Cth; «òm•ttf ’uN fuJe he;u cLgtu ?

yuf ycs:e Jæþ JM;e "htJ;tu Cth; ’uN ytsu ;ultu 56btu «òm•ttf r’l WsJe hÌttu Au. Cth;lt ck"thKlu yts:e vkatJl J»to vnujtk yvltJJtbtk ytÔGþk nðþk ylu yu he;u Cth; «òm•ttf ht»x[ cLGþk nðþk. 1885btk RLzegl luNlj ftukd{umle M:tvlt fhJtbtk ytJe n;e ðgthu rc{rxN Ntmftulu fÕvlt vK lntu;e fu Cth; yuf r’Jmu MJ;kºt;t «tÃ; fhelu «òm•ttf ht»x[ clNu.

JtM;Jbtk RLzegl luNlj ftukd{umle M:tvlt ykd{us yr"fthe yua.yu. Ìtwbu fhe n;e. ;u JF;u yt ykd{us Ntmf yr"ftheytu yuJt Ïgtj mt:u ytR.yul.me.le M:tvlt fhe n;e fu, Cth;le M:trlf MJhtßgle ylu yLg mkM:tytu bthV;u yt ’uNlt rJNt¤ sl mBþ’tgle Ôgtsce btkdKeytu ylu bn•Jtftkûttytulu ytJe yuf ht»x[eg mkM:t îtht mk;tuNe Nftg. fubfu 1779btk :guje £uka ¢tkr; JF;u su ÂM:r; £tLmle mstoR n;e ;uJe ’Nt Cth;le l :tg ylu ftkR ¢tkr; QCe l :tg ;uJtu ytNg yt ykd{us yr"ftheltu n;tu !

yt ctc;btk øþsht;lt Rr;ntmrJ’ ztu. fu.me. mdhu yuJtu «ftN vtzgtu Au fu, ftukd{umle M:tvlt :R ðgthu ;ult ck"thK «btKu «BþFle åËkxKe fhJtbtk ytJ;e n;e, ylu ;u btxu ’h J»tuo su ;u J»tolt yk; Ctdbtu yr"JuNltu gtusJtbtk ytJ;t n;t. yt he;u rzmuBch brnltbtk gtuò;t yr"JuNltu yu rNgt¤tle }ðþbtk Jæþ yLþfq¤ blt;t n;t. fubfu Cth;eg Fuzq;tu ;ublt vtftult JtJu;h ylu jKKe vK yt mbg ’hBgtl Ãþhe fhe Nf;t n;t. ßgthu ykd{uòulu yt mbg yuxjt btxu yLþfq¤ jtd;tu n;tu fu, rzmuBchlt AuÕjt brnltbtk lt;tjltu ;nuJth yu ;ublt btxu ÏþNeltu ylu Vwhm’ltu blt;tu n;tu.

yt ;c¬u 1929le 31be rzmuBchu jtntuhbtk htJe l’elt rflthu vkrz; lnuYlt yægûtv’u b¤ujt ftukd{umlt yr"JuNlu ÃþKo MJhtßgltu XhtJ fgtuo ;ule vtµÇËrbft vK òKJe hm«’ :R vzNu fubfu yt ydtW JtRmhtugu dtk"eSlu Cth;le MJ;kºt;tle btkdKe ykdu aato fhJt ctujtÔgt n;t ;u JF;u dtk"eSyu yuJtu Jtk"tu WXtÔgtu n;tu fu, dtu¤buS vrh»t’btk Cth;lt MJhtßglt «§ ykdu aato fhJtle rc{xeN Ntmlu ydtW ytvuje ctkgu"helu Ckd fhJtbtk ytÔgtu n;tu.

yt vAe dtk"eSle ytduJtle nuX¤ MJhtßg btxule jz;lu Jæþ Wd{ cltJJtltu rlKog juJtgtu n;tu. sult yLþmk"tlbtk 31be rzmuBchu jtntuh Ft;ult ftukd{um yr"JuNlbtk ÃËKo MJhtßgltu XhtJ mtBþrnf «r;¿tt jRlu vmth fhJtbtk ytÔgtu n;tu. yt XhtJ vkzr; lnuYyu b"ht;u cth Jtdu hsw fgtuo n;tu. yt vAe Cth;Chbtk fhtuztu ’uNJtmeytuyu ÃþKo MJhtßgle «r;¿tt je"e n;e. ðgthct’ Cth;le MJ;kºt;tle jz; ÏËc Judeje cle n;e. yt yhmtbtk dtk"eS ylu ftukd{um fthtuctheyu 26be òLGþytheltu r’Jm MJ;kºt;tltu bltJJtltu rlKog fgtuo n;tu. ßgthu dtk"eSyu 1930lt btao brnltbtk mtchb;e yt©b:e ’tkze Mþ"e beXt mðgtd{n nuX¤ ’tkzefqa fhe n;e. suKu ytÍt’elt mkd{tbLþk hKrNkøþ Vqk¾âwk nðþk.

«òm•ttf Cth;Lþk MJÃLþk mtfth fhJtbtk jtntuh yr"JuNlLþk ftb bn•JLþk hÌtwk nðþk ðgthu yðgthu vtrfM;tlbtk ytJujt jtntuh NnuhLþk M:¤ fub vmk’ fhtGþk ;ultu vK yuf hm«’ Rr;ntm Au. jtntuhbtk ;u JF;u BþÂMjbtule JM;e «btKbtk Jæþ n;e. ßgtk ytsu vK Au. JtM;Jbtk jtntuhlu yuf ;c¬u vtrfM;tlLþk vtxldh cltJJtLþk vK vtrfM;tlle halt vAe rJathtGþk nðþk.

ytJt jtntuhlt ÃþhtKft¤lt Rr;ntm ykdu ztu. mdhu yuJtu DxMVtux fgtuo Au fu, jtntuhle M:tvlt CdJtl htblt btuxt Ãþºt jJu htJe l’elt ftkXt Wvh ;ult Gþdbtk fhe n;e. ßgtk Jir’f ft¤btk ygtuægtlt htò Cdeh:le mult mhMJ;e ylu dkdtlt rJJt’lu fthKu ytgtuo mt:u :gujt GþØbtk rJsge clelu vtAe Vhe n;e ðgthu ;u multltu veAtu fh;t fh;t ytgtuo mult htJe l’elt Ãþhbtk ;KtE dE n;e. yt:e yt M:¤u ;ule gt’deheYvu ygtuægtLþk JaoMJ Ãþl&M:trv; fhJt btxu ‘jJÃþh¥le M:tvlt htblt Ãþºt Ju fhe n;e su vtA¤:e yvC{kN :Elu yt Nnuh ‘jtntuh¥ ;hefu ytu¤FtGþk nðþk !!

jtntuh 16be ylu 17be m’elt btudjft¤btk mtbtSf ylu ytr:of he;u Jæþ bn•J "htJJt jtøGþk nðþk. fub fu yn´ hM;tytultu rJftm mthtu :Jt jtøgtu n;tu ylu W•th Cth;lt bnðJlt Nnuhtu mt:u ;u mkf¤tguÕþk hÌtwk nðþk. yt Wvhtk; jtntuh "ebu "ebu fvtm, DWk ylu huNblt JuvthLþk yuf btuxwk fuL÷ vK cle dGþk nðþk. yt fthKtulu jElu jtntuhlu ftukd{umlt Jtr»tof yr"JuNl ;hefu Ïþ’ vkrz; lnuYyu vmk’ fGþO nðþk yuJtu DxMVtux vK yt Rr;ntmfthu fgtuo Au.

Cth;lu 1947le 15be ytudMxu ytÍt’e bégt vAe lJuBch, 1949btk MJ;kºt Cth;Lþk «òm•ttf ck"thK ÃËÁk fhelu «mth fhJtbtk ytÔGþk ylu ;ult yLþmk"tlbtk ck"thK mCtlt mÇgtule mkbr;:e 26be òLGþythe, 1950:e yt ck"thK jtøþ vtzJtLþk l¬e fhtGþk ylu ;u r’Jmu Cth; «òm•ttf cLGþk...