþhltu rfÕjtu yatlf Ftje :E dgtu. ath m’e:e atj;tu ytJujtu ;ultu Ftjevtu ytsu vK subltu ;ub Au. yufje yxqje WCuje JtMðþfjtlt cuòuz lBËltYv Ebth;tu y;e;lt yk"thvxbtk dhftJ :E dgujt JiCJlt Je;e dgujt r’Jmtule gt’btk hze hne Au.

btlJ mÇg;tlt rJftm mt:u mkf¤tgujt sw’t sw’t ’uNtubtk ytJujt JtMðþfjtlt yLþvb CJltu, Fkzuhtu ylu CøltJNu»ttult s;l, SKtuoØth ylu ò¤JKele sJtc’the ‘Gþltu¥ yu hauj ‘GþluMftu¥ mkM:tyu MJefthe je"e Au. btunl-òu-zuhtu, Lþrcgt, btgt, ykdftuhJtx, ctuhtuçþ’qh suJt yluf Ãþht;l M:tltule btVf ‘GþluMftu¥ yu V;unÃþh rm¢elu vK ’•tf je"uj Au. ‘GþluMftu¥le M:tvltle dtuÕzl ßGþrcje rlrb•tu rnk’e bntmtdhbtk ytJuj ltlfzt btj’eJ xtÃþyu hsq fhuje Mbthf rxrfxLþk MËJurlyh Nex yºtu «Mðþ; Au, subtk V;unÃþh rm¢eLþk JtMðþrNÕv Bþr÷; Au. WÕjuFleg Au fu ytvKt ’uNbtk V;unÃþh rm¢e rJNule ftuE Mbthf xvtj rxrfx nsw Mþ"e «ftrN; :E Nfe l:e !