yLþmk"tl

btgtJ;elt a¢ÔGþnbtk ftkmehtb
ytsu btgtJ;e ‘mc fwA¥, ftkmehtb ‘ftkE s ln´¥

rcatht ftkmehtb ytsu FhuFh ‘rcatht¥ Au.

yts:e 40 J»to vnujtk ytSJl c{ñathe hnelu ’rj;tult Wæ"thle Ce»b«r;¿tt fhlth ylu cnwsl mbts vtxeolt sLb’t;t ftkmehtb ytsu cucm Au. mtbtrsf ymkðþjl rlJthJt SJlCh mkD»to fhlth ftkmehtb ytsu ;ublt SJllt ykr;b vztJ vh Au ðgthu ;ubLþk Nu»t SJl vtu;tle s rN»gtlt nJtju Au. btgtJ;e ylu ;uble m•ttle ;tft;u òr;-rJnel mbtsle M:tvltlt ;ublt rbNlle r’Nt s c’je ltkFe Au. ftkmehtblt yt¿ttkrf; rN»gtu vK ;e;hCe;h :E hÌtt Au. cnwsl mbts vtxeolt rv;tbn ytsu htsfthKbtk ‘Íehtu¥ Au ßgthu cnwsl mbts vtxeo ‘‘Jl Ôþbl RLzMx[e¥¥ cle dgtu Au.

dtbztbtk «thkrCf rNûtK «tÃ; fgto ct’ rJ¿ttllt Mlt;f cLgt ct’ ftkmehtb yu¾mÃjtuÍeJ rhmao yuLz zuJjvbuLx juctuhuxhebtk yuf ytmeMxLxle nirmg;:e ;uytu òuztgt n;t.

1957btk juctuhuxhebtk çþæ" ylu ytkcuzfhle hòytu ltçË’ :;tk ;ubltbtk vnuje s Jth òr; ÔgJM:t vh rJath fhJtLþk bl :Gþk nðþk. yu s JF;u ;ubKu SJlLþk ægug vK l¬e fhe jeæþk nðþk. yt Dxlt:e ftkmehtblt r’jbtk ’rj;tu «r; CtJltðbf jdtJ vu’t :gtu n;tu. ;ubKu ztp. ytkcuzfhLþk ‘‘RlrnjeluNl ytuV ftMx¥¥ ÃþM;f Jtkae jeæþk nðþk.

1964btk ;ubKu juctuhuxhele ltufhe Atuze ’e"e n;e. ðgthct’ ;ubKu Dh-vrhJth mt:ultu mkck" vK Atuze ’e"tu n;tu. yubKu vtu;tle bt;tlu 24 vtltkltu yuf vºt jFe sKtJe ’eæþk nðþk fu, ‘‘nwk jøl f’egu ln´ fhwk, ylu lt ;tu ftuE Ôg¾;d; mkvr•t "thK fheN.¥¥

1971 vAe ;uytu ftuElt gu jøl, sLb fu B\ðGþlt «mkdtubtk dgt ln´. ;uytu mtbtrsf ’trgðJ:e Bþ¾; :E dgt n;t.

su r’Jmtubtk ftkmehtb ’rj;tult WØth btxu mtgfj vh Vhe hÌtt n;t ðgthu ftuE btuxe htsfeg vtxeoytuLþk ægtl dGþk lntuðþk vhkðþ ztcuheytu ;uble Ftlde bex´dtubtk ;uble aato fh;t n;t. 1978btk ;ubKu ’uNChlt ’rj; fboatheytu ylu ’rj; yr"ftheytulu yufswx fgto. 1981btk ;ubKu ’rj; Ntur»t; mbts mkD»to mrbr;le M:tvlt fhe. ;ult ºtK J»to ct’ cnwsl mbts vtxeole M:tvlt :E.

1985btk BþêeCh d{tbJtmeytulu mkctu"l fhe hnujt ftkmehtblu ftuE vºtfthu ÃËATGþk & ‘‘~þk ;bu ytxje btuxe vtxeoytubtk sdt cltJe NfNtu ?¥¥ ;tu ;ubKu fÌtwk & ‘‘jtuftu btxu yuf ;hV ltdlt: Au ;tu ceS ;hV mtblt: Au. swytu yt vulle lecle sub ’uNlt 10 xft bLþJt’e jtuftu btuxe htsfeg vtxeoytult mnthu ’uNlt ;kºt vh ftçþ cltJelu cume dgt Au. ;uytu ’uNlt 90 xft ’rj;Ntur»t;tu vAt; Jdtuo vh hts fhu Au. ;uytu ßgthu 10 xftle mtbu :E sNu ðgthu ~þk ?¥¥

‘‘~þk ;bu ’rj;tu btxu yltb; J"thJtle Au ?¥¥ yu «§lt sJtcbtk ;uytu fnu Au & ‘lt, ybthu yltb;le sYh l:e cÕfu ybu bLþJt’eytulu yltb; ytveyu ;uJe nirmg; atneyu Aeyu.¥

cnwsl mbtsvtxeo yÂM;ðJbtk ytJ;tk su 1984btk ;uKu jtufmCtle åËkxKebtk Wbu’Jthtu B˾ât ylu ’uNbtk:e ’m jtF b;tu ntkmj fgto. yt fthK htsler;f Jðþo¤tubtk :tuzef njaj bae dE. ftkmehtbu mti:e vnujtk W•th «’uN vh ægtl fuL÷e; fGþO. 1989btk ßgthu Bþjtgbrmknlt luð\ðJbtk sl;t’¤le mhfth cle ðgthu cnwsl mbts vtxeoyu btºt 13 s "thtmÇgtu:e ;ule mVh NY fhe. su 1993 Mþ"ebtk 67 Mþ"e vntukae dE. yu JF;u Bþjtgb mt:u dXck"l fhJtlt c’ju Ctsvlt FCt vh mJthe fhe btºt 67 mÇgtule ;tft; vh btgtJ;elu BþÏgbkºtele ÏþhNebtk cumtze ’uJtbtk ytÔgtk. ’rj; brnjtlu BþÏgbkºtele ÏþhNebtk cumtzJtbtk ytÔgt ;u ftkmehtble vnuje htsler;f Wvjç"e n;e.

1993 ct’ ftkmehtbu dXck"l c’jJt JthkJth «’Nol fGþO.

mturmgj yuLSlegrhkdle ;tft; vh ftkmehtb nJu yu Bþftb vh vntukae dgt n;t fu vkòclt yuf dtble mCtlu mkctur"; fh;tk yftje lu;t ylu rNhtubrK øþYîtht «ck"f frbxelt yægût øþYahKrmkn ;tunhtyu ftkmehtblu ’uNlt CtrJ Jzt«"tl ;hefu Dtur»t; fhe ’e"t n;t.

yt mbg ’hrbgtl ftkmehtbu cun’ W;tJ¤ fhJt btkze. ;uLþk fthK yu vK nðþk fu ;ubLþk MJtMÚg cdzðþk sðþk nðþk. 1995btk òvtlbtk ;ult Ó’gLþk ytuvhuNl fhJtbtk ytÔGþk. yt vAe "ebu "ebu ;ubKu btgtJ;elu ytd¤ fhJtLþk NY fGþO. E.m. 2001btk jFltilt jûbK bu¤t M:¤ vh gtuòguje yuf mCtbtk ;ubKu btgtJ;elu vtu;tlt htsfeg Jthm’th ;hefu ònuh fhe ’e"t.

vhkðþ nJu Jt; c’jtE åËfe Au.

fnuJ; Au fu m•tt Ôg¾;lu C{Ð fhu Au ylu Jæþ m•tt Ôg¾;lu Jæþ C{Ð fhu Au. ftkmehtb ;tu SJlCh m•tt:e ’qh yuf rJathf s hÌtt, vhkðþ btgtJ;elu m•ttle chtch ‘btgt¥ jtde dE Au. yufJth m•ttltu MJt’ atFe je"t ct’ btgtJ;e nJu m•tt btxu ftkEvK fhJt ;igth Au.

1974:e 1994 Mþ"e W•th«’uNbtk ftkmehtblt multvr; suJt clelu hnulth htscnt’whLþk v•tw btgtJ;eyu vnuÕþk s ftve ltkÏGþk Au. nJu ;uytu ftukd{umbtk Au. ;uytu ÏþÕjuytb fnu Au & ‘‘Ïþ’ btgtJ;eyu s ftkmehtblu æJM; fhe ’e"t Au. BþÏgbkºte cl;t s btgtJ;eyu ftkmehtblt btKmtulu htsfeg he;u ftvJtle NYyt; fhe ’e"e n;e.

btgtJ;eyu ftkmehtblt JVt’th btKmtu suJt fu ce.htb, yblfwbth ;tunht, yum.yth. jtFt, ctuhfh, BËjfh, ;uSL’h suJt ’rj; beNllt bsçË; :tkCjtytulu WFuzelu Vukfe ’e"t n;t.¥¥

htscnt’whltu ythtuv Au fu ‘‘btgJ;eyu vtu;tlt s øþY ftkmehtblu vnujtk yÕntct’btk ylu ðgthvAe mhntlÃþhle mkm’eg åËkxKebtk nhtJelu ’rj;tubtk yu mk’uN btufÕgtu n;tu fu, nJu vtxeobtk su ftuE Au ;u btgtJ;e s Au ylu ftkmehtb nJu ftkE s l:e.¥¥

btgtJ;e ftkmehtblu øþshe dgujt sbtltlt ;ehle sub dKtJu Au.

m•tt btxu btgtJ;eyu DKt Ftuxtk dXck"ltu fgtO, su ’rj; ylu Ntur»t; Jdole rJath"tht:e rJvhe; n;t A;tk btgtJ;e ydtW ftkmehtblu mbòJJtbtk mV¤ hÌttk n;tk fu vtxeolu ytd¤ jE sJt btxu m•tt nt:btk ntuJe sYhe Au.

ytsu ftkmehtb vtu;tle s rN»gtlt nt:u vtu;u s msuoje vtxeobtk ftuE s bn•J "htJ;t l:e.

ßgthu btgtJ;e s ‘mcfwA¥ Au. btgtJ;e btxu ftkmehtb rcatht ‘‘Mxuv´d Mxtul¥¥ s cle hÌtt.

btgtJ;eyu ftkmehtblt btKmtulu JeKe JeKelu Vukfe ’e"t