ytmvtm

fLgt ylu Bþhr;gt btxult c’jt;t Ïgtjtu sbtltle ;tmehlu Jtat ytvu Au
ytsu, fLgt ‘«uxe Ôþbl' l vK ntug, vhkðþ yu ‘«VuNlTje ¾JtprjVtRz' ylu ‘rVÍefje vhVp¾x' ntug yuÔþk JjK Jæþ c¤Jtl cLGþk Au

nbKtk s ‘sht nx fu' yuJe vkòcK r’ø’rNoftle yuf rVÕb ytJe dE& ‘c{tEz ypLz «usGþrzm'. rnhtuEl n;e ytvKe òKe;e ylu mjbtl Ftlle btle;e ypN y:to;T yiùtgto htg. yu Jt; sw’e Au fu, nx fu rVÕb nx fu «uûtftu btxu s ntug Au yuxju rVÕb sht nx fu atje ylu Íxfu s;e hne... rVÕblt fuL÷btk yu s nðþk, Jh ylu Jnw. Jhlu fuJe Jnw òuEyu ylu Jnwlu fuJtu Jh òuEyu... jøl ylu ’tkvðgSJllt nt’o mbe yt Jt; yt’b ylu EJ suxje sqle Au. yjc•t, sqlt JF;btk Jh-Jnwlu yufbuflu yufbufle vmk’de fhJtle yuxje Aqx lntu;e. Jzejtu su Vtuze ju;t. yubtk suLþk òbe sðþk yuLþk òbe sðþk ylu ceòytultu ‘vzGþk vtLþk rlCtJe jtu' yuJtu Dtx :;tu. vK ðgthug, vuje EåAt ;tu SJk; n;e s fu, blu fuJe Jnw òuEyu fu blu fuJtu Jh òuEyu... fub fu, bgto’t mbtsbtk n;e, fÕvltlu ln´. Gþdtu:e aduje yt ‘atuEm'Jt¤e Jt; jtdu Au nsw Gþdtu Mþ"e aduje s hnuNu... fub fu yuf Ntghu fÌtwk Au lu fu,

fCe rfme ftu BþfBbj sntk ln´ rbj;t,

fn´ sb´ ;tu fn´ ytmbtk ln´ rbj;t

ytu.fu., Ntghle yt Jt; btle jEyu ;tu vK yFcthtubtk ‘jølrJ»tgf' fu ‘burx[bturlyj' ftujbtubtk mukfztu ònuhFchtu «dx :gt s fhu Au. subtk ‘Jh òuEyu Au' fu ‘fLgt òuEyu Au' suJtk Ne»toftu nuX¤ jøltuðMþftu yuble fÕvltlt vtºtle btdKe Nç’tult btægb:e Ôgf; fh;t ntug Au.. yubtk gtuøg SJlmt:e b¤e vK òg ylu l vK b¤u, ;tu fgthuf rJjûtK vrhÂM:r; QCe :tg fu, mt; d¤Ku d¤elu vtKe ve"t vAe vK yubtk MËûb y~þÂæ"ytu btÕþb vzu !

jølrJ»tgf fu burx[bturlyjle xåËfze fu fjtrmVtEz rzmÃju suJe ònuhFchtule dtdh suxje søgtbtk jøltuðMþf Jh fu fLgt vmk’deltu mtdh XjJe ’uJt WLb•t :E òg Au. ylu, yubtklt ³atE, ôbh, JKo, ¿ttr;-òr; fu hm-hwralu yt"thu mtBþk vtºt yubtk blltu btrKdh fu vt;¤e vhbthltk ’Nol fhe, fÕvltlt bntmtdhbtk zqce sE vtu.ctp. îtht fu ’NtoJuj Vtul lkch îtht mkvfolt «gtmtu NY fhe ’u Au. J¤e, sbtlu sbtlu Jh ylu Jnw btxule ÔgtÏgt, yvuûtt ylu yule mt:u mt:u yt «fthle ònuhFchtubtk jFtKltu Ztkatu vK c’jt;tu hnu Au. yt ltlfzwk jFtK jøltuðMþftu btxu yuf btuxwk ytNtrfhK, fuxjtkg bt;t-rv;tytu btxu yuf ytµtml, sgthu sublu yule mt:u fNe juJt’uJt l:e yublu btxu yu yuf bltuhksf Vwj xtEbvtm cle hnu Au.

vhkðþ, muLxh Vtuh mturNgj rhmao (meyumyth) btxu yt «fthle ònuhFchtu yu btºt bòfle Jt; l:e. yt rcl-mhfthe yusLmeyu AuÕjtk ath J»to:e yt «fthle ònuhFchtultu dkCeh;tÃËJof yÇgtm fhe fuxjtkf hm«’ ;thKtu ftZgtk Au.

mti:e vnuÕþk ;thK yu Au fu, AuÕjtk 50 J»ttuobtk mbtsbtk ytBËj vrhJ;oltu ytÔgtk Au, ylu yt «fthle ònuhFchtu yt vrhJ;olltu yhemtu Au.

r’Õne ÂM:;-yulSytu (ltpl dJlobuLxj ytpduoltEÍuNl) rcl-mhfthe mkM:tlltk rlgtbf hksltfwbthe fnu Au fu, ‘‘meyumyth'yu Mºte ylu ’nus mkck"e BþÆtytulu ûtuºtu Ãþ»f¤ ftb fGþO Au. yt yÇgtm Cth;eg jølmkrn;tbtk ytJujtk vrhJ;oltu vh «ftN vtzu Au. ylu ytlu fthKu, jøl ct’ Mºteyu JuXJe vz;e fuxjef rJraºt mbMgtytule vhF :E Nfe Au.

‘meythyum' îtht ’tgftJth yt «fthle ònuhFchtult yÇgtm îtht ;thKtu vh ytJJt btxu r’ÕneÂM:; cu ht»x[eg yFcthtule ytJe ònuhFchtult 3200 suxjt lBËlt vmk’ fhJtbtk ytÔgt n;t. ylu, yt ;thKtu mbtsle ytkF WDtzlthtk n;tk. sub fu, yt «fthle ònuhFchtult «Jtnbtk '60lt ’tgftbtk ftuE Jh, fLgtle ;mJehle yvuûtt Ctøgu s htF;tu. sgthu, J»to 2000 ct’Lþk raºt sw’wk s nðþk. rVÕbtult «CtJ nuX¤ fLgtle ;mJehltu Ftm ytd{n muJt;tu. òu fu, Jhle ;mJehltu ytd{n yuxjtu lntu;tu hnu;tu.

ytJt s ytd{ntuJt¤e ònuFchtuLþk «btK J»to 2000 ct’ ytvKt øþsht;e yFcthtubtk vK yluf rJrJ";t mt:u òuJt b¤Jt jtøGþk nðþk. f’ta, yu¾;t fÃËhle ‘fu' Vufxh mtm-cnw rmrhgjtultu «CtJ vK ntuE Nfu.

sub fu, ybtht yuf vrhra; rbºt rNrh»tCtEyu yublt r«Lm NNtkf btxu htsfwbthele Ntu" btxu ytvJtle ònuhFchltu yuf BþmÆtu ;igth fgtuo. subtk òu fu, ¿ttr;ct" ;tu lntu;tu. vhkðþ, yu rmJtg fLgtJKolbtk ‘dtih JKo, ³atE 5'-3'', MþrNrût;, mkMfthe, MþNej, Mbtxo, b¤;tJzt MJCtJJt¤e ylu Ftm ;tu, ‘DhhÏþ' (ntubje) fLgtlt bt;t-rv;tyu ‘sLbtûth mrn;' mkvfo mt"Jtu' ytbtk, 1960:e 2000 Mþ"ebtk ceòk c"tk rJNu»tKtu ;tu ¢bN& Wbuht;tk dgtk n;tk, vK yt ‘DhhÏþ' ylu ‘sLbtûth'ltu ytd{n vK rJNu»t «c¤ cLgtu Au.

J¤e, yLg yuf rbºt vhtdCtEyu ;tu yublt Ãþºt Mlunj btxu ytvuje ònuhFchbtk ytuh yuf rJNu»tK WbuGþO nðþk. ‘ltufrhgt;'. yt rJNu»tK vK fLgtvûtu ytslt btukDJtheCgto sbtltLþk ylu MþrNrût;vKtLþk lÔþk vrhbtK ’NtoJu Au.

;tu, ybtht yuf mkck"e rJltgfCtEyu yuble Ãþºte au;lt btxu sgthu Bþhr;gt ykdule ònuhFch ytve ðgthu yubtk jÏGþk nðþk & ‘npLzmb, MþrNrût;, mkMfthe'yu ;tu òKu J»to 2001, 2002, ylu 2003 ’hBgtl Fejujtk rJNu»tKtuu Au. vK, lJe Jt; ytbtk yu n;e fu, ‘mthe ³atE "htJ;tu' Atufhtu. J¤e, ytslt mbgle yt ònuhFch ntuJt A;tk yubtk ‘mthe ytJf "htJ;tu' Atufhtu yu ctc; bnðJle lntu;e, yu ltuk"vtºt Au. ytbtk yuf drCo; Jt; yu vK mkC¤tg fu, ‘mthe ytJf'ltu WÕjuF l:e yuxju ‘yufltu yuf Atufhtu' ntug yulu btxu Qs¤e ;f y:to;T jdCd DhsbtE! yt ‘DhsbtEvKt'ltu ytzf;htu WÕjuF vK ytslt mbgLþk lÔþk vrhbtK Au. sgthu, '60lt ’tgftbtk ¿ttr;ltu ytd{n Ftm htFJtbtk ytJ;tu, su ytsu jdCd Dxe dgtu Au. Wvhtk;, Atufhtu ‘WssJ¤ CrJ»g' "htJ;tu ntug ydh ;tu ‘rJ’uNbtk ;tjeb vtbujtu' ntug yuJe yvuûtt vK yu sbtltbtk hFt;e. 1970lt ’tgftbtk vK yt btl’kz xfgt n;t. vK, yu vAe yubtk yuftyuf s ‘ntEx' (³atE)Lþk lÔþk ;•J WbuhtGþk. J¤e, ceS yuuf lJe Jt; ytJe yu n;e, ‘rcl-rlJtme Cth;eg' (ltpl-hurmzuLx EÂLzgl-yulythytE). BËhr;gtle yt jtgft; ytsu vK jøl rJ»tgf ònuhFchtubtk D½þkFhwk M:tl "htJu Au.

sgthu, 1990lt ’tgftbtk MþrNût;vKtLþk M:tl ‘«VuNlj yußGþfuNLm'yu je"wk. òpc «tuVtEÕm, ytJfltu WÕjuF Jduhu Atufhtlu vûtu yvurût; cLGþk.

nbKtk, 2004btk ybtht yuf ztufxh ’kv;e rbºtyu yublt Ãþºt rbrnh btxu ‘fLgt òuEyu Au' yuJe ònuhFch ytve ðgthu, yLg yvuûttytu mt:u fLgt vtmu yuf lJe yvuûtt yubKu htFe n;e, ylu yu n;e& ‘c{tpz btELzuz'. fLgt c{tpz btELzuz ntuJe ytsu yrlJtgo jtgft; Au. yu mkfwra;btlmJt¤e ln´, vK ‘ÏþÕjt blle-btuxt blle' ntug yuJe yvuûtt htFJtbtk ytJu Au.

òu fu, nsw vK ‘jølrJ»tgf' ònuhFchtule ftujbbtk ‘ÃþºtJ"q'lt Ïgtjbtk:e sLbtûthle mBˤde ct’ctfe l:e :E. J¤e, yuf yðgtæþrlf «Jtn yuJtu vK òuJt b¤u Au sulu ytvKu ‘ELMxLx rV¾m' fne Nfeyu. ytbtk fLgt ‘«uxe Ôþbl' ntug fu l ntug vK btºt cu ctc;tu ‘«VuNlje fJturjVtEz' ylu ‘rVrÍfje vhVufx'ltu ytd{n htFJtbtk ytJu Au.

òu fu, yt dtdhbtk mtdh suJe ‘jøl rJ»tgf' fu ‘burx[bturlyj' ftujbtubtk btºt yðgk; «t:rbf Nh;tuLþk JKolbtºt ntuE Nfu fu sulu yt"thu cklu vtºttu Jåaule Bþjtft; N¾â clu. ctfe, Ôgrf;Lþk ;tu yuÔþk Au fu, ytFe rsk’de mt:u dtégt A;tk Auf Mþ"e l vK ytu¤Fe Nftg... fthK yuxÕþk s fu, btlJbllu ;bu fgt ’tuhzu ctk"e Nftu?

AuÕju... AuÕju...

mðftgole vuZe f’e ’uJt¤wk l:e ftZ;e.

_:tphtu