Nuhcòhle mtÃ;trnf mbeûtt

Cth;eg Nuhcòhtu ;hV ytf»ttoguj Jirµf Vkztultu m;; Jnu;tu hnujtu "tu"

muLmufm 6000le xtua vh ntuJt A;tk NuhtuLþk BËÕg ytf»tof

yt ydtWlt mÃ;tnlt ykr;b r’l ~þ¢Jthu muLmufm 5961.71 ck" hÌttu n;tu su 63.76 vtuELxltu Dxtztu ’NtoJ;tu n;tu. mÃ;tn ’hBgtl muLmufm J"elu 6044.55 ylu Dxelu 5953.42le mvtxelu MvNeo dgtu n;tu ylu AuÕju mÃ;tn ’hBgtl 2.30 vtuELxltu Dxtztu ’NtoJ;tu n;tu. ylu ;u s he;u rlVxe ELzuût vK ~þ¢Jthu 1872.35 ck" hÌttu n;tu. su 19.70 vtuELxltu Dxtztu ’NtoJ;tu n;tu. rlVTxe mÃ;tn ’hBgtl J"elu 1898.15 ylu Dxelu 1872.35lu MvNoJt vtBgtu n;tu. mÃ;tn ’hBgtl ;u 0.60 vtuELxltu Dxtztu ’NtoJtgtu n;tu.

muLmufmbtk 5900lt juJju ylu rlVTxebtk 1850le mvtxeyu bsçþ; xuftle mkCtJlt Au. ylu Wkatbtk J"elu 1940-1950lu MvNeo sJt mkCtJlt Au. ßgthu muLmufm mkm’lt ytdtbe rNgt¤w mºtlt dt¤tbtk s ydtWle ÇË;ft¤le 6250le yir;ntrmf mvtxelu ytkce sE 6300lu MvNeo sJt N¾â;t bltg Au. ~þ¢Jthu ¢wz ;ujlt CtJtu su 49 ztujh :guj ;u Dxelu 48.2 ztujhlu MvNeo s;tk ;ule ykN;& mthe ymh Jh;tE n;e. ceS ;hV VwdtJtltu ’h J"elu 7.76 :Jt A;tk Nuhcòhbtk ;uSLþk Jt;tJhK mstoÔþk atÕþ hÌtwk nðþk. vhkðþ mJthlt yFcthtubtk ykctKe ckæþytult rhjtgLmbtk rJJt’lt ’qhtudtbe vrhKtbtu :fe còhbtk btuxe bk’e :Jtlt Vujtgujt dChtxu AuÕjt ’tuZ fjtfbtk bk’eJt¤tlt yt¢bf nubh´du muLmu¾m mzmztx leau W;he dgtu n;tu ylu 6044.55le Wkae mvtxe:e dcz;tu hne 5961.71le leae mvtxeyu ck" hÌttu n;tu. òufu BþfuN ykctKeyu nigt"thKt ytv;t sKtJuj fu rhjtgLm yuf bsçþ; fkvle Au ylu «tuVuNlj bulus :tg Au. sult je"u yt rJJt’le ymh lrnJ; hnuJe òuEyu. vhkðþ rJ’uNe ;ubs Cth;le ltKtk mkM:tytu, GþxeytE, yujytEme, BGþåGþyj Vkztu vtmu rhjtgLm sq:lt Nuhtu Ôgtvf «btKbtk ntuJt:e ykctKe ckæþytultu rJJt’ òu JfhNu ;tu ;ublt îtht :lth JuaJtjeltu bthtu còhlu Dbhtu¤Nu ylu vtKe vtKe fhe ltkFNu yuJe Cer; vK fuxjtf rlheûtftu ’NtoJe hÌtt n;t. ytb nJu mti ftuEle b´x ytdtbe mÃ;tnbtk yt rJJt’ fuÔþk MJYv vfzu Au ;u vh bkztguj hne n;e. ytb A;tk Nuh còhbtk «Jtne;t J";e hnuj Au. rJ’uNe Vkztu, rJ’uNe mkM:tfeg htuftKfthtu, vuLNlVkztu, nusVkztu, ¢wz ytuEjlt CtJ WAt¤tbtk yZ¤f mkvr•t fbtE dgujt dÕV Vkztu Jduhultu «Jtn Cth; ;hV J¤uj ntuJt:e Nuh còh yðgthu ;tu VwdtJtu, ¢wz ;ujlt CtJ ylu rhjtgLmlt rJJt’ suJt vrhc¤tulu yJdKe hnuj Au ylu Cth;eg NuhcòhLþk atjfc¤ mkM:tfeg htuftKfthtu ;tu muLmufmlu ylu rlVxe ELzuûtlu lJt rNFhtu mh fhJt «uhe hnuj Au.

ntjlt mbgu Cth; rJ’uNe mkM:tfeg htuftKfthtu btxu ytf»toK fuL÷ cLGþk ntug ;ub jtdu Au. vhkðþ fuxjtf Jðþo¤tu yuJe vK au;JKeltu MËh Wåathu Au fu, yuVytEytEltk ltKtk ytvKt btxu yrJµmleg Au. ;ublu òu sht mhFe Bþ~fujele dk" ytJu ;tu ;uytu ;h; s WCe ÃËkAzeyu ltme òg Au, ycòu ztujhLþk fhuj htuftK vtAwk Fukae juJt sht vK Faftx yLþCJ;t l:e. ltlt htuftKfthtuyu ;uble dr;rJ"e vh ægtl fuL÷e; fhelu htuftK fhÔþk òuEyu ylu mtJau;eÃËJof ytd¤ J"Ôþk òuEyu.

òufu yt JF;u rbz-fuv y:Jt ceS nhtu¤lt Nuhtule yVjtðþl ftbdehe òuJt b¤uj Au. vrhKtbu ;uble còh BËzebtk J"thtu :Jt mt:u Yt. 150,000 fhtuz J"uj Au. ;uLþk fthK ltle fkvleytult Nuhtult CtJtu ytJujtu skde WAt¤tu Au. rJMð\; vtgtle ;uS Ôgtvf he;u y:o;kºtbtk hnujt rJµtmlu «r;rckrc; fhu Au. J¤e ytsu ytvKt ’uNlt y:o;kºtlt VLztbuLxÕm mkrdl ylu bsçþ; Au. Szeve 6 xftlt ’hu J"Jtle N¾â;t Au. J"e hnuj rJ’uNe nwkrzgtbKle yltb;tu 123.5 ycs ztujhu vntukauj Au. ztcuheytule rak;t nJu ’qh :E ntug ;ub jtdu Au. vnujt fh;t ntjle vrhÂM:r; Ws¤e sKtg Au. Nuhcòh btxu yt ~þC mkfu;tu Au. nJu ;u fuxÕþk ytd¤ J"u Au ;u òuJtLþk hnu Au.

rJ¢b mkJ; 2061lt J»to ’hBgtl 10 suxjt ctulm fuLzezux ntuJtLþk òKJt b¤u Au, subtk yucece, jtmol xwc{tu, btEftu, yuameyuj ELVtu, vezejtEx ELzMx[eÍ, xtxt ELVtu, ELz. ftzo Vjtu, huJ:e E¾Jxe, jÂûb bNel ylu Cth; Vtuso Jduhultu mbtJuN :tg Au.

J";t VwdtJt mt:u nJu Ôgt’htubtk J"thtu :Jtltu «thkC :E åËfuj Au. mM;t Ôgts’htultu Gþd yt:be dgtu Au lu Wkat Ôgts’htult Gþdltu ythkC :E åËfuj Au. M:trlf ;ubs ytk;hht»x[g M;hu Ôgts bt¤Ïþ c’jtE hÌtwk Au. ytle ymh fkvleytult lVt ylu ;uble cltJxtule btkdbtk vzNu. W¼tudtu vh vK rJvhe; ymh vzNu ylu vz;h Wkae sNu. "ebu "ebu Ôgtslt ’htu J";t sNu ylu bægb:e ;u jtkctdt¤tle rJvhe; ymh òuJt b¤Nu. rJµle mkÏgtck" muLx[j cukftuyu (Cth;lt rmJtg) ;ublt Ôgts’h J"thuj Au. VuzrhÍJuo ath JF; Ôgts’h J"the 2 xft fhuj Au. rc{xl ;ubs Gþhtuvle muLx[j cukftu vK mbg yLþmth Ôgts’h J"the hnuj Au. Cth;btk vK nJu Ôgts’hbtk J"thtltu ythkC :E åËfuj Au. cukf ytuV EÂLzgt, yuazeyuVme vAe nJu ytEmeytEme cukf Ôgts’h J"thuj Au. cukf ytuV chtuzt ylu Mxux cukf vK ÂM:r;le mbeûtt fhe gtuøg vdjtk juJtle ònuht; fhuj Au.

Cth;eg Nuhcòhtubtk yuVytEytElt ftbftsbtk r’l«r;r’l J"thtu :;tu hnuj Au. Cth;btk yuVytEytEle rJNt¤ ntsheltu yuvh:e Ïgtj ytJe Nfu ;ub Au, fu ytu¾xtuch ylu lJuBchbtk Nuhcòhbtk :gujt ’h ath Yrvgtlt ftbftsbtk yuf Yrvgtu yuVytEytEltu n;tu. J»to ’hBgtl 108 suxjt yuVytEytEyu mucebtk vtu;tle ltuk"Ke fhtJe n;e. ;u nfef; vh:e Cth;eg còhtubtk ;ubltu hm ’uFtE ytJu Au. ytb ltuk"tgujt fwj yuVytEytEle mkÏgt 16 lJuBchlt htus J"elu 625le :E n;e. yuVytEytELþk fwj atuÏÏþk htuftK yðgthu ÏËc s Qkåþk Au ylu ath brnltlt bk’eslf dt¤t ct’ mÃxuBch:e ;ubtk J"thtu :;tu hnuj Au & yuVytEytELþk atÕþ fujuLzh J»tobtk 11 btmbtk Yt. 30,000 fhtuzLþk yuxju fu 6.6 ycs ztujhLþk mti:e Jæþ yuf fujuLzh J»tobtk htuftK :Gþk Au. òu fu dgt J»tuo ;ubLþk htuftK 6.7 rcrjgl ztujh nðþk. sulu vntukaJt nsw :tuztf htuftKltu duv Au. òu fu yuVytEytEyu 1.01 rcrjgl ztujhLþk ;tsu;hlt btmbtk htuftK fhuj Au. mtubJthlt htus XtjJuj 73.50 rb. ztujhlu dK;t ;ubLþk htuftK J"elu 6.64 rc. ztujh :Gþk Au, su 22 lJu. 2004 Mþ"eLþk Au. su Cth;lt Nuhcòhlt Rr;ntmbtk mti:e btuxwk yuf s fujuLzh J»tobtk fhtguj RLJuMxbuLx Au. dgt J»tuo ;ubKu 6.59 rc. ztujhLþk dkòJh htuftK fGþO nðþk. ytb 2004btk fhtguj htuftK ;ulu ytkce dguj Au. Cth;eg Nuhcòhtubtk ;uSltu ;c¬tu su atje hÌttu Au ;u VkzÍlt "tu"lt «Jtnlu yLþjûtelu Au. mucelt rl’uoN yLþmth mkdel ytr:of rJftm Mþ"thtle atÕþ hnuj «r¢gt ylu xurjftubbtk Mþ"thu vh BËftguj rJNu»t Cth ;:t fkvleytule mthe ftbdehelu yLþjûtelu Cth;lt còhtubtk ltKtk XtjJJtLþk yuVytEytEyu atÕþ htFuj Au. ytuyulSme, ytEvemeyuj, ytEcece suJe mhfth nM;fle fkvleytu ;:t xemeyum ylu yulxeveme suJe fkvleytult NuhJuatKlu fthKu vK rJ’uNe mkM:tfeg htuftKfthtu Cth;eg Nuhcòhtubtk Jæþ htuftK fhJt ytf»ttog Au. còhlt rl»Kt;tult sKtJJt «btKu Cth;btk yuVytEytEltu hm su J";tu òg Au ;uLþk yuf fthK yLg WCh;t còhtule mhFtbKebtk Cth;btk NuhtuLþk leåþk BËÕg vK Au. mhfthle ytr:of «r¢gt atÕþ hnuJtltu mk’uN ;:t ¢wz ytuEjlt ytk;hht»x[eg CtJltu mbe dgujtu Czftu vK yuVytEytElu btxu htuftK J"thJt «tuðmtnf hnuj Au. yub yummeytE îtht Cth;Lþk JuExus J"u ;uJe N¾â;t vK Au. yt Wvhtk; yLg mthe fkvleytult vÂçjf RMGþytu ytJe hÌtt Au su yuVytEytELþk htuftK ylu hm J"thu ;uJe ÃËhe N¾â;t Au. Cth;eg Nuhcòhbtk lJuBch btm ’hBgtl ceyumE vh rjMxuz 1000 fkvlelt Nuhtult CtJ vh mÃ;tnle Qkae cÕfu yÇË;ÃËJo yuJe yir;ntrmf Qkae mvtxelu MvNeo dguj Au. J»tolt ythkCft¤:e 510 fkvleytult CtJtu ;uble yÇË;ÃËJo yuJe yir;ntrmf mvtxeyu vntukauj Au. ytbtkle 277 fkvle Nuhtult CtJtu ;tu lJe Qkae yir;ntrmf mvtxelu MvNeo dguj Au, Ftm fhelu 2004lt lJuBch btmbtk òu fu ceyumE 200 ylu ceyumE 500 su c{tuzcuÍ RLzuût Au ;ubtk:e yuÔþk raºt Wvmu Au fu yt JF;le ;uSle hujebtk rhxuj NuhntuÕzmo bn’ykNu òuztgt ntug ;ub sKtðþk l:e. ßgth:e yuVytEytEyu Nuhcòhlt atjfc¤ ;hefu atso je"tu Au ðgth:e rhxuj NuhntuÕzmo Dx;t hnuj Au.

Nuhcòhbtk ºtK r’JmLþk bele JufuNl ytJðþk ntuJt:e mÃ;tnlt ykr;b r’l øþYJthu muLmu¾m 6035.03 ck" hÌttu n;tu su 0.92 vtuELx Dxâtu n;tu. ßgthu rlVTxe RLzuût vK 3 vtuELx Dxelu 1901.05 ck" hÌttu n;tu. zurhJurxÔÍ mudbuLxlt AuÕjt r’Jmle mt:u rhjtgLmle yrlrù;;tltu Cth ytJ;t Nuhtubtk òuJtgujtu «thkrCf Mþ"thtu "tuJtE dgtu n;tu. rhjtgLm yulseolt A suxjt rzhu¾xhtuyu yuf mt:u htSltbt ytÃgtlt mbtathu NuhcòhLþk muLxebuLx FhztE dGþk nðþk. rhjtgLm yulseole Dxlt sq:btk b;Cu’tule N¾â;tlt mkfu; ytvu Au. rJ¹ju»tftuLþk btlÔþk Au fu btrjfevKtlt b;Cu’tu mk’Cuo ykctKe ckæþytu Jåau mbt"tl :tg lrn ðgtk Mþ"e RLzu¾m cuRÍTz Nuhtubtk Dxtztu :Jtle N¾â;t Au, htuftKfthtuyu vtu;tlt ltKtLþk Jæþ "tuJtK yxftJJt còhbtk ytJujt ylu ytJe hnujt lJt ytEveytu ;ubs htufztlt Nuhtu Wvh ægtl fuL÷e; fhÔþk rn;tJn Au.

Cth;eg Nuhcòhbtk nJu yuf lJtu Jdo RLJuMxbuLx btxu ytd¤ ytJe hnuj Au su ’jtj Mx[exlu Ôgtvf «btKbtk VkzÍ ÃËht vtzu ;ub Au. yt Jdo Au yburhftle GþrlJrmoxeÍ subtk ntJzo, rbx, gtju ;ubs Wfjt Jduhultu mbtJuN :tg Au. ytbtkle fuxjefu muce mbût yuVytEytE ;hefu ltuk"Ke vK fhtJe Au. ßgthu ceS ;hV yuVytEytELþk lux ¾âwBGþjurxJ RLJuMxbuLx Cth;eg furvxj btfuoxmbtk atÕþ lJuBchbtk 30 rcrjgl ztujhle mvtxelu ytkce sJt N¾â;t Au. òu fu ntjbtk yuVytEytELþk RLJuMxbuLx zuçx ylu R¾Jxe btfuoxbtk 29.58 rc.ztujh Au. ytb 30 rcrjglbtk 420 rb. ztujhle Fuka Au. vhkðþ yt ltltu duv lJuBchbtk ÃËhtE dguj Au. yuVytEytE îtht AuÕje 10 x[urzkd muNlbtk 550 rb. ztujhLþk htuftK fhe ÃËKo fhuj Au. 1993lt rzmuBch btm:e yuVytEytE îtht 28.70 rc. ztujh Cth;btk XtjJuj Au su Yrvgtbtk 1,20,550 fhtuz :tg Au su R¾Jxebtk Au. ßgthu 0.881 rc.ztujh (Yt. 4,205 fhtuz zuxbtfuoxbtk htufuj Au. AuÕjt 11 J»tobtk yuVytEytE V¾; yuf J»to btxu lux mujh hnuj, 1998btk ;uytuyu Cth;eg furvxj btfuoxbtk:e 338 rb. ztujh htuftK vtAwk FukåGþk nðþk. yt vAe Cth;eg vuvh btfuox btxu ;uytule ÇËF J"e ylu ;ubKu Yt. 31,254 fhtuzLþk 2004btk yÇË;ÃËJo yuJe yir;ntrmf mvtxeLþk htuftK fhuj Au. 2003btk ;ubKu 30,459 fhtuzLþk fhuj nðþk. ytb A;tk yuVytEytELþk xtuxj RLJuMxbuLx 2004btk :guj Au ;ubtk Yt. 4500 fhtuz y:Jt 1 rc. ztujhle Fuka hnu Au. 2003btk 7.6 rc. ztujh (Yt.35154 fhtuz) htuftK fhuj. ytb lux RLJuMxbuLx 30 rc. ztujhlu Cu’JtLþk nsw ctfe Au. atÕþ fujuLzh J»tobtk yuVytEytEyu lux RLJuMxbuLx 6.68 rc. ztujh (Yt.30,652 fhtuzLþk fhuj Au.)