lJtsqle

JFtlt btgto BþkcEle rVÕbe ’wrlgtbtk vntukaujt
BþlNe «ubak’lt Jmbt yLþCJtu

ctuj;e rVÕbtule NYyt;ltu ’tih n;tu. abðfthtu:e ChÃËh vtihtrKf, ntMgtMv’ Mxxk "htJ;e yir;ntrmf ylu Nthehef «ubltu brnbt "htJ;e htubuÂLxf rVÕbtule ctujctjt n;e. 1931 :e JtKe Vqxgt vAe rVÕbtult yJtsbtk f¤tltu hKftu ÏËx;tu n;tu. BþlNe «ubak’ yu JF;u BþkcE:e ’qh clthmbtk hnu;t n;t. ;ub A;tk, ºtem J»to,le mtrnðgmt"lt vAe Jt;tofth- lJjf:tfth ;hefu ;uble ht»x[g Ïgtr; BþkcE l vntukau yu Nfg l nðþk.

BþkcEle ‘bntjûbe rmluxtul¥ fkvlelt øþsht;e btrjf ltLþCtE Jfeju «ubak’le lJjf:t vh:e rVÕb cltJJtLþk l¬e fGþO. ;ubKu «ubak’ mt:u vºtÔgJnth l¬e fhelu ;uble lJjf:t ‘muJtm’l¥ (W’qobtk ‘ctòhu nwMl) Y. 750btk Fhe’e. yuf juFltu ’m-Jem Yrvgt ÃþhMfth ‘mthtu¥ dKt;tu n;tu. yu sbtltbtk Y. 750 ltle hfb l fnuJtg.

vtkabe Vuçþ{ythe, 1934lt htus jejtJ;e BþlNele WvÂM:r;btk muJtm’l rVÕbLþk BËnw;o :Gþk. yu «mkdu «ubak’ (mkCJ;& vnuje Jth) BþkcE ytÔgt n;t ylu cth r’Jm Mþ"e htuftgt n;t. rVÕblt Bþnq;o JF;u ;ubKu ltlfzwk «Jal ytÃGþk nðþk. suLþk ~Ërxkd fhelu yuxjtu rnMmtu rVÕblt ythkCu òuze ’uJtbtk ytÔgtu. rVÕbe btægb mt:u «ubak’ltu yu vnujtu vrhag n;tu. muJtm’llt MxthftMxbtk vnuje ctuj;e rVÕb ‘ytjbytht¥le nehtuRl Íwcu’t, lhdemle bt;t s’lctE ylu Ntnw btuzf n;tk. BþlNe «ubak’Lþk ltb ‘f:t-mkJt’juFf¥ ;hefu BþfJtbtk ytÔGþk nðþk.

Vuçþ{ythebtk BþkcEltu ytkxtu bthelu clthm vtAt Vhujt «ubak’lu shtmhFtu vK yk’ts l n;tu fu ºtK brnlt suxjt xqkft dt¤tbtk ;ublu BþkcE sJtLþk :Nu ylu yu vK cth r’Jm btxu ln´, vK cth brnlt btxu ! clthmbtk ;ubltk mtbrgftu nkm ylu òdhK ;:t ;uble btrjfelt mhMJ;e «umbtk ytr:of Lþfmtl m;; J"ðþ nðþk. fkR ln´ ;tu yu Lþfmtl VuzJt btxu vK BþkcE sÔþk ;ublt btxu sYhe cle dGþk. vtu;tle bltuÂM:r; Ôgf; fh;tk 30be yur«j, 1934lt vºtbtk «ubak’u jÏGþk Au, ‘BþkcEle yuf rVÕb fkvle blu ctujtJu Au. vdthle Jt; l:e, vK ftuLx[tfx :tg yub Au. J»tolt Y. 8000. nwk yuJt ;c¬u vntukae dgtu Awk, sgtk BþkcE dgt rmJtg btht btxu cu s rJfÕv hÌtt Au & BþkcE s;tu hnwk y:Jt bthe lJjf:tytu còhbtk Juåþk... fkvleJt¤t ntsheltu ytd{n htF;t l:e. blu blbtk ytJu ;u jÏþk, bl :tg ðgtk jÏþ, ;ublt btxu ath-vtka melthegtu jFe ytÃþk. blu :gt Au fu sR ytÔþk. ðgtk yuft’ J»to hÌtt vAe yuJtu fkRf ftuLx[tfx fhe ’RN fu nwk yne (ftNebtk) cumelu (J»tuo) ºtK-ath Jt;toytu jFe ytÃþk ylu ath-vtka nòh Yrvgt b¤;t hnu. ;ubtk:e ‘òdhK¥ ylu ‘nkm¥ cklu mtbrgftu mhm he;u atj;tk hnu ylu Yrvgtle ;kde ’qh :tg.

ytX r’Jm vAelt vºtbtk ;ubKu siluL÷fwbth sillu jÏGþk, ‘brnlu mt;mtu-ytXmtu Yrvgt vdth b¤;tu ntug ;tu BþkcE sJtbtk blu fNtu Jtk"tu l:e. yuft’-cu J»to yuJe he;u Fukaelu ytJ;tu hneN. nsw Mþ"e buk sJtc ytÃgtu l:e. fkvlelt cu ;th ytJe dgt Au. «mt’S (sgNkfh «mt’) le mjtn Au fu bthu BþkcE l sÔþk. ðþk vK yuÔþk btl;tu ntuWk fu bthu l sÔþk òuRyu, ;tu nwk ln´ sWk. òinheS fnu Au fu sÔþk s òuEyu ylu rahmkrdle dhece vK fnu Au, atjtu.¥

«ubak’lu BþkcE ctujtJlth rVÕb fkvle n;e, ‘ysk;t rmluxtul rjrbxuz¥. ;ult btrjf btunl CtJltle sbolebtk hÌtt n;t. ;ubltu fuxjtuf MxtV vK sbol n;tu. MxwrzgtuLþk D½þk ftb rnk’e fu W’qolu c’ju ykd{uSbtk s ajtJÔþk vzðþk. ;ub A;tk «ubak’ 1je sql, 1934lt htus BþkcE vntukae dgt. Mxwrzgtu vhujbtk ytÔgtu n;tu, yuxju «ubak’u Mxwrzgtu:e lSf ’t’hbtk Dh htÏGþk. (186, mhMJ;e m’l, ’t’h, BþkcE-14)

vk’h r’Jm BþkcEle nJt Ft"t vAe ;ubKu vºtbtk jÏGþk nðþk, ‘bftl jR jeæþk Au, ’t’h ntuxujbtk sBþk Awk ylu vze hnwk Awk. yt sw’e ’wrlgt Au. yn´le fmtuxe vK sw’e Au. nsw ;tu mbsJtle fturNN fhwk Awk.¥ ytudMx Mþ"ebtk ;ubKu cu Jt;toytu jFe ftZe, vK ;ublu mk;tu»t l :gtu. 3S ytudÐlt vºtbtk ;ubKu jÏGþk nðþk, ‘rmlubt btxu Jt;toytu jFJtLþk yDhwk vze hÌtwk Au. yuJe Jt;toytule sYh Au, sulu CsJe Nftg ylu sulu CsJltht yufxhtu b¤e hnu. dbu ;uxje y’TÇË; (Jt;toytu) le sYh ntug yuÔþk blu jtdðþk l:e. bthe cklu Jt;toytu mt"thK Au.¥

mÃxuBchbtk «ubak’le Bþjtft; ‘ctuBcu xturfÍ¥lt btrjf rnbtk~þ htg mt:u :R. ;ubKu vtihtrKf y:Jt mtbtrsf Mxtuhe btxu btkdKe fhe n;e. «ubak’ ‘ysk;t rmluxtul¥ mt:u fhthcØ ntuJt:e ;ubKu vtu;tlt mtrnðgfth rbºttu mbût rnbtk~þ htgle ytuVh sKtJe n;e ylu ftuR Jt;to ntug ;tu btufje ytvJt fÌtwk nðþk.

‘ysk;t rmluxtul¥btk ;uble Jt;to vh:e cluje vnuje rVÕb n;e & ‘" rbj¥ (WVuo ‘bs’qh¥). sghts, rcçctu ylu ltgbvÕjeltu yrClg "htJ;e yt rVÕb mtbu BþkcElt muLmh ctuzolu Jtk"tu vzgtu. ‘ctuÕz¥ ÷~gtu «ðgu W’th CtJ htFðþk ykd{us muLmh ctuzo ht»x[Crf;:e btkzelu bsqhyuf;t ylu mtBgJt’ suJt rJ»tgtu vhðJu cnw mkJu’lNej nðþk. BþkcEbtk yxJtE dguje ‘" rbj¥ lu jtntuhlt muLmh ctuzuo vtm fh;tk rVÕb ðgtk hsq :E Nfe. ’hrbgtl, «ubak’le rlhtNt J";e s;e n;e. 28be lJuBchlt yuf vºtbtk ;ubKu jÏGþk, ‘yt «tuzGþmhtu su ò;le Mxtuhe cltJ;t ytÔgt Au, ;ubtk:e shtg amfJt btd;t l:e. JÕdthexelu yt jtuftu ‘yuLxhxulbuLx JuÕGþ¥ fnu Au. ;ublu y’ÇË; s VtJu Au. htò-htKe, ;ublt bkºteytultk ftJ;htk, lfje jztR, åËbtatxe yt ;ubltk BþÏg mt"ltu Au. buk rNrût; mbtslu òuJtLþk bl :tg yuJe mtbtrsf f:tytu jFe Au, vb ;ule vh:e rVÕb clJt;tk yt jtuftulu yJZJ :tg Au fu rVÕb l atju ;tu ? yuf J»to ;tu ÃËhwk fhÔþk s Au. ’uJt’th :E dgtu n;tu. ’uÔþ W;the ’EN. vK ceòu ftuE Vtg’tu l:e.. yn´: fgthu Aqxelu sqlt y¨u s;tu hnwk yuÔþk :tg Au. ðgtk Yrvgt l:e, vK mk;tu»t Au, yn´ ;tu jtdu Au fu SJl JuzVe hÌttu Awk.¥

rzmuBch Mþ"ebtk yuxju fu A brnltbtk «ubak’u rVÕbe jtRl AtuzJtLþk l¬e fhe ’eæþ knðþk. 23be rzmuBchlt yuf vºt-RLxhÔGþbtk rmlubt rJNult mJtjltu sJtc ytv;tk ;ubKu jÏGþk, ‘rmlubtbtk mtrnÂðgf Ôgrf; btxu ftuR søgt l:e. nwk yt jtRlbtk yu rJathu ytÔgtu n;tu fu ytr:of he;u MJ;kºt :Jtltu btuftu b¤Nu, vK nJu blu mbòGþk A ufu yu bthtu C{b n;tu.¥

‘" rbj¥ òuRlu siluL÷fwbth sil rlhtN :gt ylu ;ubKu vtu;tltu «tbtrKf yrC«tg «ubak’lu jÏgtu. ;ult sJtcbtk 7be Vuçþ{ythe, 1935lt htus ;ubKu jÏGþk, ‘rVÕbtubtk blu mk;tu»t bégtu ln´. mk;tu»t ;tu ztghufxhtulu vK b¤;tu l:e, A;tk yu ceswk fkR fhe Nf;t l:e yuxju sF bthelu vze hÌtt Au. nwk ceswk fkRf fhe Nfwk Awk - bsqhe vK fhe Nfwk Awk, yuxju nwk ðgtk:e lef¤e hÌttu Awk. nwk su Ãjtux rJathwk Awk ;ubtk yt’NoJt’ ÎËme òg Au ylu blu fnuJtbtk ytJu Au fu ;ubtk ‘yuLxhxulbuLx JuÕGþ¥ l:e. yuble Jt; nwk btLþk Awk. blu btKmtu vK yuJt bégt, su l:e rnk’e òK;t, l:e W’wo. ykd{uSbtk yLþJt’ fhelu ;ublu f:tltu bbo mbòJJtu vzu Au. yuJe he;u ftb :ðþk l:e. btht btxu sqle jtRl s chtch Au. su jFJtLþk bl :Gþk ;u jÏGþk.¥

«ubak’ltu ftuLx[tfx bu, 1935 Mþ"eltu n;tu, vK ;ubKu 25be btaolt htus BþkcE AtuzGþk. ;ubKu rVÕb fkvlelu Atuze fu fkvleyu ;ublu Atuzgt. yu fnuÔþk Bþ~fuj Au. rVÕbe ’wrlgtbtk vkrz; Mþ’Nol ;hefu ytu¤Ft;t, ’wrlgt hkdhkdeje, Jtu r’l ytgt yts ytrFh, bik blfe ct; c;tW, rfmlu ni mc Fuj hatgt suJtk jtufr«g de;tu (rVÕb & "h;ebt;t, 1938)lt frJ Mþ’Nolu 16 be bu, 1935lt vºtbtk jÏGþk nðþk, ‘:tuzt r’Jm vnujtk buk mtkCéGþk Au fu ;bu BþkcE Atuzelu clthm s;t hÌtt Atu. CdJtl fhu, yu Ftuxwk ntug, cuNf, rVÕb fkvleytule ytctunJt yuJe l:e fu ðgtk ftuR MJtrCbtle ylu ftcuj btKm jtkctu mbg xfe Nfu. ;ub A;tk buk CJltlemtnucltk DKtk JFtK mtkCégtk n;tk. yuxju btLgtbtk l:e ytJðþk fu ;blu yu jtuftuyu Aqxt fgto ntug.¥ «ubak’lu ;ublt ftuLx[tfxle ÃËhe hfb Y. 8,000lu c’ju Y. 6,300 bégt ntuJtLþk ;ubKu yuf vºt (;t. 14-5-35)btk jÏGþk nðþk, yuxju fu, ;ublu Jtr»tof Y. 8000lt rnmtc:e jdCd vtuKt ’m brnltLþk bnul;t½þk ytvJtbtk ytÔGþk nðþk.

rVÕbjtRl Atuzgt vAe, btao 1935lt ‘nkm¥btk «ubak’Syu ‘rmlubt ytih SJl¥ Ne»tof yuf juF jÏgtu n;tu. ;ubtk rmlubtlt leat M;h rJNu ylu ;ulu ‘;tze-Nhtcle ’wftl¥ mbfût cltJe ’uJt c’j yVmtum Ôgf; fgtuo n;tu. ‘vÂçjflu ytÔþk s òuEyu Au¥le ’jejlt mk’Cobtk jÏGþk nðþk, ‘BþkcEbtk ftukd{umLþk yr"JuNl nðþk, ðgthu rmlubt ntuj bn’ ykNu Ftje hnu;t n;t. yu r’Jmtubtk su rVÕbtu «’Neo; :E, ;ublu Lþfmtl JuXÔþk vzGþk, ;uLþk fthK yuxÕþk s fu ‘sl;t bthVtz ylu mlmltxeÃËKo ;:t DtkxtDtkxJt¤e rVÕbtu vmk’ fhu Au¥ yuJe btLg;t C{b Au. sl;t «ub ylu ðgtd y:Jt ’tuM;e ylu fhwKt:e mCh rVÕbtu hm:e òuJt btdu Au.¥

fjf•ttle ‘LGþ r:guxmo rjrbxuz¥ fkvleyu cltJuje ‘ÃËhKCd;¥ suJe rVÕbtu «ubak’u òuR n;e. 1936btk B\ðGþ vtbJtlu c’ju yu Jæþ SÔgt ntu; ;tu ‘LGË r:guxmo¥le mkMfthe ylu mtrnÂðgf rVÕbtu òuElu ;uble ytk;hze Xhe ntu;, vK cnwbr; rVÕbtu rJNu ;ubltu yrC«tg c’jJtle sYh fgthug WCe l :R ntu; - 2004btk vK ln´.

(BþlNe «ubak’ rJNult cklu juFtultu mk’Co & «ubak’ - raêevºte Ctd 1, 2, mkvt’f & yB\;htg, b’ldtuvtj, «ubak’ ft y«tÃg mtrnðg Ctd 1-2, mkvt’f & fbjrfNtuh dtugLft)

ytNt Au fu ftuR lu ftuR øþsht;e mtrnðgfth blu Lgtg fhNu & BþlNe «ubak’

dtu’tl, rlbojt, fboÇËrb suJe «ubak’le jtufr«g lJjf:tytultu øþsht;e yLþJt’ ;uble ngt;ebtk btKufjtj òuNeyu fgtuo n;tu. ;ublu jFujt yuf vºtbtk «ubak’u øþsht;e yLþJt’tult «ath ykdu MËaltu Wvhtk; fuxjtf Ïþjtmt vK fgto n;t.

btKufjtj òuNeyu vtu;tlt vºtbtk (‘ybtmlt ;tht¥ VuRb) «rmØ øþsht;e juFf rfNlrmkn atJztlt ytfht yrC«tgtu rJNu «ubak’Lþk ægtl ’tuGþO nNu. ;ult sJtcbtk 20be rzmuBch, 1933lt vºtbtk «ubak’u jÏGþk nðþk, ‘rbMxh rfNlrmkn (atJzt) f’ta yuÔþk btlu Au fu ‘lJjf:tmb{tx¥ltu rF;tc buk bthe ò;u s WvòJe ftZTgtu Au. (nfef;btk) yt rF;tclu nwk suxjtu r"¬thwk Awk yuxÕþk ceswk ftuE ln´ "e¬thðþk ntug. blu ‘lJjf:tmb{tx¥ ;hefu mkctu"Jt btxu buk f’e ftuRlu fÌtwk l:e ylu nwk Ïþ’ òK;tu l:e fu yt rJNu»tK btht ltb mt:u Ne he;u òuztR dGþk ;:t Nt btxu JthkJth ytxje n’u JtvhJtbtk ytJu Au. mhFtbKeytu ÍdztLþk Bˤ ntug Au ylu rbMxh rfNlrmkn umtåþk s fÌtwk Au fu bthe ðþjlt dtÕmJ"eo - xtuÕMxtug ;:t ceò bntl mtrnðgfthtu mt:u fhltht jtuftu blu yLgtg fhu Au. bthe ò; btxu yuJe BËFtobeChe "thKt htFlthtu nwk AuÕjtu btKm ntuWk....

‘... yuJt vK Jtaftu Au, su rJfxh Ìtwdtu ylu xtuÕMxtuglu vK mnl fhe Nf;t l:e. nwk lb{;tÃËJof yuxÕþk s fneN fu buk bthe «r;Ct «btKu mthtbtk mthwk :E Nfu yuxÕþk fGþO Au ylu yult:e btuxtu bthtu ftuR ’tJtu l:e.... ’huf Ôgrf;lu vtu;tltu yrC«tg htFJtltu ylu ;ulu Ôgf; fhJtltu yr"fth Au. yuJe ftuR f]r; l:e, sule xeft l :R ntug. blu rJµtm A ufu ftuR lu ftuR øþsht;e mtrnðgfth blu Lgtg fhNu ylu øþsht;le sl;t mtbu blu Jæþ mtht «btKbtk hsq fhNu.... rnk’e mtrnðgbtk yluf sq:tu ylu xtu¤feytu (rdhtun) Au... yjtntct’lt ‘mhMJ;e¥ mtbrgfbtk bthe xeft fh;tu yuf juF Avtgtu n;tu. jtdu Au fu rbMxh rfNlrmkn yu juF:e «urh; :gt Au.... ‘fboÇËrb¥ («ubak’le lJjf:t) ltu yLþJt’ fhJtLþk ftb ;bu rbMxh rfNlrmknlu mtukvtu ;tu Nfg Au fu yu Ntk; :R òg. cnw mkCJ Au fu ;ublu yu ftb l:e mtukvtGþk yuLþk btXwk jtøGþk ntug.¥

Top