LGËÍ Vtufm

’jtR jtbt aellt nt:u JuatR dgt Au

r;cuxle MJ;kºt;tle a¤J¤ aellt NhKu FukatR dR
’jtR jtbt ytægtÂðbf lu;t ;hefu Vgto fgto ylu yrnkmtle Jt;tu fhe vtu;tle Rbus cltÔgt fhe

’jtR jtbt fu sublu CdJtlltu yJ;th btlJtbtk ytJ;t n;t ;uble nJu ònuhbtk xeft :R hne Au. ylu ;ublu ;f mtæþ fnu;t vK ftuR yaftðþk l:e. ’jtRjtbtyu r;cuxlt mtæþ- mk; ;hefule «r;»Xt rJµChbtk bu¤Je n;e, xtualt lu;tytu yl xtuale murjc{exe ’jtRjtbtlu vdu jtdelu ytNeJto’ bu¤J;e n;e. ’jtRjtbtlu b¤Jt:e ytægtÂðbf Ntkr; b¤u Au ylu ;uytu CdJtllt yJ;th mbtl Au yuJt dvdtu¤t yuJt atÕgt n;t fu ’jtR jtbtlu mtÐtkd «Ktb fhlthtytule mkÏgt btuxe :Jt jtde n;e.

yt ’jtR jtbtle VtkftctSltu vhvtuxtu ;tu ðgthu Vqxe dgtu fu ßgthu ;ubKu r;cuxle BþJbuLx ytd¤ J"thJtlt c’ju aelLþk ytr"vðg MJefthJtle Jt; fhe n;e. dR 10be btauo r;cuxegl luNlj yvhtRÍ´d zult r’Jmu ’jtR jtbtyu ßgthu FtukFthelu c"t mbsu yu he;u ael mt:u C¤e sJtle ylu mbt"tlle Jt; fhe n;e. ytb ;tu, r;cuxlt jtuftulu ’jtR jtbt Zeje Jt; fh;t n;t ;ule AuÕjt cu J»to:e Fch n;e, vhkðþ ’jtR jtbt aellu mtJ mhkzh :R sNu ;u ;tu ;ubKu fÕÃGþk vK lntuðþk.

r;cuxlt jtuftulu MJ;kºt r;cuxLþk Jal ytvlth ylu ;u ykdulu MJÃl muJlth r;cuxlt jtuftu ’jtRjtbtle aelle ;hVuK ykdule ctc;tu:e yuxjt øþmmu Chtg Au fu ’jtRjtbtlu dt¤tu Ctkz;t :R dgt Au. yt jtuftultu øþMmtu Ôgtsce yuxjt btxu Au fu ’jtR jtbt vh ;ubKu DKtu Chtumtu htÏgtu n;tu. ylu ;ublu ÃËsleg dK;t n;t. AuÕjt ºtK ’tgft:e MJ;kºt r;cuxle jz;ltu nJtjtu ’jtRjtbt ajtJ;t n;t. vtu;u MveheåGþyj jezh Au yub fnelu ;u rJµChbtk MJ;kºt r;cuxle BþJbuLx ajtJ;t n;t. DKtk yub btl;t n;t fu yt btKm ;ule ytægtÂðbf;tlt òuhu r;cuxlu MJ;kºt cltJe NfNu vhkðþ ;tsu;hbtk r;cuxegl Gþ: ftukd{umlt «BþFu sKtÔGþk nðþk fu ’jtR jtbt yuf btKm Au ;uble vK bgto’tytu Au. ytb ’jtRjtbt ftuR ytægtÂðbf lu;t l:e yub ;ubKu sKtJe ’eæþk nðþk. 46 J»to:e Õntmt Atuzelu ael mtbu ftuÕzJtuh NY fhlth ’jtR jtbt vtKebtk cume s;t ;ult DKt «ðgtDt; vzgt Au.

’jtR jtbt r;cuxlt jtuftulu aelbtk hnelu ytuxtultube yuxju fu yuf «fthle MJ;kºt;t yvtJJtle Jt; fhu Au vhkðþ 95 xft r;cuxegltu btlu Au fu aelbtk MJ;kºt;t ftuR ft¤u N¾â l:e.

ntjbtk r;cuxbtk 60 jtF r;cuxegltu Au, fuxjtkf Cth;btk Jmujt Au. yt jtuftuyu rbm r;cux Mv"to gtuSlu jtuftuLþk ægtl vK FukåGþk nðþk ylu ytujÂBvfbtk Ctd jRlu rJµLþk ægtl FukaJt ;igth :;t n;t. vhkðþ ytægtÂðbf Jt;tu, J»ttuo swle vhkvht, r;cuxle mkMf]r; Jduhu BþÆtytu ytd¤ "helu ’jtR jtbtyu rJµle lshbtk r;cuxlu ‘vAt;¥ ’uNtule gt’ebtk Bþfe ’eæþk nðþk.

òufu yuf fzJe Jt; yu vK Au fu aellu NhKu dgt rJlt r;cuxltu Aqxftu vK lntu;tu fubfu ael ltble Ntfo btAje r;cuxlu ¾âthleg d¤e dR n;e. aellt «ÇþðJ, rJftm ylu ÔGËntðbf atjle ytd¤ r;cux mtJ ;uòurJnel ÃËhJth :Gþk nðþk. aelle mhfth mt:u ’jtRjtbtlt «r;rlr"ytu AuÕjt ºtK J»tobtk btºt ºtKJth bégt Au. 2002btk cu Jth ylu 2003btk yufJth aellt m•ttJt¤tytu ylu r;cuxlt «r;rlr"ytu Jåau aato :R n;e vhkðþ ;u ;tu btºt xwrhÍblt «§u n;e. aellt m•ttJt¤tytuyu r;cuxlt «r;rlr"ytulu ftuR he;u nt: BþfJt ’e"tu l:e, fu r;cux ykdu ftuR rlFtjm aato fhJt vnuj fhe. ytb aelu AuÕju Mþ"e vtu;tlu r;cuxbtk ftuR hm l:e yub ajtJu htÏGþk nðþk.

r;cuxlt ftuRvK lu;t aellt m•ttJt¤tytu mt:u l:e ;tu yt «§u ftuR m•ttJth cuXf gtuS fu l:e ;tu yLg ’uNlu yt «§u bægM:e cltÔgtu.

r;cuxle mhfthlt «:b Jzt«"tl ;hefu åËkxtgujt «tuVumh mtb"tkzt rhBvtuau sKtÔGþk nðþk fu r;cuxegltu MJ;kºt;t RåAu Au vhkðþ JtM;rJf vrhÂM:r; mbsJtle sYh Au. ’jtR jtbtle aelle ytuxtultubele Jt; vK fkR Ftuxe l:e. rxBvtua fnu Au fu ybthe mbt"tlle ler;:e fuxjtf r;cuxegltu lthts Au vhkðþ ;ule yblu cnw vze l:e.

r;cuxlt Jzt«"tl r;cuxlt jtuftu btxu l:e ;tu fzf hsqyt; fhe Nf;t fu l:e ;tu aelle xeft fhe Nf;t.

r;cuxegl ytuxtultubm heSgl (TAR)vtu;u s rJJt’tMv’ Au. ºtK «t’rNf rJM;thtu Ftb, yubztu ylu Gþðmukd yk’tsu 2.5 bejegl MfJuh rf.bexhbtk v:htgujt Au. ßgthu ael su rhSgl ytvJt btdu Au ;u Gþðmkd mrn; btºt 1.2 rbrjgl MfuJh rfjtubexh Au. dgt bu btmbtk aelle mhfthu yt ytuxtultubm rJM;th ykdu su µu;vºt hsq fGþO nðþk ;u ykdu btuxtvtgu hsqyt;tu :R n;e. µu;vºt JF;u aelu r;cux btxu ~þk fGþO ;ule jtkce mhfthe gt’e vK hsq :R n;e.

’jtR jtbtyu ;tu yrnkmtle btuxe Jt;tu fhelu vtu;tle Rbus RLxhluNlj M;hu J"the Au vhkðþ vtu;tlt ’uNJtmeytulu nJu aellu nJtju fhJtle Jt;tu fhu Au. ael vtu;u r;cuxlu ftuR ytuxtultubm nf ytvJtle Jt; l:e fhðþk vK r;cuxlt lu;tytu yub fnu Au fu ael ytuxtultubm Mxuxm btxu ;igth Au.

nfef; yu Au fu r;cuxlt nt:btk:e mbd{ BþJbuLx mhfe hne Au. ’jtR jtbt yðgth Mþ"e vtu;tle Rbus WCe fhJt rJµltu «Jtm fh;t hÌtt vK ðgthug aelle ytkFbtk ytkF vhtuJelu Jt; lntu;t fhe N¾ât. ’jtRjtbt MJ;kºt r;cuxle BþJbuLxlu ftuR he;u JudJk;e cltJe N¾ât lntu;t. yt btxule ftuR rzÃjtubexef ÔGËnhalt vK ;uble vtmu lntu;e.

n;tN r;cuxegltu fnu Au fu ’jtR jtbt aellt nt:u JuatR dgt Au, r;cuxlu MJ;kºt fhJtLþk MJÃl Ctkdelu Çþ¬tu :R dGþk Au.

r;cuxlt jtuftu rnkmtltu btdo yvltJe Nfu yub n;t

r;cuxlt DKtk jtuftu fnu Au fu yðgth Mþ"e Ntkr; htFelu ytvKu ~þk bu¤ÔGþk? r;cuxle MJ;kºt;t bu¤JJtltu mtatu hM;tu f’ta rnkmt l:e ;tu fgtu n;tu, ;ultu rJfÕv ~þk yu cæþk aato fhJtle ;f ’jtR jtbtyu ftuRlug ytve lntu;e. ’hufle lsh ’jtR jtbt ytægtÂðbf lu;t cle cuXt n;t vhkðþ r;cuxle BþJbuLx btxu ;ubltu ~þk Vt¤tu?? ;ublt bds vh yrnkmtLþk ÇË; mJth :R dGþk nðþk. aellt r;cuxlt jtuftu rnkmtLþk NMºt Wdtbe Nfu yub n;t fub fu ;tus rJµlt jtuftuLþk ægtl Fukae Nftg ;ub nðþk. ’jtR jtbtyu r;cuxlt jtuftulu ytxjt J»tuo yuJe ÂM:r;btk Bþfe ’e"t Au fu ;uytu nJu aellu NhKu sJt meJtg fkR fhe Nfu yub l:e. ytÍt’e btxule a¤J¤ nJu r;cuxegltu NY fhu ;tu ;u ftuR he;u ymhfthf hnuJtle l:e.