còhle ltz
E¾Jexe ytkf 5900 ylu leVxe 1856 leau ck" ytJu ;tu ;uSlt
Juvthbtk:e ’qh :R sÔþk

dgt mÃ;tnu Mþ"thtle atj ytd¤ J"elu rhjtgLmbtk m•ttle ytk;rhf Fxvxlu ct’ fh;t mhJt¤u còh 1.5 xft Wkåþ ck" ytÔGþk Au. su còhbtk hnuj ;uSle ytk;rhf ;tft; c;tJu Au. yjc•t, nJu "ehu "ehu Mþ"thtle atj ÃËhe fhJt btxu yuf ÂM:r;Lþk rlbtoK :Ôþk òuRyu ;u ;hV ytd¤ Jæþ hÌtwk Au. nJu cu mÃ;tnbtk ’huf WAt¤u lVtu çþf fhJtLþk rJathÔþk. yt mt:u DKe yuJe fkvleytu Au fu su lJumh:e ;uSbtk zd btkzu Au ;ubtk Fhe’eltu vK rJath fhe Nftg. yjc•t, mhJt¤u còh mtY hnuNu ylu JuaÔþk lrn ;uJe Ô\r•t Jæþ òuh fhu ;uJe btlrmf ÂM:r; QCe :Nu ;tu yt mt:u leat CtJlt faht suJt Nuhtubtk Ízve ;uSle atj òuJtNu. ’huf Jtafu VLztbuLxÕm Jdhle fkvleytubtk:e ’qh hnuÔþk rn;tJn hnuNu.

leVxe & (1901) leat M;hu:e NY :guje ;uS nS ytd¤ J"Nu ylu nJu 1856 hmtfmele mvtxe mbsJe. 1856 leau ck" lt ytJu ðgtk Mþ"e mhJt¤u ykzhxtul ;uS;hVe hnuNu. Wvhbtk mÃ;tn ’hbtgtl 1922, 1936 ylu 1960 ydðgle «r;fthf mvtxe mbsJe.

E¾Jexe ytkf & (6035) E¾Jexe ytkfbtk nJu 5900 hmtfmele mvtxe clu Au. ßgthu Qkatbtk 6125, 6147 ylu 6172 mÃ;tnle «r;fthf mvtxe Au. 5900 leau ytkf ck" ytJ;t Jnujtu ;u vnujtlt "tuhKu ;uSlt Juvthbtk:e n¤Jt :Ôþk.

yumeme & (287.40) dgt mÃ;tnu òuJtguj ;uSle atj yt mÃ;tnu vK ytd¤ J"Nu. Wvhbtk 294 ylu ;u fw’tJ;t 307ltu CtJ òuJtNu. ;uS ægtlu 278ltu Mxtuvjtum htFJtu.

rmÃjt & (272.62) yt Nuhu dgt mÃ;tnu leatbtk 258lt CtJu ctuxb cltJe Au ylu ;u vAe Mþ"thtle atj NY :R Au. yt Mþ"thtu ytd¤ J"Nu ;:t Qkatbtk 278 ylu ;u Wvh 288 Mþ"eltu CtJ òuJtg. 265ltu Mxtuvjtum htFe ;uSltu Juvth fhJtu.

ztu. hu¨e & (804.75) DKt mbg ct’ yt Nuhu 785le «r;fthf mvtxe JxtJe Au ylu nJu ytJltht mÃ;tnbtk 816 ylu ;u fw’tJ;t 837ltu CtJ c;tJNu. leatbtk 790 ytmvtm jRlu Juvth fhJtu. 785ltu Mxtuvjtum htFJtu.

øþs. ykçþò & (365) dgt mÃ;tnbtk yt Nuhu ydtWle 339le «r;fthf mvtxe ¢tum fhelu ;ule Wvh ck" ytvelu Ízve Mþ"thtu ytd¤ J"Nu ;uJt mkfu;tu ytÃgt Au. yt mt:u mtÃ;trnf atxo ytuJhctux vtuÍeNlbtk ytJ;tu ntuJt:e 375:e 386 Jåau ;uStlt Juvthbtk lVtu çþf fhJtu. lJe Fhe’e btxu Dxtztle htn òuJe.

nehtu ntuLzt & (473) DKt mbg ct’ yt Nuh mkdel ;uSlt ;c¬tbtk «Ju~gtu Au. ytdtbe r’Jmtubtk còhle atj fh;t rJhwæ" btuxe ;uS c;tJu ;uJt mkfu;tu sKtg Au. lSfbtk 493, 501 ylu ;u fw’tJ;t ydtWlt 515lt b:t¤tlu JxtJelu 550 ytmvtmltu CtJ c;tJu ;uJe mkCtJlt Au. yt Nuhbtk ntjbtk 465lt Mxtuvjtumu ægtl ;uS htFÔþk.

rnk’tÕftu & (1280) yt Nuh vK "ehu "ehu ;uS;hVe cl;tu òg Au ylu nJu 1250lt Mxtuvjtumu ;uSltu Juvth fhJtu. 1300 Wvh ck" ytJ;t J"Dxu 1410 ylu ;u vAe 1450ltu CtJ òuJt b¤u. yt Nuhbtk vK ;uSltu Juvth fhJtu.

ELVtumem & (2030) yt Nuhbtk 1578le ctuxb:e NY :guj ;uS 2088lt CtJu ÃËhe fhelu ntjbtk ;uS :tf Ft;e ntug ;ub CtJ mtkfze J"Dxu y:ztR dgt A. yjc•t, jtkcudt¤u A brnltbtk 3000ltu CtJ c;tJu ;uJe mkCtJlt Au A;tk ntjbtk 1975ltu Mxtuvjtum htFe ;uSltu Juvth ò¤JJtu. 1975 ðËx;t ;uSlt Juvthbtk:e n¤Jt :Ôþk ylu leatbtk ðgthct’ Ízve mthtu fne Nftg ;uJtu Dxtztu òuJtNu. yt:e, ;uSltu Juvth ntug ;ubKu mtJau;e htFJe.

ytRvemeyuj & (175.25) yt Nuhltu xwkftdt¤tltu atxo bk’e;hVe :gtu Au ylu Qkat CtJ:e mthtu Dxtztu ytÔgtu ntuJt:e Fhe’ele CjtbKtu ytvu Au. yjc•t, yt Nuhbtk leat CtJ:e ’q"lt QCht suJt WAt¤t ytJNu vhkðþ lJe Fhe’e btxu 160:e 162 ytmvtm atxole ÂM:r; òuRlu s Fhe’eltu rJath fhJtu. ðgtk Mþ"e Qkatbtk 186 Wvh CtJ òg ;ub sKtðþk l:e.

ytRxeme & (1273) dgt mÃ;tnbtk yt Nuhu mtÃ;trnf «r;fthf mvtxe 1200le ytu¤kdelu ;ule Wvh ck" ytÃGþk ntuJt:e yt Nuh xqkftdt¤t btxu mkdel ;uSbtk «Ju~gtu Au. ;uS ægtlu Mxtuvjtum htFe Juvth ò¤JJtu. Wkatbtk 1324, 1358ltu CtJ fw’tJ;t 1388ltu CtJ c;tJNu. 1388 ytmvtm lVtu çþf fhJtu. leatbtk 1210ltu Mxtuvjtum htFelu ;u CtJle ytmvtm lJe Fhe’eltu rJath fhJtu.

brnL÷-brnL÷ & (484) ytJltht mÃ;tnbtk ;tuVtle atj c;tJJt mßs :gtu sKtg Au. Ízve 500le mvtxe fw’tJelu 525 ytmvtmltu CtJ c;tJu ;tu lJtR lrn. 430lt Mxtuvjtum yt Nuhbtk ;uStltu Juvth ò¤JJtu. Dxtzu lJe Fhe’e fhtg.

btYr; & (398) yt Nuhbtk 340lt CtJ:e m;; Fhe’eLþk sKtJtR hÌtwk Au ylu nS ;uSltu Juvth hFtg. dgt brnltlt 382lt Qkat CtJlu ¢tum fGþO ntuJt:e nJu J"Dxu 440ltu CtJ c;tJNu. 440 fw’tJ;t yt Nuhbtk Ízve ytkfzt Vh;t òuJtNu. bk’elt mkfu;tu lt b¤u ðgtk Mþ"e ;uSltu Juvth ò¤JJtu.

yulxeveme & (77) yt Nuh "ehu "ehu ;uS ;hVe cl;tu òg Au ylu 85 ytmvtmltu CtJ c;tJu ;uJe mkCtJlt bsçË; cle hne Au. 72lt Mxtuvjtumu bægbdt¤t btxu htuftK fhtg.

hulcûte & (1063) 1157lt Qkat CtJ:e NY :guj heyufNl dgt mÃ;tnu 1030lt leat CtJu ÃËYk fhelu «Jtn c’Õgtu Au. ntjbtk 1030lt Mxtuvjtumu ;uSltu Juvth htFJtu. 1080 Wvh lJe ;uSltu Juvth fhJtu. su 1120 ytmvtm AtuzJtu.

rhjtgLm yulseo & (549) yt Nuhltu atxo bk’e;hVe :gtu Au ylu nJu 540 ðËx;t leatbtk 18 bult htus òuJtguj 414ltu CtJ vtAtu òuJt b¤u ;tu lJtR lrn. yt Nuhbtk 620 Wvh ck" ytJJtu sYhe Au. ßgtk Mþ"e 540 Wvh ck" lt ytJu ðgtk Mþ"e dbu ;uJt mbtath vtA¤ Fhe’e fh;t mtu Jth rJathÔþk.

;t;t vtJh & (338) yt Nuhbtk dgt mÃ;tnu òuJtguj ;uS yt mÃ;tnu vK ytd¤ J"Nu ylu J"Dxu 360 ytmvtm CtJ c;tJu ;uJe mkCtJlt Au. 337 lt ðËxu ðgtk Mþ"e Dxtzu ;uSltu Juvth fhJtu.

xeMftu & (312) yt Nuhbtk 302lt Mxtuvjtumu ;uSltu Juvth fhJtu.

;t;t xe (442) yt Nuhbtk ;tuVtl :gtlt mkfu;tu J"e hÌtt Au. Mxtuvjtum :tuztu ’qh ntuJt:e Dxtzu Fhe’e fhJtLþk rJathÔþk y:Jt 453 Wvh lJe Fhe’e fhJe subtk 435ltu Mxtuvjtum htFJtu. 453 Wvh s;t yt Nuhltu CtJ 475 ytmvtm Ízve òuJtNu ylu vAe còhlt m:Jthu ;uS ytd¤ J"u.

xemeyum (1218) yt Nuhbtk ;uS ytd¤ J"Jtle sKt;e ntuJt A;tk ntjbtk yt Nuhbtk 1245ltu CtJ lJe Fhe’e fhJt fh;t JuaJtje «uhu Au. yt:e, «ðgtDt;e Dxtztu òuJtJtle mkCtJlt J"e Au. leatbtk 1185 y:Jt ;u:e leat CtJu Fhe’ele ;f b¤u. 1245 Wvh ck" ytJu ;tu s lJe Fhe’e fhJe.

;tsu;hbtk òuJtgujt vrhKtbtu ct’ su fkvleytult vrhKtbtu ytÔgt Au ;uJe htufztlt Nuhtubtk lJe Fhe’e ntug ;tu EytRze vuhe, brnL÷ GþSl, øþs. ELz. vtJh, ftfxegt rmbuLx, ybhhtò cuxhe, ytRxeme ntuxj, vux[tulux yuLS., xuûtbuftu, yuztuh JuÕz´d, ltumej, yubythveyuj, r«Íb mebuLx, øþs. Vxeo. ægtlbtk htFJt. yt fkvleytubtk bægbdt¤tLþk htuftK fhtg. jtkctdt¤t btxu Ntu vtRv, luNlj hurzgtu, ceÕx ;:t su.fu. meL:uxe¾m Ftm ægtlbtk htFJt.