fCe fCe

yt "tur;gtlt Auzu fuxjtg r’Jmtu:e Yrvgtu ctk"ujtu Au

ylu hnubtllt B\;’unle vtmu ’t’t cu rbrlx ytkFtu ck" fhe WCt hÌtt

hrJNkfh bnthtsltu ftju 122btu sLbr’l

1884le mtj ylu bntrNJhtrºtlt r’Jmu bt;h vtmult hZw dtbbtk yuf ct¤fltu sLb :gtu sulu hrJNkfh yuÔþk ltb ytvJtbtk ytÔGþk.

btºt A s "tuhK Mþ"e CKe Nfujt ltlt ct¤f vtmu bt Dkxe ’¤;t ’¤;t CtdJ; JkatJu ylu mbòJu vK Fhtk. yu sbtlt «btKu 13 J»tole Jgu Mþhsct mt:u jøl :Gþk ylu ;u vK btºt cu s atuvze CKujtk. hrJNkfh c{tñK n;t ylu ltle Jgu s gsbtlÔ\r•t NY fhe.

hrJNkfh l’ebtk ;h;t NeÏgt ylu vtKebtk jvme vzujt ctJtlu catJeje"t. :tuzt r’Jmtu ct’ l’e rflthu rbºttu mt:u Vh;t n;t ðgtk s "ctftu mkC¤tgtu. yuf Mºte l’ebtk zqce hne n;e, ;ulu vK catJe je"e. dtble Ctdtu¤u cu vtzt jz;t n;t. jtuftu dChtElu yt GþØ òuE hÌtt n;t. hrJNkfhu ctuhzele ftkxt¤e mtuxe ftve vtztytu Jåau ÍkvjtÔGþk ylu vtztytulu Vxfthe Cdtze B˾ât.

dtblt MbNtlbtk yuf ctJtu hnu ylu jtuftulu fnu;tu & ‘‘yn´ ;tu ÇË; hnu Au.¥¥ jtuftu zhe dgt n;t vhkðþ hrJNkfh fu sublu jtuftu bnthts fnu;t n;t ;uytu Ïþ’ b"ht;u MbNtlbtk vntukae dgt ylu ctJtlu Xvftgtuo. ctJtu CtukXtu vze dgtu.

1911btk fXjtjlt ftbuµh vkzâtlt Duh dtk"eS ytJujt n;t. yu vnujtu s vrhag n;tu ylu cm yu s r’Jm:e bnthts dtk"e hkdu hkdtE dgt.

mbg Jnu;tu hÌttu.

yuf Jth ftuE mkck"elu b¤Jt dgt n;t ylu Dhle cnth lJt s vdhFt W;tgto n;t. vtAt lef¤;e JF;u òuGþk fu lJt s òuzt ftuEf WXtJe dGþk Au. btrbof ntMg mt:u bnthts ctuÕgt & ‘‘jE slthlu Jæþ sYh nNu.¥¥ cm yu s r’Jm:e bnthtsu vdhFt vnuhJtLþk Atuze ’eæþk yu yubltu vnujtu rlKog n;tu.

yufJth yuf c{tñK fwJtbtk vze dgtu. jtuftu Cudt :E dgt ðgtk bnthts vK n;t. bnthtsu fÌtwk & ‘‘jtzw-jtzw ctujtu yuxju cnth ytJe sNu.¥¥ bnthtsbtk vtu;tle ¿ttr; vh rl’tuo»t hBþs fhJtle rJltu’Ô\r•t vK n;e.

1923btk ;ublu ltdÃþhle sujbtk ykd{uòuyu ÃËhe ’e"t n;t ÃËht mt; brnltytu Mþ"e hÌtt. htus rfjtu swJth ’¤Je vz;e. 1930btk ’tkzefqa JF;u Vhe bnthtslu cu J»tole suj :E. víe Mþhsctlu vK ’tuZ Jhmle suj :E. jtuftu nJu ;ublu ’t’t fnu;t n;t. 1932btk ;ublu rJmtÃþhle sujbtk htFJtbtk ytÔgt. BþkcE Rjtftle ;u mti:e Fhtc suj n;e. fu’eytulu cel ythtuøg«’ Ctusl yvtðþk òuE bnthtsu hmtuztle ÔgJM:t vtu;u s mkCt¤e je"e. ylts mtV fhJtLþk ftb ;ubKu mt:eytult mnfth:e NY fGþO. btuxt m¤d;t åËjtytu Wvh ;uytu Ïþ’ WCt hnu;t. ’t’t vhmuJt:e hucÍuc :E s;t vhkðþ MJåA Ctusl b¤;t fu’eytule ;rcg; nJu Mþ"hJt jtde n;e. Mþh; vtmu nheÃþhtbtk 1938btk ftukd{umLþk yr"JuNl béGþk ðgthu 700 bK atuFt htk"Jtlt btuxt hmtuztle ÔgJM:t bnthtsu mkCt¤e n;e.

mbts muJt mt:u vK yuJtu s «ub htF;t ’t’t yuf JF; fvzJKsbtk yuf yd{Ke ftgofhle Ãþºtelt jølbtk dgt n;t. ftgofhle r’fhele rJ’tg Ju¤t bnthtsu ytNeJto’ ytv;t sKtÔGþk nðþk fu, ‘‘òu cuxt, blbtk yuxje dtkX Jt¤su fu ðþk MþFe :Jt lrn vhkðþ MþFe fhJt mtmhu òg Au.¥¥

1927le mtjbtk ;uytu Mþk’hKt dtbu dgujt n;t. yu htºtu "tu"bth Jhmt’ vzâtu bnthts vtxKJtrzgtlt Dhbtk MËE dgt n;t, ;u Dhle ’eJtj s ðËxe vze. ht; ;tu sub ;ub vmth :E dE vhkðþ Jhmt’ yxf;tu lntu;tu. dtblu huj:e catJJt ’t’tyu dtbLþk dhlt¤wk vtu;tle sJtc’the vh ;tuztÔGþk. vtKelu sJtltu hM;tu b¤e dgtu. dtb zqc;t cae dGþk. Jhm;t Jhmt’btk bnthts Jxt’ht dtb vntukågt dtbbtk btºt ath s Dh QCt n;tk. ’tuhztle b’’:e ’t’tyu jtuftulu xufhe vh Fukae je"t nsw huj mkfx atÕþ nðþk vj¤Jt:e bnthts æË{s;t n;t ytFe ht; òdelu ’t’tyu Jtzejtj NuXlt Dhle ceS ’eJtj vze òg ;ub n;e ;ulu xuft BËfJtbtk vmth fhe. lSfbtk s hnu;t øþsht;e Nt¤tlt rNûtfle víelu yu htºtu s ct¤f sLBGþk nðþk ’t’tyu ò;u Nehtu cltJe ct¤fle bt;tlu ytÃgtu. ;ublt DhLþk AtvY ðËxe vzu ;ub nðþk ;ulu vK xuft dtuXJe catJe jeæþk. ºteò r’Jmu Jhmt’ yx¾âtu ðgthu dtb jtuftu ’t’tlt ’Nolu ’tuze ytÔgt.

Vhe cltmftkXtbtk huj ytJe. yuf r’Jm Fuzq;tuyu bnthts vtmu sE rJlk;e fhe & ‘‘’t’t, ÃËhlt fthKu Fu;htubtk ftkv Xgtuo Au. vk’h r’Jmbtk DWk JtJeyu ;tu yZ¤f DWk vu’t :tg yub Au vhkðþ ybthe vtmu rcgthK l:e.¥¥

ytdÕþk J»to ’wft¤Lþk nðþk. ce jtJÔþk ¾âtk:e ? bnthtsu ’tuz"tb NY fhe. yu JF;u fuL÷btk mh’th JÕjCCtE vxuj ø\n«"tl n;t. bnthtsu mh’th mtnucluJt; fhe. mh’th mtnucu fligtjtj BþlNelu Jt; fhe. BþlNeyu BþkcE htßglt ÃþhJXt «"tl r’lfhhtg ’umtElu Jt; fhe yuble vtmu vK cegthK lntuðþk bnthtslu mk; ctjS gt’ ytÔgt. Ctj-l¤ftkXtbtk muJt ftgo fh;t n;t. mk; ctjSyu ;h; s Ctj-l¤ftkXtlt Fuzq; bkz¤le fthtucthe ctujtJe. fthtuctheyu ’t’tlu ÃËATGþk & ‘‘ctujtu, fuxÕþk rcgthK òuEyu Au ?¥¥ bnthtsu fÌtwk & ‘‘yuf jtF bK.¥¥

yXJtrzgtbtk Ctj- l¤ftkXtlt Fuzq;tuyu ht;-r’Jm òugt Jdh yuf jtF bK yufXwk fhe ytÃGþk. bnthtsu ’tuz"tb fhe mhfth vtmu:e vhbex je"e. huÕJu øþzTÍ x[ulle vhJtlde jE ’m r’Jmbtk yuf jtF bK DWkLþk rcgthK cltmftkXt vntukatzâwk. mbgmh rcgthK b¤;tk Fuzq;tuyu DQk JtJe ’e"t ylu yu J»tuo cltmftkXtlt Fuzq;tuyu 20 jtF bK DWk vfÔgt.

1948btk øþsht;btk Cgkfh ’wft¤ vzâtu n;tu. cltmftkXt lJtu rsÕjtu cLgtu n;tu JneJxe ;kºt chtch dtuXJtGþk lntuðþk. rsÕjtbtk ÇËFbht suJe vrhÂM:r; vu’t :E n;e. Jt; bnthts vtmu vntuka;t ;uytu fMðþhCtE jtjCtElu jE cltmftkXt Wvzât. bnthtsu dtbztle fYK vrhÂM:r; òuE. ceò r’Jmu fMðþhCtE ylu ceò CtEytu yb’tJt’ vtAt sJt ;igth :gt ðgthu bnthtsu fMðþhCtElu fÌtwk, ‘‘nwk ;bthe mt:u vtAtu ln´ ytÔþk. dEftju dtbztlt jtuftule Jt;tu mtkC¤e nwk ytFe ht; QkDe N¾âtu l:e. nJu nwk WkztKlt rJM;thbtk sEN.¥¥

ylu bnthts vtAt yb’tJt’ sJtlu c’ju jtuftule Jåau vntukae dgt. bnthts btuxhfthtu Atuze yum.xe.le cmbtk s dtbtubtk VhJt jtøgt.

hrJNkfh bnthts yufJth Jthtne dgt n;t. ðgtk YFecul ltble brnjtlu sjtu’hle cebthe n;e. ;uytu YFecullt Duh dgt. vtjlÃþh:e Jtnl bkdtJe brnjtlu ntuÂMvxjbtk btufjJtlt Faole ÔgJM:t fhe ’e"e. YFecullt vuxLþk ytuvhuNl fhe 30 h;j vtKe ftZJtbtk ytÔGþk. YFecul mtò :E Duh dgtk. ’t¾;htuyu YFecullu cfheLþk ’q" veJt mjtn ytve n;e. bnthtsu cu cfheytu YFecullt Duh btufje ytve.

vhkðþ Ô\ØtJM:tyu bnthtslt ’unlu rNr:j fhe ’e"tu n;tu. A;tk ytkFbtk «ub ylu fYKt mt:u ’w»ft¤ fu hujrvrz;tu btxu xnuj ltkF;t Vh;t. rJ¼t:eoytu vK ;uble «ubt¤ JtKe mtkC¤e yt÷ cle s;t. Atufhtytultk xtu¤uxtu¤tk ylts ylu fvzt WDhtJ;t lef¤e vz;t. ftpjuhtlt ’’eoytule ;uytu Ïþ’ mthJth fh;t. 1941btk fjtujle ytmvtm ftujuht Vtxe lefégtu n;tu. bnthts MJgk muJftule xqfze jE fjtuj vntukae dgt. ntuÂMvxjbtk yuf s ’t¾;h ylu ’Jtytu vK ÏËxe dE n;e. bnthts ylu MJgkmuJftu ftbu jtde dgt jtuftu xvtuxv bh;t n;t. bnthtsu MJgkmuJftu btxu ht;r’Jmlt Jtht ctk"e ’e"t. ’h’eytulu mtkðJlt ytvJt btkze. ’Jtytu vK bkdtJe je"e. ’’eoytulu htn; :E bnthts dkCeh vK c"tlt Ftxjt vtmu s;t yuJtbtk ntuÂMvxjlt yuf ytuhztbtk:e aem mkC¤tE. bnthts ðgtk ’tuzât. òuGþk ;tu hnubtl ltbltu ’h’e AuÕjt µtm jE hÌttu n;tu. ’t’tyu ’t¾;hlu ctujtÔgt. ’t¾;hu ltze vfze ylu ;ublt anuht vh dkCeh;t AJtE. bnthtsu hnubtl vh ytuZtzuje at’h mhFe fhe, ylu hnubtlu ÏËc "ehs:e bnthtslu mjtb fhe... :tuzeJth Mþ"e hnubtl ftkE ctuje N¾âtu ln´. ;ule ytkFbtk ytkMþ WChtgt. bnthtsu hnubtllt bt:t vh nt: B˾âtu.

hnubtlltu SJl’ev çþÍtE dgtu.

bnthts cu ûtK hnubtllt B\;’un vtmu ytkFtu ck" fhe QCt hÌtt. òKu fu vtu;tltu s ’efhtu Ftugtu ntug.

lJe vuZelu f’ta lJtE jtdNu vK N;tÂç’Lþk ytGþ»g CtudJlth yt bntbtlJu ytEm¢eb, jubl, mtuzt, ftuftftujt, VuLxt fu dtuÕzMvtuxltu MJt’ f’e bt½gtu l:e. lehtLþk xeÃþk MþØtk SC vh B˾âwk l:e ylu mt•Jf dKtðþk ltr¤guhLþk vtKe vK ’t’t vtmu Auf 80 J»to vAe s sJtle rnkb; fhe N¾âwk nðþk. rN~þft¤btk rvvhrbkx, atufjux ;tu ’qh, bbht vK Auf vkatu;uhbtk J»tuo vnuje Jth Ft"t n;t.

còhw muJ-dtkrXgt ylu ÇËmtk-Crsgtk f’e òuGþk vK l:e. ChGþJtlebtk s at ylu Ftkz Atuzât. ftuVe, ftuftu fu ctuloJext f’e jeæþk lntuðþk. Ftkzle mt:u b"lu vK r;jtksrj ytve n;e. rsk’delt våaem J»to btºt yuf s xkf sBgt n;tk. subtk ’N J»to ;tu btºt ’t¤ atuFtle Feaze s BþÏg ytnth n;tu. l NtfCtS, l ’q", l ’n´, vAe DWkle Jtlde ;tu ¾âtk:e ntug ! 40 J»tole Jg:e mtuvthe, "tKtkle ’t¤, Jrhgt¤e suJt BþFJtmltu ’tKtu g btukbtk B˾âtu lntu;tu. mbsKt :gt ðgth:e bt:tbtk ;ujLþk xeÃþkg ltkÏGþk lntuðþk fu bt:tbtk ftkmftu VuhÔgtu lntu;tu. mtçþ:e AuÕjt ¾âthu Lntgt n;t yuLþk ;tu jdCd rJMbhK s :Gþk nðþk. çËx btuòk ;tu ct¤vKbtk yuf s Jth Fhe¼t n;tk. atjem J»to Mþ"e akvj vnugto lntu;t. Aºtem J»to Mþ"e Aºte lntu;e Jtvhe. 80 J»tole Jg Mþ"e btºt vtka rVÕbtu òugtk n;tk. cu Cth;btk mk; ðþfthtb ylu mðgJt’e nheNak÷. ºtK aelbtk. yu vAe yuf vK rmlubt òuE lntu;e.

bnthts suxjtu vdvt¤t «Jtm øþsht;btk cnw ytuAtkgu fgtuo nNu. yuf s r’Jmbtk J"thubtk J"thu 45 btEj vdu atjelu ;ubKu atjJtltu hufzo ;tuzâtu n;tu. cu òuztk fvztk ’tuZ J»to ajtJ;t. yuble ckze ylu xtuve ;tu ytuAtbtk ytuAwk yZe Jhm atj;e. yuf "tur;Gþk ’tuZ Jhm Mþ"e Jtvhu vAe yulu htFe BËfu. ceò ’tuZ Jhm vAe cu Vtxujt "tur;gtk mtk"elu yuf "tur;Gþk cltJu. C´;u yZujelu f’e l cumu. yule vtA¤ yuJtu ;fo yub cumJt:e fvztklu Dmthtu vntukau Au. fvztkLþk ytGþ»g Dxe òg Au.

yufJth yuf CtEyu bnthtslu FeMmt Fao btxu :tuze hfb ytvJtle EåAt ’NtoJelu yuf fJh yublt nt:btk B˾âwk. bnthtsu yu hfb vtAe ytv;tk nm;u J’lu vtu;tlt "tur;gtkltu Auztu c;tJe fÌtwk. yt "tur;gtlu Auzu fuxjtg ’ntzt:e yuf Yrvgtu ctk"ujtu Au ;u nS Jvhtgt rJlt yubltu yub s vzâtu Au vAe bthu Jæþ vimt htFJt ¾âtk ?

’t’t ;tu nJu hÌtt l:e.

vhkðþ htsm•tt:e òusltu ’qh ylu ’el&’wFegtytult ’t’tlu ftju bntrNJhtrºtyu 122btu sLbr’l Au. m’TrJath vrhJth htßgChbtk hrJNkfh bnthts sLb J»to ;hefu WsJNu. fblmece yu Au fu, yb’tJt’ suJt Nnuhbtk hrJNkfh bnthtsle yuf vK «r;bt l:e. yublt ltbltu ftuE btdo vK l:e.

’t’tlu yule sYh vK lntu;e vhkðþ ytvKu fuJt løþKt Aeyu ;ultu yt lBËltu Au.

- ’uJuL÷ vxuj

Top