ytmvtm

btlrmf MJtMÚg ylu Ntkr;lt mtu’tdhtu

n;tNt ylu ;ltJ:e ºttmujt ;ub s yujtuv:ele ytzymhtu:e fkxt¤ujt jtuftu ÍzvCuh JifÂÕvf mthJth ;hV J¤e hÌtt Au

MþF-mB\rØltk mt"l-mdJztu J";tk ;u bu¤JJtle bn•Jtftkûtt vK J";e òg Au. vhkðþ bn•Jtftkûtt ÃËhe fhJt btxu su vrh©b-«gtmtu, su bk:l-b:tbKtule ;tJzebtk ;vtÔþk vzu Au ylu fvhe fmtuxeytubtk fmtÔþk vzu Au ;ulu btxu mkfÕv, mnlN¾;, mkgb ylu "ehsle sYh vzu Au.

vK ytsltu Gþd Au Mv"toltu. ‘WBbe’ mu ’wøþlt' S;tu, ‘EÂLzgl ytEztuj' cltu ylu ‘fh jtu ’wrlgt Bþêe buk' suJtk Mjtudltuyu ’huf nigtbtk ntuz-nwkmtðþkme ylu nheVtEle raldthe atkvelu W;tJ¤ ylu y"ehtEle ytd CzftJe Au ylu yt ytdbtk Nuft;tu ytsltu btlJe MJM:;t øþbtJe n;tNt - rlhtNt ylu btlrmf ;tKltu Ctud cle ftk ;tu nðgt-ytðbnðgtltu ytNhtu ju Au ftk ;tðftrjf htn; ytv;e yujtuvu:ele xuçjux-fuÃMþjtultu mnthtu ju Au ylu yt cklule ytzymhtu fu rclymhfthf;t:e mCtl jtuftu JifÂÕvf mthJthtu ;hV J¤u Au.

gtudtmltu ylu ytægtÂðbf «Jaltu Jzu ;l-blle ;k’whM;elu xftJe btlJele ytM:t ylu mkMfthtulu fu¤J;e xeJe-auljtu Wvhtk; J;obtlvºttu - mtbrgftubtk rlgrb; «dx :;e rJrJ" JifÂÕvf mthJth-vØr;ytultu m;; J";tu Ôgtv òu;tk jtdu Au fu rhrØ-rmrØle yt hͤvtx:e :tfuje ytsle vuZelu ;ubtk:e :tuztuf rJmtbtu b¤Jtle yvuûtt òde Au. AuÕjtk ’m-vk’h J»ttuobtk «arj; cluje fuxjef rarfðmt (:uhtve)btk ‘rmÕJt bu:z', ‘hufe', ‘vtMx jtEV :uhtve', ‘rnÃltu:uhtve' ylu ‘x[tLÍufNlj yultrjrmm' (xeyu) rJNu»t WÕjuFleg Au.

bllu ythtb fu rlhtk;le ÂM:r;btk jtJJt, vtu;tle yt’;tu ylu yrCdbtu c’jtJJt ;ub s rJrJ" «Ô\r•tytu fu fthrf’eobtk mV¤;t bu¤JJt btxu yvt;e ‘rmÕJt'le vØr; yðgk; mh¤ Au. btlrmf mbMgtlt rlJthK btxu yt vØr; mti«:b rJfmtJltht burfmfl yburhfl ‘òum rmÕJt'lt ltb vh:e ;u yt ltbu òKe;e :E Au. ;ubtk cklu ytkFtu ck" fhe, ³ztu µtm ju;tk blbtk ºtK-ºtK JF; ºtK, cu ylu yufle mkÏgtLþk ¢bN& hxK fhJtLþk ntuug Au. vAe ³"e dK;he fhelu 10 :e 1 Mþ"elt ytkfzt ctujJtlt ntug Au. ‘rmÕJt'le sub ‘yu¾ÍMxuÂLNgtrjMx Vtuhb' îtht NY fhtguje ‘muÂLmrxrJxe x[urlkd' vØr;lt Wvgtud Jzu yluf MþrNrût; ;:t ©ebk; NnuhJtmeytuyu vtu;tlt Ôg¾;ðJltu rJftm mtægtu Au ylu rJrJ" Ôg¾;ytu mt:ult mkck"tu Mþ"the MþF-mk;tu»tltu yLþCJ fgtuo Au.

yburhft:e yt vØr;le ;tjeb jElu ytJujt yuf yulythytE ytrfoxufxu 1991btk BþkcEbtk ;ultu «ath NY fgtuo n;tu. Wvh sKtJujt ‘yu¾ÍMxuÂLNgtrjMx Vtuhb'btk ’h Jhmu jdCd 1500 Ôg¾; òuztg Au ylu ytNhu 3000 :e Jæþ btKmtu ;ult ‘x[tLÍufNlj yultrjrmm' (xeyu)lt ftgo¢btultu jtC ju Au. vhkðþ MJtMÚg bu¤JJtle fw’h;e vØr;btk ‘hufe'ltu «ath mti:e Jæþ :gtu Au. 1991btk ;ule NYyt; :E ðgth:e yts Mþ"ebtk jtFtu jtuftuyu ;ule mthJthltu jtC je"tu Au, yub BþkcElt yuf hufe btMxhu sKtÔGþk nðþk.

‘hufe' rarfðmtbtk nt:le n:u¤eytu ylu ytkd¤eytubtk Ntherhf Qstolu yufrºt; fhe ~þØ mkfÕv Jzu ’’eolt Nhehltk rJrJ" ykdtu vh MvNo fhJtbtk ytJu Au, subtk sj’e mtò :E sJtle «t:olt ylu ‘vturÍrxJ' yrCdbltu mbtJuN :gtu Au. fuxjef yti¼turdf fkvleytu vtu;tlt fboatheytult Ôg¾;ðJ - rJftm ylu ftgoûtb;t Mþ"thJt hufe btMxhtule b’’ Jzu ytJt ;tjeb-ftumoltk ytgtusl fhu Au ylu yluf jtuftuyu ;ult:e vtu;tlu Vtg’tu :gtu ntuJtLþk fçËÕGþk Au.

ytJtu yuf rfMmtu xtkf;tk 25 Jhmle yuf GþJ;e sKtJu Au fu vtu;u 11 J»tole n;e ðgthu Dhbtk ;ult ftftle ò;eg m;tbKeltu rNfth cLgt ct’ ;u ÏËc s Nhbt¤ ylu y;ze cle dE n;e ylu Ãþhw»ttu:e zh;e n;e. vhkðþ ‘hufe'lt «gtud ct’ ;ultbtk vrhJ;ol ytÔGþk ylu nJu ;ult blbtk:e Ãþhw»ttu btxultu ÃËJod{n ’qh :;tk ;u ytlk’-Wðmtnbtk hnu Au.

r’Õnelt yuf W¼tudvr; ylu ni’htct’le «r;»X; VtbtoMGþrxfj fkvlelt Wv«BþFu ‘hufe'le mthJth-rNrchbtk Ctd juJt:e vtu;u r’JmCh ftb fhJt A;tk Wðmtnbtk hnu;t ntuJtLþk ylu vtu;tlt ÔgJmtglt jûgtkftu rl"torh; mbg vnujtk ÃËKo fgto ntuJtltu yufhth fgtuo n;tu. W¼tudvr;ytu, rJ¼t:eoytu ylu ø\rnKeytu Wvhtk; hb;db;lt Fujtzeytu vK ytJe Wvath-vØr;ytu yvltJelu vtu;tLþk bltuc¤ ylu ftiNÕg xftJe htFu Au.

òu fu ‘hufe' yuf òvtle :uhtve bltg Au. vhkðþ ;ultk Bˤ Cth;btk Au. Jir’f }r»tytult rJµNtkr;lt bkºttu, ~þC-fÕgtKfthe «t:oltytu, nt:le rJrJ" Bþ÷tytu:e ftgtoÂLJ; :;e au;lt Jduhule rJ’uNe ytÔ\r•t ‘hufe' (Jirµf au;lt)lt Wvathtubtk :tuztf VuhVthtu mt:u yvltJtg Au.

ytJe s ceS yuf :uhtve Au y"oòø\; blle MB\r;ytu sdtzelu lfthtðbf rJathtu ntkfe ftZJtle. ‘vtMx jtEV :uhtve' ;hefu ytu¤Ft;e yt mthJthbtk J;obtl SJlbtk ytzu ytJ;t ÇË;ft¤lt ytDt;slf yLþCJtubtk:e ’’eolu Bþ¾; yvtJJtbtk ytJu Au. Cth;le ‘luNlj EÂLMxxGËx ytuV buLxj nuÕ: yuLz LGËhtu mtgÂLmm'lt Jrh»X btlmNtMºtelt sKtÔgt Bþsc Ôg¾;ðJ rJftmltu rJath nJu yuf ÍwkcuNbtk vjxtE hÌttu Au. ;ule ftgo rNrchtubtk Ctd julthtytule mkÏgt J";e òg Au.

òu fu ‘vtMx jtEV :uhtve'le mV¤;t rJNu DKt nS Nkft muJe hÌtt Au. vhkðþ ‘rnÃlturmm' (mkbtunl, dtZ rl÷tJM:t fu BËåAto) îtht ctÌt «uhKt y:Jt MËal:e btKm vtmu ftb fhtJJtle vØr; btlmNtMºtbtk «arj; Au. ;ubtk ct¤vKle MB\r;ytu Mþ"e fu sLb vnujtkle yJM:t Mþ"e vntukae Nftg Au, sult Jzu Ôg¾;le yt sLble yt’;tu ylu «Ô\r•tytultk Bˤ òKelu mbMgtytu Wfuje Nftg Au. Jhmtu vnujtk «dx :gujtk ‘jtEV ytVxh jtEV' ylu ‘frbkd cuf' suJtk ÃþM;ftult juFf ;ub s yburhfl btlmNtMºte hubLz BËzeyu vK ;ultu WÕjuF fgtuo Au. òu fu Cth;btk yt vØr;ltu Wvgtud fhltht rarfðmftu BþêeCh Au. mkbtunlrJ¼t fu JNefhK rJNult yluf rfMmt Cth;eg ÃþhtKtubtk ylu ;kºtlt d{k:tubtk JtkaJt b¤u Au.

‘x[tLÍufNlj yultrjrmm' fu ‘xeyu'le vØr;btk cu Ôg¾;le ylu Ftm fhelu ;ublt ynbTle yJM:tLþk Ã\Ú:¬hK fhe mkJt’ mt"Jtbtk ytJu Au. ytltu WÆuN ct¤f ylu bt;trv;t Jåaultu mkD»to rbxtJJtltu Au. yt rarfðmtlt M:tvftu ytuMx[urjgtlt Au subltk ltb Au vjo z[udtu ylu Vt"h Mþbuhxl subKu ‘xeyu mtumtgxe ytuV EÂLzgt'le M:tvlt r’Õnebtk fhe Au. ;ubKu rJ’uNtubtk vK yt mthJthltu «ath fgtuo Au. btctvlt Xvft fu lfthtðbf rJathtu:e DJt;tk ct¤ftult blbtk:e Jtjeytu rJNult bk;Ôgtu fu ÃËJod{ntu ftZe ltFJt btxu yt vØr;ltu Wvgtud :tg Au.

ytJe rarfðmtytultu mbLJg fhelu ‘muÂLmrxrJxe x[urlkd' (mkJu’lNej;t fu¤JJtle ;tjeb), Íul :uhtve, ;tytuJt’ ylu dti;b çþØ «urh; ‘rJv~glt' suJt btlrmf ûtb;t rJfmtJJtlt Wvathtule ;tjeb ytv;e mkM:tytu ylu Ôg¾;ytu yJthlJth ytJe rNrchtu gtusu Au. yBþf vØr;ytubtk GþJtltubtk mtnrmf;t fu¤JJt ylu zhle jtdKe ’qh fhJt ;ublu hchle m¤d;e rhkdbtk:e vmth :Jtlt «gtudtu fhJtLþk vK fnuJtg Au.

vhkðþ yt c"e vØr;ytubtk ‘hufe' J"thu mh¤ ylu mtiBg Au. ;u bLþ»glu mbM; rJµbtk Ôgtvuje SJl-Qstolu JnuJtLþk btægb cltJJtbtk btlu Au. yufJth yt Qsto Jnu;e :tg vAe ;u dbu ðgtk sE Nfu Au. ;u Nheh ylu jtdKeytu Jåau mkJt’ hau Au. ‘hufe'btk rl»Kt; Ôg¾; yt Qstolu ceò btlJeytu Wvhtk; vtjðþk «tKeytu, JlMvr; s lrn, vK ck" vze dgujt xurjVtul ylu cdzuje fth suJt rlSoJ v’t:tuobtk vK JntJe Nfu Au! Cth;btk ‘hufe'lt mukfztu ‘btMxmo' ylu ‘d{tLz btMxmo' Au. hufeltu «gtud bulusbuLxlt mt"l ;hefu vK fhe Nftg Au. fuxjef fkvleytu ftuEf mtu’tle JtxtDtx ’hrbgtl vtu;tlt d{tnflu hufe ytvelu JKWfje mbMgtLþk mbt"tl bu¤Ju Au.

Cth;btk fuxjef ytk;hht»x[eg fkvleytu ‘xtuxj ¾Jturjxe bulusbuLx' vAe nJu ‘xtuxj fJturjxe vevj'le rlb½Ëftu btxu ytJe vØr;ytu ysbtJJt jtde Au. vtu;tlt bulusbuLxlt mjtnfthtulu ylu xtualt yr"ftheytulu ytJe ;tjeb:e MþmÂßs; fhe ftgoûtb;t ylu lVtbtk J"thtu fhu Au. vAe ytJt ;tjeb «tÃ; yr"ftheytu s fkvlelt ceò fboatheytulu ;igth fhu Au. ‘EÂLzgl mtumtgxe Vtuh yuÃjtEz rcnurJghj mtgLm' (Emçm) ltble mkM:t ytJe fkvleytult mngtudbtk rJrJ" yÇgtm ¢btuLþk ytgtusl fhu Au. yt mkM:t ’h J»tuo 200 Ôg¾; mt:u cu hurmzuÂLNgj «tud{tBm gtusu Au.

j~fhlt sJtltu btxu ylu yuhjtEllt MxtV btxu vK yt vØr;ytult murblthtu gtuòg Au. ‘vtJh ytuV vturÍrxJ r:ÂLfkd' ÃþM;flt rJµ rJÏgt; juFf ltubol rJLmuLx vej ylu ‘ntW xw rJl £uLzÍ yuLz ELVÕþyLm vevj'lt juFf zuj ftluode ylu yburhft ÂM:; Cth;eg yulythytE rNJ Fuztlt ÃþM;f ‘ntW xw rJl'lt yt"thu yt fLmÕxLxtu btlrmf N¾;ytult rJftmle ;tjeb ytvu Au. ;tsu;hlt juFftubtk ’evf atuvht rjrF; ÃþM;f ‘r¢yurxkd yuVÕþyLm' ylu ©e ©e hrJNkfhLþk ‘ytxo ytuV rjrJkd' WÕjuFleg Au.

òu fu Cth;lt }r»t-Bþrlytuyu m’eytu vnujtk ‘ytk;rhf rJftmlu' s mt:of SJlbtk «t"tLg ytv;tk fÌtwk Au fu ‘bl yus bLþ»glt ck"l ylu Bþ¾;Lþk fthK Au.' yuxju lJe ylu rJ’uNe jtd;e yt JifÂÕvf vØr;ytu nfef;btk Cth;le s ’ul Au ylu Cth; ;ubltu ‘øþhw' Au. fuxjtf rJ’uNe blturarfðmftu btlrmf n;tNt ylu ;ltJbtk:e Bþ¾; btd;t ;ub s ûtrKf «mLl;t yLþCJJt btd;t ’’eoytulu ‘«tuÍuf' suJe dtu¤eytule CjtbKtu fhu Au. vhkðþ Cth;eg btlm NtMºteytu ;ulu cnwk bnðJ ytv;t l:e. jtkct mbg Mþ"e btlrmf MJtMÚg ò¤JJtbtk ytJe xefzeytu fh;tk «tKtgtb, gtud ylu SJl «ðgult nfthtðbf yrCdblu fu¤J;e vØr;ytu s Wvfthf leJzu Au.

Top