«mkdvx

cuJzwk ltdrhfðJ < l:e ftuElu hm, l:e ftuElu jtC
yulythytE îtht ELJuMxbuLx Fukae jtJJt mhfthltu Ãjtl

rJ’uNbtk hnu;t Bˤ Cth;egtulu cuJzwk ltdrhfðJ ytvJtle ònuht;lu btuxt vtgu J"tJe juJtbtk ytJe Au, vhkðþ nfef; yu Au fu l:e ;tu yulythytEytulu ;ubtk hm fu l:e ;tu ftuElu ;ult:e cnw btuxtu jtC :Jtltu. mhfth btxu yt Cju dJoChe Jt; Au vhkðþ yt;tu Vtuhul ELJuMxbuLx ytf»toJt btxult fuxjtf «jtuCltu vifeLþk yuf Au. 2004btk 16 ’uNtult Cth;egtu btxu cuJzwk ltdrhfðJ ytvJtle ònuht; fhtE s n;e, Jzt«"tl blbtunlrmknu ;tu btºt ctfelt ’uNtultu s ;ubtk mbtJuN fgtuo Au.

mhfthu fhuje ònuht;btk ;btb Cth;egtultu mbtJuN :;tu l:e. 26 òLGþythe 1950 vAe dgujt Cth;egtu btxu s yt rlgb jtøþ vzu Au. ;u:e yt gtusltltu jtC vK rmbe; Au. J¤e, rJ’uNe Cth;eg su ’uNbtk hnu;tu ntug ;ubltu ftg’tu vK cuJzt ltdrhfðJlu MJefth;tu ntuJtu òuEyu. yt btxu Cth; mhfthu rJ’uNlt m•ttJt¤tytu mt:u ftuE atu¬m bkºtKt vK l:e fhe.

29 suxjt ’uNtu yuJt Au fu ßgtk cuJzt ltdrhfðJ btxu ftg’tu bksqhe l:e ytv;tu. VeS, bjurNgt, ylu rmkdtÃþh suJt ’uNtubtk Cth;egtule JM;e ltuk"vtºt Au. vhkðþ ;uytu 1950 vnujtk ðgtk JMgt Au. ctkøjt’uN ylu vtrfM;tlltu ;tu rmxeÍlNev yubuLzbuLx yu¾xbtk mbtJuN vK l:e fhtgtu.

bnðJle Jt; ;tu yu Au fu cuJzwk ltdrhfðJ jElu fhJtLþk ~þk ? lt ;tu Jtux yvtg, fu lt ;tu ftuE htsfeg vtxeobtk ntuÆtu MJefthtg, fu lt ;tu mhfthe ltufhe bu¤Je Nftg. cuJzwk ltdrhfðJ "htJltht Fu;e fhe Nfu, ftuE "k"tbtk htuftK fhe Nfu, xqkfbtk ;ultu ftuE nf ln´.

GþltExuz rfkdzb (Gþ.fu.)btk hnu;e vmoltjexeytu vh lsh fhNtu ;tu Ïgtj ytJNu fu yt jtuftuyu FhuFh mLbtl bu¤JJt jtgf ftbtu fgto Au. subtk jtuzo MJhts vtuj, jtuzo buDlt’ ’umtE, cuhtulux Nejt Vjt"h yub.ve.fu: JuÍ, jtuzo htsctdhe, mh øþjtbLþl, rVÕb rzhu¾xh øþheL’h aët, yrCluºte vhbeL’h ltdht, r¢fuxh ltmeh nwmil, rnk’wò ckæþytu, jûbe rb•tj Jduhultu mbtJuN :tg Au. N¾â Au fu yt gt’ebtk fuxjtf ltbtu hne dgt ntug. nwk EÍ ytuV yurNLm El rc{xl ltble rzhu¾xhebtk cu nòh Cth;egtule yuLx[e 1975btk ;u «:b cnth vze ðgthu ;ubtk btºt 200 yuLx[e n;e.

1997btk yurNgl ytuV " Eghltu yuJtuzo bu¤Jlth rcÍlumbul htsÕþBctyu fhtuztu YrvgtLþk ’tl GþrlJrmoxebtk fGþO Au.

yulythytEyu btuxwk ’tl fGþO ntug yuJe DKe Mxtuheytu Au. yburhftle åËkxKeytubtk ðgtk Jm;t Bˤ Cth;egtu AJtE dgt n;t, su ’NtoJu Au fu ytdtbe 10 J»tobtk Cth;egtu yburhftlt «BþFle mt:u lkch xwle ÇËrbft CsJ;t nNu.

yulythytE c"t mhFt l:e ntu;t. yuf mbgu rCk’htKJtjule FtrjM;tlle BþJbuLxlu xuftu ytvlthtytu vK rc{xllt yulythytE n;t ylu nJu vkòclt dtbtubtk mJj;tu WCe fhltht vK yulythytE Au. vkòcbtk ftuEyu ntuÂMvxj ctk"e Au, ftuEyu ftujus ;tu ftuEyu rlNt¤ ctk"e Au. ytb jkzllt vkòceytuyu vtu;tlt J;lbtk fhtuztu Yrvgt Fågto Au.

mti:e mthe ylu Cth;lu «dr;lt vk: jE sJt suJe Jt; ;tu yu Au fu yulzeyu mhfthlt mbgbtk Jzt«"tl Jtsvugeyu su «Jtme Cth;eg r’Jmle «:t WCe fhelu bÕxevj rJÍt ytvJtle Jt; fhe n;e ;us Jt;lu Gþveyu mhfthlt Jzt«"tl blbtunlrmknu mnus vK VuhVth rJlt ytd¤ J"the Au. yt Jt; «Nkmleg yuxjt btxu Au fu swle mhfthlt ftbtulu h’ fhJt y:Jt ;tu yxJtE bthJt yu ytvKt htsfhKeytule ler; hne Au.

rJµChbtk yZe fhtuz Cth;egtu hnu Au. ;u vifelt 20:e 30 jtF yburhftbtk hnu Au, ßgthu 10 jtF suxjt jtuftu Gþ.fu.btk hnu Au. mti:e Jæþ «Ïgt; Gþ.fu.lt Cth;egtu Au.

xufltujtuSlt rJftmle mt:u mt:u rJM;h;t rJµle mt:u f’b rbjtJJt cuJzwk ltdrhfðJ yu FhuFh ytJfth’tgf vdÕþk Au. ytvKu ßgthu ELVbuoNllt Gþdbtk SJJtle Jt;tu fheyu Aeyu ðâthu ytvKt s ’uNlt ltdrhf btxu Jtzt Nt btxu WCt fhJt òuEyu ? mhn’tu rJltlt rJµltu ftuLmuÃx fuxjtf J»ttuo vnujtk Jnu;tu :gtu n;tu vhkðþ «tk;Jt’, "boJt’, ylu ht»x[Jt’ Jåau yt ftuLmuÃx nJtE dgtu n;tu. cuJzt ltdrhfðJlt BþÆtyu yt r’Ntbtk f’b btkzgt Au yub fne Nftg.

;btht Dhbtk ytJ;t ftuE yuJt bnubtllu vmk’ fhNtu Fht fu su ;uble mt:u vtu;tle cumJtle ÏþhNe, Ftuhtf ylu vrùbltu vnuhJuN jElu ytJu. ytsu vK cthBËzt vnuhelu ftuE GþJtl yb’tJt’btk Vhu ;tu jtuftu btuk cdtzu Au. ßgthu BþkcEbtk ;tu ytFtu r’Jm Xuh Xuh Cxfu ;tu vK ;ule ftuE ltuk" vK l:e juðþk. ytb fÕahbtk Vuh vze òg Au. rJ’uN:e ytJujtle cumJtle ylu Dhbtk hnuJtle bulhbtk vK Vfo ntug Au.

mtu~gj mfoj mt:u Vh;t ybtht yuf rbºtyu sKtÔGþk nðþk fu su yulythytE cuJzwk ltdrhfðJ ÂMJfthNu ;ublt btxu ’tYle vhbexbtk vK J"thtu :Nu. fub fu ;uble yuLx[e J"Jtle Au. ytJt vhbexJt¤tytu JthkJth ytJNu ;tu ytvKt M:trlf fÕahlu vtu;tltu hkd jdtzNu.

yulythytE Jæþ a´øþm ntug Au ylu ;ublt btxu ‘zwkdh ’qh:e h¤egtbKt¥ yu Nç’ gtuøg ylu MËaf Au.