JtRz yuLdj

jtntuh, ytd{t lu ©eldh & ’¤e ’¤elu fwjzebtk ltkFJtle fJtg;

Jzt«"tl yxj rcnthe Jtsvugeyu ;tsu;hbtk ©eldhle gtºtt ’hBgtl vtrfM;tl mt:u biºteltu nt: jkctJJtle ;ubs Vhe:e bkºtKtlt xucj Wvh cumJtle Jt; fhe Au. yt ònuht; yuxjt btxu ntMgtMv’ sKtg Au fu, Jtsvuge biºteltu yu s nt: jkctJJtle Jt; fhe hÌtt Au fu su BþNhoV òuzu ytd{tbtk nt: rbjtJJt btxu ytd¤ "h;tk ’tÍe dgtu n;tu!

Jtsvugeyu ft~behLþk ftufzwk WfujJtlt ltbu DKe fmh; fhe je"e Au. ¾âtkf bkºtKtytu btxu ‘JtDt¥ ctuzoh Wvh cm «Jtm FuzJtle Jt; ntug ;tu ¾âtkf ytd{tbtk rbgtk BþNhoV mt:u rchegtle Ft;tk Ft;tk bkºtKtytule Jt; ntug! ßgthu vtrfM;tl bkºtKtytuLþk bntuYk vnuhelu ÎþmvuX ylu yt;kfJt’le «Ô\r•tbtk W;he ytJu ðgthu Jtsvuge Jehhm:e ytu;«tu; :E òg ylu nJtbtk Bþêeytu Vkdtu¤elu jtûtrKf y’tbtk ‘ythvthle jztE¥le ònuht; vK fhe ’u! yus Jtsvuge ycòult Fauo mhn’ Wvh dtuXJuÕþk j~fh fNt s fthKtu rJlt vtAwk ctujtJe ju! JtsvugeSlt ytJtk CeLl CeLl MJYvtu òuElu ytvKlu sKtg fu ytJtu cnwYve btKm Ctøgu s ftuEyu òugtu nNu. vnujt bkºtKtytule Jt; fhe, vAe jztEle Ct»ttbtk dsoltytu fhe ylu J¤e vtAt bkºtKtytu Wvh ytJe dgt. cuf xw MfJuh Jl!

Jzt«"tl Jtsvugeyu AtNJthu yt;kfJt’e nwbjtytu fhtJ;t RMjtbtct’lu Ãþl& bkºtKtytu btxu ©eldhbtk ytbkºtK ytvJtle ònuht; fhe Au. ;ult c’jtbtk Jtsvugele ft~beh Bþjtft;le Xufze WztJ;t ntug yub yt;kfJt’eytuyu ‘‘hurzgtu ft~beh¥¥le fauhe Wvh nwbjtu fgtuo Au. Jtsvugeyu ßgthu ßgthu mhn’vthlt jtuftu mt:u mbt"tlfthe JjK yvltJJtle Jt; fhe Au... ðgthu ðgthu RMjtbtct’u nwbjtle Ct»ttbtk «ðGþ•th ytÃgtu Au. ;tsu;hle ©eldhle Bþjtft; ’hBgtl vezevelt lu;t ylu BþÏgbkºte BþV;e bnkb’ mR’ mt:u Drl»X;t ’NtoJe ðgthu luNlj ftuLVhLmlt mt:e’th VtYF yç’wÕjt yf¤tgt Au. J¤e BþV;e bnkb’ mE’lu nsw Mþ"e ftuE f¤e N¾âwk l:e.

yt s BþV;e ßgthu fuL÷lt ø\n«"tl n;t ðgthu vtu;tle Ãþºtelu yt;kfJt’eytule vfzbtk:e AtuztJJt ÏËkFth yt;kfJt’eytulu Awxt BËfe ’u;t yaftgt lntu;t. yu JF;u fuxjtg rlrhûtftuyu ‘yvnhK z[tbt¥ ykdu mkNg Ôg¾; fgtuo n;tu. BþV;e bnkb’ yt;kfJt’eytu ;hV fq½þk JjK yvltJe hÌtt n;t ylu yðgthu vK yuÔþk s JjK atÕþ htÏGþk Au. BþÏgbkºte cl;tkle mt:u s BþV;eyu sujtubtk:e yt;kfJt’eytulu Bþ¾; fhe ‘BþÏg «Jtn¥btk Cu¤JJtle ònuht; fhuje. øþjtblce ytÍt’le ftukd{um ceò yZe JhmLþk Ntml bu¤JJt jt¤ xvftJe hne Au yuxju BþV;ele ;btb ònuht;tu ;ulu bkswh Au. BþV;elt Ntmlbtk ft~behe vkze;tule L\Nkm nðgtytultu ’tuh NY :gtu Au. ;ub A;tk fuL÷ mhfth ylu Ftm ;tu neL’w Ó’gmb{tx ytzJtKe fub db FtElu cuXt Au yu mbòðþk l:e.

yuJtbtk vtrfM;tllu vtAwk nigtmhMþk atkvelu bkºtKtytu btxu ctujtJJtle ònuht; vK yxvxe sKtg Au. ht»x[mkD îtht ft~beh mbMgtlu WfujJt btxu rmbjt ylu ;t~fk’ fhthtu suJt «gtmtu :;t hÌttk Au. vhkðþ vtrfM;tllu ;u bkswh l:e. yðgthu 1948lt GþØrJhtb vAe su ÂM:;e n;e ;u «J;eo hne Au. cLlu ’uNtultk fcòbtk suxje ÇËrb n;e ;ubtk ;Mþk vK VuhVth :gtu l:e. 1971lt ctkøjt’uN GþØ vAe Gþltuyu jt’uje GþØrJhtb mebt ytsu ykfwNhuFtbtk vjxtE dE Au. VtYF yç’wÕjt suJt fuxjtf cçþaf lu;tytuyu yt ykfwNhuFtlu ftgbe mhn’btk c’je ltkFJt yuxju fu ytvKt nt:btk:e s;tu hnu;tu «’uN Atuze ’uJtle mkbr; ytvJtle JKbtkde mjtn vK ytve n;e. vtrfM;tllt fcòbtk hnujt rdjbex, ctÕxeM;tl ylu ytÍt’ ft~beh suJt «’uNtu f’ta Cth; Atuze ’uJt htS :E òg ;tu vK vtrfM;tllu nJu mbd{ ft~beh:e ytuAwk f~þk Fvðþk l:e ylu ;u btxu yu ÕþåatEle n’ vth fhe sJt vK ;igth Au.

bkºtKtytule ÃËJoNh;Yvu JtsvugeSyu vtrfM;tllu mebtvth:e «urh; ºttmJt’ ;ubs ;ublt Rjtftbtk ytJujt yt;kfJt’e fuL÷tu ck" fhJtLþk Rsl fGþO Au yu yuxÕþk s ntMgtMv’ Au. vtrfM;tlu ’q" vtElu WAuhujt mtvlt fKt suJt yt;kfJt’e sq:tu ytsu VKe"h ltd suJt Cgtlf cle dgt Au. ytsu ;uytu vtrfM;tllt fÌttbtk vK l:e. sunt’lu ltbu ;ublu dbu ;u BþÂMjb ’uNbtk:e mntg b¤e Nfu Au. ft~behbtk yrJh; atÕþ hnuje n´mtFtuhe yu ’NtoJu Au fu, RMjtbtct’ltu mngtud l b¤u ;tu vK ytJt sunt’e sq:tu sunt’le ;jJth Bgtl fhJt ;igth l:e. ytJt mkòudtubtk yt;kfJt’e «Ô\r•tytu ck" fhJt vtrfM;tllu m;; ytSS fh;t hnuÔþk yu lhe BËFtobe Au. ytJt Íuhe ltd ;tu j~fhlt jtuFkze çËx ;¤u s ad’e Nftg Au. JtsvugeSlu yuLþk JnuÕþk Ctl :tg ;tu mthwk.

bkºtKtytu ykdu jtntuh ylu ytd{t vAe yxjSltu yt ºteòu «gtm vK mV¤ :Jtle DKe ytuAe N¾â;t "htJu Au. jtntuhle bkºtKt JF;u lJtÍ NheVu ðgtklt m•ttbt¤Ftlu rJµtmbtk l jeæþk vrhKtbu fthrdjle Dxlt cle. ytd{tle cuXf ykdu Jtsvuge ylu ytzJtKebtk ’uFe;t b;Cu’tu sKt;t n;t. yt bkºtKtytu ykdu rJ’uN bkºttjg vK «:b:e s NkftNej nðþk. yt JF;u Jtsvugeyu bkºtKtytule ntfj fhe Au yu ykdu vK Nkftytu muJJtbtk ytJu Au. yu NkftYv Cju ‘rlhtNtJt’e¥ dKtg vhkðþ vtrfM;tl yburhftle yt¤vkvt¤lu fthKu yuxje n’u JkXe dGþk Au fu ðgtk:e vtAwk J¤Ôþk Bþ~fuj Au. yt:e Jtsvugeyu JtM;rJf;t rvAtKelu bkºtKtle ’hFtM; fhJe òuE;e n;e. y:Jt ;tu BþNhoV su Ct»ttbtk mbsu ;u ‘Ct»tt¥btk Jt; fhJtle sYh n;e.

vtrfM;tl ;hVu JturNkøxlLþk JjK nJu yuf’b MvÐ cle dGþk Au. vtrfM;tl yt;kfJt’e «Ô\r•tytubtk håGþkvåGþk hnuðþk ntuJt A;tk ;ulu Gþltule Mþhûtt vrh»t’btk cuXf yvtJe. W•th fturhgtlt mb:ol:e vtrfM;tlbtk atje hnujt y½þftgo¢ble rJd;tu lshyk’ts fhJtle ctc; vK ægtlu juJt suJe Au. yburhftyu vtrfM;tle y:o;kºtlu mSJl fhJt btxu fhtuztu ztujhle mntg vK ytve Au. Cth;le mkm’ Wvhlt yt;kfJt’e nwbjt vAe yburhftyu vtrfM;tlle ºttmJt’e «Ô\r•tytu ck" fhtJJt ykdu ægtl ytvÔþk òuEðþk nðþk. ;ult c’ju vtuJuj yuLz fwtk. ;ulu mrhgtb «tuðmtnl ytvu Au. ;tsu;hbtk ft~behbtk 24 vkrz;tule nðgt :E ðgthu vtrfM;tlltu ftl ytb¤Jtlu c’ju ÔntRx ntWmu cLlu ’uNtulu bkºtKt fhJtle XtJfe mjtn ytve! lJtEle Jt; ;tu yu Au fu Cth;lt Ctu¤tNkÇþ suJt Jzt«"tl Jtsvugeyu yu mjtn btle vK je"e!

òufu, yburhft Cth; ylu vtrfM;tllu Jtk’htu-rcjtzele hb; hbtzelu ytd¤ J"e hÌtwk Au. 1950btk yuKu mturJgu; mkD mtbu Ne;GþØbtk vtrfM;tllu rbºt ht»x[ ;hefu vmk’ fGþO nðþk. yultu y:o yu :;tu l:e fu ;u Cth;lu mtJ ÇËje dguÕþk. yuKu Cth;lu rNûtK mJoÔgtve cltJJtlt «tusufxbtk fhtuztu ztujh ytÃgt. Cth;le nrhgt¤e ¢tÂL;ltk «Ku;t yburhfltu s Au yub fnuJtbtk yr;Ngtu¾; ln´ ntug. yðgthu vK yburhft Cth;-vtf. cLlulu hbtzJtle auÐt fhe hÌtwk Au. vhkðþ vtrfM;tl ;hV yZ¤f ZéGþk Au yu MJefthÔþk hÌtwk. yt ;btbbtk ;u vtu;tLþk yurNgt WvFkzLþk rn; òuElu s ytd¤ J"e hÌtwk Au.

Jtsvuge mhfthu bkºtKtytult ºttdztk fhJtlu c’ju ft~beh mbMgtlt rlhtfhK btxu f~þkf l¬h rJathÔþk Dxu. Jtsvugeyu htb suXbjtKe ylu yub.su. yfch mrn;lt bntLþCtJtulu rJDxlfthe ;•Jtu mt:u JtxtDtxtu fhJt btufÕgt. fuÂL÷g «"tl yYK suxjelu vK ft~beh rbNl Wvh btufÕgt n;t. ydtW fu.me. vk; ylu yul.yul. ÔntuhtLþk ft~beh rbNl vK nwrhog;lt mngtud rJlt Vjtuv rlJzâwk nðþk. yðgthu vK nwrhog;lt lu;tytuyu Jtsvugelt juxuMx ’q; ylu rJrÐfth Ôntuhtle mt:u JtxtDtxtu fhJtle "hth lt fne ’e"e Au. ytJt mkòudtubtk rJDxlJt’e vrhc¤tu mt:u fuJtu J;toJ fhJtu ;ultu rlKog fhJtu D½þk s sYhe sKtg Au.

AuÕjt cth J»tobtk ft~behLþk ftufzwk Jæþ jturngt¤ cLGþk Au. yt;kfJt’ DxJtlu c’ju mJoÔgtve cLgtu Au. sunt’eytu ytvKt ’uNlt ltf mbe vtjtobuLx Mþ"e vntukae dgt Au. Jtsvuge ßgthu vK ft~beh ftufztklu WfujJtle vnuj fhu Au ðgthu mhn’ vth:e ;ulu rl»V¤ cltJJtle fturNN :tg Au. ßgtk Mþ"e vtrfM;tlbtk BþNhoV suJt mhBþFðgth NtmfLþk atjJtLþk ðgtk Mþ"e mbt"tl N¾â l:e. mbt"tl :JtLþk ntu; ;tu culÍeh fu NheVlt mbgbtk :E dGþk ntu;. nJu ;tu ’¤e ’¤elu fwjzebtk ltkFJtlu c’ju ftkEf l¬h fhe c;tJJtltu mbg vtfe dgtu Au.