rzMfJhe

~þk Nrllt ak÷ xtRxl vh SJlLþk vth½þk ck"tE hÌtwk Au ?

E.m. 1655le yuf htrºtyu r¢rùgl ÌtwSLmu vtu;tLþk ò;u cltJuj ’qhcel Nrllt d{n ;hV ;t¾âwk ylu ;uKu Nrlltu ftuE yuf d{n suJztu btuxtu ak÷ Ntu"e ftZTgtu ;u ‘‘xtRxl¥¥ n;tu. r¢ùegl ÌtwSLm ytb ;tu a~bt cltJlth n;t vhkðþ Fdtu¤lt yÇgtme n;t. ;uKu vtu;tlt ’qhcel:e Nrllt ak÷ xtRxlle yuJe Ntu" fhe fu 300 J»to:e Fdtu¤ rJ¿ttleytulu ;u BþkÍJe hnuj Au. xtRxl ytb ;tu ak÷ Au. vhkðþ ytvKe Ã\ÚJelt ak÷ fh;t DKtu btuxtu Au. ytb ;tu ;u çþ"lt d{n:e vK btuxtu Au. MËgole d{nbt¤tbtk sw’t sw’t d{ntult b¤elu 61 ak÷tu Ntu"tgt Au. ;u vife yufjt Nrllu s 31 ak÷tu ylu mt; Jjgtu Au. yt c"tbtk xtRxl mti:e btuxtu ak÷ ntuJt Wvhtk; yuf rJrNÐ ytftNeg rvkz Au.

xtRxllt hnMgtu WfujJt 300 J»ttuo:e b:tbK fh;t Fdtu¤ rJ¿ttleytu btxu mtuluhe Dze ðgthu ytJe ßgthu Nrl Vh;u «’rûtKt fh;t ftmele ÌtwSLm gtlbtk:e ÌtwSLm gtl Aqxwk vzâwk ylu òKu Zt¤ vh:e vzðþk ntug ;ub ;uKu Nrlltt ak÷ xtRxl vh W;htK fGþO. R.m. 1997lt ytu¾xtuchle vk’hbe ;theFu ftmele ÌtwSLm gtlu Nrllt d{n ;hV Wztl Che n;e. yburhft ylu Gþhturvgl ’uNtule yJftNe mkNtu"l mkM:tytu ‘ltmt¥ ylu ‘Rmt¥lt mngtud:e cluj yt gtl mt; mt; J»tolt JntKt Je;e dgt vAe R.m. 2004lt swjtEle atu:e ;theFu Nrl mbev vntukae ;ule «’rûtKtytu NY fhe ’e"e. Nrllt ak÷tule ;MJehtu ju;tk ju;tk yt gtlu 2004lt zemuBchle 25be ;theFu xtRxl vtmu vntukae vtu;tlu J¤duje ‘Rmt¥yu cltJuj 320 rfjtud{tbLþk ‘ÌtwSLm¥lu Aqxwk vtzâwk. ;u fjtflt 20000 rfjtubexhle Ízvu xtRxl Jt;tJhKbtk «Ju~Gþk ;u ºtK yXJtrzgt Mþ"e xtRxllt Dè Jt;tJhKbtk Zt¤ vh:e, v;l vtbðþk ntug ;ub ;u vzJt jtøGþk. xtRxlle mvtxe:e ;u 170 rfjtubexh Wkau nðþk ðgthu nJtE Aºteytult fthKu ;ule vzJtle Ízv yuf’b Dxe dE ;ulu dhbe mtbu hûtK ytvðþk W»btfJa Aqxwk vze dGþk ylu ;uKu xtRxllt Jt;tJhK ylu mvtxele btrn;e ylu ;MJehtu ÍzvJt btkze. Ã\ÚJe:e ’qhbtk ’qh ftuE ytftNeg rvkz vh btlJeyu btufjujt mt"lLþk mV¤ W;htK nðþk.

ÌtwSLmu btufjuje ;MJehtu xtRxlle ytAt lthkdele mvtxe "htJ;e n;e. ;ult vh rb:ulle ytAe æËk"Lþk ytJhK nðþk. ;u f’ta rb:ulltu ’rhgtu ntuE Nfu. ;ubtklt xtÃþytu ylu ftkXt vh rb:ulLþk æþBbm AJtguj ntuE Nfu 14 òLGþythelu ~þ¢Jthle ÌtwSLmu Ízvuje ;MJehtulu MvÐ rJfmtJJt Ji¿ttrlftuyu ytFe ht; òdhK fGþO. ;ub A;tk ;uytulu b¤uje btrn;e:e yuJt Wðmtrn; n;t fu ;uytu :t¾ât ntuJt A;tk «VwÕj n;tk. ;ublt mt"ltuyu atufmtE:e Mþk’h ftb ytÃGþk nðþk. xtRxlle mvtxe:e mtu¤ rfjtubexh WkatEyu:e je"uje yuf ;MJeh mvtxe vh ft¤e jexeytu ’NtoJ;e n;e xtRxl vh su ft¤t rJM;thtu ’uFtgt ;u «Jtne rb:ulltu ’rhgtu ntuJt òuEyu ylu ft¤t rJM;thtubtk Jåau ytAtk rJM;thtu ’uFt;t n;t ;u xtÃþytu ntuJt òuEyu. «Jtne rb:ullt ÍhKtk ft¤t rJM;thbtk rb:ullt ’rhgtbtk b¤;t nNu ylu yt ÍhKtkytuyu ftu;he ftZuj JnuK ;MJehbtk ft¤e jexe Yvu ’uFt;tu nNu. yjc•t yt ÍhKtytubtk «Jtne Au fu ln´ ;u btÕËb l:e.

xtRxl òKu fu ltRx[tusl ylu rb:ullt òzt Jt;tJhKltu lthkde btxelt hkdltu ftuNuxtu ntug ;ub jtdu Au. ;uLþk Jt;tJhK Ã\ÚJelt Jt;tJhK fh;tk mt; d½þk Dè Au ylu ;u:e Jt;tJhKlu vth:e ;ule mvtxe ’uFt;e l:e. 1980btk Jtugush-1 ltbLþk yJftN gtl vmth :Gþk ðgthu ;uKu vK ÎËkD¤t Jt;tJhKle :tuzef lSf:e ;MJehtu btufje n;e. ;u vAe R.m. 2002btk juJtbtk ytJuj RL£thuz (vthh¾; «ftN) ;MJehtu b¤uje ;u yub c;tJ;e n;e fu, xtRxlLþk vgtoJhK ySctudhec Au. ðgtk Dmtht vtbuje chVle CuFztu mt:u òKu fu Xkztdth R:ullt bntmtdh jvuxtgt Au. ;ult vh «Jtne ntRz[tuftcolltu Jt’¤ Vtxâwk ntug ;uJtu ckctfth :E hÌttu Au. rJÏgt; Fdtu¤ rJ¿ttle ftjo mdlu hBËs fhe n;e fu xtRxl vh ytftNbtk:e ytuduorlf (ftcorlf) ÷Ôg yuJe he;u vze hÌtwk Au òKu MJdobtk:e «mt’ vze hÌttu Au !

vhkðþ yuÔþk btlJtle sYh l:e fu Ã\ÚJe:e yt yuf ycs atjem fhtuz rfjtubexh yk;hu ytJuÕþk ftuE MJdoLþk vtxldh l:e. xtRxlltu rJM;th 5150 rfjtubexh Au. ;u Nrlltu ak÷ Au vhkðþ Nrllt d{n:e 1221850 rfjtubexh yk;hu hne Nrl Vh;u vrhC{bK fhu Au. xtRxlltu yuf r’Jm Ã\ÚJelt jdCd 16 r’Jmtu suxjtu jtkctu Au. BþÏgðJu dtZt ltRx[tuslLþk Jt;tJhK "htJ;t yt ak÷ vh Jt;tJhKLþk ’ctK Ã\ÚJe vhlt Jt;tJhKlt ’ctK fh;tk ’tuZwk Au. MJeb´d Ãþjlt ;r¤gu su ’ctK jtdu ;uxÕþk jdCd ntug Au. ytxjt ’ctKu ytvKt ftlbtk ;eJ{ vezt :Jt jtdu. ;ult:e MËgo yuxjtu c"tu ’qh Au fu bægtLnu vK ;ule dhbe beKc•tele ßgtu; suJe jtdu. ðgtkLþk ;tvbtl Ã\ÚJe vh chVlt ;tvbtl ~ËLg ykNu muÕmegm:e 179 ykN leau ntug Au yuxju btRlm 179 ykN ntug Au. MËgobt¤tlt d{ntule d{nbt¤tbtk yt yuf s ak÷ yuJtu Au sulu vtu;tLþk Jt;tJhK Au. Nrlltu d{n JtGþltu dtu¤tu Au vhkðþ ;ult yt ak÷Lþk nt’o mkCJ;& jtunlt FzftuLþk cluÕþk Au. MËgole d{nbt¤tbtk Ã\ÚJe vAe yt ceòu rvkz Au ßgtk nJtbtl a¢ atju Au. ðgtk mvtxe vh «Jtne Au. Jt;tJhKbtk vK «Jtne Au. Jt;tJhKbtk:e mvtxe vh Jhmt’ Jhmu Au. Jt;tJhKbtk Jes¤e :;e hnu Au. «JtneLþk yt a¢ ydðgLþk Au.

ytvKu òKeyu Aeyu fu ytvKe SJM\rÐ ftcorlf Au. mSJtult y½þytu ftcolGþ¾; ntug Au. ftcorlf y½þytubtk mt’tbtk mt’w y½þ ‘rb:ul¥ Au ;uJtu ntRz[tuftcol sq:Lþk y½þ Au MËgole Qstolt fthKu :;e htmtgrKf «r¢gt:e ‘rb:ul¥btk:e J"thu sxej ntRz[tuftcollt y½þ clu Au. ;ubtk R:ul, «tuvul ylu ntRz[tusl mtRltRz ytJu Au. yt «r¢gt:e Jæþ lu Jæþ srxj ntRz[tuftcol y½þytu cltJ;e yuf ;c¬u SJlle Rkxtu yuJt yurbltu yurmzlt y½þytu cltJ;e :E òg ylu ;ubtk g SJllt yufb yuJt ftu»tle ltrClt y½þ ze.yul.yu. ;ubs yth.yul.yu. cltJu ;uJe mkCtJlt Au. mkCJ;& Ã\ÚJe vh mtzt ºtK ycs J»to vnujtk ytJe «r¢gt :E ntug ylu SJl W’TCÔGþk yu vK mkCrJ; Au. xtRxl vh yu «r¢gt "ebe dr;yu atj;e ntug ;uÔþk yLþbtl Au. fthK fu Ã\ÚJelu b¤u Au ;ult fh;tk DKtu s ytuAtu MËgo«ftN xtRxllu b¤u Au. ;ultu y:o yu :tg fu, Ã\ÚJe vh SJlltu ythkC :gtu ;u vnujtk rJrJ" ftcorlf y½þytu fuJe he;u cLgt ;u xtRxlle ytsle vrhÂM:r; c;tJe Nfu Au. ythkrCf SJl W’TCÔGþk ðgthu Jt;tJhKbtk ytu¾msl l n;tu. ytu¾msl ;tu yu SJtu btxu Dt;f n;tu ;u mSJtuyu ytu¾mesl cnth ftZTgtu ylu vtu;u F;b :E dgt. ;ubKu ytu¾msllu fuJe he;u Jt;tJhKbtk XtjÔgtu ylu vAe ytu¾mesl yt"trh; SJM\rÐ fuJe he;u rJftm vtbe ;uJt y½þ Wfuj mJtjtult sJtctu xtRxl ytve Nfu.

vhkðþ xtRxlle mvtxe vhLþk ;tvbtl btRlm 179 suxÕþk leåþk Au fu yðgthu ðgtk SJl ntuJtle mkCtJlt l:e. vhkðþ xtRxllt nt’obtk:e ytJ;e dhbe y:Jt ;tu ytftNeg rvkztult «vt; yuxju fu WÕft«vt;:e b¤uje dhbelt fthKu xtRxllt Rr;ntmlt ftuE ;c¬u fxfu fxfu ftcorlf htmtgrKf «r¢gtlu xtRxlle mvtxe vh :Jt b’’ fhe ntug òu fu xtRxl vh btuxt æËbfuðþ vzât ntug ;tu ;ult vh yuf atuhm rfjtubexhlt btvle «Jtne vtKele ;¤tJze hae Nfu. yt vtKe chVlt vt;¤t vtuvztle leau ;uLþk yubturlgt mt:u rb©K :Gþk ntug ;tu mukfztu J»ttuo chVlt vtuvzt leau s¤JtE Nfu. ytJe mt’e ;¤tJzebtk mt’t ntRz[tuftcol ylu ltRx[tRxbtk:e yurbltu yurmz, ÃGþhtRLm, Mþdh (Nfoht) ylu SJlle Rkxtu yuJt yLg y½þytubtk:e b¤e Nfu. Ã\ÚJe vh yt «r¢gt fuJe he;u :E ;u òKe Nftg ;ub l:e. fthK fu SJllt rJftm mt:u ;u raLntu ÇËkmtE dgt Au vhkðþ xtRxl vh yt Jadt¤tle yÕvM:tge «r¢gtle rlNtle b¤e ytJe Nfu.

òu fu SJl ¾âtk ylu fuJe he;u W’TCÔGþk ;u btuxtu «§ Au. xtRxl vh SJlLþk vth½þk ck"tE hÌtwk ntug ;tu ‘ÌtwSLm¥ yKmth ytve NfNu. òu fu xtRxllu ytu¤FJt btxu nsw J"thu «gtudtu btufjJt vzNu.

’hBgtlbtk ‘‘ÌtwSLm¥¥Lþk btð\gtl ftmele Nrllt d{n Vh;u «’rûtKt fhðþk hnuNu. ftuE yub fne Nfu fu ;u Nrllu lzât fhNu.

Top