luxJfo
ra’Bchblt lJt csuxlt mk’Cobtk fuxjef mbsJt ylu òKJt suJe Jt;tu

csux mtÁk Au fu Fhtc yu rJ»tu cLlu ;hVltu yrC«tg ntug s... csuxlt rl»Kt;tu suytu Ct»tKtu fhJtlt NtuFel Au ;uytu ‘lhtu Jt fwkshtu Jt¥le sub csuxlt yBþf JFtK fhJtlt ylu yBþf JFtK lrn fhJtlt... vtKe ’q"btk vd htFNu.

yuxju ydtW ‘luxJfo¥btk jÏGþk nðþk yub... ytvKu ’hufu Ôg¾;d; he;u csux BËjJÔþk òuEyu... ytvKlu csux:e Ôg¾;d; Vtg’tu ~þk Au.. yu òuÔþk òuEyu... ylu vAe ’uNlu yufk’h Vtg’tu ~þk Au yu òuÔþk òuEyu fthK fu c"tlu s htS htFe Nfu yuÔþk ;tu ftuE csux ftuE :E NfJtLþk l:e ylu csux îtht yuf ;tu mhfth ajtJJtle Au ylu ceswk ’uN, ylu sl;tltu rJftm fhJtltu Au.

yu he;u, ltKtk«"tlu ntukrNgthe JtvhJe s vzu...vAe yubtk AwÃþk ~þk Au ylu A;htGþk ~þk Au yule v´sK fhJtle ytvKlu mtbtLg btlJelu fNtu y:o l:e... rl»Kt;tuLþk ;tu yu s ftb Au yuxju yublu yuJe v´sK fgto rJlt Aqxftu l:e. (csuxlt r’Jmu xe.Je. vhle c"e auljtu vh ytJe v´sKtu s ’uFtzt;e n;e... sultu mtbtLg ’Noflu fNtu s y:o l:e ntu;tu.

ytvKu mtilu csux òu me"e he;u MvNoðþk ntug ;tu yu RLfbxu¾m Au. ceò c"t xu¾m ytzf;ht Au vK RLfbxu¾m ;tu ytvKu su fbtEyu, vhmuJtu jtune vtzelu ytJf fheyu yule Wvh mhfth me"e s ;htv bthelu bV;btk ytvKt vimt vztJe ju Au. bnul; ytvKu fhJtle ylu bV;btk sbe òg mhfth (ylu mhfth yuxju «"tltu ylu mkÃËKo MxtV, RLfbxu¾m Ftðþk, vturjm, yth.xe.ytu. Jduhu c"t s ylu vtAt yu c"t s ytvKe Wvh ’t’tdehe fhu !)

yt RLfbxu¾mle NYyt; jtufNtnele su bt;t fnuJtg Au ;u, Rkøjtkz:e NY :E... R.m. 1404:e htòNtnelt sbtltbtk V¾; Fu;ele Wvh su bnuMþj (xu¾m) juJt;tu n;tu yule ytJf Wvh s htòytule ylu «òle òntusjtje n;e.

fhJuht yu Gþhtuvle vu’tN Au. fthK fu ðgtk Fu;e :E Nf;e ntug ;tu bnuMþj juJtg lu ? Gþhtuvlt yu m•ttr"Ntu fuJt fuJt Juht ju;t n;t yu vK òKJt suÔþk Au. ’t.;. vujtu htub c¤ðþk nðþk ðgthu Vezj Jdtz;tu n;tu yu lehtuyu R.m.1btk ‘Gþhel xu¾m¥ ltkFujtu. yu sbtltbtk atbztlu ftu¤JJt btxu Gþhel JtvhJtbtk ytJðþk nðþk... ;tu J¤e yu sbtltbtk ÃþY»ttu ’tZe htF;t n;t yuxju hrNgtlt htò vexh "e d{uxu ’tZe Wvh fh ltkFujtu. yuKu ;tu yu Wvhtk; nux, çþx, aeble, fvztk, jøl, fch Jduhu Wvh fh ltkFujtu. 1695 R.m.btk Rkøjtkzbtk vK yu c"t Wvhtk; fwkJtht Wvh rJæþh Wvh vK fh ltkFujtu... ðgthu V¾; rCFthe s fh ltkÏgt rJltlt hnujt. Rkøjtkzbtk bnthtKe yurjÍtcu: lkch yufu 45 J»to htßg fhuÕþk ðgthu yuKu vK ’tZe Wvh xu¾m ltkFujtu. R.m. 1712btk Rkøjtkzbtk mtçþ JtvhJtLþk NY :guÕþk yu JF;u mtçþ JiCJbtk dKt;tu yuxju ðgthle mhfthu mtçþ Wvh fh ltkFujtu. Rkøjtkzu R.m. 1404btk ’wrlgtbtk vnujeJth RLfbxu¾m ltkÏgtu ðgthu yultu yuJtu mF; rJhtu" sl;tyu fhujtu fu vtjtobuLxlt c"t s huftuzo ct¤e ltkFujt (yðgthu ytvKt ’uNbtk vK yufuyuf JMðþ Wvh fh jtdujtu s Au. me"tu fh l:e ;tu ‘yu¾mtRÍ¥ltu fh Au. Fu;e Wvh Juhtu l:e vK Fu;elt mt"ltu, Ft;h Jduhu Wvh (ytzf;htu) Juhtu Au s... ßgtk Juhtu l:e ðgtk muÕmxu¾m ylu nJu mrJom xu¾m jtdu Au. Cth;btk ytsu yuf nJt Wvh xu¾m l:e... yubtk vK ~þØ nJt juJt btxu xu¾m ytvJtu vzu yuÔþk Au.)

RLfbxu¾mle su fztfwx Au yu btxu ytvKlu ln´ vK ytRLMxtRl suJt bntl Ji¿ttrlf ylu bntl drK;¿t ~þk fnu Au yu swytu... yu fnu Au fu, ‘‘’wrlgtbtk òu yDhtbtk:e yDhe ftuE JMðþ ntug ;tu yu RLfbxu¾m mbsJtu... yu Au. RLfbxu¾mLþk hexlo ChJtLþk yuf bu:ubuxe~gl btxu vK bt:tlt ’w&FtJt mbtl Au.¥¥

cuLòbel £uLfjel ltblt htsler;NtMºt ylu juFf fnu Au fu, ‘‘yt ’wrlgtbtk B\ðGþ ylu xu¾m rmJtg f~þk s rlrù; l:e.¥¥

ytÍt’ Cth;btk mti «:b Yt. 15,000le ytJf Wvh 1950 Mþ"e RLfbxu¾m juJt;tu n;tu vhkðþ yu vAe 1949-50lt csuxbtk vnujeJth RLfbxu¾mbtk Bþ¾; bgto’t ’tFj fhJtbtk ytJe subtk Yt. 1500le Bþ¾; bgto’t htFuje. yu JF;u 15,000le ytJf DKe dKt;e n;e fthK fu vdthLþk "tuhK ytuAwk nðþk ylu mtukDJthe n;e... ;ujltu zctu ðgthu su yðgthu Yt. 1000ltu suJtu Au yu V¾; Yt. 15ltu s n;tu.

yu vAe 1955-56lt csuxbtk yt Bþ¾; bgto’t Yt. 2,000 fhJtbtk ytJe...yu vAe 1960-61btk Yt. 3000 fhJtbtk ytJe yu bgto’t 1973-74 Mþ"e yule yu s hFtguje... ylu yu vAe 1974-75btk Yt. 6000 fhJtbtk ytJe.. ylu 1980-81btk Yt. 8000 :E ;:t 1985-87btk fw’ftu bthelu Yt. 18,000 fhJtbtk ytJe ylu J"thelu Yt. 22,000 Bþ¾; bgto’t 1990-91btk :E yulu Vhe fq’ftu bhtgtu 1995- 96btk su Yt. 40,000 :E ylu 1998-99btk Yt. 50,000 :E. cm, vAe Ctsv m•ttbtk ytJe ylu yu m•ttbtk lntu;tu ðgthu Bþ¾;bgto’t J"thJtle çËbtçËb fh;tu n;tu vK m•ttbtk ytÔgt vAe yuKu Bþ¾; bgto’t ftukd{umle mhfthu su htFuje yule yu s Yt. 50,000 htFe su yk;u 2004-05btk Yt. 60,000 fhe vK 1 jtF Yt.le Bþ¾;bgto’t btxu yuKu ytvuÕþk Jal l vtéGþk ;u l s vtéGþk !

yt JF;lt csuxbtk Bþ¾;bgto’t J"thelu Yt. 1,00,000 fhJtbtk ytJe Au. ydtW Bþ¾; bgto’t btxu su MxtLzzo zez¾Nl, ve.ve.yuV., buze¾jub, RLMGþhLm Jduhu øþkaJKCgto su jtuatjtvme htFujt (yulu Jæþ øþkaJKJt¤t htFJt RLfbxu¾mlt ftg’tle fjbtu jtøþ fhelu mtbtLg sl;tlu BþkÍJKChe htFuje. ’t.;. mu¾Nl lkch 80-yuj, mu¾Nl lkch 88-ce, mu¾Nl lkch- 88 me... suJt Nç’tu JtvhJtbtk ytJ;t) yu c"t ’qh fhelu me"e s Jt; fhe Au fu... 1 jtF Yt. Mþ"ele ytJf Wvh RLfbxu¾m ln´ jtdu yubtk brnjtytule ytJf Wvh 1 jtF 25 nòh Yrvgt Mþ"e ylu rmrlgh mexeÍl yuxju 65 J»to:e Wvhltle 1 jtF 50 nòh Mþ"ele ytJflu fhBþ¾; fhe Au. yu vAe vK fhvtºt ytJfbtk fNe fztfwx htFe l:e yuxju Yt. 1,00,001:e 1,50,000 Mþ"ele ytJf Wvh 10 xft ytJfJuhtu ylu Yt. 1,50,001:e Yt. 2,50,000 Mþ"ele ytJf Wvh 20 xft ;:t vAele dbu ;uxje ytJf Wvh 30 xft ytJfJuhtu ltkÏgtu Au.

vujtu mhatsole su fztfwx n;e yu vK ftZe ltkFelu Yt. 10,00,000 Wvhle ytJf Wvh 10 xft mhatso jdtÔgtu Au.

ytbtk rmrlgh mexeÍllu Cju bgto’t 1tt jtF Yt.le fhe ntug vhkðþ yulu ydtW fh;tk duhjtC :tg Au. fthK fu ydtW mu¾Nl 80 yuj leau rmrlgh mexeÍllu Ôgtsle ytJf Yt. 15,000 Mþ"ele ct’ b¤;e n;e yu yt csux:e s;e hnuNu. ’t.;. meleyh mexeÍlle fwj ytJf Yt. 1,65,000 ydtW :;e yubtk Yt. 12,000 Yt. Ôgtslt dKeyu ;tu yu sqlt rlgb «btKu ct’b¤;t yule Yt. 1,53,000le ytJf Wvh xu¾m ytvJtu vz;tu su Yt. 20,000 :;tu vK ydtWlt rlgb «btKu Yt. 20,000 hecux b¤;t n;t yuxju Ôgtsle ytJfJt¤t melegh mexeÍltulu fNtu xu¾m ytvJtu vz;tu lrn. nJu lJt rlgb «btKu... vujt 1 jtF 53 nòhl Yt. 3,000 Wvh 2 xft mum mt:u xu¾m ytvJtltu :Jtltu.

yuxju ;tu Ôgtsle ytJf xu¾m ct’ n;e yu lJt rlgbbtk l:e hne A;tk yufk’h fwj ytJf Wvh ydtW su xu¾m ChJtu vz;tu n;tu yubtk lJt csux vAe DKtu Dxtztu :Nu.

’t.;. ydtW Yt. 1tt jtF Yt. 2 jtFle ytJf Wvh fNtu s xu¾m ChJtu vz;tu lntu;tu yu lJt csux vAe atÕþ hnuNu yu vAe Yt. 2 jtF 50 nòhle ytJf Wvh ydtW 19,680 Yt. xu¾m ChJtu ChJtu vz;tu n;tu yu nJu vAe Yt. 4080 ChJtu vzNu yu he;u ytd¤le ytJf Yt. 3,00,000 Wvh Yt. 34,980 ChJtu vz;tu n;tu yu nJu Yt. 13,260 ChJtu vzNu ytb ’huf ;c¬u RLfbxu¾m ChJtLþk Dxâwk Au ylu AuÕju Yt. 10,00,000le ytJf Wvh su Yt. 2,93,964 ChJtlt :;t n;t yult c’ju nJu Yt. 2,21,340 ChJtlt :Nu (yuJe ytNt htFJtbtk ytJu Au fu...ytb ytJflt «btKbtk fh ytuAtu ChJtltu :;tu ntuJt:e ylu dK;hele fztfqx lne hnuJt:e fhatuhe ytuAe :Je òuEyu... yuxju fu ft¤w lt½þk ytuAwk :Nu vhkðþ ytvKt ’uNbtk ceò fhJuht ¾âtk ytuAt Au ? JuatKJuhtu Au, yu¾mtRÍ zâwxe Au, mrJom xufmLþk lÔþk mjtzwk ytÔGþk Au, yt c"t fhJuhtle skò¤ ytuAe :tg, flzd; ytuAe :tg, xucj Wvh cuXujt ytrjgtbtrjgt ‘mtnuc¥le m•ttytu Wvh ftv ytJu... ;tu s fhatuhe ytuAe :Jtle ytNt htFe Nftg.

yt csuxbtk ytb ntntfth fhtJu yuÔþk f~þk l:e vhkðþ yuf su lÔþ d;fzwk ltKtk«"tl ra’Bchbu fGþO Au yule mtbu Cth;lt yufuyuf ltdrhfltu rJhtu" Wf¤;tu Au yu d;fzwk Au. cuLfbtk:e Yt. 10,000le hfb WvtzJt mtbuChJe vzu yu VeLþk Au... yuxju cuLfbtk:e ytvKu ytvKt s vimt WvtzJt ntug ;tu ytvJtu vzu yu ’kz, Ôgts... su fntu ;u ! yt rlgb yLgtge s Au ylu yule mtbu WXujtu rJhtu" Ôgtsce ylu Lgtge Au. ra’Bchbu yt ’hFtM; vtAe Fukae juJe s vzNuylu yu Fukae juJtLþk yubKu JjK ’uFtzâwk Au. ydtW Ctsvlt ltKtk«"tl gNJk;rmkntyu yt he;u fuxjeg ’hFtM;tu vtAe Fukae juJe vze n;e... yulu y:ofthKle htsfeg Ct»ttbtk ‘htujcuf¥ fnu Au. gNJkN rmknt yuxju ;tu ‘htujcuf rbrlMxh¥ fnuJtgt n;t yubKu DKe ytk"¤wrfgt ’hFtM;tu yublt 1998:e 2003 Mþ"elt ltKtk«"tl ;hefult Gþdbtk fhuje ’t.;. yubKu htk"Kdumltu CtJ Yt. 40 Xvfthujtu su vtA¤:e Yt. 20 fhJtu vzujtu, zeJezLz xu¾m ltkFujtu su vtAtu FukaJtu vzujtu, yu¾mvtuxolt jtCbtk yvtðþk zez¾Nl h’ fhuÕþk yu atÕþ fhÔþk vzuÕþk... Jduhu Jduhu.

yuxju ra’Bchb cuLfbtk:e Yrvgt WvtzJtle yt yuf ’hFtM; vtAe Fukau ;tu yubtk f~þk Ftxwkbtu¤wk l:e :E sJtLþk.

ntug ln´...!

mkde;le ò’wE ymh ’wrlgt nJu mbsJt jtde Au. btlJe, v~þ vûte Jduhu vh yult «gtudtu :E dgt Au su mV¤ ylu atukftJltht hÌtt Au. nbKtk ;tRJtl (ael)btk mkNtu"ftuyu QkDlt ‘«tuçjubJt¤t¥ 60 Ôg¾;ytule QkDJtle yt’;tultu yÇgtm fhelu fuxjtflu QkD;t vnujt yublu bldbðþk mkde; mtkC¤Jt ytÃGþk ylu fuxjtflu l ytÃGþk. yu he;u mkde; mtkC¤elu MËE slthlu ytFe ht; mthe QkD ytJe yu Wvhtk; yublt Ó’g ylu µtmlt "cftht vK rlgrb; sKtgt.

;tRJtl GþrlJrmoxelt «tu. nw. rjd jtRyu fÌtwk fu, MË;t vnujt 45 rbrlx Mþ"e bldbðþk mkde; mtkC¤lthlu vnujt yXJtrzgu 26 xft Vtg’tu :tg Au ylu vAe Vtg’tu Jæþlu Jæþ :;tu òg Au.

GþrlJrmoxelt Mjev rhmao muLxhlt «tu. rsb ntulo fnu Au fu... v:thebtk MËJt s;t vnujtk ftuE Ôg¾; BËkÍJKbtk ntug ylu mkde; mtkC¤Jt:e yulu QkD ytJe s;e ntug ;tu... yult suÔþk Jæþ mthwk cesw ~þk Au ?

Top