ytmvtm

mV¤;tle meze Wvh MJ¡Mþk’heytuLþk xtu¤wk
ltlt vh’tlu ythkCLþk vdr:Gþk cltJe btuxt vh’tle Mxth clJt ;u ’uNlu ÏËKu ÏËKu:e ytJu Au

ytsftj ftuR xelyush Atufht-Atufhelu ÃËAtu fu ;thtu VTGËah Ãjtl ~þk Au? ;tu fnuNu, gth Mxth cllu ft ni, rVÕbbuk ltb fbtlu ft ni... ;blu su l:e mkC¤tgtu yu Nç’ ‘’tb' Au. ytsu ltb ylu ’tb fbtR juJtltu mh¤ ylu mtußòu hM;tu Yvuhe vh’tle r’Ntbtk Mþftl Jt¤Jtltu Au.

Jtu sbtlt dgt ctum fu, ßgthu Yvuhe vh’t Wvh Mxth sLb vtb;tu n;tu y:Jt Mxth sLbò; dKt;tu n;tu fu vg’tgNe ntu;t :t. ytsu 24 $alt vh’tyu ytJt MxthtuLþk Ãþh JntJe ’eæþk Au, mtnuc... yc Mxthtuk fe ftuR fbe ln´ ni. a~btJt¤e sMme:e btkzelu mtiCtøglt «;ef Yvu btuxtu atk’jtu fh;e ðþjme Mþ"ele yu ;btb Mþk’h ltheytu vtkae ctuhtle sub xurjrJÍlle Mxth Au.

yubxeJele mti «:b rmrhgj ylu ctjtS xurj rVÕbÍlt msol ‘rf;le bM; ni Sk’de'btk ylLgtle ÇËrbft bu¤JJt ydtW yZth J»tole vtkae ÃËKubtk ftg’tltu yÇgtm fhlthe rJ¼tr:ole n;e. rmrhgjbtk ftb fh;e vtkae ylu yLg ºtK Atufheytule vmk’de ht»x[Ôgtve xujLx Ntu"btk rnMmtu jultht 4000btk:e fhJtbtk ytJe n;e. rmrhgj btxu m;; ~þrxkd fh;e vtkae fnu Au, ‘‘nS yu yLþCJ Xgtuo l:e. yu W•tuslt nS Nbe hne Au. BþkcRChbtk btht ntuurzOd òuô Awk ðgthu s òKu fu fkR cle hÌttLþk blu jtdu Au.''

xurjrJÍllt vdju ;ftultu nJu ftuR yk; l:e. ‘‘nJu yluf rJfÕvtu b¤;t :gt Au yuxju yt ûtuºtu «JuN mh¤ cLgtu Au. btht suJe me’emt"e, mtbtLg MxwzLx MþØtk xurjrJÍlbtk ÇËrbft bu¤JJtLþk ÏJtc òuR Nfu Au'', yub ;u fnu Au. SLm ylu Mþ;htW Fbem vnuhuje vtkaelu ;bu b¤tu ;tu blbtuS ylu mh¤ jtdu vK ;u bn•Jtftkûte Au, ‘‘bthu AuJxu gN atuvhtle rVÕbbtk ftb fhÔþk Au'', yub ;u ;blu fnuNu.

Íele ‘fhelt fhelt' rmrhgjbtk ftb fh;e ylu fhelt ;hefu Jæþ òKe;e fwjhts ftihlu xurjrJÍlbtk ;f b¤e ;u ydtW ;uKu rVÕbtubtk vtu;tLþk ;f’eh ysbtJe òuGþk Au. ;u vtu;tlt ÏJtnle Jt; fhu Au, ‘‘blu su ÇËrbftytule ytuVh fhJtbtk ytJe n;e ;u bòle lntu;e. bthu btºt NtuCtle ÃË;¤e lntuðþk cle hnuÔþk.'' ;ulu cvtuhle rmrhgjtubtk ytjuFtg Au ;uJt htu;j vtºttu vK l:e fhJt.

cukdjtuhbtk rcÍlum bulusbuLxLþk CK;e fwjhts nS lJt «fthlt SJl:e xuJtJtltu «gtm fhe hne Au. yufjt hnuJtltu y:o Au vtu;tle sYrhgt;tu vtu;u bu¤JJe, Dhle gt’tu ylu yufj;t mtbu yufju nt:u jzÔþk ylu jkct;t s;t ftblt fjtftulu yLþYv :Ôþk. yu cæþk s ;u fhe hne Au. ‘‘;tu ~þk :R dGþk? blu nJu fth vK vhJzu Au. vimt mtht yuJt b¤u Au ylu blu fNtu s Fu’ fu yVmtum l:e'', yub Jem J»tole fwjhts fnu Au. ;uKu vnujt brnltlt ~þrxkd ct’ ;uKu vtu;tlu btxu Íul fth je"e Au.

ltlt vh’tlt Mxthtu ;ublt Fht ltblu c’ju btuxt Ctdu vtu;tlt vtºtlt ltb:e ytu¤Ftg Au. ‘‘jtkct dt¤u jtuftu blu btht Fht ltb:e ytu¤Fu, yuÔþk nwk RåAwk Awk'', yub fwjhts fnu Au. vtu;tlt ltb:e ytu¤FtJtle ctc; yuf yuJtu JiCJ Au su c"t l:e vtbe Nf;t.

‘‘ytb clJtLþk fthK yuÔþk Au fu xurjrJÍl Mxth nS rVÕb Mxth suxjtu btuxtu l:e :gtu'', yub ‘fntle Dh Dh fe' ltble rmrhgjbtk vtJo;ele ÇËrbft fh;e mtûte ;lJh fnu Au. ;u ytd¤ fnu Au, ‘‘jtuftu rVÕbbtk Mxth òuJt òg Au, vK xurjrJÍl Wvh ;tu ;u jtuftu btºt vtºtlu s ytu¤Fu Au.''

ºtem J»tole Jgle mtûte vtu;tle ôbh fh;t J"thu ztne ylu veZ ntug yuJe yt’No CtCele ÇËrbft fhu Au. ;uKu òu fu, Mxth Ãjm Wvh r;øbtk~þ æËr¤gtle ‘hts"tle' ylu mtule Wvh ytJ;e ‘CkJh' rmrhgjbtk ;:t ’qh’Nolle fuxjef ’M;tJuS f]r;ytubtk vK ftb fGþO Au, vK vtJo;eyu s ;ulu jtuftubtk òKe;e fhe Au. ‘‘fntle ytÔgt Mþ"e CtCele ÇËrbft ¾âthug BþÏg ÇËrbft lntu;e hne'', yub mtûte fnu Au.

mtûtelu ßgthu ÇËrbftle ytuVh fheR ðgthu ;ulu r’Õnebtk Jm;t vtu;tlt fwxwkclu AtuzJtltu btuxtu rlKog fhJtltu n;tu. vtxldhbtk ;ult rv;t meceytRbtk ftb fhu Au, ;ublu BËfelu BþkcRbtk ytJJtLþk nðþk. ythkCbtk ;uKu ytFtu brnltu ~þrxkd fhJtLþk lftGþO nðþk. ;u ’h vk’h r’Jmu BþkcR ylu r’Õne Jåau ytkxtVuht fh;e hne n;e. ytsu vtka J»to :R dgt Au ylu ;u yufje hnu Au. Jthu;nuJthu ;u vtu;tlt fwxwkclu r’Õnebtk ylu htsM:tlbtk ytJujt J;l yjJh Ft;u b¤Jt òg Au. ;u fnu Au, ‘‘bthu btxu btægbLþk Ftm bn•J l:e. blu ctujeÔËzbtk:e mthe ytuVh b¤Nu ;tu MJeftheN.'' yðgth Mþ"e hm vzu ;uJe ÇËrbftle ytuVh ytJe l:e.

mtule Wvh ytJ;e ‘fwMþb' rmrhgjbtk fwMþble ÇËrbft fh;e btlme htug òu»te suJt DKtk fjtfthtu btxu xurjrJÍllt yu¾xhtulu ytb ytxje c"e Ïgtr; b¤Jtle ctc; lJt yLþCJ suJe Au. ;u fnu Au, ‘‘buk mtule Wvh ‘mtgt'btk ythkC fgtuo ðgthu ytÔþk fkR s mtkC¤uÕþk ln´. vtka J»to ct’ xurjrJÍl rmrhgjtu ylu Mxth jtuftulu f’e l mtkC¤e ntug ;uJe bn•tt b¤Jt jtde.''

xurjrJÍl òulthtkytult juFtòuFtk ftZ;e fkvle, xurjrJÍl yturzgLm buÍhbuLx (xeyuyub-xub) fkvlelt rmØt:o BþFhSlt sKtÔgt «btKu yt ymt"thK fbtj ‘ftil cludt fhtuzvr;' ylu yrb;tC cåal:e NY :R n;e. ‘‘xurjrJÍllt vtºttu yuf’b yatlf jtuftult SJlbtk cnw btuxtu Ctd CsJJt jtøgtk n;tk... vAe ytJe ‘¾âwk rf mtm Ce fCe cnw :e'le ðþjme Yvu MB\r; Rhtle ylu ;ule vtA¤ vtA¤ ytÔgtk mtûte ylu btlme. yt rmrhgjtubtk brnjtytule ytmvtm ÎËb;e Jt;to Au, sulu fthKu yt fjtfthtulu JtM;rJf SJl fh;t btuuxe Atv b¤e Au'', yub ;ubKu fÌtwk nðþk.

yt¢bf btfuorxkdu vK FtMme yuJe b’’ fhe Au, òu fu ¾Gþk rf btxu yt ;thK mtåþk Au yub MB\r; ln´ fnu. ‘‘ytJe ftuR Ïgtr; b¤e l:e, jtuftu Vuhc’j btxu ;igth n;t btxu ytb :Gþk Au'', yub ;u fnu Au. MB\r; f’ta yuJt lmec’th jtuftuubtkle yuf Au su jtuftu vtu;tle vh’tle Atv fh;t vK J"thu rJfMgtk Au. ;uKu ‘rbm RÂLzgt' Mv"tobtk rnMmtu je"tu n;tu ylu vtu;tlu ytr:of b’’ b¤u ;u btxu ;uKu BþkcR bufztultÕzbtk Vhm mtV fhJtLþk ftb fGþO nðþk, ytsu ;u Cth;eg ltheytultu yt’No cle dR Au. AuÕje åËkxKebtk Ctsv btxu «ath ÍqkcuNbtk Ctd julthe MB\r; Rhtle fnu Au, ‘‘NYbtk ;tu SLm vnuhuje nwk ctrhM;tbtk «JuN fh;e ;tu ftujuslt Atufhtk :eS s;tk n;tk. ;u jtuftuyu blu vh’t Wvh btºt mtze vnuhuje s òuR n;e.'' nJu ;u vxf:tytu jFJtbtk vK rnMmtu ju Au ylu ¾âw rfbtk m;; fkR lu fkR Vt¤tu ytv;e hnu Au.

Nbt rmfk’h & ‘jtRV':e b¤e jtRV

Nbt rmfk’h vtu;tle Sk’de Wvh BþM;tf Au ylu ;u vtu;tLþk ftb AtuzJt btd;e l:e, ftb Au, yrClg fhJtu. mtule xeJe Wvh ytJ;e ‘gu buhe jtRV ni'btk ÃËòle ÇËrbft fh;e Nbt rmfk’h cnw ltle Jgu RLzMx[ebtk ytJe Au. ;u fnu Au, ‘‘btht rv;t nwk yu¾xkd fhwk yub RåA;t n;t yuxju ’mbt "tuhK vAe buk CKJtLþk vzðþk B˾âwk, vK blu ;ultu yVmtum l:e. nwk yðgthu rJµle ©u»X ftujus, muLx btrxol (jtRVbtkle ftujus)btk Awk ylu bthu vheûttbtk vK cumJtLþk l:e.''

;ulu vk’hbu J»tuo ‘ykN' rVÕbbtk «:b ;f b¤e n;e. yu rVÕbLþk r’ø’Nol MþhuN Nbtoyu fGþO nðþk. yt rVÕbbtk ;uKu ’rûtK Cth;lt Mxth yçctm mt:u BþÏg ÇËrbft fhe n;e. htuNl ;luò ylu cuce ltÍle yu¾xkd Mfqjbtk vtu;tle ytJz;lu vturjN fgto ct’ ;uKu Nh; fÃËhle rVÕb ‘v:' ylu Vh’el Ftlle «:b rVÕb ‘«ubydl'btk ÇËrbft bu¤Je n;e. dtu"ht ntulth; Wvh yt"trh; ;ule ytdtbe rVÕb ‘atk’ çËÍ dgt' xqkf mbgbtk hsq :Jtle Au.

btuxt vh’ Wvh:e ltlt vh’t Wvhle ;ule mVh «btKbtk mh¤ hne Au. ‘‘yu ;tu htus yuf lJe rVÕbLþk ~þrxkd fhJt suÔþk Au'', yub ;u fnu Au. Nbt ‘¾âwk rf mtm Ce fCe cnw :e'le MB\r; Rhtlele d{ux Vul Au. ;u fnu Au, ‘‘nwk htus mJthlt mt; Jtdu ythkC fhwk Awk ylu mtBlg he;u ht;lt lJ Jtøgt Mþ"e, ¾âthuf btuzu Mþ"e ftb fhwk Awk.'' ;uKu mti:e jtkctu mbg m;; 48 fjtfLþk ~þrxkd vK fGþO Au, vK ;ulu yu ykdule ftuR Vrhgt’ l:e. ;ulu ;ule lJe ÇËrbftyu su ytÃGtwk Au ;u Fhe’e fhJtle N¾;. ‘‘bthwk fctx fvztk:e Chaf :R dGþk Au ;u òuRlu bthe btub mtujez cdzu Au'' yub fnelu ;u nme vzu Au. yulu mti:e J"thu lJtR ;tu bt;tytu ßgthu vtu;tlt ct¤ftulu JZ;tk fnu Au ;u mtkC¤elu jtdu Au... ‘cnw vimt ytJu ðgthu ;bu ÃËòle sub dkCeh cltu', yuÔþk ctuj;e bt;tytulu ;uKu mtkC¤e Au.

htsM:tllt YrZåËM; dKt;t bfhtKtk fwxwkcle 22 J»tole yt Atufhe btxu Sk’de m’k;h c’jtR dR Au. (;u yuf åËM; BþÂMjb Au. ftb:e Chaf mbgvºtf ntuJt A;tk ;u ftble Jåau:e vtka Jth ck’de fhJtltu mbg ftZe ju Au.) nbKtk su ;u vtu;tlt fwxwkclu vtuN rJM;thbtk hnuJt jR dR Au ylu ;uKu vtu;tlu btxu auhe huz hkdle Mfturvogtu fth Fhe’e Au. ‘‘btht vnujt vu-aufbtk:e Fhe’e Au'', yub ;u fnu Au. ;uKu nJu vtu;tlt Mxth ntuJtlt ’hßòlu vtu;tle jtûtrKf;t ;hefu juJt btkze Au. «Ïgtr;yu ;ulu J"thu bn•Jtftkûte vK cltJe Au. ‘‘gN atuvht btht ytuj-xtRb VuJrhx rVÕb msof Au. ;uble yuft’ rVÕbbtk ftb fhJtLþk blu dbNu'', yub ;u fnu Au.

ltlt vh’u abfJtbtk ;tðftrjf jtufr«g;t ylu Ïgtr; b¤Jtle mt:u btuxt «btKbtk ltKtk vK b¤u Au. xtualt yu¾xhtulu htuslt 25,000 Yrvgt b¤u Au ;tu yLg 15,000 Yrvgt fbtg Au. ;Æl lJt btKmlu vK htuslt 2000 Yrvgt b¤u Au. xurjrJÍlu btºt brnjt Mxth s vu’t fhe Au? ytJtu «§ :tg ;tu ;ultu sJtc ytv;t ctjtS xurjrVÕBmle, Mxth bufh, yuf;t fÃËh fnu Au, ‘‘xeJe yu brnjtytuLþk btægb Au btxu yuÔþk clu Au.'' mtae jtdu yuJe Jt; Au. xeythve atxo swytu ;tu mbòNu fu lthejûte fu ltheJt’e rmrhgjtu J"thu «btKbtk atju Au.

ytxje Jt; vAe yuf yr;Ng bn•Jltu «§ yuJtu :tgAu fu, ‘ytJ~g¾;tytu-sYrhgt;tu m;; c’jt;e hnu Au ðgthu ytslt ytslt c{tLzlt mtuv Mxth ytJ;e ftju Jtme :R sNu fu ~þk?' J¤e, sMmele jtufr«g;t ytsu mtilu òuRyu Au ;tu ‘RÂLzgl ytgztuj' s «tRb Mvtuxbtk ͤf;e dbth ’uFt;e Atufheytulu ’qh fhe ’uNu, yuJtu rJath vK fuxjtftu hbtzu Au, vK yt ykdu yuf;t fÃËh ymnb; :tg Au. ;u fnu Au, ‘‘ybu lJt Ntu (’uFe;ehe;u btºt cu xft ’Nof s ;tò rJfÕv CKe swyu Au.) ;hV J¤eyu Aeyu, vK ybthu sqltk yturzgLmlu ;tu ;uble db;e aes ytvJe s vzJtle Au.''

... ylu ytvKlu ßgthu yt’No bqr;ole sYh vzu Au ðgthu ytvKu yu Rrzgx ctu¾m ;hV s J¤eyu Aeyu. ...ctum, Jtu sbtlt dgt sc vh’u vh Mxth vi’t ntu;t :t