luxJfo
’tkzefqaltu ftgo¢b Cju ‘‘Mxkx¥¥ ntug A;tk yuKu yuxÕþk ÃþhJth fGþO fu 75 J»to vAe vK dtk"eS Cth;btk s ln´ vK ’wrlgtChbtk yuxjt s btlr«g Au

75 J»to vAe Vhe:e dtk"eSyu mtchb;e yt©b:e 241 btEj ’qh ’tkze sJt dtk"eatÕgt btduo ceS ’tkzefqa ftZJtltu sulu rJath ytÔgtu nNu ylu yu rJathlu ytathbtk BËfJtLþk suKu l¬e fGþO nNu ðgthu yu ftuElu vK ytslt C{Ð;b Gþdbtk vK dtk"eS Cth;le mtbtLg «òlt nigtbtk "cf;t cuXt nNu yuÔþk ftuEyu fÕvuÕþk vK ln´ ntug.

yt ftgo¢b Dzlth Au htsfthKeytu...sublu dtk"eS mt:u...yuxju fu dtk"eSlt rJathtu, rmæ"tk;tu mt:u ’qh’qhltu vK MltlMË;fltu mkck" l:e...yuJt lgto htsfthKlt Fujtzeytuyu yt ftgo¢b Dzujtu Au...yuxju yubtk ‘‘Mxkx¥¥s ntug.

mtublt::e ygtuægtle h:gtºtt ftZJtbtk ytJe yu vK ‘‘Mxkx¥¥ s n;tu... yu vAe vK Ctsvu su mukfztu ltle btuxe gtºttytu ftZe (fthK fu vnuje h:gtºttyu Ctsvlu "tgto fh;tk DKtu btuxtu jtzJtu yvtÔgtu n;tu yuxju yulu ylu mkDlu yub s :E dGþk Au fu h:gtºttytu V¤ ytvlthe leJzu Au..vK mkD-Ctsvlt lu;tytu ÇËje òg Au fu nkbuNt vnuÕþk su ntug Au yu suxÕþk mV¤;t bu¤Ju Au yuxje mV¤;t vAeLþk su ntug yulu l:e b¤;e...yuxju Ctsvle vtA¤le c"e s gtºttytu btuxtbtk btuxe VTjtuv hn´...yhu AuÕje jtufmCtle åËkxKe JF;u vK yzJtKelu Vhe h: Wvh cumtzelu gtºtt ftZelu åËkxKebtk «akz rJsg bu¤JJtle dK;he htFuje vhkðþ yubtk vK Ctsvu yuJtu bth Ft"tu fu yule f¤btk:e Ctsv nS lef¤e N¾âtu l:e...nS nJtkr;gt s btgto fhu Au...øþsht; Ctsvlt «BþF l¬e fhJt suJe mukfztu ctc;tu Ctsv l¬e fhe Nf;tu l:e...ylu cæþk s jxfðþk htFu Au.) yubtk Ctsvlt ftgofhtule N¾; ylu sl;tyu Ctsvlu ytvujt Yrvgtytultu Ôgg :;tu hÌttu Au.

yu su ntu ;u...yt Ãþl& ’tkzefqalt ytduJtltu Cju MxLxctòu...«athltu...jtCjultht nNu vK yuKu yuxÕþk ;tu mtrc; fhe s ’eæþk Au fu mtbtLg «ò MxLxcts l:e...dtk"eS nS vK ðgtk SJ;t cuXt Au.

dtk"eSJt¤e ’tkzefqabtk ‘‘øþsht; mbtath¥¥lt vtA¤:e ;kºte n;t yu frvjhtg blJk;htg bnu;t ðgthu lJGþJtl ylu dtk"erJathu ytu;«tu; n;t yublt mrn; 79 sK n;t ylu jdCd øþsht;lt s n;t ßgthu ytsle ’tkzefqabtk ‘‘htsfeg Mxkx¥¥ntuJt:e mukfztu jtuftu Au vK yubtk dtk"eSlt rJathtu ylu SJl:e «CtrJ; yuJt fuxjtf rJ’uNeytu vK Au ylu Cth;egtu vK Au...øþsht;eytu ;tu Au s.

’t.;. yt fqabtk za Au, ytuMx[urjgl Au, vtrfM;tle Au, yburhfl Au. GþrlJrmoxe ytuV belumtuxtlt sltorjÍblt JeÍex´d «tuVumh 68 J»tolt dsuL÷ vxuj fnu Au fu...dtk"eS fnu;t fu Ntherhf MJåA;t ytÂðbf MJåA;t ;hV btlJelu jE òg Au yuxju ybu ybtht xtugjux dtk"eSle sub ò;u s mtV fheyu Aeyu.

vtrfM;tl:e ytJujt ViÍjFtl vtu;tlt mngtºteytu mt:u Jt;tu fh;t ylu mt:u hM;tbtk ytJ;t d{tbsltu mt:u nt:bejtJelu Jt;tu fhelu atj;t hÌtt Au. dtk"eSlt rJathtule ;uytu aato vK fhu Au. yuble Jt;tu mtkC¤lth yuf sq: yubKu QÇþk fhe ’eæþk Au.

yt ViÍjFtl vtrfM;tlle ‘‘ELztuvtrfM;tl Vtuhb¥¥ ltble yul.S.ytu. mkM:tLþk «r;rlr"ðJ fhu Au ylu Cth; mt:ule yuf;tlt ;uytu yuJt rnbtg;e Aufu r’Õje:e Bþj;tl Mþ"ele su Ntkr;gtºtt ytlt vAe lef¤Jtle Au yubtk vK ;uytu òuztJtlt Au. (ytJt Ftl suJt yluf BþÂMjbtu vtrfM;tlbtk ylu Cth;btk Au fu suytu Cth;-vtrfM;tllt Ctdjt:e ’w&Fe ntug...Cth; ylu vtrfM;tl ßgthu vK Vhe yuf :Nu ;u ytJt jtuftult «;tvu s yuf :Nu...ctfe Ctsv suJt htsfthKeytu ;tu vtu;tle htuxje s Nu¾ât fhJtlt.)

yuf yburhfl brnjt Õþme rJrjgBm ltble vK yt fqabtk Au. yu 50le Qkbhlu ytkcJt ytJuje Au vK ’tkzefqa yulu bl ’tkzegtºtt Au. ’tkzefqabtk òuztgt vAe yuKu l¬e fGþO Au fu...nJu yu Cth;lu s vtu;tLþk Dh cltJNu. yu fnu Au, ‘‘ctÃþlt ‘ðgtd¥lt rmæ"tk;tu blu MvNeo dgt Au yuxju buk l¬e fGþO Au fu dtk"eSle sLbÇËrblu bthu btÁk Dh cltJÔþk.¥¥

78 J»tolt ’wdto«mt’ rºtJu’e vK fqabtk Au. yu CtE vtu;tlt rFMmtbtk fuxjtf ftuht vtuMxftzo htFu Au. ’huf htrºt rJmtbu ;uytu 15 rbrlx yt vtuMxftzo jFJtbtk ftZu Au. yu fnu Au fu, ‘‘nwk dtk"eS su he;u vtu;tle fqaltu rnmtc rbºttu-mdtlu vtuMxftzo jFelu htF;t n;t...yu blu cnw s vmk’ vze dGþk Au...nwk yu s ftb btht r’fhtlt r’fhtlu vtuMxftzo jFelu fÁk Awk.¥¥

yt fqabtk su jdCd 200 suxjt gtºteytu Au yubtk yburhftle fthul zwle ltble yuf d{tVef zeÍtElh vK Au. fqalt btduo dtbudtb ylu ÍqkvzuÍqkvzu Cth;lt dhec dtbzegtytu su ytJfth ytvu Au yu òuElu yu yJthlJth ÷Je WXu Au. Wðmtnbtk ytJelu yu ‘‘Jk’u bt;hbT¥¥ltu ntftuxtu vK vtzu Au. hM;tbtk WCuÕþk xtu¤w yultu «r;mt’ vK ytvu Au. fuxjtf M:¤u ct¤ftu nt:btk Cth;ltu ht»x[egæJs vfzelu yu cnulle vtA¤ ’tuzu vK Au. yu fnu Au, ‘‘yt cæþk Eju¾x[ef suÔþk Au...yublu òuElu nwk DKe htShtS :E dE Awk. blu yn´ rJ’uNe ntuWk yuÔþk jtdðþk l:e.¥¥ ytd¤ s;t yu cnul ‘‘rnL’w, BþMjeb, NeF, EmtE...nb mc ni CtE CtE¥¥ltu lthtu NÁ fhujtu.

hM;tbtk ytJ;t dtbztytubtklt cnultu ylu CtEytu 75 J»to vnujtk dtk"eS ßgthu yt hM;u lef¤ujt ðgthu yublt MJtd;btk su vk¾;ytu dtJtbtk ytJuje yu vK vtu;tlt bt;t-rv;tlu gt’ fhelu dt;t ntug Au. sub fu j;tcul rmmtu’egt ltblt yuf cnulu ‘‘bthu Dhu ytÔgtu mtchbr;ltu mk;¥¥dtguÕþk. yu cnul ltlt n;t ðgthu yule bt;t yt vk¾; dt;t n;t. (yt de;le ðgthu hufztuo cnth vze n;e su hM;tbtk ytJ;t dtbztytult ftuEftuE Dhbtk ytsu vK maJtguje vze Au.) ytJt 18 de;tu ðgthu hatgujt.

24 J»toltu yturjJh xwhftuxu ltbltu yuf fulurzgl vK ytbtk Au. dtbztle ltheytu yulu ‘‘yujJehCtE¥¥fnelu ctujtJu Au yu ’huf M:¤u htk"lthe su ;u dtble brnjtytule b’’ fhJt vntukae òg Au.

LGþgtufo:e ¢eMxtuVh ÍeLf ltbltu ‘‘JuMxtulVujtu¥¥mkNtu"f ’tkzefqabtk òuztgujt Au. ‘‘D»toKtðbf «§tultu yrnkmtðbf he;u Wfuj jtJJtlt ÔGËn¥¥ rJ»tg vh yu mkNtu"l fhe hÌttu Au. yu fnu Au fu, ‘‘75 J»to vAe vK sl;tlt bl Wvh vuje fqa ;tS Au...yu cnw s lJtE WvòJu Au.¥¥

£tLmltu 24 J»toltu swrjyl £uJej ltbltu yuf GþJtl ;tu ’tkzefqalt r’Jm ydtW 20 r’Jm vnujtk:e ’tkzefqa fhJt lef¤ujtu. dtk"eSle ‘‘mðglt «gtudtu¥¥ ytðbf:t Jtkaelu yulu «uhKt :yuje fu ’tkzefqa fhJe.

yt swjeyl cuÕSgl GþrlJrmoxeltu Eftulturb¾mltu d{ußGþyux Au. dtk"eSle ytðbf:tbtk ‘‘btÁk SJl yu s bthtu mk’uNtu Au¥¥ Jt¾â ytJu Au...yu:e yulu «uhKt b¤uje.

yule ltble VtuxtusltorjMx GþJr; Cth; ytJuje...yuKu yulu Cth; ytJJt ytbkºtK ytvuÕþk. yu fnu Au fu...‘‘bntðbt dtk"e V¾; xtualt MJt;kºgmultle s lntu;t vhkðþ yt Gþdlt mti:e btuxt mkD»to vtA¤Lþk Cusw n;t.¥¥

yt c"t Wvhtk; vtrfM;tl:e 92 Ôg¾;ytuLþk yuf «r;rlr"bkz¤ yt fqabtk òuztguÕþk Au yu mti:e Jæþ bnðJLþk Au. yu vAe ceò 200 sK vK vtrfM;tl:e AuÕjt r’Jm Mþ"ebtk ytJJtle dK;he Au.

su 92 sK ytÔgt Au yu vtrfM;tlle yJtbe luNlj vtxeolt mÇgtu Au. Jne’Ftl Ftf ltblt yult yuf «r;rlr"yu fÌtwk nðþk fu, ‘‘2002btk øþsht;btk su fkE cLGþk ðgth:e øþsht; rJ»tule ybthe fÕvlt su cluje yu yblu yn´ su Cthu Wðmtnslf ytJfth bégtu Au yu:e ÇËkmtE dE Au.¥¥

yu Jne’Ftlu Jæþbtk fÌtwk nðþk fu, ‘‘øþsht;ft ltb yimu ne c’ltb fegt dgt ni bezegtlu øþsht; fu jtudtufe dj; ;mJeh Fze fh ’e ni.¥¥ yu fnu Au, ‘‘yn´lt jtuftubtk jÎþbr; btxu ÃËJod{n l:e fu r"¬thle CtJlt l:e.¥¥

yuxÕþk fnelu yubKu fnuÕþk fu ;uytu «ub ylu mnfthltu mk’uNtu ytvJt Cth; ytÔgt Au.

vuNtJh:e ytJujt ònlemth Ftlu fÌtwk nðþk fu vtrfM;tlbtk Ftl yç’wj dVthFtlLþk suxÕþk btlCGþo M:tl Au yuxÕþk s dtk"eSLþk vK Au.

vuNtJh:e ytJujt yt «r;rlr"ytu ‘‘mhn’lt dtk"e¥¥ ;hefu Ïgt; :yujt Ftl yç’wj dVthFtllt yLþgtgeytu Au yuxju yublt dKJuN Bþsc yubKu c"tyu jtjhkdltu ÍÇCtu ylu jtjhkdltu jukDtu vnuhujtu Au. yuble ytduJtle vjJtNt ylu Mþbuht gtumVòE ltble cu cnultu fhe hne Au. ;uytu ‘‘Jk’u bt;hbT¥¥ ctuj;t ytd¤ J"u Au. (Cth;btk ‘‘Jk’u bt;hbT¥¥ ctujJtltu rJhtu" fhltht Bþmjbtltuyu yt ægtlbtk htFelu ‘‘Jk’u bt;hbT¥¥ltu vtu;tltu rJhtu" ’qh fhJtle sÁh Au. Fhe Jt; yuJe Au fu ytvKt ðgtklt Bþmjbtltulu...sub ytvKu ðgtklt rnL’wytulu fèh ÍLþle rnL’wytu Íuh veJhtJu Au yub yublu yublt fèhJt’e ÍLþle Bþmjbtltu Íuh veJhtJu Au yuJt fèhJt’eytu su ftuE vK ftub fu ’uNLþk yrn; fh;t ntug Au.)

yt 92 sKbtk su GþJtltu Au ;uytu xe-Nxobtk Au ylu fuxjtf vXtKe JuNbtk vK Au. yJtbe luNlj vtxeole vÉwl MxwzLx VuzhuNl ltble rJ¼t:eoytule vtkFlt ;uytu mÇg Au.

yt Ïþ’tE rF’b;dthlt vnuhJuNlu vtrfM;tlbtk ‘‘MþhFvtuN¥¥ fnu Au.

vuNtJhbtk mtbtrsf ftgofh;t 22 J»tolt swJtl Ebhtl WÕjtnu fÌtwk nðþk fu, ‘‘nbuNt blu :ðþk nðþk fu ELzegltu yblu r"¬thu Au vK yn´ ytJelu bthtu yu C{b lef¤e dgtu.

yt Ebhtl, ceòu Mþjubtl, ºteòu ytihkdÍuc Jduhulu ’tkzefqabtk su ytJfth bégtu yu:e ÏþNÏþN Au. ÍeytWÕjtnFtl ylu btunBb’ nwmul Ftlu fÌtwk nðþk fu, ‘‘ybu yub btl;t n;t fu vXtKtu mtht gsbtl ntug Au vK yn´ ybu òuGþk fu ;bu ELzeyltu vK mtht gsbtl Atu.¥¥

vuje vjJtNtyu ;tu yub vK fnuÕþk fu, ‘‘ybu mhn’tubtk btl;t l:e...cLlu ’uNtu ßgthu Gþæ" jz;t n;t ðgthu vK slhj vçjef ;tu Ntkr; s EåA;e n;e.¥¥ Jæþbtk yubKu fnuÕþk fu, ‘‘ytvKu ºtK Gþæ" :E dgt...nJu Ntkr;ltu mbg ytÔgtu Au.¥¥